II SA/OL 551/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2004-10-19
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznazasiłek stałyniepełnosprawnośćkara pozbawienia wolnościustawa o pomocy społecznejprawo administracyjneorzecznictwosąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę osoby pozbawionej wolności na decyzję odmawiającą przyznania zasiłku stałego, powołując się na przepis ustawy o pomocy społecznej wyłączający takie świadczenia dla osób odbywających karę.

Skarżący, A. B., osoba z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności i bez dochodu, złożył skargę na decyzję odmawiającą mu zasiłku stałego. Powodem odmowy było odbywanie przez niego kary pozbawienia wolności, co zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej z 2004 r. wyklucza prawo do świadczeń. Sąd administracyjny, kontrolując zgodność decyzji z prawem, uznał ją za prawidłową, podkreślając bezwzględny charakter zakazu przyznawania pomocy osobom osadzonym w zakładach karnych.

Sprawa dotyczyła skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej odmawiającą przyznania zasiłku stałego. Skarżący, zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności i bez dochodu, wnioskował o świadczenie, które otrzymywał wcześniej. Jednakże, zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej. Sąd administracyjny, rozpatrując skargę, stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Podkreślono, że mimo spełnienia przez skarżącego przesłanek do otrzymania zasiłku stałego (niepełnosprawność, brak dochodu), bezwzględny zakaz wynikający z odbywania kary pozbawienia wolności uniemożliwia jego przyznanie. Dodatkowo wyjaśniono, że nowa ustawa o pomocy społecznej z 2004 r. wygasiła wcześniejsze decyzje wydane na podstawie ustawy z 1990 r., a także, że zasiłek stały wyrównawczy został zastąpiony przez zasiłek stały. Sąd, działając w ramach kontroli legalności, oddalił skargę na podstawie art. 151 PPSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, odbywanie kary pozbawienia wolności stanowi bezwzględną przesłankę negatywną do przyznania świadczeń z pomocy społecznej, niezależnie od spełnienia innych kryteriów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.p.s. art. 13 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

Osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej.

PPSA art. 1 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem zgodności z prawem.

PPSA art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku braku podstaw do uchylenia decyzji, sąd oddala skargę.

u.p.s. art. 149

Ustawa o pomocy społecznej

Z dniem wejścia w życie ustawy wygasają decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, z pewnymi wyjątkami.

Pomocnicze

u.p.s. art. 36

Ustawa o pomocy społecznej

Świadczeniami z pomocy społecznej są świadczenia pieniężne i niepieniężne.

u.p.s. art. 37 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

Zasiłek stały przysługuje osobie samotnej, całkowicie niezdolnej do pracy, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

PPSA art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy.

PPSA art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wzruszenie decyzji następuje w razie naruszenia prawa materialnego lub postępowania mającego wpływ na wynik sprawy.

u.p.s. art. 144

Ustawa o pomocy społecznej

Ilekroć w przepisach jest mowa o zasiłku stałym wyrównawczym, rozumie się przez to zasiłek stały.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Osoba odbywająca karę pozbawienia wolności nie ma prawa do świadczeń z pomocy społecznej na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej.

Odrzucone argumenty

Skarżący argumentował, że jego stan zdrowia nie uległ zmianie i nadal powinien otrzymywać świadczenie, mimo wejścia w życie nowej ustawy i odbywania kary.

Godne uwagi sformułowania

bezwzględny zakaz przyznawania pomocy osobom odbywającym karę pozbawienia wolności decyzje związane, w których organ nie ma możliwości orzekania w ramach uznania administracyjnego Sąd Administracyjny nie posiada kompetencji do przyznawania świadczeń z pomocy społecznej, gdyż dokonuje jedynie kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem.

Skład orzekający

Marzenna Glabas

przewodniczący

Zbigniew Ślusarczyk

członek

Katarzyna Matczak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o pomocy społecznej dotyczących prawa do świadczeń dla osób odbywających karę pozbawienia wolności oraz skutków wejścia w życie nowej ustawy."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji osoby odbywającej karę pozbawienia wolności i interpretacji przepisów z 2004 roku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ilustruje, jak przepisy prawa mogą ograniczać dostęp do świadczeń socjalnych w specyficznych sytuacjach życiowych, co może być interesujące dla prawników zajmujących się prawem socjalnym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 551/04 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2004-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-09-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
A. Katarzyna Matczak /sprawozdawca/
Marzenna Glabas /przewodniczący/
Zbigniew Ślusarczyk
Symbol z opisem
6321 Zasiłki stałe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Asesor WSA Katarzyna Matczak (spr.) Protokolant Karolina Alboszta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2004r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zasiłku stałego -oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" Nr "[...]", działając na podstawie art. 138 § l pkt l Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. z dnia 4 czerwca 2004r. Nr"[...]" odmawiającą przyznania A. B. zasiłku stałego.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny.
A. B. zwrócił się w dniu 28 kwietnia 2004r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. z wnioskiem o podtrzymanie decyzji przyznającej zasiłek wyrównawczy. Organ I instancji odmówił wnioskowanego świadczenia podając w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia 4 czerwca 2004r., że stosownie do art. 13 ust. l ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej. Wskazano, że wprawdzie wnioskodawca orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w B. z dnia 13 września 2000r. został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe, to obecnie odbywa karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w K; i w związku z ww. przepisem nie przysługuje mu prawo do zasiłku stałego.
W odwołaniu wniesionym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego A. B. zarzucił, że poprzednio od 1986r. otrzymywał rentę, gdyż jest inwalidą I grupy na stałe. Wprawdzie od l maja 2004r. weszła w życie nowa ustawa o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004r. lecz jego stan zdrowia nie uległ zmianie i nadal winien otrzymywać świadczenie z pomocy społecznej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło odwołania i decyzją z dnia 26 lipca 2004r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium podało, że z dniem 30 kwietnia 2004r. utraciła moc ustawa z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998r. Nr 64, póz. 414, ze zm), i weszła w życie z dniem l maja 2004r. ustawa z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, póz. 593, ze zm), która w art. 149 zawiera zapis, że z dniem jej wejścia w życie wygasają decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990r., z wyjątkiem decyzji określonych w ust. 2 i 3 oraz art. 152 ust. 3 i art. 154 ust. 8 niniejszej ustawy. Wyjaśniono, iż nowa ustawa nie przewiduje wprawdzie świadczenia w postaci zasiłku stałego wyrównawczego, który wcześniej otrzymywał skarżący, jednakże z art. 144 pkt l tej ustawy wynika, ze ilekroć w obowiązujących przepisach jest mowa o zasiłku stałym wyrównawczym rozumie się przez to zasiłek stały.
Podano, iż w sprawie bezspornym jest, że A. B. posiada orzeczenie o niepełnosprawności, którym zaliczony został do znacznego stopnia niepełnosprawności oraz nie posiada żadnego dochodu. Nie budzi wątpliwości także okoliczność, że aktualnie jest osadzony w Zakładzie Karnym w K., gdzie odbywa karę pozbawienia wolności. Jednak z art. 13 ust. l ww. ustawy wynika, że osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej.
Nadto wyjaśniono skarżącemu, iż po opuszczeniu zakładu karnego będzie mógł ponownie zwrócić się do organu I instancji z wnioskiem o przyznanie zasiłku stałego.
Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie złożył A. B. wnosząc o ponowne wnikliwe rozpatrzenie jego sprawy. Podniósł, iż jest człowiekiem schorowanym i w związku z tym celowe jest w jego sytuacji przywrócenie mu zasiłku stałego wyrównawczego w wysokości 30% tj. kwoty 128 zł.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśniło, iż decyzja w przedmiotowej sprawie należy do tzw. "decyzji związanych", w których organ nie ma możliwości orzekania w ramach uznania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
Zgodnie z art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270). Wzruszenie decyzji następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § l w zw. z art. 145 § l ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Odnosząc się do zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, iż jest ona zgodna z prawem.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 13 ust. l ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593, ze zm), zgodnie z którym osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej. Z art. 36 tej ustawy wynika natomiast, iż świadczeniami z pomocy społecznej są: świadczenia pieniężne oraz świadczenia niepieniężne. Wśród świadczeń pieniężnych ustawodawca przewidział zasiłek stały, zasiłek okresowy, zasiłek celowy i specjalny zasiłek celowy, zasiłek i pożyczkę na ekonomiczne usamodzielnienie, pomoc dla rodzin zastępczych, pomoc na usamodzielnienie oraz na kontynuowanie nauki oraz świadczenie pieniężne na utrzymanie i pokrycie wydatków związanych z nauką języka polskiego dla uchodźców. Z brzmienia zacytowanych wyżej przepisów wynika jednoznacznie, że osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej, o których mowa w art. 36.
Zasiłek stały jest świadczeniem, które przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej -art. 37 ust. l pkt l ww. ustawy. Z poczynionych ustaleń w toku postępowania administracyjnego wynika, że wszystkie przesłanki określone w cytowanym przepisie zostały spełnione przez A. B., bowiem jest on osobą samotną bez dochodu z całkowitą niezdolnością do pracy wobec orzeczonego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w B. w dniu 13 września 2000r. znacznego stopnia niepełnosprawności. Zatem gdyby nie bezwzględny zakaz przyznawania pomocy osobom odbywającym karę pozbawienia wolności, określony w art. 13 ust. l ustawy, skarżącemu wnioskowane świadczenie by przysługiwało. Skoro jednak odbywa karę pozbawienia wolności, według jego oświadczenia złożonego podczas wywiadu środowiskowego z dnia 19 maja 2004r. do 2008r., to organy orzekające w tej sprawie nie miały możliwości przyznania wnioskowanego świadczenia od dnia l maja 2004r.
Dodatkowo wyjaśnić należy skarżącemu, iż organy orzekające w tej sprawie prawidłowo ustaliły, iż z dniem l maja 2004r. wobec zapisu art. 149 ww. ustawy wygasają decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej, z wyjątkiem decyzji określonych w ust. 2 i 3 oraz art. 152 ust. 3 i art. 154 ust. 8 niniejszej ustawy, a zatem także wygasła decyzja Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. z dnia 3 lipca 1997r. Nr "[...]", którą przyznano A. B. zasiłek stały wyrównawczy. W tym miejscu wyjaśnić należy, że obecnie obowiązująca ustawa nie przewiduje już świadczenia określonego w poprzednio obowiązującej ustawie o pomocy społecznej z 1990r. jako zasiłek stały wyrównawczy lecz zgodnie z art. 144 ustawy o pomocy społecznej z 2004r. ilekroć w obowiązujących przepisach jest mowa o zasiłku stałym wyrównawczym rozumie się przez to zasiłek stały.
Skarżącemu wskazać należy, że Sąd Administracyjny nie posiada kompetencji do przyznawania świadczeń z pomocy społecznej, gdyż dokonuje jak wynika z art.l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269) jedynie kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem. W mniejszej sprawie Sąd nie stwierdził istnienia naruszenia prawa, które skutkowało by uchyleniem zaskarżonej decyzji.
W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270) orzeczono o oddaleniu skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI