II SA/Ol 539/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie sieci gazowej, uznając, że inwestycja ta spełnia wymogi celu publicznego, mimo sprzeciwu właściciela terenu.
Skarżący W.K. zaskarżył decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego – budowy sieci gazowej – argumentując, że nie służy ona społeczności lokalnej, a jedynie inwestorom prywatnym, i narusza jego prawo własności. Sądy obu instancji uznały jednak, że budowa sieci gazowej jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu przepisów, gdyż mieści się w zadaniach własnych gminy i służy zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty, zapewniając m.in. niezawodność dostaw gazu. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że prawo własności nie jest bezwzględne i może być ograniczone w celu realizacji celów publicznych, a organ nie ma obowiązku analizowania alternatywnych lokalizacji.
Sprawa dotyczyła skargi W.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie sieci gazowej średniego ciśnienia. Skarżący zarzucał, że inwestycja nie ma znaczenia lokalnego, służy inwestorom prywatnym i narusza jego prawo własności, gdyż planuje on przyszłą zabudowę swoich nieruchomości. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały jednak, że budowa sieci gazowej jest inwestycją celu publicznego zgodnie z art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami i art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Podkreślono, że zaspokajanie potrzeb w zakresie zaopatrzenia w gaz jest zadaniem własnym gminy, a inwestycja, nawet jeśli obejmuje tylko część terenu, służy społeczności lokalnej i zapewnia niezawodność dostaw. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że prawo własności nie jest bezwzględne i może być ograniczone w celu realizacji celów publicznych, a organ ustalający lokalizację inwestycji celu publicznego nie ma obowiązku analizowania alternatywnych rozwiązań ani uwzględniania sprzeciwu właściciela, jeśli inwestycja jest zgodna z przepisami prawa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, budowa sieci gazowej jest inwestycją celu publicznego, ponieważ mieści się w definicji przewodów i urządzeń służących do dystrybucji gazu (art. 6 pkt 2 u.g.n.) i jest działaniem o znaczeniu lokalnym (gminnym), służącym zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie zaopatrzenia w gaz, co jest zadaniem własnym gminy (art. 7 ust. 1 u.s.g.).
Uzasadnienie
Budowa sieci gazowej jest inwestycją celu publicznego, gdyż służy dystrybucji gazu, co jest zadaniem własnym gminy. Nawet jeśli inwestycja obejmuje tylko część terenu i służy konkretnym odbiorcom (w tym przedsiębiorcom), to pośrednio zaspokaja potrzeby społeczności lokalnej, zapewniając niezawodność dostaw gazu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.p.z.p. art. 2 § pkt 5
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Definicja inwestycji celu publicznego jako działań o znaczeniu lokalnym i ponadlokalnym, stanowiących realizację celów z art. 6 u.g.n.
u.p.z.p. art. 53 § ust. 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wymóg analizy warunków zagospodarowania terenu oraz stanu faktycznego i prawnego terenu.
u.p.z.p. art. 56
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Brak możliwości odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie jest zgodne z przepisami odrębnymi.
u.s.g. art. 7 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o samorządzie gminnym
Zaopatrzenie w gaz jako zadanie własne gminy.
u.g.n. art. 6 § pkt 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Budowa i utrzymanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji gazów jako cel publiczny.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 7
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
W planowaniu przestrzennym uwzględnia się prawo własności, ale nie ma ono charakteru bezwzględnego.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budowa sieci gazowej jest inwestycją celu publicznego, ponieważ służy dystrybucji gazu, co jest zadaniem własnym gminy i zaspokaja potrzeby społeczności lokalnej. Prawo własności nie jest bezwzględne i może być ograniczone w celu realizacji celów publicznych. Organ ustalający lokalizację inwestycji celu publicznego jest związany przepisami prawa i nie ma obowiązku analizowania alternatywnych lokalizacji ani uwzględniania sprzeciwu właściciela, jeśli inwestycja jest zgodna z prawem.
Odrzucone argumenty
Inwestycja nie ma znaczenia lokalnego, służy inwestorom prywatnym. Inwestycja narusza prawo własności skarżącego. Organ nie przeprowadził analizy warunków zagospodarowania terenu i stanu faktycznego/prawnego zgodnie z art. 53 ust. 3 u.p.z.p. Naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących wyjaśnienia okoliczności sprawy i zebrania dowodów.
Godne uwagi sformułowania
Inwestycja celu publicznego nie musi obejmować całej gminy czy miejscowości. Prawo własności nie jest prawem bezwzględnym i doznaje określonych ograniczeń. Organ prowadzący postępowanie lokalizacyjne nie ma możliwości uwzględnienia żądań właścicieli gruntów co do zmiany przebiegu linii bądź też ingerowania w projektowaną inwestycję w inny sposób, niż to przewidują przepisy. Organ nie działa w warunkach uznania administracyjnego, lecz jest związany w tym znaczeniu, że jeżeli badając planowaną inwestycję w zaproponowanym przez inwestora kształcie, stwierdzi zgodność tego zamierzenia inwestycyjnego z przepisami odrębnymi, to jest zobowiązany ustalić lokalizację inwestycji celu publicznego zgodnie z żądaniem inwestora.
Skład orzekający
Adam Matuszak
sprawozdawca
Alicja Jaszczak-Sikora
przewodniczący
Marzenna Glabas
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że budowa sieci gazowej jest inwestycją celu publicznego, nawet jeśli częściowo przebiega przez prywatne tereny i służy konkretnym odbiorcom, oraz że prawo własności nie jest bezwzględne w kontekście realizacji celów publicznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i procedury ustalania lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje konflikt między prawem własności a realizacją inwestycji celu publicznego, co jest częstym problemem w planowaniu przestrzennym. Interpretacja przepisów dotyczących celu publicznego i ograniczeń prawa własności jest istotna dla prawników i deweloperów.
“Sieć gazowa na prywatnym gruncie: Kiedy interes społeczny wygrywa z prawem własności?”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ol 539/22 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2022-10-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-07-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Adam Matuszak /sprawozdawca/ Alicja Jaszczak-Sikora /przewodniczący/ Marzenna Glabas Symbol z opisem 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego Hasła tematyczne Planowanie przestrzenne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 503 art. 2 pkt 5, art. 1 ust. 2 pkt 7, art. 53 ust. 3, art. 56 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.) Dz.U. 2022 poz 559 art. 1, art. 7 ust. 1 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.) Dz.U. 2021 poz 1899 art. 6 pkt 2 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 października 2022 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z 7 marca 2022 r. Wójt Gminy [...] (dalej: "Wójt", "organ pierwszej instancji"), na wniosek [...], ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego polegającej na budowie sieci gazowej średniego ciśnienia Pv<0,50 MPa, realizowanej na działkach o numerach: [...]. W uzasadnieniu stwierdził m.in., że spełnione pozostały warunki z art. 54 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2021 r. poz. 741, z późn. zm.), dalej: "u.p.z.p.". Wskazał, że wnioskowane przedsięwzięcie zaliczane jest do inwestycji celu publicznego zgodnie z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 65, z późn. zm.), dalej: "u.g.n.". Zauważył, że jeżeli inwestycja ma na celu dostarczenie odbiorcom na terytorium gminy gazu, co mieści się w zadaniach własnych gminy, to okoliczność, że inwestycja ta obejmie wycinek terytorium gminy nie może stać na przeszkodzie uznania jej za inwestycję celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 u.g.n., skoro pośrednio ma znaczenie dla całej społeczności lokalnej, stanowiąc przejaw realizacji zadań własnych gminy. Zaznaczył, że niezależnie od tego, ile osób skorzysta z planowanego gazociągu, jego realizacja należy do spraw najpowszechniej spotykanych, służących zaspakajaniu bieżących potrzeb ludności i niezbędnych dla funkcjonowania wspólnoty samorządowej. Wójt stwierdził, że projektowana inwestycja ma charakter lokalny, gminny i powiatowy, gdyż połączy sieć miasta [...] z siecią gazową gminną miejscowości [...]. Będzie pełniła funkcję drugostronnego zasilenia w gaz miejscowości [...], co przekłada się bezpośrednio na niezawodność działania sieci gazowej. Wójt zaznaczył, że projekt decyzji został uzgodniony z Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie - organem właściwym do uzgadniania w zakresie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu (postanowienie z 21 stycznia 2022 r.), Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad Oddział Terenowy w Olsztynie - organem właściwym do uzgadniania w odniesieniu do obszarów przyległych do pasa drogowego (milcząca zgoda), Starostą [...] - organem właściwym do uzgadniania w zakresie ochrony gruntów rolnych (milcząca zgoda) i Geologiem Wojewódzkim - organem administracji geologicznej (milcząca zgoda). W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu W.K. (dalej: "skarżący") zarzucił, że Wójt wydał decyzję pomimo jego sprzeciwu. Wyjaśniał organowi pierwszej instancji w licznych pismach, że jego nieruchomości, przez które ma przebiegać przedmiotowa inwestycja, są przeznaczone pod przyszłe przedsięwzięcia związane z budownictwem mieszkaniowym, w związku z czym sporna inwestycja będzie w najbliższej przyszłości wymagać przeniesienia, co będzie niekorzystne dla niego i inwestora. Przyznał, że inwestycja spełnia, określone w art. 6 pkt 2 u.g.n., wymogi uznania za inwestycję celu publicznego i jednocześnie zarzucił, że w uzasadnieniu decyzji Wójt nie przedstawił, komu ma ona służyć, w jakim zakresie, jakie są potrzeby i zaopatrzenie gminy obecnie, ponadto nie wskazano obiektu, który ma zasilać instalacja. Zdaniem skarżącego, Wójt nie wskazał, że budowa fragmentu sieci gazowej chociażby pośrednio ma znaczenie dla społeczności lokalnej i służy realizacji celu publicznego. Inwestycja ma bowiem służyć spółce, której działalność w obecnej formie nie wymaga wybudowania przyłączy. Dodał, że utrzymanie w mocy decyzji wpłynie bezpośrednio na atrakcyjność jego nieruchomości i rażąco obniży ich wartość, w związku z czym jest on narażony na szkodę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej: "Kolegium") decyzją z 24 maja 2022 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w całości. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że budowa sieci gazowej mieści się w katalogu celów publicznych w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n. Planowana sieć gazowa średniego ciśnienia ma zostać wybudowana w celu podłączenia budynku biurowo- magazynowego na działce [...], a drugim zadeklarowanym odbiorcą jest właściciel działki [...], na której usytuowane są dwie hale produkcyjne. Ponadto gazociąg projektowany będzie miał średnicę Dn 125 mm, natomiast podmiot przyłączany zasilany będzie przewodem o średnicy Dn 40 mm. Powstała różnica przepustowości przewodów będzie przeznaczona dla innych odbiorców. Projektowana inwestycja ma charakter lokalny, gminny i powiatowy, gdyż połączy sieć miasta [...] z siecią gminną w [...]. Będzie pełniła funkcję drugostronnego zasilenia w gaz ww. miejscowości, co przekłada się bezpośrednio na niezawodność działania sieci gazowej. Inwestycja służyć ma zatem zaspokojeniu potrzeb wspólnoty w zakresie zaopatrzenia w gaz na poziomie lokalnym, tj. części mieszkańców wsi [...], w związku z czym stanowi inwestycję celu publicznego o znaczeniu lokalnym. Kolegium oceniło, że złożony w niniejszej sprawie wniosek spełniał wymogi z art. 52 ust. 1 i 2 u.p.z.p. Opisano w nim bowiem przebieg planowanej inwestycji i jej charakterystyczne parametry, a na załączonych do wniosku mapach w skali 1:1000 naniesiono granice terenu objętego wnioskiem i projektowaną lokalizację sieci. Wywiodło z art. 53 ust. 1 i 3 u.p.z.p., że dla ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego nie jest wymagane spełnienie szczególnych warunków, jak np. dla ustalenia warunków zabudowy, lecz w toku lokalizowania inwestycji celu publicznego należy zbadać spełnienie wymogu z art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p., to jest czy teren nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Kolegium przytoczyło treść art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 6 i art. 7 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych ochrona gruntów rolnych polega m.in. na ograniczaniu przeznaczania ich na cele nierolnicze lub nieleśne. Zaznaczyło, że działki stanowiące teren inwestycji stanowią własność osób fizycznych, spółek prawa handlowego, gminy [...] oraz Skarbu Państwa w trwałym zarządzie GDDKiA. Działki te stanowią drogi, nieużytki i grunty orne klasy RIVa. Wskazało ponadto, że projekt decyzji uzgodniony z właściwymi organami Reasumując, Kolegium stwierdziło, że zamierzenie polegające na budowie sieci gazowej średniego ciśnienia na wskazanych w decyzji działkach spełnia wymogi określone przepisami u.p.z.p., co uzasadniało wydanie decyzji uwzględniającej wniosek inwestora. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że do wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego nie jest wymagane uzyskanie zgody właścicieli nieruchomości, na której zlokalizowane ma być planowane przedsięwzięcie. Choć decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego może mieć daleko idące konsekwencje, to jednak sama w sobie nie narusza prawa własności. Określa ona jedynie potencjalny dopuszczalny sposób zmiany zagospodarowania danego terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie pozbawiając właściciela nieruchomości przysługującego mu prawa własności. Podkreśliło, że organ prowadzący postępowanie lokalizacyjne nie ma możliwości uwzględnienia żądań właścicieli gruntów co do zmiany przebiegu linii bądź też ingerowania w projektowaną inwestycję w inny sposób, niż to przewidują przepisy. Organ prowadzący to postępowanie nie ma możliwości zmiany lokalizacji tej inwestycji w stosunku do zaproponowanej we wniosku przez inwestora. W złożonej skardze skarżący zarzucił naruszenie przepisów: - art. 2 pkt 5 u.p.z.p. przez uznanie, że przedmiotowa inwestycja ma znaczenie lokalne, czym spełnia przesłanki uznania jej za inwestycję celu publicznego, podczas gdy ma ona służyć jednemu beneficjentowi, gdyż drugi nie jest znany i nie został określony wprost przez Wójta, nadto nie ma służyć społeczności lokalnej, a inwestorom prywatnym, których działań nie można uznać za stałe z uwagi na ryzyko biznesowe zamknięcia prowadzonej działalności, itp.; - art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p. przez brak uwzględnienia każdego prawa własności; - art. 53 ust. 3 u.p.z.p. przez brak analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikających z przepisów odrębnych oraz stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji; - art. 6 i art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, z późn. zm.), dalej: "k.p.a.", przez ich niezastosowanie, czym naruszono zasadę postępowania zgodnie z przepisami prawa, dążenia do ustalenia wszystkich okoliczności w sprawie, gdyż nie uwzględniono wszystkich okoliczności faktycznych sprawy mających znaczenie dla skarżącego; - art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, podczas gdy istnieją wątpliwości co do tożsamości zamiaru inwestycyjnego oraz praw własności skarżącego; - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, w sytuacji gdy Kolegium zobowiązane było do uchylenia tej decyzji i umorzenia postępowania w pierwszej instancji w całości. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i argumentację tam przedstawioną. W piśmie procesowym z 19 września 2022 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko zajęte w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 50 ust. 1 u.p.z.p. inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w przypadku jego braku - w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Warunek, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 4, stosuje się odpowiednio. Teren inwestycji nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zatem zachodziły przesłanki do przeprowadzenia postępowanie na zasadach i w trybie art. 50 i nast. u.p.z.p. Skarżący zakwestionował ocenę, że planowane przedsięwzięcie - budowie sieci gazowej średniego ciśnienia Pv<0,50 MPa – stanowi inwestycję celu publicznego. Definicja pojęcia "inwestycji celu publicznego" zawarta jest w art. 2 pkt 5 u.p.z.p. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli w ustawie jest mowa o "inwestycji celu publicznego" - należy przez to rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), oraz metropolitalnym (obejmującym obszar metropolitalny) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1899). Stosownie zaś do art. 6 pkt 2 u.g.n. celami publicznymi są budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 442/19, budowa gazociągu to rozbudowa istniejącej publicznej sieci dystrybucyjnej gazowej, która następuje sukcesywnie i umożliwia podłączenie się do tej sieci kolejnych odbiorców. Inwestycja taka w sposób oczywisty mieści się w definicji celu publicznego z art. 6 pkt 2 u.g.n. - przewody i urządzenia służące do dystrybucji gazu. Nie zawsze bowiem jest tak, że sieć gazowa jest realizowana w gminie w ramach jednego zadania inwestycyjnego. W wielu sytuacjach następuje to sukcesywnie przez rozszerzanie sieci dystrybucyjnej w zależności od potrzeb odbiorców. W świetle powyższego kluczowe jest znaczenie inwestycji w ujęciu lokalnym, czyli z punktu widzenia zaspokojenia potrzeb i interesów społeczności lokalnej tworzącej gminną wspólnotę samorządową. Niewątpliwie zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2022 r. poz. 559 z późn. zm.), dalej: "u.s.g.", mieszkańcy gminy tworzą z mocy prawa wspólnotę samorządową. Ilekroć w ustawie jest mowa o gminie, należy przez to rozumieć wspólnotę samorządową oraz odpowiednie terytorium (ust. 2). Zaś w myśl art. 7 ust. 1 u.s.g. zaspokojenie zbiorowych potrzeb wspólnoty ustawodawca zaliczył do zadań własnych gminy, wśród których w pkt 3 wymienił zaopatrzenie w gaz. Tym samym realizowanie sieci gazowej jest działaniem o znaczeniu lokalnym (gminnym). Okoliczność, że dostarczanie gazu należy do zadań własnych gminy ma wpływ na ocenę znaczenia określonej we wniosku inwestycji jako inwestycji celu publicznego, ponieważ pozwala na uświadomienie sobie jakie są priorytety w zaspokajaniu potrzeb społeczności lokalnej. Planowana inwestycja, niezależnie od tego, ilu nieruchomościom umożliwi podłączenie do sieci gazowej, należy do spraw najpowszechniej spotykanych, służących zaspakajaniu bieżących potrzeb ludności i niezbędnych dla funkcjonowania wspólnoty samorządowej. Jeżeli zatem planowana inwestycja ma na celu dostarczenie odbiorcom na terytorium gminy gazu, co mieści się w zadaniach własnych gminy, to okoliczność, że inwestycja ta w swym przebiegu obejmie wycinek terytorium gminy, a nie wszystkie lub większość położonych na jej terytorium nieruchomości, nie może stać na przeszkodzie uznania tej inwestycji za inwestycję celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 u.p.z.p. (por. np. wyroki NSA z 15.03.2022 r., II OSK 838/21, z 26.04.2012 r., II OSK 264/11, wszystkie powołane orzeczenia są dostępne pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić należy, że inwestycja, aby uznać ją za mającą znaczenie lokalne, nie musi obejmować całej gminy czy miejscowości. Inwestycja celu publicznego nie musi też być sytuowana na terenach publicznych. Z żadnego przepisu nie wynika również, że warunek "lokalnego" znaczenia inwestycji należy odnosić wyłącznie do mieszkańców gminy, a nie działających na jej terenie przedsiębiorców. Skarżący wskazuje zaś wprost, że inwestycja będzie służyła przedsiębiorcy działającemu na terenie ww. miejscowości. Jak zaś wyjaśniło Kolegium w zaskarżonej decyzji, planowana sieć gazowa średniego ciśnienia ma zostać wybudowana w celu podłączenia budynku biurowo-magazynowego na działce nr [...], a drugim zadeklarowanym odbiorcą jest właściciel działki nr [...], na której usytuowane są dwie hale produkcyjne. Ponadto, powstanie możliwość podłączenia innych podmiotów z uwagi na różnicę przepustowości przewodów, gdyż projektowany gazociąg będzie miał średnicę Dn 125 mm, a podmiot przyłączany zasilany będzie przewodem o średnicy Dn 40 mm. Uwzględniając powyższe, zasadnie organy przyjęły, że projektowana inwestycja ma charakter lokalny, gminny i powiatowy, skoro połączy sieć miasta [...] z siecią gminną w miejscowości [...] i będzie pełniła funkcję drugostronnego zasilenia w gaz ww. miejscowość, co przekłada się bezpośrednio na niezawodność działania sieci gazowej. Wobec powyższego niezasadny jest zarzut naruszenia art. 2 pkt 5 u.p.z.p. Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut naruszenia art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p., zgodnie z którym w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się zwłaszcza prawo własności. Wskazany przepis nie oznacza, że ochrona przyznawana istniejącym stosunkom własnościowym ma charakter bezwzględny. Należy bowiem zauważyć, że art. 1 ust. 2 u.p.z.p wymienia – poza wskazaną przez skarżącego – szereg innych przesłanek, które powinny być wzięte pod rozwagę w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, uszeregowując je w równorzędnych punktach. Nie można więc prawu własności w tej sytuacji nadawać cechy zdecydowanego prymatu nad innymi wartościami wymienionymi przez ustawodawcę (por. wyroki NSA z: 2.06.2009 r., II OSK 374/09, 18.01.2022 r. II OSK 442/19). Przypomnieć ponadto należy, że prawo własności, którego ochronę zapewniają art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji, nie jest prawem bezwzględnym i doznaje określonych ograniczeń. Dopuszcza je Konstytucja, stanowiąc w art. 64 ust. 3, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności. Z kolei stosownie do art. 31 ust. 3 Konstytucji, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, w tym prawa własności, mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ingerencja w sferę prawa własności pozostawać musi w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do wskazanych wyżej celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia. Na mocy przepisów u.p.z.p. gmina została upoważniona do ingerencji w prawo własności innych podmiotów w celu ustalenia przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenów położonych na jej obszarze. Wynika to wprost z art. 6 ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Tym samym okoliczność, że skarżący nie zgadza się na przeprowadzenie inwestycji na jego nieruchomości, gdyż zamierza w przyszłości ją zabudować, nie ma znaczenia w sprawie. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 53 ust. 3 u.p.z.p. Jak wynika z treści skargi, skarżący upatruje naruszenia ww. przepisu w nieuwzględnieniu jego sprzeciwu wobec przebiegu inwestycji przez jego działki. Zgodnie z ww. przepisem, właściwy organ w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dokonuje analizy: 1) warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych; 2) stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji. Przede wszystkim należy zauważyć, że z akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji przeprowadził stosowna analizę i uzgodnił projekt decyzji z właściwymi organami. Ponadto, z art. 53 ust. 3 pkt 2 u.p.z.p wynika, że organ dokonuje analizy stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji, która obejmuje m.in. ustalenie osoby rzeczywiście władającej gruntem i aktualnego stanu zagospodarowania i zabudowy nieruchomości, nie zaś analizy możliwości alternatywnej lokalizacji infrastruktury (zob. wyrok NSA z 24.03.2022 r., II OSK 990/21). Co więcej, zgodnie art. 56 u.p.z.p. nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Oznacza to, że organ nie działa w warunkach uznania administracyjnego, lecz jest związany w tym znaczeniu, że jeżeli badając planowaną inwestycję w zaproponowanym przez inwestora kształcie, stwierdzi zgodność tego zamierzenia inwestycyjnego z przepisami odrębnymi, to jest zobowiązany ustalić lokalizację inwestycji celu publicznego zgodnie z żądaniem inwestora. Wyznacznikiem rozstrzygnięcia merytorycznego decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego jest więc wyłącznie zgodność projektowanej inwestycji z przepisami prawa powszechnie obowiązującego (por. A. Despot-Mładanowicz [w:] A. Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbowsk (red.), Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz aktualizowany, LEX). Organ nie ma w tym postępowaniu uprawnień kształtujących, nie może stanowić o prawach i obowiązkach inwestora nieprzewidzianych w ustawie lub akcie wykonawczym. To nie od uznania organu zależy, czy na danym terenie będzie możliwa realizacja danej inwestycji celu publicznego, lecz od tego, czy taką możliwość w konkretnym wypadku przewidują przepisy prawa (por. wyrok NSA z 3.02.2012 r., II OSK 2202/10). Zatem, organ właściwy do wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego nie jest uprawniony do analizowania, czy lokalizacja inwestycji w miejscu wskazanym przez inwestora jest zasadna czy też nie. Brak możliwości takiej analizy zachodzi również wtedy, jeśli inna lokalizacja inwestycji byłaby korzystniejsza z punktu widzenia właścicieli nieruchomości, przez które ma przebiegać. Sąd nie stwierdził również naruszenia wskazanych przez skarżącego przepisów postępowania - art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. Jak wyjaśniono, Wójt nie miał prawnej możliwości samodzielnej zmiany zaproponowanego przez inwestora przebiegu inwestycji w sposób, który zadowoliłby skarżącego. Kolegium nie naruszyło zaś art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, skoro - po zbadaniu sprawy - prawidłowo oceniło, że jest ona zgodna z przepisami u.p.z.p. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić. Przedmiotowa skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842, z późn. zm.), wobec uznania za konieczne rozpoznania sprawy w związku z obowiązkiem terminowego rozpoznania spraw, istnieniem zagrożenia dla życia i zdrowia stron oraz brakiem możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI