II SA/OL 551/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę osoby pozbawionej wolności na decyzję odmawiającą przyznania zasiłku stałego, powołując się na przepis ustawy o pomocy społecznej wyłączający takie świadczenia dla osób odbywających karę.
Skarżący, A. B., osoba z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności i bez dochodu, złożył skargę na decyzję odmawiającą mu zasiłku stałego. Powodem odmowy było odbywanie przez niego kary pozbawienia wolności, co zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej z 2004 r. wyklucza prawo do świadczeń. Sąd administracyjny, kontrolując zgodność decyzji z prawem, uznał ją za prawidłową, podkreślając bezwzględny charakter zakazu przyznawania pomocy osobom osadzonym w zakładach karnych.
Sprawa dotyczyła skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej odmawiającą przyznania zasiłku stałego. Skarżący, zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności i bez dochodu, wnioskował o świadczenie, które otrzymywał wcześniej. Jednakże, zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej. Sąd administracyjny, rozpatrując skargę, stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Podkreślono, że mimo spełnienia przez skarżącego przesłanek do otrzymania zasiłku stałego (niepełnosprawność, brak dochodu), bezwzględny zakaz wynikający z odbywania kary pozbawienia wolności uniemożliwia jego przyznanie. Dodatkowo wyjaśniono, że nowa ustawa o pomocy społecznej z 2004 r. wygasiła wcześniejsze decyzje wydane na podstawie ustawy z 1990 r., a także, że zasiłek stały wyrównawczy został zastąpiony przez zasiłek stały. Sąd, działając w ramach kontroli legalności, oddalił skargę na podstawie art. 151 PPSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, odbywanie kary pozbawienia wolności stanowi bezwzględną przesłankę negatywną do przyznania świadczeń z pomocy społecznej, niezależnie od spełnienia innych kryteriów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.p.s. art. 13 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej.
PPSA art. 1 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem zgodności z prawem.
PPSA art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku braku podstaw do uchylenia decyzji, sąd oddala skargę.
u.p.s. art. 149
Ustawa o pomocy społecznej
Z dniem wejścia w życie ustawy wygasają decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, z pewnymi wyjątkami.
Pomocnicze
u.p.s. art. 36
Ustawa o pomocy społecznej
Świadczeniami z pomocy społecznej są świadczenia pieniężne i niepieniężne.
u.p.s. art. 37 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Zasiłek stały przysługuje osobie samotnej, całkowicie niezdolnej do pracy, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
PPSA art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy.
PPSA art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wzruszenie decyzji następuje w razie naruszenia prawa materialnego lub postępowania mającego wpływ na wynik sprawy.
u.p.s. art. 144
Ustawa o pomocy społecznej
Ilekroć w przepisach jest mowa o zasiłku stałym wyrównawczym, rozumie się przez to zasiłek stały.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Osoba odbywająca karę pozbawienia wolności nie ma prawa do świadczeń z pomocy społecznej na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej.
Odrzucone argumenty
Skarżący argumentował, że jego stan zdrowia nie uległ zmianie i nadal powinien otrzymywać świadczenie, mimo wejścia w życie nowej ustawy i odbywania kary.
Godne uwagi sformułowania
bezwzględny zakaz przyznawania pomocy osobom odbywającym karę pozbawienia wolności decyzje związane, w których organ nie ma możliwości orzekania w ramach uznania administracyjnego Sąd Administracyjny nie posiada kompetencji do przyznawania świadczeń z pomocy społecznej, gdyż dokonuje jedynie kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem.
Skład orzekający
Marzenna Glabas
przewodniczący
Zbigniew Ślusarczyk
członek
Katarzyna Matczak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o pomocy społecznej dotyczących prawa do świadczeń dla osób odbywających karę pozbawienia wolności oraz skutków wejścia w życie nowej ustawy."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji osoby odbywającej karę pozbawienia wolności i interpretacji przepisów z 2004 roku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa ilustruje, jak przepisy prawa mogą ograniczać dostęp do świadczeń socjalnych w specyficznych sytuacjach życiowych, co może być interesujące dla prawników zajmujących się prawem socjalnym.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ol 551/04 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2004-10-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-09-01 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie A. Katarzyna Matczak /sprawozdawca/ Marzenna Glabas /przewodniczący/ Zbigniew Ślusarczyk Symbol z opisem 6321 Zasiłki stałe Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Asesor WSA Katarzyna Matczak (spr.) Protokolant Karolina Alboszta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2004r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zasiłku stałego -oddala skargę. Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" Nr "[...]", działając na podstawie art. 138 § l pkt l Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. z dnia 4 czerwca 2004r. Nr"[...]" odmawiającą przyznania A. B. zasiłku stałego. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny. A. B. zwrócił się w dniu 28 kwietnia 2004r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. z wnioskiem o podtrzymanie decyzji przyznającej zasiłek wyrównawczy. Organ I instancji odmówił wnioskowanego świadczenia podając w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia 4 czerwca 2004r., że stosownie do art. 13 ust. l ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej. Wskazano, że wprawdzie wnioskodawca orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w B. z dnia 13 września 2000r. został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe, to obecnie odbywa karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w K; i w związku z ww. przepisem nie przysługuje mu prawo do zasiłku stałego. W odwołaniu wniesionym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego A. B. zarzucił, że poprzednio od 1986r. otrzymywał rentę, gdyż jest inwalidą I grupy na stałe. Wprawdzie od l maja 2004r. weszła w życie nowa ustawa o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004r. lecz jego stan zdrowia nie uległ zmianie i nadal winien otrzymywać świadczenie z pomocy społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło odwołania i decyzją z dnia 26 lipca 2004r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium podało, że z dniem 30 kwietnia 2004r. utraciła moc ustawa z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998r. Nr 64, póz. 414, ze zm), i weszła w życie z dniem l maja 2004r. ustawa z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, póz. 593, ze zm), która w art. 149 zawiera zapis, że z dniem jej wejścia w życie wygasają decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990r., z wyjątkiem decyzji określonych w ust. 2 i 3 oraz art. 152 ust. 3 i art. 154 ust. 8 niniejszej ustawy. Wyjaśniono, iż nowa ustawa nie przewiduje wprawdzie świadczenia w postaci zasiłku stałego wyrównawczego, który wcześniej otrzymywał skarżący, jednakże z art. 144 pkt l tej ustawy wynika, ze ilekroć w obowiązujących przepisach jest mowa o zasiłku stałym wyrównawczym rozumie się przez to zasiłek stały. Podano, iż w sprawie bezspornym jest, że A. B. posiada orzeczenie o niepełnosprawności, którym zaliczony został do znacznego stopnia niepełnosprawności oraz nie posiada żadnego dochodu. Nie budzi wątpliwości także okoliczność, że aktualnie jest osadzony w Zakładzie Karnym w K., gdzie odbywa karę pozbawienia wolności. Jednak z art. 13 ust. l ww. ustawy wynika, że osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej. Nadto wyjaśniono skarżącemu, iż po opuszczeniu zakładu karnego będzie mógł ponownie zwrócić się do organu I instancji z wnioskiem o przyznanie zasiłku stałego. Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie złożył A. B. wnosząc o ponowne wnikliwe rozpatrzenie jego sprawy. Podniósł, iż jest człowiekiem schorowanym i w związku z tym celowe jest w jego sytuacji przywrócenie mu zasiłku stałego wyrównawczego w wysokości 30% tj. kwoty 128 zł. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśniło, iż decyzja w przedmiotowej sprawie należy do tzw. "decyzji związanych", w których organ nie ma możliwości orzekania w ramach uznania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Zgodnie z art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270). Wzruszenie decyzji następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § l w zw. z art. 145 § l ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Odnosząc się do zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, iż jest ona zgodna z prawem. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 13 ust. l ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593, ze zm), zgodnie z którym osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej. Z art. 36 tej ustawy wynika natomiast, iż świadczeniami z pomocy społecznej są: świadczenia pieniężne oraz świadczenia niepieniężne. Wśród świadczeń pieniężnych ustawodawca przewidział zasiłek stały, zasiłek okresowy, zasiłek celowy i specjalny zasiłek celowy, zasiłek i pożyczkę na ekonomiczne usamodzielnienie, pomoc dla rodzin zastępczych, pomoc na usamodzielnienie oraz na kontynuowanie nauki oraz świadczenie pieniężne na utrzymanie i pokrycie wydatków związanych z nauką języka polskiego dla uchodźców. Z brzmienia zacytowanych wyżej przepisów wynika jednoznacznie, że osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej, o których mowa w art. 36. Zasiłek stały jest świadczeniem, które przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej -art. 37 ust. l pkt l ww. ustawy. Z poczynionych ustaleń w toku postępowania administracyjnego wynika, że wszystkie przesłanki określone w cytowanym przepisie zostały spełnione przez A. B., bowiem jest on osobą samotną bez dochodu z całkowitą niezdolnością do pracy wobec orzeczonego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w B. w dniu 13 września 2000r. znacznego stopnia niepełnosprawności. Zatem gdyby nie bezwzględny zakaz przyznawania pomocy osobom odbywającym karę pozbawienia wolności, określony w art. 13 ust. l ustawy, skarżącemu wnioskowane świadczenie by przysługiwało. Skoro jednak odbywa karę pozbawienia wolności, według jego oświadczenia złożonego podczas wywiadu środowiskowego z dnia 19 maja 2004r. do 2008r., to organy orzekające w tej sprawie nie miały możliwości przyznania wnioskowanego świadczenia od dnia l maja 2004r. Dodatkowo wyjaśnić należy skarżącemu, iż organy orzekające w tej sprawie prawidłowo ustaliły, iż z dniem l maja 2004r. wobec zapisu art. 149 ww. ustawy wygasają decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej, z wyjątkiem decyzji określonych w ust. 2 i 3 oraz art. 152 ust. 3 i art. 154 ust. 8 niniejszej ustawy, a zatem także wygasła decyzja Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. z dnia 3 lipca 1997r. Nr "[...]", którą przyznano A. B. zasiłek stały wyrównawczy. W tym miejscu wyjaśnić należy, że obecnie obowiązująca ustawa nie przewiduje już świadczenia określonego w poprzednio obowiązującej ustawie o pomocy społecznej z 1990r. jako zasiłek stały wyrównawczy lecz zgodnie z art. 144 ustawy o pomocy społecznej z 2004r. ilekroć w obowiązujących przepisach jest mowa o zasiłku stałym wyrównawczym rozumie się przez to zasiłek stały. Skarżącemu wskazać należy, że Sąd Administracyjny nie posiada kompetencji do przyznawania świadczeń z pomocy społecznej, gdyż dokonuje jak wynika z art.l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269) jedynie kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem. W mniejszej sprawie Sąd nie stwierdził istnienia naruszenia prawa, które skutkowało by uchyleniem zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270) orzeczono o oddaleniu skargi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI