II SA/Ol 563/21
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę funkcjonariusza Policji na karę nagany za samowolne opuszczenie miejsca służby, uznając, że jego zachowanie było zawinione i stanowiło przewinienie dyscyplinarne.
Funkcjonariusz Policji został ukarany naganą za samowolne opuszczenie miejsca służby bez usprawiedliwienia i zgody przełożonego. Pomimo jego argumentów, że nie było podstaw do uznania go winnym, sąd administracyjny uznał, że jego zachowanie było zawinione i stanowiło przewinienie dyscyplinarne zgodnie z ustawą o Policji. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność dyscyplinarna funkcjonariuszy jest bardziej rygorystyczna, a kara nagany jest najłagodniejszą sankcją.
Sprawa dotyczyła skargi funkcjonariusza Policji, T. W., na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji utrzymujące w mocy karę nagany. Funkcjonariusz został obwiniony o naruszenie dyscypliny służbowej poprzez samowolne opuszczenie miejsca pełnienia służby w dniu 16 grudnia 2020 r. bez usprawiedliwienia, wiedzy i zgody przełożonego. Komendant Powiatowy Policji uznał go winnym i wymierzył karę nagany. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał to orzeczenie w mocy, uznając, że dowody potwierdzają winę funkcjonariusza, a kwestia ewentualnego spożycia alkoholu była przedmiotem odrębnego postępowania. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów ustawy o Policji oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym błędną kwalifikację prawną, brak dostatecznego uzasadnienia i niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, stwierdzając, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem. Sąd podkreślił, że postępowanie dyscyplinarne wobec funkcjonariuszy Policji jest uregulowane w sposób kompleksowy w ustawie o Policji i nie stosuje się do niego przepisów KPA. Uznano, że zachowanie funkcjonariusza stanowiło przewinienie dyscyplinarne z art. 132 ust. 3 pkt 9 ustawy o Policji, a jego zawinienie zostało udowodnione. Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego ani procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, a wymierzona kara nagany została uznana za współmierną.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, takie zachowanie stanowi przewinienie dyscyplinarne z art. 132 ust. 3 pkt 9 ustawy o Policji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustawa o Policji w sposób kompleksowy reguluje odpowiedzialność dyscyplinarną funkcjonariuszy, a przepis dotyczący samowolnego opuszczenia miejsca służby jest wystarczająco jasny i ma zastosowanie nawet w przypadku braku zamiaru popełnienia czynu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.o.p. art. 132 § ust. 3 pkt 9
Ustawa o Policji
Naruszeniem dyscypliny służbowej jest samowolne oddalenie się z rejonu zakwaterowania lub nieusprawiedliwione opuszczenie miejsca pełnienia służby lub niestawienie się w tym miejscu.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku uznania skargi za niezasadną, sąd orzeka o jej oddaleniu.
Pomocnicze
u.o.p. art. 132a
Ustawa o Policji
Przewinienie dyscyplinarne jest zawinione, jeżeli sprawca ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi, lub gdy policjant nie mając zamiaru jego popełnienia jednak popełnia przewinienie na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką mógł i powinien przewidzieć.
u.o.p. art. 134
Ustawa o Policji
Katalog kar dyscyplinarnych: nagana, zakaz opuszczania wyznaczonego miejsca przebywania, ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku, wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe, obniżenie stopnia, wydalenie ze służby.
u.o.p. art. 134a
Ustawa o Policji
Kara nagany oznacza wytknięcie ukaranemu przez przełożonego dyscyplinarnego niewłaściwego postępowania.
u.o.p. art. 134h
Ustawa o Policji
Kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, uwzględniając okoliczności, skutki, rodzaj i stopień naruszenia obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego oraz dotychczasowy przebieg służby.
u.o.p. art. 135g
Ustawa o Policji
Organ dyscyplinarny uwzględnia okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzygane są na korzyść obwinionego.
u.o.p. art. 135j § ust. 1
Ustawa o Policji
Przełożony dyscyplinarny wydaje orzeczenie o uniewinnieniu albo odstąpieniu od ukarania, albo ukaraniu, albo umorzeniu postępowania.
u.o.p. art. 135j § ust. 2 pkt 4 - 6
Ustawa o Policji
Orzeczenie powinno zawierać opis przewinienia dyscyplinarnego, kwalifikację prawną, rozstrzygnięcie, a także uzasadnienie faktyczne i prawne.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądowa kontrola legalności sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Błędne zastosowanie art. 132 ust. 3 pkt 9 ustawy o Policji. Naruszenie art. 135g ust. 2 ustawy o Policji poprzez uznanie winnym mimo niedających się rozstrzygnąć wątpliwości. Naruszenie art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji poprzez brak dostatecznego uzasadnienia prawnego i faktycznego. Naruszenie art. 77 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. Naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia orzeczenia.
Godne uwagi sformułowania
Odpowiedzialność dyscyplinarna nie jest odpowiedzialnością karną i dlatego w jej ramach nie obowiązuje wymagana w prawie karnym zasada dokładnej, precyzyjnej określoności przewinienia dyscyplinarnego. Przez naruszenie dyscypliny służbowej należy rozumieć czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych. Kara nagany oznacza wytknięcie ukaranemu przez przełożonego dyscyplinarnego niewłaściwego postępowania.
Skład orzekający
Katarzyna Matczak
przewodnicząca
Bogusław Jażdżyk
sędzia
Piotr Chybicki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy Policji, w szczególności samowolnego opuszczenia miejsca służby oraz stosowania przepisów ustawy o Policji zamiast KPA w postępowaniu dyscyplinarnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza Policji i jego odpowiedzialności dyscyplinarnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariusza Policji, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i dyscyplinarnym, ale niekoniecznie dla szerszej publiczności.
“Funkcjonariusz Policji ukarany naganą za opuszczenie służby – sąd potwierdza winę.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Ol 563/21 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2021-10-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-07-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Bogusław Jażdżyk Katarzyna Matczak Piotr Chybicki /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6192 Funkcjonariusze Policji Hasła tematyczne Policja Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 360 art. 132 ust. 3 pkt 9, art. 132a, art. 135g ust. 1, art. 135j Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 134, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie sędzia WSA Bogusław Jażdżyk sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Chodorowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2021 r. sprawy ze skargi T. W. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary nagany oddala skargę. Uzasadnienie Komendant Powiatowy Policji w "[...]" orzeczeniem z dnia "[...]", działając na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r., poz. 360), po dokonaniu oceny materiału dowodowego zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko T. W. — specjaliście w Referacie Dochodzeniowo-Śledczym Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w "[...]" obwinionemu o to, że: w dniu 16 grudnia 2020 r. pełniąc służbę na stanowisku specjalisty w Referacie Dochodzeniowo-Śledczym Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób, że bez usprawiedliwienia, bez wiedzy i zgody przełożonego opuścił miejsce pełnienia służby, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, orzekł obwinionego uznać winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i wymierzyć karę nagany. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że w dniu 16 grudnia 2020 r. T. W. - specjalista w Referacie Dochodzeniowo-Śledczym Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w "[...]" stawił się do służby do Komendy Powiatowej Policji w "[...]" o godz. 13:20. Funkcjonariusz tego dnia służbę miał pełnić w godz. 14:00 do 21:00. W trakcie pełnienia służby funkcjonariusz wykonywał czynności służbowe m.in. z udziałem osoby zatrzymanej. O godz. 17:29 funkcjonariusz wyszedł z budynku jednostki, udał się na pobliski parking skąd odjechał w nieznanym kierunku. Funkcjonariusz o fakcie opuszczenia miejsca pełnienia służby nie poinformował bezpośredniego przełożonego. Funkcjonariusz wraca do jednostki o godz. 18:40 dopiero po rozmowie telefonicznej z przełożoną. Udaje się do pokoju służbowego przełożonej, gdzie usiłuje w rozmowie z w/w usprawiedliwić swoją nieobecność faktem wykonywania czynności służbowych. Tłumaczenia funkcjonariusza w tym zakresie nie potwierdza zgromadzony materiał dowodowy Po rozmowie z przełożoną funkcjonariusz udaje się w kierunku swojego pokoju służbowego, a następnie opuszcza bez usprawiedliwienia, bez wiedzy i zgody przełożonej miejsce pełnienia służby. Zachowanie funkcjonariusza w ocenie przełożonej jest dziwne, brak jest tłumaczenia kolejnego tego samego dnia opuszczenia stanowiska pracy, a sposób poruszania funkcjonariusza może wskazywać, iż znajduje się on pod wpływem alkoholu. Komendant Powiatowy Policji w "[...]" poleca funkcjonariuszom niezwłocznie udać się do miejsca zamieszkania T. W. celem ustalenia okoliczności opuszczenia miejsca pełnienia służby oraz przebadania w/w na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu. Funkcjonariusz po wstępnym badaniu zostaje przewieziony do KPP w "[...]", a następnie do ZOZ w "[...]", gdzie od w/w zostają pobrane próbki krwi. Po przeprowadzeniu czynności funkcjonariusz zostaje odwieziony do miejsca zamieszkania i przekazany żonie. Z uwagi na popełnienie przez T. W. przewinienia dyscyplinarnego w dniu 17 grudnia 2020 r. zostaje wszczęte postępowanie dyscyplinarne przeciwko w/w. W toku postępowania dyscyplinarnego T. W. przedstawiono zarzut przyjmując kwalifikację z art. 132 ust. 3 pkt 9 ustawy o Policji. Funkcjonariusz nie przyznał się do zarzucanego mu czynu. W świetle zgromadzonego materiału obwiniony w trakcie pełnienia służby ponad wszelką wątpliwość był zobowiązany przed opuszczeniem miejsca pełnienia służby poinformować bezpośredniego przełożonego o tym fakcie. Czyn obwinionego był zawiniony. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego należy przyjąć umyślne działanie obwinionego. Konsekwencją ustalenia w toku postępowania dyscyplinarnego popełnienia przez funkcjonariusza policji przewinienia, o którym mowa w art. 132 ust. 3 pkt 9 ustawy, może być zastosowanie wobec niego środka dyscyplinarnego, w postaci kary dyscyplinarnej. W związku z czym należało uznać T. W. winnym zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego i wymierzyć mu karę dyscyplinarną nagany, o której mowa w art. 134 pkt. 2 ustawy o Policji. Zgodnie z art. 134a ustawy o Policji kara nagany oznacza wytknięcie ukaranemu przez przełożonego dyscyplinarnego niewłaściwego postępowania. Po rozpatrzeniu odwołania T. W. od orzeczenia z dnia "[...]", Komendant Wojewódzki Policji orzeczeniem z dnia "[...]" wydanym na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji, zaskarżone orzeczenie utrzymał w mocy. Podniósł, że orzeczenie dyscyplinarne w niniejszym kształcie oparto na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, które oceniono swobodnie i z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Zarówno rzecznik, jak i przełożony dyscyplinarny, stosownie do treści art. 135g ust. 1 ustawy o Policji, uwzględnili okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Podobnie niedające się usunąć wątpliwości zostały rozstrzygnięte na korzyść obwinionego. Organ dyscyplinarny rozważył treść złożonych wyjaśnień obwinionego, które w toku postępowania poddano weryfikacji. Przesłuchano świadków, dokonano konfrontacji, co świadczy, że organ z góry nie zakładał, iż oświadczenia obwinionego mogły być nieprawdziwe. Podkreślić należy, że przedmiotem niniejszego postępowania nie było, czy obwiniony realizował obowiązki pod wpływem alkoholu, lecz nieusprawiedliwione opuszczenie miejsca pełnienia służby. Również w tym postępowaniu organ orzekający nie rozstrzygał kwestii prowadzenia pojazdu mechanicznego pod wpływem alkoholu, co jest przedmiotem odrębnego postępowania. Komendant Powiatowy Policji orzekł tylko w zakresie opuszczenia miejsca pełnienia służby, co w ocenie organu odwoławczego jest bezsporne i w pełni zostało udowodnione. Obwiniony policjant swoim zachowaniem niewątpliwie dopuścił się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 132 ust. 3 pkt 9 ustawy o Policji, bowiem w dniu 16 grudnia 2020 r. opuścił miejsce pełnienia służby bez zgody i wiedzy przełożonej. Nawet gdy miał usprawiedliwione powody, aby wcześniej zakończyć służbę winien poinformować o tym przełożoną. Nie ulega wątpliwości, że informując o powyższym przełożoną uzyskałby zgodę na wcześniejsze wyjście z pracy. Jednakże policjant nie przedstawiał przełożonej żadnych argumentów, a wręcz spłycał z nią rozmowę. Na podkreślenie zasługuje, iż podczas krótkiej wymiany zdań przełożona nawet nie przeczuwała, że policjant może znajdować się pod wpływem alkoholu. Niemniej jednak wobec jej odczucia, co do nietypowego zachowania obwinionego, mogło mu zależeć na oddaleniu się z miejsca pełnienia służby. Tym bardziej, że znaleziono butelkę z zawartością cieczy o zapachu alkoholu, a to z kolei mogło wskazywać, że obwiniony w miejscu pełnienia służby znajdował się pod wpływem alkoholu i oddalił się, by tego nie ujawniono. Nie można również wykluczyć, iż znajdując się w stanie po spożyciu alkoholu, o czym świadczy badanie na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu, oddalił się z miejsca pełnienia służby, kierując swoim samochodem, co jest przedmiotem odrębnego postępowania. Komendant stwierdził, że popełnienie przewinienia przez odwołującego zostało udowodnione w sposób niepozwalający na jego zakwestionowanie i brak jest jakichkolwiek podstaw do podważenia ustaleń dokonanych w tym zakresie przez organ orzekający. Obwiniony policjant popełnił przewinienie dyscyplinarne w sposób opisany w zarzucie - opuścił miejsce pełnienia służby bez usprawiedliwienia, bez wiedzy i zgody przełożonych. W świetle zebranego materiału dowodowego zachowanie obwinionego było zawinione. W skardze wywiedzionej do tut. Sądu na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia "[...]" T. W. zarzucił mu naruszenie: 1. art. 132 ust. 3 pkt. 9 ustawy o Policji poprzez jego błędne zastosowanie, w sytuacji gdy w zachowaniu skarżącego z dnia 16 grudnia 2020 r. brak jest znamion wyczerpujących treść w/w przepisu, 2. art. 135g ust. 2 zdanie drugie ustawy o Policji poprzez uznanie skarżącego za winnego zarzucanego przewinienia, o którym mowa w treści art. 132 ust. 3 pkt. 9 ustawy o Policji, w sytuacji gdy w niniejszej sprawie istnieje szereg niedających się rozstrzygnąć wątpliwości, które według zasady wyrażonej w treści cytowanego przepisu winne zostać rozstrzygnięte na korzyść wyżej wymienionego obwinionego, 3. art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji poprzez brak dostatecznego wskazania uzasadnienia prawnego i faktycznego w skarżonym orzeczeniu Komendanta Wojewódzkiego Policji polegającym w szczególności na.: - braku dokonania przez Komendanta Wojewódzkiego konwalidacji uchybień dokonanych przy wydawaniu orzeczenia przez Komendanta Powiatowego Policji - braku wykazania w uzasadnieniu, na których dowodach Komendant Wojewódzki oparł się wydając skarżone orzeczenie, - braku dokonania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji prawidłowej oceny dowodów przeprowadzonych w postępowaniu dyscyplinarnym w szczególności, oceny którym dowodom dał cechy wiarygodności, a którym dowodom tej cechy odmówił, - fragmentarycznym (wybiórczym) odniesieniu się do całości zebranego w postępowaniu materiału dowodowego w tym ograniczając się jedynie do zeznań przełożonego, - pominięciu dowodów, które jednoznacznie świadczą o braku możliwości po stronie obwinionego w dniu 16 grudnia 2020 r. godz. 17:29 skutecznego zgłoszenia przez niego faktu opuszczenia miejsca pełnienia służby z uwagi na wyjście w godz. 16:30-17:50 przełożonej z KPP, jako przełożonej uprawnionej do przyjęcia takiej informacji, oraz braku książki ewidencji wyjść, która w w/w dniu była w jej posiadaniu. 4. naruszeniu art. 77 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, w szczególności wydanie nieobiektywnego i krzywdzącego swą treścią orzeczenia, bez uwzględnienia wszelkich okoliczności przemawiających za uniewinnieniem skarżącego od zarzucanego jemu przewinienia dyscyplinarnego, 5. naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia orzeczenia a w szczególności brak ustosunkowania się co do korzystnych okoliczności bądź istniejących wątpliwości, które winny być rozstrzygane wyłącznie na korzyść skarżącego funkcjonariusza. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz orzeczenia poprzedzającego i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uniewinnienie skarżącego od zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o Policji (dalej: u.o.p.). Sposób i tryb prowadzenia postępowania dyscyplinarnego przeciwko funkcjonariuszom Policji reguluje rozdział 10 tej ustawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęte zostało, że wymieniona ustawa w rozdziale 10 zatytułowanym "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów", zawiera zarówno regulację materialnoprawną odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów, jak i regulację procesową postępowania dyscyplinarnego. Regulacja postępowania dyscyplinarnego jest – co do zasady – regulacją pełną (kompleksową) w zakresie wszczęcia, przebiegu i formy zakończenia. Przyjmuje się, że sprawa odpowiedzialności dyscyplinarnej nie jest sprawą administracyjną indywidualną, rozstrzyganą w formie decyzji administracyjnej. Oznacza to, że do postępowania dyscyplinarnego policjantów nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 472/06 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie z dnia 14 października 2008 r., sygn. akt II SA/Go 481/08, dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zagadnienie odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów regulują przepisy art. 132 – 144a u.o.p. W tych przepisach zawarta jest regulacja materialnoprawnej odpowiedzialności policjantów, jak i regulacja procesowa postępowania dyscyplinarnego, która jest regulacją pełną w zakresie wszczęcia, przebiegu i formy jego zakończenia. Dalej wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 134i ust. 1 tej ustawy, w przypadku uzasadnionego przypuszczenia popełnienia przez policjanta przewinienia dyscyplinarnego, przełożony dyscyplinarny wszczyna postępowanie dyscyplinarne z własnej inicjatywy, na wniosek bezpośredniego przełożonego policjanta, na polecenie wyższego przełożonego, na żądanie sądu lub prokuratora, bądź może je wszcząć na wniosek pokrzywdzonego. Na podstawie oceny zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego przełożony dyscyplinarny wydaje orzeczenie o uniewinnieniu albo odstąpieniu od ukarania, albo ukaraniu, albo umorzeniu postępowania (art. 135j ust. 1 ustawy). Orzeczenie powinno zawierać m.in. opis przewinienia dyscyplinarnego zarzucanego obwinionemu wraz z kwalifikacją prawną, rozstrzygnięcie o uniewinnieniu, stwierdzeniu winy i odstąpieniu od ukarania lub wymierzeniu kary dyscyplinarnej albo umorzeniu postępowania dyscyplinarnego, a także uzasadnienie faktyczne i prawne orzeczenia (art. 135j ust. 2 pkt 4 - 6 u.o.p.). Dla poniesienia odpowiedzialności dyscyplinarnej nie ma przy tym znaczenia to, czy działanie lub zaniechanie konkretnej osoby było zamierzone, czy też nie. Czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne może mieć bowiem charakter umyślny, jak i nieumyślny, na co wprost wskazuje treść art. 132a ustawy o Policji. Stąd też przewinienie dyscyplinarne jest zawinione, jeżeli sprawca ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi (art. 132a pkt 1), jak również wtedy, gdy policjant nie mając zamiaru jego popełnienia jednak popełnia przewinienie na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką mógł i powinien przewidzieć (art. 132a pkt 2). Już zatem samo (nieumyślne, niezamierzone) naruszenie obowiązków służbowych może powodować odpowiedzialność dyscyplinarną funkcjonariusza. Wobec tego postać i stopień jego winy nie przesądza o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego, może natomiast mieć wpływ na wymiar kary dyscyplinarnej. Podkreślenia przy tym wymaga, że przypisanie policjantowi sprawstwa przewinienia dyscyplinarnego powinno nastąpić z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej, która wraz z zasadą oficjalności obowiązuje w postępowaniu dyscyplinarnym. Na organie spoczywa obowiązek zebrania materiału dowodowego i podejmowania czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy (por. art. 135e ust. 1, 135a ust. 1, 135j ust. 3 u.o.p.). Przypisanie winy wymaga zatem jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego sprawy i jego prawidłowej oceny prawnej. Przez naruszenie dyscypliny służbowej należy rozumieć czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych (art. 132 ust. 2 u.o.p.). Jak stanowi art. 132 ust. 3 pkt 9 ww. ustawy, naruszeniem dyscypliny służbowej jest samowolne oddalenie się z rejonu zakwaterowania lub nieusprawiedliwione opuszczenie miejsca pełnienia służby lub niestawienie się w tym miejscu. W tym miejscu należy podkreślić, że zacytowany art. 132 ust. 3 pkt 9 jest przepisem o charakterze ogólnym właśnie po to, aby objął swoim zakresem wszystkie możliwe formy zaniechania wykonania obowiązków przez policjanta, a nie tylko te, które wynikają z wyraźnych przepisów szczególnych kreujących określone czynności służbowe. Co więcej, zawarty w tym przepisie katalog zachowań i zaniechań, które mogą skutkować odpowiedzialnością dyscyplinarną funkcjonariusza, jest katalogiem otwartym, na co wskazuje użyta w tej normie formuła "w szczególności". Z tego też względu jako niezasadny należy ocenić zarzut skargi w zakresie naruszenia art. 135g u.o.p. Należy bowiem uwzględnić, że odpowiedzialność dyscyplinarna nie jest odpowiedzialnością karną, i dlatego w jej ramach nie obowiązuje wymagana w prawie karnym zasada dokładnej, precyzyjnej określoności przewinienia dyscyplinarnego. Także ewentualna niewłaściwa bądź niepełna kwalifikacja prawna przypisanego obwinionemu przewinienia nie dyskwalifikuje wydanego w danej sprawie orzeczenia dyscyplinarnego, gdyż – inaczej, niż w prawie karnym – naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym prawa materialnego wymaga uwzględnienia tylko o tyle, o ile naruszenie to wywarło wpływ na wynik sprawy. Analizując dowody zebrane w toku postępowania dyscyplinarnego i ich ocenę przeprowadzoną w zaskarżonych orzeczeniach, w konfrontacji z zarzutami stawianymi w skardze, sąd nie może się zgodzić, że doszło do zarzucanych przez skarżącego naruszeń prawa. Organy dyscyplinarne zidentyfikowały zachowanie skarżącego oraz w sposób wystarczająco dokładny opisały i wyjaśniły na czym polegało nieprawidłowe wykonanie (zaniechanie) obowiązków służbowych, co pozwalało na skuteczne postawienie zarzutów naruszenia dyscypliny służbowej. Wbrew twierdzeniom skargi zachowanie skarżącego zostało prawidłowo zakwalifikowane jako delikt dyscyplinarny i należycie przyporządkowane do właściwej podstawy prawnej, tzn. art. 132 ust. 3 pkt 9 ustawy o Policji. W ocenie sądu nie budzą też wątpliwości ustalenia faktyczne stanowiące podstawę postawienia skarżącemu zarzutu dyscyplinarnego. Stan faktyczny w sprawie został bowiem ustalony w oparciu o rzetelnie zgromadzony materiał dowodowy. Wynika on bowiem bezpośrednio z wyjaśnień samego obwinionego ale i zeznań świadków. Dowody te pozwoliły na wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności i przypisanie skarżącemu zawinienia w popełnieniu zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego. Zresztą, co istotne, skarżący nie kwestionuje popełnienia deliktu dyscyplinarnego – samego faktu opuszczenia miejsca pełnienia służby, zaś kwestię jego nieusprawiedliwionego opuszczenia przesadzają zeznania bezpośredniego przełożonego służbowego obwinionego, których rzetelności i zgodności z rzeczywistym przebiegiem zdarzenia – w świetle akt prawy – nie sposób skutecznie podważyć. Zebrany zatem materiał dowodowy jest jednoznaczny i w pełni potwierdza niewłaściwe podejście do służby. Należy podkreślić, że odpowiedzialność dyscyplinarna nie jest odpowiedzialnością karną i dlatego w jej ramach nie obowiązuje wymagana w prawie karnym zasada dokładnej, precyzyjnej określoności przewinienia dyscyplinarnego. Zgodnie z art. 135j ust. 2 pkt 6 u.o.p. orzeczenie przełożonego dyscyplinarnego powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne orzeczenia. Jedynie brak takiej spójności pomiędzy opisem przewinienia, a jego kwalifikacją prawną, która uniemożliwia przyjęcie dokonanej subsumpcji powodowałoby przyjęcie naruszenia art.135j ust. 2 pkt 6 u.o.p. Pamiętać bowiem należy, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Zatem nie każda niedokładność w ustaleniu stanu faktycznego – opisie przewinienia będzie powodować uchylenie zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego (tak NSA w wyroku z dnia 13 lipca 2016r., sygn. akt I OSK 386/15, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Bezspornym jest, że opis czynów w niniejszej sprawie zawiera wskazanie: gdzie i kiedy skarżący dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego, że doszło do niego w czasie pełnionej służby oraz jakie jego działanie i zaniechanie stanowiło konkretny czyn. Dodatkowo, tak jak już zasygnalizowano wyżej, organy dyscyplinarne zastosowały właściwą kwalifikację prawną w odniesieniu do zarzutu przedstawionego skarżącemu. W tym miejscu należy podkreślić, że szczególny charakter służby publicznej funkcjonariuszy Policji umożliwia odmienne i bardziej rygorystyczne, niż w wypadku pozostałych zawodów i funkcji, ukształtowanie statusu służbowego, w tym także odpowiedzialności dyscyplinarnej. Zaniechanie czynności służbowej przez funkcjonariusza albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy, nawet gdy nie wywołują negatywnych następstw, stanowią naruszenie dyscypliny służbowej (por. wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 2013 r. sygn. akt I OSK 1902/12, CBOSA). Odnosząc się zaś do kwestii wymierzonej skarżącemu kary wskazać należy, że zgodnie z art. 134h ust. 1 ustawy o Policji, kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby. Katalog kar określony został w art. 134 ustawy o Policji i są nimi: nagana, zakaz opuszczania wyznaczonego miejsca przebywania, ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku, wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe, obniżenie stopnia, wydalenie ze służby. Katalog ten ustalony został zatem zgodnie z gradacją dotkliwości kary. Tym samym najłagodniejszą z kar stanowi niewątpliwie nagana. W myśl art. 134a ustawy o Policji, kara nagany oznacza wytknięcie ukaranemu przez przełożonego dyscyplinarnego niewłaściwego postępowania. Zdaniem sądu skarżony organ uwzględnił wszystkie okoliczności jakie należało wziąć pod uwagę kierując się dyrektywami wymiaru kary wynikającymi z przywołanego przepisu. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że dobór kary adekwatnej do przewinienia dyscyplinarnego należy do sfery uznania organów dyscyplinarnych, gdyż ustawodawca nie określił, jakiemu przewinieniu odpowiada każda z sankcji wymienionych w art. 134 ustawy o Policji. Sądowa kontrola orzeczenia dyscyplinarnego w części dotyczącej kary sprowadza się wyłącznie do oceny czy organy przestrzegały reguł procedowania, w tym ustawowych dyrektyw wymiaru kar. Sąd nie może natomiast ingerować w uprawnienia zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i oceniać celowości czy słuszności zastosowanych przezeń sankcji. Sąd ocenia jedynie, czy wymierzając karę dyscyplinarną, która musi mieścić się w katalogu ustawowym, organ uwzględnił wszystkie okoliczności danej sprawy i przedstawił je w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2687/12, CBOSA). W rozpoznawanej sprawie organ uwzględnił wszystkie okoliczności sprawy i na tej podstawie ukarał skarżącego najmniej dotkliwą z kar. Kara nagany nie ma bowiem charakteru, ani finansowego ani ograniczającego sposób zachowania się funkcjonariusza. Oznacza wytknięcie funkcjonariuszowi niewłaściwego zachowania się, jest wyrazem dezaprobaty dla konkretnego zachowania się. Należy przy tym zauważyć, że wymierzona kara ma uświadomić skarżącemu, że ma szanse na zrehabilitowanie się. Nie jest to więc kara nadmiernie surowa, gdyż faktycznie nie wywołuje bezpośrednich konsekwencji, a w przypadku pełnienia dalszej służby w sposób prawidłowy może w ogóle ich nie wywołać. W ocenie sądu organ nie naruszył w tym względzie art. 134h ustawy o Policji. Podsumowując powyższe rozważania, należało zatem stwierdzić, że zakwestionowane orzeczenie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. W postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym przeciwko skarżącemu zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, a zebrany materiał dowodowy, wbrew zarzutowi skargi, był wystarczający do podjęcia merytorycznej decyzji. Przyjęty stan faktyczny znajduje potwierdzenie w materiale zgromadzonym w toku postępowania, a wnioski płynące z jego oceny, sprowadzające się do uznania skarżącego winnym zarzucanego mu przewinienia, są uzasadnione. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę