II SA/Ol 545/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie SKO utrzymujące w mocy odmowę wydania zaświadczenia o zgodności rozbudowy budynku z planem miejscowym, uznając, że rozbudowa o podcień i nadbudowę jest niezgodna z zakazem rozbudowy w planie.
Skarżący K.G. i L.G. domagali się wydania zaświadczenia o zgodności rozbudowy ich budynku mieszkalnego z planem miejscowym, który zakazywał rozbudowy istniejącej zabudowy. Wójt odmówił wydania zaświadczenia, a SKO utrzymało tę decyzję w mocy. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że wykonanie podcieni i nadbudowy stanowi rozbudowę, która jest wprost zabroniona przez plan miejscowy, a zatem nie było podstaw do wydania zaświadczenia o zgodności.
Sprawa dotyczyła skargi K.G. i L.G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie, które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy Giżycko odmawiające wydania zaświadczenia o zgodności rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Plan ten, w § 34 ust. 1, dopuszczał adaptację istniejącej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z możliwością remontu, modernizacji, wymiany budynków, ale bez prawa ich rozbudowy. Skarżący wykonali rozbudowę o podcień i nadbudowę (lukarnę), co organy uznały za rozbudowę, a tym samym za niezgodną z planem. Sąd administracyjny w Olsztynie, rozpoznając skargę, podzielił stanowisko organów obu instancji. Sąd wyjaśnił, że postępowanie o wydanie zaświadczenia ma charakter uproszczony i polega na urzędowym potwierdzeniu faktów lub stanu prawnego wynikającego z posiadanych przez organ dokumentów. W tym przypadku, organ administracji miał obowiązek ocenić zgodność inwestycji z planem miejscowym. Ponieważ plan wprost zakazywał rozbudowy, a wykonane prace (podcień i nadbudowa) zostały uznane za rozbudowę, organ był uprawniony do odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści. Sąd podkreślił, że przepisy prawa budowlanego przewidują możliwość legalizacji samowoli budowlanej, jednakże organ wydający zaświadczenie nie rozstrzyga o legalizacji, a jedynie potwierdza zgodność z planem. W ocenie sądu, organy prawidłowo zinterpretowały przepisy planu miejscowego i przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wydawania zaświadczeń i odmowy ich wydania. Skarga została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie jest zobowiązany do wydania zaświadczenia o żądanej treści, jeśli w toku postępowania wyjaśniającego stwierdzi, że wykonane roboty budowlane są niezgodne z ustaleniami planu miejscowego.
Uzasadnienie
Rozbudowa o podcień i nadbudowę została uznana za niezgodną z § 34 ust. 1 planu miejscowego, który zakazuje rozbudowy istniejącej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. W związku z tym, organ był uprawniony do odmowy wydania zaświadczenia o zgodności, zgodnie z art. 219 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (31)
Główne
k.p.a. art. 219
Kodeks postępowania administracyjnego
Pb art. 48b § ust. 2 pkt 1
Prawo budowlane
k.p.a. art. 219
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Pb art. 48b § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
k.p.a. art. 217 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 218 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7a
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 85 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 126
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 134 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 135
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 153
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 119 § pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Pb art. 3 § pkt 8
Prawo budowlane
Pb art. 29 § ust. 1 pkt 1-3
Prawo budowlane
k.p.a. art. 217 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 218 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozbudowa budynku o podcień i nadbudowę stanowi rozbudowę w rozumieniu planu miejscowego, który zakazuje rozbudowy istniejącej zabudowy. Organ administracji ma obowiązek ocenić zgodność inwestycji z planem miejscowym przed wydaniem zaświadczenia. Odmowa wydania zaświadczenia o żądanej treści jest dopuszczalna, gdy organ stwierdzi niezgodność z prawem lub planem.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżących dotyczące obowiązku wydania zaświadczenia o jakiejkolwiek treści, niezależnie od zgodności z planem. Argumenty dotyczące porównania z sąsiednim budynkiem w zabudowie bliźniaczej. Zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. dotyczących postępowania dowodowego i oceny stanu faktycznego. Zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. przez powołanie się na orzecznictwo NSA. Zarzut przewlekłości postępowania przez SKO.
Godne uwagi sformułowania
zaświadczenie jest czynnością materialnotechniczną, polegającą na urzędowym potwierdzeniu obiektywnie istniejącego stanu rzeczy organ obowiązany jest do samodzielnej oceny, czy występuje zgodność inwestycji z ustaleniami obowiązującego planu i wykładni postanowień planu w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego nie sposób zatem przyjąć, że wójt naruszył przepisy prawa nie można przyjąć, że te roboty budowlane stanowiły remont lub modernizację za "modernizację" w rozumieniu § 34 uchwały nie można uznać robót budowlanych, w wyniku których budynek w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej ogólnie mówiąc "zwiększył się", to jest powiększono jego kubaturę (o lukarnę) i powierzchnię zabudowy (o podcienie) nie było możliwe wydanie zaświadczenia o żądanej przez skarżących treści
Skład orzekający
Tadeusz Lipiński
przewodniczący sprawozdawca
Piotr Chybicki
sędzia
Grzegorz Klimek
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów planów miejscowych dotyczących zakazu rozbudowy istniejącej zabudowy oraz zasady wydawania zaświadczeń przez organy administracji w kontekście zgodności z planem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji planu miejscowego z zakazem rozbudowy i konkretnych robót budowlanych (podcień, nadbudowa). Interpretacja pojęć remontu, modernizacji i rozbudowy może być pomocna w innych sprawach dotyczących planów miejscowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowy konflikt między właścicielami nieruchomości a planami zagospodarowania przestrzennego, pokazując, jak organy interpretują zakazy rozbudowy i jakie są konsekwencje dla uzyskania zaświadczeń.
“Rozbudowałeś dom? Uważaj na zakazy w planie miejscowym – sąd wyjaśnia, co to znaczy "bez prawa rozbudowy".”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ol 545/25 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2025-12-11 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-09-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Grzegorz Klimek Piotr Chybicki Tadeusz Lipiński /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 645 Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 572 art. 217, art. 218, art. 219 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Dz.U. 2023 poz 682 art. 48b ust. 2 pkt 1 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędziowie sędzia WSA Piotr Chybicki asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi K.G. i L.G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia oddala skargę. Uzasadnienie Postanowieniem z 16 grudnia 2024 r. Wójt Gminy Giżycko (dalej: "wójt") odmówił K. i L.G. (dalej: "skarżący") wydania zaświadczenia o żądanej treści, dotyczącego zgodności rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce [...], o podcień i nadbudowy, z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą [...] (dalej: "plan miejscowy"). Wójt stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Giżycku (dalej: PINB) postanowieniem z 28 marca 2024 r. nałożył na skarżących obowiązek przedstawienia m.in. zaświadczenia wójta o zgodności samowolnej rozbudowy ww. budynku z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego i innymi aktami prawa miejscowego. Wyjaśnił, że działka położona jest w granicach obszaru oznaczonego w planie miejscowym m.in. symbolem 26MN jako teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, dla którego w § 34 ust. 1 planu ustalono, że tereny istniejącej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej są "do adaptacji z możliwością remontu, modernizacji, wymiany istniejących budynków bez prawa ich rozbudowy". W związku z powyższym wójt zaświadczył, że rozbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego o podcień i nadbudowa są niezgodne z ustaleniami szczegółowymi planu miejscowego. W złożonym zażaleniu skarżący podnieśli, że trzykrotnie już odmówiono im wydania zaświadczenia o żądanej treści. Stwierdzili, że informowali wójta, że zaświadczenie to może stwierdzać, że rozbudowa jest zgodna lub niezgodna z planem miejscowym, a także że jest ono im niezbędne do sporządzenia projektu budowlanego zamiennego rozbudowy. Bez zaświadczenia nie mogą wywiązać się z obowiązku nałożonego przez PINB. Odmowa wydania zaświadczenia, mimo posiadania przez wójta planu miejscowego i ewentualnego przeprowadzenia oględzin, pozbawia skarżących ustawowego prawa do ubiegania się o legalizację samowoli budowlanej. Wywiedli, że w myśl przepisów prawa budowlanego, w przypadku samowoli budowlanej do oceny zgodności inwestycji z planem zobowiązany jest nadzór budowlany. Przedmiotowe zaświadczenie ma charakter pomocniczy, a nie decydujący dla organu nadzoru budowlanego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej: "SKO") postanowieniem z 27 czerwca 2025 r. utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. SKO wyjaśniło, że zaświadczenie jest czynnością materialnotechniczną, polegającą na urzędowym potwierdzeniu obiektywnie istniejącego stanu rzeczy, dotyczącego faktów lub prawa. Jest przejawem wiedzy, a nie woli organu administracji publicznej, dokonywanym, w myśl art. 218 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, z późn. zm., dalej: "k.p.a."), na podstawie rejestrów i ewidencji lub innych danych znajdujących się w posiadaniu organu. Wywiodło, że wydając zaświadczenie w oparciu o przepisy prawa budowlanego, organ obowiązany jest do samodzielnej oceny, czy występuje zgodność inwestycji z ustaleniami obowiązującego planu i wykładni postanowień planu w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego. Zauważyło, że jeśli po przeprowadzeniu postępowania uproszczonego organ dochodzi do wniosku, że zrealizowane zamierzenie jest zgodne z planem, to wydaje zaświadczenie, w którym stwierdza taką zgodność. Jeśli natomiast dojdzie do wniosków przeciwnych, wówczas nie wydaje zaświadczenia "o niezgodności" zamierzenia z planem miejscowym, lecz o odmowie wydania zaświadczenia żądanej treści, tj. treści podanej we wniosku o wydanie zaświadczenia. W istocie wydaje zatem rozstrzygniecie o odmowie wydania zaświadczenia o zgodności zamierzenia z planem, a sposób rozstrzygnięcia w takiej sytuacji został wprost określony w art. 219 k.p.a. Nie sposób zatem przyjąć, że wójt naruszył przepisy prawa. Wniosek skarżących obejmuje żądanie wydania zaświadczenia o zgodności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zamierzenia obejmującego rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na ww. działce o podcień i nadbudowę. Teren tej działki objęty jest ustaleniami uchwały z 29 listopada 2002 r. i położony jest w obszarze oznaczonym symbolami: "26MN" – teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, "22ZP" – teren zieleni urządzonej oraz "10D1/2" – teren komunikacji – drogi klasy D. SKO stwierdziło, że ustalenia planu zawarte w § 6 pkt 17 i § 34 uchwały wskazują, że na tej działce adaptuje się istniejącą zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i dopuszcza się możliwość: remontu, modernizacji, wymiany istniejących budynków bez prawa ich rozbudowy. Zaznaczyło, że użyte w planie pojęcia remontu, modernizacji, rozbudowy nie zostały w tym akcie zdefiniowane, jednak definicje opisanych robót budowlanych znajdują się w prawie budowlanym i należy interpretować je zgodnie z definicjami tej ustawy. W ocenie SKO, wójt prawidłowo zinterpretował ustalenia planu miejscowego. Z treści wniosku i ustaleń PINB wynika, że budynek rozbudowano o podcień, a z zapisów planu miejscowego wprost wynika, że prawo rozbudowy zostało wyłączone. Obiekt też nadbudowano o lukarnę, co zmieniło charakterystyczne parametry obiektu i naruszyło § 34 w zw. z § 8 ust. 3 uchwały. Wobec powyższego brak było zgodności zrealizowanego zamierzenia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z tych powodów nie było możliwe wydanie zaświadczenia o żądanej przez skarżących treści. W złożonej skardze skarżący zarzucili naruszenie art. art. 6, 7, 7a, 8, 77 § 1, 80, 81 i 85 § k.p.a. Stwierdzili, że nie było podstawy prawnej do odmowy wydania zaświadczenia, bez względu na jego treść. Skarżący podkreślili, że skoro przepisy prawa budowlanego przewidują możliwość legalizacji wykonanych robót budowlanych, to oni mają obowiązek opracowania projektu budowlanego zamiennego, a organy administracji powinny uwzględnić to uprawnienie strony przy wydawaniu rozstrzygnięć. Odmowa wydania zaświadczenia o jakiejkolwiek treści uniemożliwia ubieganie się o legalizację wykonanych robót. Skarżący stwierdzili, że nie ma podstaw do wydania nakazu przywrócenia ich budynku do stanu poprzedniego, gdyż sąsiedni budynek (w zabudowie bliźniaczej) posiada podcień i facjatę. Wyjaśnili, że nabyli budynek w zabudowie bliźniaczej i zamierzali doprowadzić go do zgodności z sąsiednim segmentem. Powinni więc wykonać takie roboty budowlane, aby obydwa segmenty wyglądały tak samo. Zauważyli, że odmowa wydania zaświadczenia skutkować będzie koniecznością przewrócenia ich budynku do stanu poprzedniego. Zdaniem skarżących "stan poprzedni" musi jednak uwzględniać wygląd budynku sąsiedniego. Skarżący nie wiedzą, dlaczego mieliby cokolwiek zmieniać w swoim budynku, skoro sporny zakres robot, w ich ocenie, jest zgodny ze stanem faktycznym i prawnym. Stwierdzili, że w niniejszej sprawie odmowa wydania zaświadczenia jest efektem nieustalenia stanu faktycznego sprawy, pominięcia obowiązujących przepisów, w tym dotyczących podcienia, a także z wysnucia przez organy administracji błędnych wniosków. Niezależnie od powyższego, skarżący zarzucili, że organy administracji nie sprecyzowały zakresu niezgodności z ustaleniami planu miejscowego i nakazanych im ewentualnych czynności, mających doprowadzić obiekt do stanu poprzedniego. Nie wskazały też podstaw kwestionowania możliwości doprowadzenia robót do zgodności z przepisami i ustaleniami planu miejscowego. Skarżący zarzucili ponadto, że SKO nie rozpoznało wszystkich zarzutów zawartych w zażaleniu, a zaskarżone postanowienie nie ma uzasadnienia faktycznego i prawnego, co uniemożliwia ocenę poprawności ustalenia i oceny stanu faktycznego. Zdaniem skarżących, SKO naruszyło art. 153 p.p.s.a. przez powołanie się na wyroki sądów administracyjnych sprzyjające tezie przyjętej przez organy obu instancji. Stwierdzili, że postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia są niewykonalne, a tym samym obarczone wadą nieważności. Nadto zarzucili, że SKO przewlekle rozpoznało zażalenie. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania. Jednocześnie wnieśli o rozpoznanie sprawy w na rozprawie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i argumentację tam przedstawioną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń zostało uregulowane w przepisach Działu VII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, z późn. zm., dalej: "k.p.a."). Stosownie do art. 217 § 2 k.p.a. zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Zgodnie natomiast z art. 219 k.p.a. odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Postępowanie wszczęte wnioskiem o wydanie zaświadczenia cechuje się szczególną, uproszczoną procedurą. Przejawia się to m.in. w tym, że w ramach tego postępowania obowiązkiem organu, do którego skierowano wniosek, jest w pierwszej kolejności porównanie treści żądania strony ze stanem wynikającym z prowadzonych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Podkreślić nadto należy, że przedmiot postępowania o wydanie zaświadczenia jest wąski i nie obejmuje kompetencji do rozstrzygania sprawy administracyjnej, to jest ustalania praw lub obowiązków administracyjnoprawnych podmiotów prawa, a sprowadza się wyłącznie do poświadczenia faktów lub stanów prawnych wynikających z dokumentów będących w dyspozycji organu. Organ może zatem zaświadczyć tylko o tym, co w bezpośredni sposób wynika z dokumentów pozostających w jego dyspozycji, które wiążą się z zakresem wykonywanych przez niego ustawowych kompetencji. Z ww. przepisów wynika również, że przedmiotowe postępowanie może zakończyć się: 1) przez wydanie zaświadczenia dotyczącego stanu faktycznego lub stanu prawnego, którego potwierdzenia żąda osoba zainteresowana, 2) przez odmowę wydania zaświadczenia, np. gdy organ nie dysponuje danymi lub wnioskodawca nie ma interesu prawnego, 3) przez odmowę wydania zaświadczenia o żądanej treści, gdy nie potwierdzi się w toku postępowania wyjaśniającego istnienie stanu faktycznego lub prawnego, którego potwierdzenia żąda osoba ubiegająca się o zaświadczenie. Przechodząc do oceny rozpoznawanej sprawy z uwzględnieniem powyższych uwag, należy zauważyć, że organy obu instancji prawidłowo odczytały precyzyjny zakres żądania zawartego we wniosku skarżących i przyjęły, że w toku postępowania w sprawie legalizacji samowoli budowlanej, skarżący dążyli do uzyskania zaświadczenia wójta o zgodności dokonanej rozbudowy i nadbudowy swojego budynku mieszkalnego z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego, to jest o tym, że ich inwestycja jest zgodna z tym planem. Skarżący we wniosku podali bowiem, że domagają się wydania "zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego". Powołali się przy tym m.in. na art. 48b ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem w przypadku budowy wymagającej decyzji o pozwoleniu na budowę lub w przypadku budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3, do dokumentów legalizacyjnych należy zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami: obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego lub uchwał w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej lub towarzyszącej. Z tego przepisu wynika wprost, że zaświadczenie, o którym w nim mowa, musi wskazywać na zgodność realizowanej samowolnie budowy z jednym z aktów wymienionych w tym przepisie. Zaświadczenie, o którym mowa w art. 48b ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, nie jest wyłącznie urzędowym potwierdzeniem określonych faktów, gdyż organ wykonawczy gminy ma stwierdzić w nim o zgodności wykonanych w warunkach samowoli budowlanej robót budowlanych z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. To oznacza, że organ w pierwszej kolejności dokonuje analizy i wykładni aktu prawa miejscowego w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego. Dopiero po takich ustaleniach, może stwierdzić, że zrealizowana inwestycja jest lub nie jest zgodna z obowiązującym w tym obszarze planem miejscowym, a następie może wydać zaświadczenie: o treści żądanej przez wnioskodawcę lub o treści określonej w art. 219 k.p.a., w tym m.in. o odmowie wydania zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawcę. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy prawidłowo organy obu instancji oceniły, że nie zaistniały podstawy do wydania zaświadczenia o żądanej przez skarżących treści, to jest o zgodności rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego o podcień i nadbudowę z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą [...] (dalej: "plan miejscowy", "uchwała"). Jak wynika z akt sprawy, działka skarżących znajduje się m.in. na terenie oznaczonym w tym planie symbolem 26MN. Zgodnie z § 34 ust. 1 uchwały "Ustala się tereny istniejącej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, położonej w strefie ochronnej jez. [...] oznaczone na rysunku planu symbolem 26MN do adaptacji z możliwością remontu, modernizacji, wymiany istniejących budynków bez prawa ich rozbudowy". Stosownie do § 6 pkt 17 "strefę ochronną jeziora" wyznaczają linie wyznaczające tereny, na których nie może być lokalizowane żadne budownictwo kubaturowe trwałe (w tym i na potrzeby rolnictwa) za wyjątkiem przystani wodnych, pomostów i kąpielisk o charakterze ogólnodostępnym, obiektów małej architektury, urządzeń sportowo-rekreacyjnych i węzłów sanitarno-higienicznych. Bezspornie nieruchomość skarżących znajduje się na tym terenie. Powoływana uchwała nie zawiera definicji pojęć: remontu, modernizacji i rozbudowy. Pojęcie "remontu" zdefiniowane zostało natomiast w art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane i jest rozumiane (także w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia ww. uchwały) jako wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. W ww. ustawie brak jest definicji terminów "modernizacja" i "rozbudowa". Wykorzystując wykładnię językową należy zatem przyjąć, że "rozbudowa" to powiększenie budowli lub obszaru zabudowanego, rozszerzenie zasięgu dotychczasowej inwestycji (zob. np. wyroki NSA z 14.10.2025 r., II OSK 1089/23 i z 15.10.2020 r. II OSK 1735/18 – dostępne pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), zaś za "modernizacją" będzie unowocześnienie, ulepszenie czegoś (www.sjp.pwn.pl). Przy czym istotne jest w niniejszej sprawie, że skoro w § 34 uchwały lokalny prawodawca odróżnił pojęcia "remontu" i "modernizacji" od "rozbudowy", to "remont" i "modernizacja" nie mogą powodować powiększenia budynku lub obszaru zabudowy, które powstają w wyniku "rozbudowy". Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że wykonanie podcieni i nadbudowa budynku o lukarnę prawidłowo zostały uznane przez organy obu instancji za "rozbudowę" przedmiotowego budynku w rozumieniu przepisów ww. planu miejscowego, co jest wprost zabronione w § 34 uchwały. Nie można bowiem przyjąć, że te roboty budowlane stanowiły remont lub modernizację. Wykonanie podcieni i nadbudowa budynku o lukarnę nie stanowiły "odtworzenia" stanu pierwotnego, skoro bezspornie polegały na dobudowaniu nowych elementów przedmiotowego budynku, wobec czego nie są "remontem" tego budynku. Za "modernizację" w rozumieniu § 34 uchwały nie można uznać robót budowlanych, w wyniku których budynek w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej ogólnie mówiąc "zwiększył się", to jest powiększono jego kubaturę (o lukarnę) i powierzchnię zabudowy (o podcienie). Tym samym ocena dokonanej rozbudowy i nadbudowy, w świetle unormowań obowiązującego planu miejscowego, prawidłowo doprowadziła organy do wniosku, że nie jest ona zgodna z ustaleniami obowiązującego na tym terenie planu miejscowego i uzasadniała odmowę wydania zaświadczenia o treści oczekiwanej przez skarżących. Jak wyjaśniono, wśród okoliczności wymienianych w art. 219 k.p.a. ustawodawca wskazał brak możliwości spełnienia żądania odnośnie do treści zaświadczenia, czy to ze względu na treść posiadanych danych lub dokumentów, czy też ze względu na wyraźny zakaz ustanowiony w przepisach odrębnych. W niniejszej sprawie zaistniała niemożność wydania zaświadczenia o treści żądanej przez skarżących. Prawidłowo zatem wójt zastosował art. 219 k.p.a. i wydał postanowienie z 16 grudnia 2024 r. Zasadnie SKO wyjaśniło, że jeśli organ wydający zaświadczenie ocenił, że zrealizowane zamierzenie nie jest zgodne z planem miejscowy, to nie można wydać zaświadczenia "o niezgodności" zamierzenia z planem miejscowym, lecz należy wydać zaświadczenie "o odmowie wydania zaświadczenia żądanej treści", tj. treści jak wniosku o wydanie zaświadczenia. Przepisy art. 217 i art. 219 k.p.a. nie dają podstawy do wydania zaświadczenia o "niezgodności" wykonanych robót budowlanych z ustaleniami planu miejscowego (czego w zażaleniu i skardze domagają się skarżący), skoro we wniosku z 29 listopada 2024 r. zażądali wprost wydania zaświadczenia o zgodności tej budowy z ustaleniami planu. W toku postępowania administracyjnego skarżący nie kwestionowali, że rozbudowali swój budynek mieszkalny, to jest wykonali roboty budowlane, w efekcie których w ich budynku mieszkalnym powstały podcienie i lukarna. W skardze również nie kwestionują powyższego, lecz wyjaśniają przyczyny wykonania tych elementów ich budynku. W tej sytuacji zbędne było przeprowadzanie przez wójta oględzin budynku skarżących. Postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń ma uproszczony charakter, co powoduje, że organ administracji nie stosuje w nim zasady uregulowanej w art. 75 § 1 k.p.a., to jest dopuszczenia jako dowód wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Konieczne postępowanie wyjaśniające może odnosić się do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych czy wyjaśnienia, czy te dane odnoszą się do wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja i rejestry mogą zawierać żądane dane i ustalenia ewentualnych ich dysponentów. W konsekwencji w sprawie nie naruszono art. 80, art. 81, art. 85 § 1 k.p.a. Wyjaśnić jednocześnie należy, że w sprawie wydania zaświadczenia istotny był wyłącznie budynek skarżących, a nie zaś stan (wielkość, wygląd) sąsiadującego z nim segmentu w zabudowie bliźniaczej. W kompetencji wójta nie leży też ocena istnienia podstaw faktycznych i prawnych do wszczęcia postępowania legalizacyjnego w trybie przepisów prawa budowlanego, w tym możliwość wybudowania podcienia, zarówno w odniesieniu do budynku skarżących, jak budynku z nim graniczącego. Rolą wójta nie było więc także określanie, jakie roboty budowlane powinny być wykonane, aby doprowadzić samowolnie rozbudowany budynek mieszkalny do stanu zgodnego z prawem, gdyż sprawy z tego zakresu należą do organów nadzoru budowlanego. Wbrew natomiast stanowisku skarżących, z zaświadczenia wynika, że niezgodne z ustaleniami planu jest wykonanie rozbudowy w rozumieniu § 34 uchwały zarówno o podcień, jak i o lukarnę. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skarżących należy stwierdzić, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia odpowiada art. 107 § 3 zw. z art. 126 k.p.a., gdyż zawiera uzasadnienie faktyczne, w ramach którego podano wszystkie istotne w tej sprawie okoliczności faktyczne, a także posiada uzasadnienie prawne, gdyż SKO wyjaśniło podstawę prawną postanowienia i przytoczyło stosowne przepisy prawa. SKO nie naruszyło przy tym art. 153 p.p.s.a. przez powołanie się, w ramach wyjaśniania podstawy prawnej postanowienia, na argumentację zawartą w wyrokach sądów administracyjnych. Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Sprawa zainicjowana wnioskiem skarżących z 29 listopada 2024 r. nie była wcześniej przedmiotem oceny sądu. Kwestia, czy SKO prowadziło postępowanie z zażalenia skarżących przewlekle, nie ma żadnego wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Zarzut taki skarżący mogli podnosić w odrębnej skardze, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić. Sąd wyjaśnia, że skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI