II SA/Ol 566/25

II SA/Ol 566/25 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2025-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-09-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Ewa Osipuk /sprawozdawca/
Grzegorz Klimek
Tadeusz Lipiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Hasła tematyczne
Zatrudnienie
Zabezpieczenie społeczne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 620
art. 218 ust. 1, art. 218 ust. 2 pkt 10, art. 220 ust. 1 pkt 5, art. 220 ust. 2 pkt 3
Ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) asesor WSA Grzegorz Klimek Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2025 r. sprawy ze skargi O.F. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] r., Prezydent O. (dalej jako: "organ pierwszej instancji", "Prezydent"), przyznał O. F. (dalej jako: "strona", "skarżąca") z dniem 2 czerwca 2025 r. status bezrobotnego i odmówił przyznania prawa do zasiłku od 2 czerwca 2025 r. W uzasadnieniu decyzji Prezydent stwierdził, że z przedstawionych dokumentów wynika, że w dniu rejestracji strona spełniała warunki do przyznania statusu bezrobotnego, ponieważ ustalono, że w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania udokumentowała co najmniej 365 dni z okresów wymienionych w art. 218 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia uprawniających do nabycia zasiłku. Z dokumentów wynika, że strona rozwiązała ostatni stosunek pracy lub stosunek służbowy na mocy porozumienia stron. Zasiłek dla bezrobotnych w takim przypadku przysługuje po okresie 90 dni od dnia zarejestrowania się w PUP.
Od ww. decyzji strona odwołała się w przepisanym terminie, wskazując, że po rozwiązaniu stosunku pracy w drodze porozumienia, pobierała zasiłek dla bezrobotnych w okresie od 20 kwietnia 2021 r. do 18 lipca 2021 r. W okresie od 1 sierpnia 2021 r. do 31 marca 2025 r. otrzymała prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazała, że nie zgadza się z decyzją organu pierwszej instancji, bo byłoby to drugie 90 dni bez prawa do zasiłku.
Wojewoda Warmińsko-Mazurski (dalej jako: "Wojewoda", "organ odwoławczy"), decyzją z dnia [...] r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji opisano stan faktyczny sprawy i wskazano przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie.
Stwierdzono, że nabycie prawa do zasiłku dla bezrobotnych przez stronę jest bezsporne, ponieważ zarejestrowała się w PUP 2 czerwca 2025 r. i przedstawiła zaświadczenie z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. informujące o pobieraniu świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od 1 sierpnia 2021 r. do 31 marca
2025 r. W aktach sprawy znajduje się świadectwo pracy przedstawione przy poprzedniej rejestracji, potwierdzające, że ostatni stosunek pracy w jednostce Wojskowej nr [...] w O. został rozwiązany na mocy porozumienia stron, tj. na podstawie art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy. Co do zasady, zgodnie z art. 218, prawo do zasiłku przysługuje od dnia zarejestrowania się w urzędzie, jednak z wyjątkiem określonym w art. 219 i 220, dotyczącym sposobu rozwiązania stosunku pracy, a rozwiązanie umowy za porozumieniem stron zostało uregulowane w art. 220 ust. 1 pkt 5. Z przepisu tego wynika, że bezrobotnemu spełniającemu warunki określone w art. 218 zasiłek dla bezrobotnych przysługiwać będzie po okresie 90 dni od dnia zarejestrowania się. Jednocześnie ustawodawca nie zawarł w art. 220 zapisu, który wskazywałby, że okoliczności zakończenia stosunku p[racy porozumieniem stron uwzględnić należy wyłącznie wtedy, kiedy stanowi to podstawę do nabycia prawa do zasiłku, tak jak jest to w przypadkach określonych w art. 219.
Biorąc powyższe pod uwagę, zgodnie z literalnym brzmieniem powołanego przepisu, należy uwzględnić każdy ostatni stosunek pracy i sposób jego rozwiązania.
W rozpatrywanej sprawie było to zatrudnienie w jednostce Wojskowej nr [...] w O., gdzie rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło za porozumieniem stron. Jednocześnie nie wystąpiły okoliczności związane ze zmianą miejsca zamieszkania lub upadłością, likwidacją pracodawcy lub zmniejszeniem zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy.
Przepisy art. 218 i 220 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia mają bezwzględnie obowiązujący charakter i nie dają organom możliwości uznaniowego rozstrzygania.
Na ww. decyzję Wojewody, O. F. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. W uzasadnieniu wskazała, że organ pierwszej instancji nie może wymagać, aby ostatnim okresem aktywności zawodowej była umowa o pracę. Ustawodawca wprost wymienia świadczenie pielęgnacyjne jako równorzędne zatrudnieniu. Na podstawie ostatniego świadectwa pracy, ze względu na rozwiązanie za porozumieniem stron, PUP odroczył prawo do zasiłku dla bezrobotnych o 90 dni od dnia rejestracji. Od dnia 1 sierpnia 2021 r. do 31 marca 2025 r. skarżąca otrzymywała prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z orzeczeniem o niepełnosprawności dziecka. Po ustaniu ważności dokumentu zarejestrowała się jako osoba bezrobotna. Prezydent ponownie nałożył 90-dniowe odroczenie zasiłku uzasadniając, że na mocy prawa może nałożyć 90-dniowe odroczenie zasiłku więcej niż raz na tę samą osobę z tytułu rozwiązania umowy za porozumieniem stron, jeśli sytuacje dotyczą różnych okresów zatrudnienia i rejestracji bezrobotnego.
Na gruncie nowej ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz.U. z 2025 r. poz. 620, dalej jako "u.r.p."), sam fakt pobierania świadczenia pielęgnacyjnego stanowi podstawę do uzyskania prawa do zasiłku. Organ błędnie przyjął, że podstawą prawa do zasiłku musi być wyłącznie ostatni stosunek pracy. Strona powołała się na art. 224 ust. 3 pkt 2 u.r.p. i podniosła, że pobierała świadczenie pielęgnacyjne przez okres dłuższy niż rok, co oznacza, że spełnia warunek ustawowy.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i argumentację tam przedstawioną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga fakt, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.).
Przeprowadzona przez tutejszy Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy u.r.p. Zgodnie z art. 218 ust. 1, powołanym jako podstawa prawna decyzji organu pierwszej instancji - prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się w PUP, z wyjątkiem art. 219 i art. 220, jeżeli w okresie
18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni:
1) był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z wyjątkiem zwolnienia ze składki kategorii osób, o których mowa w art. 261-265; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni;
2) wykonywał pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą i osiągał z tego tytułu dochód w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę;
3) świadczył usługi na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło lub umowy o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu, albo współpracował przy wykonywaniu tych umów, za które powinny być opłacone składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy, z wyjątkiem art. 261, przy czym podstawę wymiaru tych składek stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca;
4) opłacał składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, z wyjątkiem art. 261, przy czym podstawę wymiaru tych składek stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę;
5) wykonywał pracę w okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę;
6) wykonywał pracę w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, będąc członkiem tej spółdzielni, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę;
7) opłacał składkę na Fundusz Pracy w związku z pracą za granicą u pracodawcy zagranicznego w państwie niewymienionym w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. a-d, w wysokości 9,75 % przeciętnego wynagrodzenia za każdy miesiąc zatrudnienia;
8) był zatrudniony za granicą i przybył do Rzeczypospolitej Polskiej jako repatriant;
9) był zatrudniony, pełnił służbę lub wykonywał inną pracę zarobkową i osiągał wynagrodzenie lub dochód, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy.
Zgodnie zaś z ust. 2 pkt 10 tego przepisu - do 365 dni, o których mowa w ust. 1, zalicza się również okresy pobierania świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, lub zasiłku dla opiekuna na podstawie ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r.
o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.
Organ zastosował w sprawie postanowienia art. 220 ust. 1 pkt 5 u.r.p. Zgodnie z tym przepisem - prawo do zasiłku od dnia zarejestrowania w PUP nie przysługuje bezrobotnemu, który rozwiązał ostatni stosunek pracy lub stosunek służbowy na mocy porozumienia stron, chyba że porozumienie stron nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania lub z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Zasiłek przysługuje wówczas po okresie 90 dni od dnia zarejestrowania się w PUP – art. 220 ust. 2 pkt 3 u.r.p.
Bez wątpienia, skarżąca rozwiązała stosunek pracy na mocy porozumienia stron
z dniem 7 grudnia 2020 r. Wówczas organ decyzją z 29 kwietnia 2021 r. przyznał stronie zasiłek dla bezrobotnych od 20 kwietnia 2021 r. do 18 lipca 2021 r. – tj. po okresie 90 dni od dnia rejestracji.
Jak wynika z załączonych dokumentów, następnie skarżąca pobierała świadczenie pielęgnacyjne w okresie od 1 sierpnia 2021 r. do 31 marca 2025 r. i ten okres został zaliczony przez PUP do okresów od których zależy nabycie prawa do zasiłku. W decyzji
z 18 czerwca 2025 r. PUP wskazuje, że ustalono, iż w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, skarżąca udokumentowała co najmniej 365 dni
z okresów wymienionych w art. 218 u.r.p. uprawniających do nabycia zasiłku.
Organ jednocześnie niezasadnie uznał, że zasiłek przysługuje skarżącej po okresie 90 dni od dnia rejestracji, bowiem rozwiązała ostatnią umowę o pracę – w dniu 7 grudnia 2020 r. – za porozumieniem stron.
Okoliczność ta nie ma bowiem w sprawie żadnego znaczenia, ponieważ – zgodnie
z art. 218 ust. 1 u.r.p. w zw. z ust. 2 pkt 10 u.r.p. - jeżeli w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni bezrobotny pobierał świadczenie pielęgnacyjne - przysługuje bezrobotnemu prawo do zasiłku za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się w PUP. Nie ma zatem żadnych przesłanek, aby sięgać do roku 2020 i rozwiązania wówczas stosunku pracy na mocy porozumienia stron. Sytuacja ta miała zastosowanie przy przyznawaniu zasiłku od
20 kwietnia 2021 r. do 18 lipca 2021 r. Kwestia porozumienia stron była przedmiotem oceny przy przyznawaniu poprzedniego zasiłku. Taka wykładnia przepisów zgodna jest nadto z art. 218 ust. 5 u.r.p., który przewiduje, że okresy wymienione w ust. 1 i 2, które stanowiły już raz podstawę do nabycia prawa do zasiłku, nie mogą być ponownie uwzględnione do 365 dni, o których mowa w ust. 1, z wyjątkiem nabycia prawa do zasiłku na okres uzupełniający w trybie art. 226 ust. 3. Z taką sytuacją mamy do czynienia
w rozpoznawanej sprawie.
Przepis art. 220 u.r.p. nie ma tutaj zastosowania, ponieważ bezpośrednio przed rejestracją skarżąca nie rozwiązała stosunku pracy na mocy porozumienia stron,
a pobierała świadczenie pielęgnacyjne i to ta okoliczność powinna być brana pod uwagę przy przyznawaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Przepis art. 220 u.r.p. nie przewiduje nieprzysługiwania zasiłku przez określony okres po zakończeniu pobierania świadczenia pielęgnacyjnego. Należy więc wprost stosować art. 218 tej ustawy.
Jednocześnie podkreślić należy, że skarżąca zgłosiła się do organu po zaprzestaniu pobierania świadczenia, a nie po rozwiązaniu umowy o pracę.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organy będą miały na uwadze powyższą ocenę prawną, dokonaną przez Sąd.
Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.