II SA/Ol 54/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2007-04-17
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościpodział nieruchomościprawo rzeczoweużytkowanie wieczystedzierżawainteres prawnySKOWSAgospodarka nieruchomościami

WSA w Olsztynie oddalił skargę na decyzję SKO o umorzeniu postępowania w sprawie podziału nieruchomości, uznając, że dzierżawca pawilonu handlowego nie ma interesu prawnego do żądania podziału gruntu, jeśli nie posiada do niego prawa rzeczowego.

Z. K. złożył wniosek o podział nieruchomości i ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu pod swoim pawilonem handlowym. Organy administracji umorzyły postępowanie, uznając, że skarżący, będący jedynie dzierżawcą, nie ma interesu prawnego do żądania podziału nieruchomości, ponieważ nie posiada do niej prawa rzeczowego. WSA w Olsztynie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów i podkreślając, że interes prawny w podziale nieruchomości wymaga posiadania prawa rzeczowego, a nie tylko umowy dzierżawy czy decyzji o warunkach zabudowy.

Sprawa dotyczyła skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta o umorzeniu postępowania w sprawie podziału nieruchomości. Skarżący, będący właścicielem pawilonu handlowego posadowionego na dzierżawionym gruncie, domagał się podziału nieruchomości i ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu pod swoim pawilonem. Organy administracji uznały, że Z. K. nie posiada interesu prawnego do żądania podziału nieruchomości, ponieważ jest jedynie dzierżawcą, a nie właścicielem lub użytkownikiem wieczystym gruntu. Podkreślono, że interes prawny w postępowaniu podziałowym wynika z posiadania prawa rzeczowego do nieruchomości, a umowa dzierżawy oraz decyzja o warunkach zabudowy nie dają takiego uprawnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, zgadzając się z organami, że brak prawa rzeczowego do nieruchomości wyklucza posiadanie interesu prawnego w jej podziale, a tym samym czyni postępowanie bezprzedmiotowym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, dzierżawca nie posiada interesu prawnego do żądania podziału nieruchomości, jeśli nie posiada do niej prawa rzeczowego.

Uzasadnienie

Interes prawny w postępowaniu podziałowym nieruchomości wynika z posiadania prawa rzeczowego (własność, użytkowanie wieczyste). Umowa dzierżawy oraz posiadanie obiektu na gruncie nie dają takiego uprawnienia. Decyzja o warunkach zabudowy również nie przesądza o posiadaniu interesu prawnego w podziale.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

u.g.n. art. 97 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dzierżawca nieruchomości, który nie posiada do niej prawa rzeczowego, nie ma interesu prawnego w żądaniu jej podziału. Posiadanie obiektu na dzierżawionym gruncie oraz decyzja o warunkach zabudowy nie tworzą interesu prawnego w postępowaniu podziałowym. Postępowanie w sprawie podziału nieruchomości, w którym wnioskodawca nie ma interesu prawnego, jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone.

Odrzucone argumenty

Skarżący posiadał interes prawny w podziale nieruchomości ze względu na własność pawilonu handlowego posadowionego na dzierżawionym gruncie. Decyzja o warunkach zabudowy udzielona skarżącemu świadczy o jego interesie prawnym w podziale nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

Zdarzenia przyszłe, a w pewnym sensie nawet niepewne nie mogą stanowić o interesie prawnym, a jedynie o interesie faktycznym, który nie daje uprawnień strony. Interes prawny wyrażać się winien w możliwości zastosowania normy prawa materialnego w konkretnej sytuacji konkretnego podmiotu prawa.

Skład orzekający

Hanna Raszkowska

przewodniczący sprawozdawca

Beata Jezielska

sędzia

Irena Szczepkowska

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku interesu prawnego w postępowaniu podziałowym nieruchomości przez podmioty nieposiadające praw rzeczowych (np. dzierżawców)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dzierżawcy gruntu, który jest właścicielem obiektu na tym gruncie i domaga się podziału oraz użytkowania wieczystego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczową różnicę między interesem faktycznym a prawnym w kontekście nieruchomości, co jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości i administracyjnego.

Czy dzierżawisz grunt i masz tam swój biznes? Uważaj, bo to nie daje Ci prawa do jego podziału!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 54/07 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2007-04-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
A. Irena Szczepkowska
Hanna Raszkowska /przewodniczący sprawozdawca/
S. Beata Jezielska
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Asesor WSA Irena Szczepkowska Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie podziału nieruchomości , oddala skargę. WSA/wyr. 1 - sentencja wyroku
Uzasadnienie
Z. K. 3 marca 2006 roku złożył wniosek o dokonanie podziału nieruchomości zabudowanej oznaczonej nr "[...]", położonej przy ul. "[...]" w "[...]" i wyodrębnienie z przedmiotowej nieruchomości działki znajdującej się pod garażem – pawilonem handlowym, należącym do wnioskodawcy oraz o oddanie gruntu znajdującego się pod dzierżawionym przez wnioskodawcę garażem – pawilonem handlowym w użytkowanie wieczyste, po dokonaniu podziału przedmiotowej nieruchomości.
Decyzją z dnia "[...]" roku, "[...]" Burmistrz Miasta umorzył postępowanie dotyczące podziału działki o numerze geodezyjnym "[...]" przy ulicy "[...]" w "[...]", w celu wydzielenia oddzielnej działki, na której posadowiony jest boks garażowy, będący własnością Z. K.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że Z. K. jest dzierżawcą fragmentu działki o nr "[...]" położonej przy ul. "[...]", na której posadowiony jest boks garażowy będący jego własnością. Zgodnie z art. 97 ust. 1 Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami podmiotem uprawnionym do żądania wszczęcia postępowania podziałowego jest osoba prawna lub fizyczna mająca interes prawny
w dokonaniu podziału ewidencyjnego. Organ uznał, że Z. K. nie ma interesu prawnego w żądaniu przeprowadzenia takiego postępowania, zatem postępowanie stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć.
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Z. K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" roku, znak "[...]" utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 97 ust. 1 Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Stronami postępowania o podział nieruchomości nie są osoby, które nie mają do niej żadnego tytułu prawnego, lecz zainteresowane są uzyskaniem użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu.
Kolegium wskazało, że właścicielem działki o numerze "[...]" przy ul. "[...]" jest Gmina Miejska. Działka ta powstała w wyniku podziału działki nr "[...]". W dniu "[...]" roku pomiędzy Burmistrzem Miasta oraz Z. K. została zawarta umowa dzierżawy terenu stanowiącego własność miasta "[...]" położonego przy ul. "[...]", pozostającego w zabudowie ciągłej garaży, z przeznaczeniem na działalność – pośrednictwo handlowe. Zatem Z. K. nie dysponuje żadnymi prawami rzeczowymi do nieruchomości, a w związku z tym stanowisko organu I instancji dotyczące braku interesu prawnego wnioskodawcy w żądaniu podziału nieruchomości jest w pełni uzasadnione.
Odnośnie żądania przekazania nieruchomości w użytkowanie wieczyste gruntu stanowiącego własność gminy, Kolegium wyjaśniło, że decyzja w tej sprawie leży wyłącznie do gestii gminy i nie jest w tym zakresie przewidziany administracyjny tryb postępowania, a jedynie zawarcie umowy cywilnoprawnej.
Na powyższą decyzję Z. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia i merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy zgodnie ze złożonym 3 marca 2006 roku wnioskiem. Zaskarżonej decyzji zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na tym, że organ nie rozpoznał przedmiotowej sprawy co do istoty z uwzględnieniem szczególnej sytuacji w jakiej znajduje się skarżący.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organy obu instancji nie wzięły pod uwagę, iż na przedmiotowej nieruchomości znajduje się pawilon handlowy (określany przez organy jako garaż) będący jego własnością. Ponadto Burmistrz Miasta decyzją z dnia "[...]" roku nr "[...]" ustalił warunki zabudowy przedmiotowej nieruchomości, a zatem skarżącemu została udzielona zgoda na rozbudowę pawilonu handlowego stanowiącego jego własność. W tej sytuacji, zdaniem skarżącego, ma on interes prawny w dokonaniu podziału nieruchomości oznaczonej numerem "[...]" położonej przy ul. "[...]" w "[...]", a w szczególności ma interes prawny w ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości znajdującej się pod pawilonem handlowym.
W odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Ponadto organ wyjaśnił, że rozstrzygając przedmiotową sprawę miał na względzie fakt, że na działce oznaczonej numerem "[...]" posadowiony jest budynek, określony w rozstrzygnięciach jako garaż, a przez skarżącego – pawilon handlowy (co nie ma wpływu na istotę rozstrzygnięcia). Fakt posiadania budynku na określonym terenie pozostającym w dzierżawie nie stanowi o tym, że dany podmiot ma interes prawny w żądaniu podziału nieruchomości, gdyż w dalszym ciągu nie dysponuje prawem rzeczowym do danej nieruchomości a legitymację do żądania podziału nieruchomości daje jedynie dysponowanie prawem rzeczowym do nieruchomości. Jednocześnie okoliczność, że zostały ustalone przez organ I instancji warunki zabudowy przedmiotowej nieruchomości nie stanowi o sprzeczności działania organu, czy też o posiadaniu interesu prawnego w żądaniu dokonania podziału. Warunkiem uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie jest dysponowanie tytułem prawnym do nieruchomości, a sama decyzja stanowi o tym, że na danym terenie może zostać zrealizowana określona inwestycja przy zachowaniu warunków określonych w decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do art. 3 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny właściwy jest do kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Decyzja taka jest zgodna z prawem, jeżeli odpowiada przepisom prawa materialnego i procesowego. W związku z tym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 cyt. ustawy.
W przedmiotowej sprawie badając zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że nie doszło do naruszenia przepisów przy rozpoznawaniu sprawy.
Przedmiotowa sprawa dotyczy umorzenia postępowania w sprawie podziału działki o numerze "[...]" przy ul. "[...]" w "[...]" będącej własnością Gminy Miejskiej, która jest dzierżawiona przez Z. K. na podstawie umowy zawartej dniu "[...]" z Burmistrzem Miasta i na której znajduje się pawilon handlowy będący własnością Z. K. Skarżący złożył wniosek o podział przedmiotowej nieruchomości, gdyż chce uzyskać prawo do użytkowania wieczystego gruntu, na którym znajduje się pawilon handlowy będący jego własnością.
Zgodnie z art. 97 ust. 1 Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r., nr 261, poz. 2603 ze zm.) podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Zatem o podział nieruchomości może wystąpić jej właściciel (współwłaściciel, użytkownik wieczysty, a także współużytkownik wieczysty), gdyż tylko te podmioty są władne dysponować nieruchomością w ramach przysługującego im prawa. Tylko te podmioty mają interes prawny, aby żądać czynności organu.
Natomiast "stronami postępowania o podział nieruchomości nie są osoby, które nie mają do niej żadnego tytułu prawnego, lecz są zainteresowane uzyskaniem użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu. Zdarzenia przyszłe, a w pewnym sensie nawet niepewne nie mogą stanowić o interesie prawnym, a jedynie o interesie faktycznym, który nie daje uprawnień strony" (wyrok NSA z dnia 7 lutego 2002 roku,
I SA 1710/00, niepubl., wyrok NSA z dnia 12 września 2001 roku, II SA/Gd 941/99 ONSA 2002/4/155 ). Podobnie w wyroku z dnia 21 października 1999 roku, I SA 285/99 (niepubl.) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że osoba nie będąca właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nie może być stroną postępowania podziałowego
Skarżący występując z wnioskiem o podział nieruchomości nie miał żadnego prawa rzeczowego do nieruchomości, a fakt, że między nim a Burmistrzem Miasta zawarto była umowa dzierżawy nie daje mu praw strony w postępowaniu podziałowym. O tym, czy określanemu podmiotowi przysługuje uprawnienie strony, przesądzają przepisy prawa materialnego. "Interes prawny wyrażać się winien w możliwości zastosowania normy prawa materialnego w konkretnej sytuacji konkretnego podmiotu prawa" (wyrok NSA z dnia 7 lutego 2002 roku, I SA 1710/00, niepubl.).
Sąd podzielił stanowisko organu II instancji, że fakt posiadania pawilonu handlowego przez skarżącego na określonym terenie pozostającym w dzierżawie nie stanowi o tym, że skarżący ma interes prawny w żądaniu podziału nieruchomości, gdyż w dalszym ciągu nie dysponuje on prawem rzeczowym do działki o numerze "[...]" przy
ul. "[...]" w "[...]".
Również wydanie przez Burmistrza Miasta w dniu "[...]" roku decyzji nr "[...]" ustalającej na wniosek Z. K. warunki zabudowy inwestycji polegającej na nadbudowie modernizacyjnej nad budynkiem garażowym, posadowionym na fragmencie działki o numerze geodezyjnym "[...]" przy ul. "[...]" w "[...]" nie oznacza, że skarżący posiada interes prawny w żądaniu dokonania podziału nieruchomości o numerze "[...]" powstałej w wyniku podziału działki nr "[...]". Uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jak trafnie podniosło Kolegium, nie jest uzależnione od dysponowania tytułem prawnym do nieruchomości, a decyzja o warunkach zabudowy stanowi o tym, że na danym terenie może zostać zrealizowana określona inwestycja przy zachowaniu warunków określonych w tej decyzji.
Zasadnie zatem organy obu instancji uznały, że ponieważ skarżący nie jest stroną postępowania w sprawie podziału działki o numerze "[...]" przy ul. "[...]" w "[...]" i nie może domagać się podziału tej nieruchomości, to wszczęte postępowanie w sprawie podziału nieruchomości należało umorzyć jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę jako niezasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI