II SA/Ol 562/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2020-11-10
NSAbudowlaneWysokawsa
pozwolenie na budowęprawo budowlaneobszar oddziaływaniainteres prawnystrona postępowaniaelektrownia wiatrowahałasimmisjepostępowanie administracyjneWSA

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę M. R. na decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej, uznając brak interesu prawnego skarżącego.

Skarżący M. R. zaskarżył decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej. Wojewoda umorzył postępowanie, uznając, że działki skarżącego nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji, a tym samym skarżący nie posiada interesu prawnego do wniesienia odwołania. Sąd administracyjny, związany wcześniejszymi orzeczeniami NSA, potwierdził, że krąg stron należy ustalać na podstawie Prawa budowlanego, a nie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał swojego interesu prawnego, opierając się głównie na przepisach cywilnych, które nie stanowią podstawy do przyznania statusu strony w postępowaniu administracyjnym.

Sprawa dotyczyła skargi M. R. na decyzję Wojewody, która umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej. Wojewoda uzasadnił umorzenie brakiem interesu prawnego skarżącego, wskazując, że jego działki nie mieszczą się w obszarze oddziaływania inwestycji, określonym na podstawie przepisów o dopuszczalnych poziomach hałasu (promień 250 m). Skarżący zarzucał naruszenie przepisów KPA, Prawa budowlanego i Konstytucji, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i błędne ustalenia dotyczące obszaru oddziaływania oraz immisji. Sąd administracyjny, opierając się na wcześniejszych wyrokach NSA i WSA, podkreślił, że krąg stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę należy ustalać zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, a nie ustawą o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał swojego interesu prawnego, ponieważ jego działki nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji, a powoływane przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące immisji i prawa własności nie stanowią samodzielnej podstawy do przyznania statusu strony w postępowaniu administracyjnym bez wykazania naruszenia konkretnego przepisu prawa administracyjnego. W związku z brakiem interesu prawnego, sąd uznał, że umorzenie postępowania odwoławczego było zasadne i oddalił skargę.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, właściciel nieruchomości, której działki nie znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego, nie posiada interesu prawnego do wniesienia odwołania od decyzji o pozwoleniu na budowę.

Uzasadnienie

Obszar oddziaływania obiektu należy ustalać na podstawie przepisów odrębnych wprowadzających ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Powoływanie się na przepisy prawa cywilnego (np. o immisjach) nie stanowi samoistnej podstawy do przyznania statusu strony w postępowaniu administracyjnym bez wykazania naruszenia konkretnego przepisu prawa administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.p.b. art. 28 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

Pomocnicze

u.p.b. art. 3 § pkt 20

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi, sąd ją oddala.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 144

Kodeks cywilny

Nie można wzbronić się od immisji ponad przeciętną miarę wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości.

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

W granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może korzystać z rzeczy, pobierać pożytki i inne przychody z rzeczy i rozporządzać rzeczą.

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak interesu prawnego skarżącego, ponieważ jego działki nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. Powoływanie się na przepisy prawa cywilnego (immisje, prawo własności) nie stanowi samoistnej podstawy do przyznania statusu strony w postępowaniu administracyjnym bez wykazania naruszenia przepisu prawa administracyjnego. Związanie sądu oceną prawną wyrażoną w poprzednich orzeczeniach NSA i WSA w tej sprawie.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów KPA, Prawa budowlanego i Konstytucji, w tym braku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i błędnych ustaleń. Zarzuty dotyczące immisji (hałasu niskoczęstotliwościowego) i innych negatywnych oddziaływań inwestycji.

Godne uwagi sformułowania

obszar oddziaływania obiektu to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu przymiotu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę nie posiada podmiot, którego nieruchomość wprawdzie sąsiaduje z terenem, na którym ma być zrealizowana inwestycja, ale która nie została zaliczona do obszaru oddziaływania tego przedsięwzięcia ochrona praw osobistych i własności jest, co do zasady, wyłączną domeną prawa cywilnego i postępowania cywilnego przed sądem powszechnym immisje pośrednie są jedynie okolicznością uzasadniającą interes faktyczny; a taki interes nie daje przymiotu strony, upoważniającego do skutecznego zainicjowania postępowania administracyjnego

Skład orzekający

Adam Matuszak

sprawozdawca

Bogusław Jażdżyk

przewodniczący

Tadeusz Lipiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę elektrowni wiatrowych, zwłaszcza w kontekście definicji obszaru oddziaływania i znaczenia przepisów prawa cywilnego dla interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie jest silnie związane z wcześniejszym orzecznictwem NSA i specyfiką sprawy, w tym z faktem, że nie zastosowano specustawy wiatrakowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa budowlanego – ustalania stron postępowania i interesu prawnego, co jest kluczowe dla wielu inwestycji, zwłaszcza w sektorze energetyki odnawialnej. Pokazuje, jak przepisy cywilne mogą, ale nie muszą, przekładać się na status strony w postępowaniu administracyjnym.

Kiedy sąsiad nie jest stroną? Sąd wyjaśnia, kto ma prawo głosu w pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowej.

Sektor

budownictwo

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Ol 562/20 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2020-11-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-08-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Adam Matuszak /sprawozdawca/
Bogusław Jażdżyk /przewodniczący/
Tadeusz Lipiński
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 851/21 - Wyrok NSA z 2024-01-09
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 3 pkt 20, art. 28 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 listopada 2020 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z "[...]"r. Starosta "[...]" (dalej: "Starosta", "organ pierwszej instancji") zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę "[...]"Spółce z o.o. (dalej: "Inwestor"), obejmującego: budowę I etapu inwestycji elektrowni wiatrowej "[...]" wraz z infrastrukturą towarzyszącą, w postaci elektrowni wiatrowej "[...]"oraz jej fundamentu na działkach "[...]".
Odwołanie od tej decyzji wniósł M.R. (dalej: "Skarżący"), który zarzucił naruszenie:
- art. 107 § 1 pkt 6 i § 3, art.138 § 2 i § 2a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256), dalej: "k.p.a.", oraz art.153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez wadliwe uzasadnienie decyzji;
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz brak wyczerpujących ustaleń i wadliwe zastosowanie prawa materialnego;
- art. 4 pkt 6 i pkt 11, art. 7 ust. 1 i 2 oraz art.11 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez zaniechanie zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze;
- art. 33 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 20 i art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186, z późń. zm.) w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na braku projektu zagospodarowania działki lub terenu, o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1, dla całego zamierzenia budowlanego, w tym wyznaczenia obszaru oddziaływania obiektu zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego;
- art. 7, art. 9 w zw. z art. 10 § 1, art. 81, art. 77 § 1, art. 80 i art. 15 k.p.a. przez zaniechanie zapewnienia Skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu.
Wojewoda "[...]" (dalej "Wojewoda", "organ odwoławczy") decyzją z "[...]"r. umorzył postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu podał, że po rozpoznaniu wniosku Inwestora z 9 maja 2016 r. Starosta decyzją z "[...]"r., zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę I etapu inwestycji elektrowni wiatrowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą, w postaci elektrowni wiatrowej "[...]"oraz jej fundamentu na działce nr "[...]". Wojewoda, decyzją z "[...]"r., uchylił w całości ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyniku rozpoznania skarg Skarżącego i Inwestora wyrokiem z 21 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Ol 1377/16 uchylił decyzję Wojewody z "[...]"r., zaś Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skarg kasacyjnych Skarżącego i Wojewody od ww. wyroku, wyrokiem z 17 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 1781 uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargi. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania, decyzją z "[...]"r., Starosta odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, a decyzją z "[...]" r., Wojewoda utrzymał w mocy tę decyzję. WSA w Olsztynie, po rozpoznaniu skargi Inwestora, wyrokiem z 24 września 2019 r., sygn. akt II SA/OI 589/19, uchylił decyzje organów obu instancji. W konsekwencji, powyższego Starosta wydał decyzję będącą przedmiotem odwołania.
Wojewoda zaznaczył, że ocena prawna oraz wskazania co do dalszego postępowania w niniejszej sprawie wyrażone w ww. wyrokach wiążą organy orzekające w tej sprawie. Zauważył, że w sądy w ww. wyrokach jednoznacznie stwierdziły, że ocena interesu prawnego strony w przedmiotowym postępowaniu powinna być dokonana w oparciu
o art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, a w sprawie nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 981). Wywiódł następnie, że z świetle art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego podstawą dla wyznaczenia kręgu stron postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę jest ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji, nie tylko pod względem techniczno-budowlanym, ale również co do tego, czy przyszła inwestycja nie wprowadzi ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości sąsiedniej na podstawie innych przepisów, a także, czy nie utrudni dotychczasowego korzystania z tych nieruchomości. Jeżeli występuje możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie ze względu na indywidualne cechy projektowanego obiektu i zagospodarowanie terenu otaczającego działkę inwestora, podmiot legitymujący się tytułem prawnym do nieruchomości położonej na tak wyznaczonym obszarze oddziaływania obiektu jest stroną w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę. Podniósł, że zgodnie z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Przepisami odrębnymi, o których w tym przepisie są wszelkie regulacje prawa powszechnie obowiązującego, które wyznaczają jakiekolwiek ograniczenia w zagospodarowaniu terenu z powodu istnienia w sąsiedztwie innego obiektu budowlanego. Zaznaczył, że przymiotu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę nie posiada podmiot, którego nieruchomość wprawdzie sąsiaduje z terenem, na którym ma być zrealizowana inwestycja, ale która nie została zaliczona do obszaru oddziaływania tego przedsięwzięcia.
Wojewoda stwierdził, że z projektu budowlanego wynika, że obszar oddziaływania planowanej inwestycji to obszar o promieniu 250 m. Obszar ten został wyznaczony na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r. poz. 112). Ograniczenia związane z hałasem wyznaczają obszar oddziaływania wokół elektrowni wiatrowej o promieniu 250 m. W obszarze tym znajdują się działki oznaczone numerami: "[...]", a ich właściciele są stronami w przedmiotowym postępowaniu. Skarżący oświadczył w odwołaniu, że jest właścicielem działek o numerach: "[...]". Wojewoda stwierdził, że te działki nie znajdują się w wyznaczonym obszarze oddziaływania wokół elektrowni wiatrowej o promieniu 250 m, a tym samym Skarżący nie jest uprawniony do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie. Stwierdził, że immisje, na które powołał się Skarżący, wywodzone są z opracowań o charakterze technicznym. Wobec powyższego, brak jest regulacji prawnych, na podstawie których Skarżący mógłby skutecznie ubiegać się o przyznanie mu przymiotu strony w niniejszym postępowaniu. Zaskarżona decyzja nie reguluje praw i obowiązków Skarżącego, nie kształtuje jego sytuacji prawnej, nie pozbawia przysługujących mu uprawnień ani nie uniemożliwia ich realizacji. Zatem nie wpływa na sytuację prawną Skarżącego, co oznacza, że nie posiada on interesu prawnego do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji. Stwierdzenie przez Wojewodę braku po stronie odwołującego interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji skutkuje zaś uznaniem braku jego legitymacji w postępowaniu administracyjnym, co w konsekwencji prowadzi do umorzenia postępowania odwoławczego, bez możliwości ustosunkowania się do stawianych zarzutów.
Skarżący wywiódł skargę do tut. Sądu na ww. decyzję Wojewody. Zarzucił, że została ona wydana z naruszeniem:
- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. (w zw. z art. 3 pkt 20 i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, a także w zw. z art. 24 § 1, art. 140, art. 144 i art. 222 § 2 kodeksu cywilnego oraz w zw. z art. 47, art. 64 ust. 1, art. 68 ust. 1 i art. 74 ust. 3 Konstytucji, przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, brak wyczerpujących ustaleń, w tym wskutek pominięcia istotnych okoliczności sprawy i wskutek błędnego nierozpoznania istotnych okoliczności sprawy, w tym przez błędne ustalenia i oceny odnośnie do obszaru oddziaływania inwestycji oraz oddziaływań na prawa Skarżącego;
- art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, a także w zw. z art. 24 § 1, art. 140, art. 144 i art. 222 § 2 Kodeksu cywilnego oraz w zw. z art. 47, art. 64 ust. 1, art. 68 ust. 1 i art. 74 ust. 3 Konstytucji, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie;
- art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. przez umorzenie postępowania odwoławczego,
- art. 15 k.p.a. przez pozbawienie Skarżącego prawa do merytorycznego rozpatrzenia sprawy w postępowaniu administracyjnym.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i argumentację tam przedstawioną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest istnienie interesu prawnego Skarżącego w postępowaniu dotyczącym udzielenia Inwestorowi pozwolenia na budowę opisanej wyżej inwestycji.
Jak zasadnie wskazał Wojewoda w zaskarżonej decyzji, kwestię tę należy oceniać w świetle art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, z pominięciem przepisów ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Należy bowiem zauważyć, że niniejsza sprawa była już przedmiotem oceny przez Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z 17 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 1781/17) i tut. Sąd (wyrok z 24 września 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 589/19). Zatem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania w niniejszej sprawie wyrażone w tych orzeczeniach wiążą Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Wyjaśnić przy tym należy, że w pojęciu oceny prawnej mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposób ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Może ona zatem dotyczyć ujawnionych w postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, w szczególności kwestii zastosowania do nich określonych regulacji prawnych. W przypadku rozpoznawania sprawy przez Sąd oznacza to z kolei, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną we wcześniejszym orzeczeniu.
Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku przesądził, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy krąg stron winien być ustalany w oparciu o art. 28 ust. 2 w zw.
z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186, z późń. zm.) oraz że w rozpoznawanej sprawie nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 961).
Stosownie do art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania obiektu, stosownie do art. 3 pkt 20 tej ustawy, należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu.
W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że wyznaczenie obszaru oddziaływania powinno nastąpić przy uwzględnieniu funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych, a także sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji. Podkreśla się przy tym, że obszar oddziaływania obiektu budowlanego to także teren, na którym uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa. Dla oceny, czy dany podmiot jest stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę nie ma znaczenia, czy został naruszony interes prawny tego podmiotu, a jedynie czy interes taki podmiotowi przysługuje. Inaczej mówiąc, obszaru oddziaływania nie można utożsamiać wyłącznie z naruszeniem określonych wymogów technicznych, gdyż obiekt budowlany może wprowadzać ograniczenie w zagospodarowaniu terenu nieobjętego inwestycją także wtedy, gdy jego realizacja jest zgodna z przepisami określającymi wymogi techniczne i istnieją podstawy do wydania pozwolenia na budowę. Należy również rozważyć, czy inwestycja może spowodować negatywne oddziaływanie na nieruchomości sąsiednie. Jeżeli istnieją przepisy prawa materialnego, które nakładają na inwestora określone obowiązki czy ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem działki sąsiedniej, to tym samym właściciel (użytkownik wieczysty, zarządca) tej działki powinien być stroną postępowania o pozwolenie na budowę i to niezależnie od tego, czy projekt budowlany w ocenie organu spełnia wymagania określone stosownymi przepisami ustawowymi i aktów wykonawczych. Uwzględnić należy, że zasadą procesu inwestycyjnego jest poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich co dotyczy przede wszystkim właścicieli (użytkowników) nieruchomości sąsiadujących z działką inwestora. Przepisami odrębnymi, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu działki inwestora związane z budowanym obiektem, mogą więc być także przepisy prawa cywilnego. W konsekwencji należy przyjąć, że o ile istnieje możliwość spowodowania negatywnego oddziaływania projektowanego obiektu na teren sąsiednich nieruchomości, właściciele nieruchomości położonych na tym obszarze są stronami postępowania. Kwestią odrębną jest natomiast to, czy zarzuty podnoszone przez te podmioty w stosunku do projektowanej inwestycji są uzasadnione z punktu widzenia obowiązujących przepisów. Weryfikacja tych zarzutów może odbywać się bowiem wyłącznie w toku postępowania, w którym osoby te mają zapewniony udział. Uznanie ich za stronę postępowania nie oznacza natomiast, że uzyskanie pozwolenia na budowę będzie niemożliwe (por. np. wyrok WSA w Poznaniu z 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 711/18, wyrok WSA w Krakowie z 15 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 245/19, wyrok WSA w Łodzi z 22 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 1105/18, wyroki NSA z 19 grudnia 2018 r., sygn. akt II OSK 236/17, z 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1509/17, z 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1905/17, z 12 grudnia 2013 r., sygn. akt II OSK 1721/12 oraz powołane w tych wyrokach orzecznictwo; wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia dostępne są pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA).
Badając legitymację procesową Skarżącego w postępowaniu zakończonym wydaniem pozwolenia na budowę spornej inwestycji, należy stwierdzić, że z uwagi na związanie Sądu powołanym wyrokiem NSA, nie było możliwe dokonanie oceny interesu prawnego Skarżącego w świetle przepisów ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych.
Jak wynika z akt sprawy, Inwestor uzupełnił dokumentację projektową o prawidłowo sporządzony projekt zagospodarowania terenu, obejmujący całą inwestycję, to jest: infrastrukturę elektrowni wiatrowej, układ drogowy ze zjazdem z drogi powiatowej oraz przyłącza elektrowni do istniejącej sieci elektroenergetycznej. Z projektu budowlanego wynika, że obszar oddziaływania planowanej inwestycji został wyznaczony m.in. na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r. poz. 112). Ograniczenia związane z hałasem, określone izofonią hałasu 45 dB, wyznaczają wokół przedmiotowej elektrowni wiatrowej obszar oddziaływania o promieniu 250 m i obejmuje wyszczególnione w projekcie działki. Jak zaś podał Skarżący w odwołaniu z 15 kwietnia 2020 r. od decyzji Starosty z "[...]"r., jego działki o numerach: "[...]", znajdują się "w strefie mniejszej niż 1.600 m od terenu podlegającego możliwej zabudowie urządzeniami elektrowni wiatrowej". Niewątpliwie więc te działki nie znajdują się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji. Nie można zatem uznać, że Skarżący miał interes prawny w niniejszej sprawie.
Odnosząc się do podniesionej w skardze kwestii immisji (hałas niskoczęstotliwościowy) oraz innego niż dźwiękowe negatywnego oddziaływania inwestycji, należy zauważyć, że swoje wywody Skarżący opiera wyłącznie na opracowaniach o charakterze naukowym, wskazując jednocześnie na brak regulacji prawnych w tym zakresie. Nie wskazał żadnego przepisu prawa, z którego wynikałby interes prawny Skarżącego.
Skarżący wskazał również na przepisy kodeksu cywilnego, odnoszące się do ochrony praw osobistych i prawa własności, jako źródła jego interesu prawnego. Odnosząc się do powyższego należy zauważyć, ze ochrona praw osobistych i własności jest, co do zasady, wyłączną domeną prawa cywilnego i postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Sprawy te są typowymi sprawami ze stosunków cywilnych (art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego), do rozpoznawania których wyłącznie właściwe są sądy powszechne (art. 2 § 1 k.p.c.), a nie organy lub sądy administracyjne. Wywodzenie w postępowaniu administracyjnym interesu prawnego z materialnego przepisu prawa cywilnego wymaga wykazania, na czym polega konflikt kwestionowanej decyzji z prawem lub obowiązkiem wnioskodawcy wynikającym z prawa administracyjnego (lub jej wpływem na to prawo lub obowiązek) i dlaczego wyeliminowanie decyzji z obrotu stan ten usunie. Art. 144 k.c. sam w sobie nie stanowi o interesie prawnym w postępowaniu administracyjnym. Należy bowiem wykazać, że immisje pośrednie, jako działania o charakterze cywilnym, są niezgodne z przepisami o charakterze administracyjnym – np. przez wykazanie przekroczenia dopuszczalnych prawnie norm hałasu, zanieczyszczenia powietrza, itp. Bez odwołania się do przepisu prawa administracyjnego, immisje pośrednie w rozumieniu art. 144 k.c. mogą być niedopuszczalne, ale wyłącznie w rozumieniu prawa cywilnego i wówczas ich skutki podlegają ocenie, lecz tylko sądu powszechnego. Obowiązkiem podmiotu, który twierdzi o własnym interesie prawnym w postępowaniu administracyjnym jest więc wskazanie na taki przepis prawa administracyjnego, który w związku z hipotezą art. 144 k.c. uzasadnia nabycie przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym. Bez takiego wykazania, immisje pośrednie są jedynie okolicznością uzasadniającą interes faktyczny; a taki interes nie daje przymiotu strony, upoważniającego do skutecznego zainicjowania postępowania administracyjnego. Podobnie, art. 140 k.c., stanowiący o uprawnieniach właścicielskich, jako zakresie wykonywania własności, nie może sam w sobie stanowić o interesie prawnym w postępowaniu administracyjnym. Należy bowiem wykazać, w jaki sposób kwestionowana decyzja administracyjna naruszyła którekolwiek uprawnienie właścicielskie, ujęte również w przepisie prawa administracyjnego. Dopóki nie zostanie wykazane, że decyzja niezgodnie z przepisami administracyjnymi uniemożliwiła korzystanie przez właściciela z rzeczy zgodnie z jej przeznaczeniem z wyłączeniem innych osób albo pobieranie pożytków lub przychodów z rzeczy, lub rozporządzenie rzeczą – dopóty samo powołanie się na treść art. 140 k.c. nie odniesie w postępowaniu administracyjnym skutku w oczekiwanej postaci (zob. wyrok WSA w Warszawie z 12 grudnia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1527/19).
Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że prawidłowo Wojewoda ocenił, że brak jest regulacji prawnych, na podstawie których Skarżący mógłby skutecznie ubiegać się o przyznanie mu przymiotu strony.
Brak po stronie Skarżącego interesu prawnego w sprawie powoduje, że za zasadne należy również uznać stanowisko Wojewody, że w takiej sytuacji nie było możliwe ustosunkowanie się do zarzutów merytorycznych kierowanych przeciwko decyzji Starosty z "[...]"r. W konsekwencji powyższego niezasadne są zarzuty dotyczące zaniechania przeprowadzenia merytorycznej oceny sprawy oraz umorzenia postępowania odwoławczego. Wyjaśnić należy, że rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. zapada, jeżeli organ odwoławczy ustali, że postępowanie odwoławcze jest bezprzedmiotowe, przy czym sytuacja ta wystąpi m.in. wtedy, gdy odwołanie zostanie wniesione przez podmiot, któremu nie można przypisać statusu strony postępowania, tj. niebędący stroną.
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę