II SA/Ol 533/24

II SA/Ol 533/24 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2024-09-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Beata Jezielska
Ewa Osipuk /przewodniczący/
Grzegorz Klimek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1267
art.1 par.1-2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art.3 par.2 pkt 2, art.119 pkt 3, art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1478
art.197 ust.1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art.7, art.77, art.80, art.107 par.3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 682
art.28, art.29 ust.1 pkt 31, ust.2 pkt 14 i art.48 ust.1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Osipuk Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska asesor WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 września 2024 r. sprawy ze skargi R. G. i S. G. na postanowienie Warmińsko-Mazurski Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 10 maja 2024 r. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 – k.p.a.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r., poz. 682 – Pb.), po rozpoznaniu zażalenia R. i S. G. (skarżący) na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. (PINB, organ pierwszej instancji) z dnia 29 lutego 2024 r. wstrzymujące skarżącym roboty budowlane polegające na budowie stawu hodowlanego (środkowy) na działce nr (...), obr. M., gm. L.:
uchylił zaskarżone postanowienie PINB z dnia 29 lutego 2024 r.
wstrzymał R. i S. G. roboty budowlane polegające na budowie stawu hodowlanego (środkowy) na działkach nr (...),(...),(...) obr. M., gm. L.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Na skutek pisma H. G. z 7 lutego 2022 r. z prośbą o interwencję w sprawie samowoli budowlanej wykonanej na dz. Nr (...) obr. M. polegającej na wykonaniu trzech stawów, PINB w dniu 29 marca 2022 r. przeprowadził czynności kontrolne na w/w działce. W wyniku przeprowadzonej w dniu 29 marca 2022 r. kontroli w sprawie samowolnej budowy trzech stawów hodowlanych na działce nr (...) w obrębie M. ustalono, że właścicielami w/w nieruchomości są R. i S. G.
W dniu 30 marca 2022 r. PINB wszczął postępowanie administracyjne w wyżej opisanej sprawie. Stwierdzono, że na w/w działce R. G. prowadzi roboty budowlane polegające na: niwelacji i karczowaniu terenu, usypywaniu brzegów na dwóch stawach, ułożeniu odcinka rurociągu z rur PCV Dn. 160 ok. 50 z zamontowaniem trzech rewizji, przebudowie dwóch grobli, zmianie trasy przepływu strumienia, zamontowaniu przelewu w grobli Dn. 300 (nazwę stawu określono na załączniku graficznym nr 1 jako:, środkowy). Na stawie środkowym rozpoczęto skarpowanie brzegów stawu w celu utworzenia linii brzegowej, wykonano niwelację terenu, przebudowano groblę pomiędzy stawami środkowym i wschodnim oraz zamontowano rurociąg Dn 160 odprowadzający wodę ze stawu wschodniego. W stawie wschodnim wykonano niwelację terenu, trwa skarpowanie linii brzegowej stawu, zmieniono trasę przepływu strumienia i poprzez rurę PE DN 50 wodę skierowano do stawu na działce nr (...). Pomiędzy działkami (...) i (...) przebudowana jest grobla z zamontowanym przelewem PCV Dn 300. Według oświadczenia R. G. w/w roboty prowadzone są w celu wykonania trzech stawów hodowlanych. R. G. oświadczył, że w/w roboty rozpoczął jesienią 2021 r. i do dnia dzisiejszego ich nie zakończył.
W związku z tak ustalonym stanem faktycznym, stwierdzając, że w aktach sprawy znajduje się decyzja Urzędu Gminy w L. z dnia 16 marca 2022 r. nakładająca obowiązki na właściciela działki nr (...) obr. M. przywrócenia stosunków wodnych do stanu poprzedniego w trybie natychmiastowym, PINB postanowieniem z 26 kwietnia 2022 r., wydanym w trybie art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 Pb. wstrzymał roboty budowlane polegające na budowie trzech stawów hodowlanych na działce nr (...), obr. M., gm. L.
Na w/w postanowienie zażalenie złożył pełnomocnik skarżących wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania. Pełnomocnik wskazał, iż skarżący w 2017 r. nabyli przedmiotową nieruchomość od Gminy L. W dniu nabycia przez skarżących nieruchomości trzy zbiorniki w postaci stawów istniały. Wskazano ponadto, że czynności podejmowane przez inwestora stanowią remont istniejących stawów poprzez niedopuszczenie do ich zarośnięcia i zniszczenia.
WINB postanowieniem z 9 czerwca 2022 r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania PINB. W uzasadnieniu wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien przede wszystkim rozważyć rozdzielenie niniejszego postępowanie w stosunku do każdego z obiektów osobno. Ponadto winien: ustalić w sposób bezsprzeczny datę powstania i inwestorów poszczególnego zbiornika (stawu) a następnie ich legalność, ustalić charakter wykonanych robót budowlanych (przebudowa, remont), w oparciu o powyższe ustalenia wdrożyć odpowiedni tryb postępowania.
Ponownie rozpoznając sprawę PINB pismem z 7 lipca 2022 r. wystąpił z zapytaniem do Urzędu Gminy L. czy w chwili dokonywania zakupu przedmiotowej nieruchomości (...) obr. M. przez R. i S.G. w 2017 r. na działce znajdowały się stawy i czy przed zakupem obecni właściciele dzierżawili w/w teren. Pismem z 8 sierpnia 2022 r. Gmina L. poinformowała, że przedmiotowa nieruchomość w chwili sprzedaży 2 marca 2017 r. była niezabudowana. Działka oznaczona była w ewidencji gruntów i budynków jako użytki. W ogłoszeniu o przetargu, protokole z przeprowadzonego przetargu jak i w księdze wieczystej oraz w ewidencji gruntów nie było informacji dot. lokalizacji stawów na tej działce. Ponadto wskazano, że skarżący przed zakupem w/w działki nie dzierżawili tego terenu.
Postanowieniem z 1 września 2022 r., wydanym w trybie art. 50 ust. 1 pkt 1 Pb., PINB wstrzymał skarżącym roboty budowlane polegające na przebudowie stawu hodowlanego środkowego na działce nr (...), obr. M. i nałożył obowiązek przedłożenia inwentaryzacji w/w robót.
WINB postanowieniem z dnia 15 listopada 2022 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że art. 29 ust. 2 pkt 14 Pb. stanowi, że nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa obiektów budowlanych będących urządzeniami melioracji wodnych. W związku z powyższym, że roboty budowlane wykonywane w związku z przebudową stawu (oznaczonego na potrzeby postępowania jako środkowego objętego niniejszym postępowaniem) w świetle aktualnie obowiązujących przepisów nie wymaga uzyskania ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia sprawia, że problematyka związana z przedmiotowym stawem leży poza zakresem przedmiotowym ustawy Prawo Budowlane. Sporne kwestie powinny być rozstrzygane przed organem właściwym bądź na gruncie prawa cywilnego. PINB niezasadnie zatem orzekł w trybie art. 50 Pb., gdyż winien przedmiotowe postępowanie umorzyć jako bezprzedmiotowe.
Rozstrzygnięcie WINB zostało zaskarżone przez H. G. do WSA w Olsztynie, który wyrokiem z 9 marca 2023 r., sygn. akt II SA/O1 18/23, uchylił postanowienie z 15 listopada 2022 r. Sąd w w/w wyroku wskazał: "organ odwoławczy przywołał w swoim postanowieniu art. 197 ust. 1 ustawy Prawo wodne jedynie cząstkowo, odrywając go od całego kontekstu rozumienia i właściwej interpretacji tego przepisu. WINB pominął bowiem tą część przepisu, która wskazuje na cele określone w art. 195 ustawy Prawo wodne. Interpretowanie zaś przepisu art. 197 ust. 1 Prawa wodnego w oderwaniu od art. 195 Prawa wodnego wypacza sens i właściwe znaczenie tego pierwszego przepisu. To z kolei spowodowało przedwczesne powołanie się i zastosowanie art. 29 ust. 1 pkt 14 Pb., zgodnie z którym nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa - obiektów budowlanych będących urządzeniami melioracji wodnych. Niewątpliwie organ odwoławczy nie wykazał, że będący przedmiotem sporu staw, jest urządzeniem melioracji wodnej".
WINB ponownie rozpatrując zażalenie na postanowienie PINB w L. z 1 września 2022 r., postanowieniem z dnia 21 czerwca 2023 r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Nakazał ustalić: czy staw będący przedmiotem postępowania może stanowić urządzenie melioracyjne w świetle przepisów ustawy Prawo wodne; przeanalizować w przepisach ustawy Prawo budowlane przypadki odnoszące się do stawów i zbiorników wodnych, w których nie jest wymagana decyzja o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenie, o którym mowa w art. 30 Pb. w kontekście niniejszej sprawy. Wskazał ponadto, że dokonanie powyższych ustaleń umożliwi dopiero odpowiednią kwalifikację wykonanych prac i zastosowanie odpowiedniego przepisu Prawa budowlanego.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w przedmiocie stawu hodowlanego środkowego na działce nr (...) w obrębie M., PINB pismem z dnia 12 stycznia 2024 r. zwrócił się do Dyrektora Zarządu Zlewni w (...) Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z prośbą o zbadanie sprawy wg swojej właściwości oraz udzielenie informacji, czy przedmiotowy staw jest "urządzeniem melioracji wodnych" wg ustawy Prawo wodne.
Z informacji uzyskanej z Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w (...) udzielonego pismem z 24 stycznia 2024 r. wynika, że w toku prowadzonego postpowania legalizacyjnego, legalizowane urządzenie wodne, jest stawem rybnym, nie zaś urządzeniem melioracji wodnych. Dodatkowo, postępowanie prowadzone przez Dyrektora Zarządu Zlewni w (...) zakończone decyzją z dnia 2 września 2022 r. obejmowało jedynie legalizację urządzenia wodnego stawu - Nr 11 oraz mnicha spustowego jako elementu towarzyszącego obiektowi, nie regulowało zaś pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody do zasilania w/w stawu (brak pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód w celu zasilenia stawu nr 11). Parametry przedmiotowego stawu: powierzchnia lustra wody - 1,23 ha, kształt nieregularny, głębokość średnia - 1,90 m, maksymalna - 2,30m, pojemność 23370 m3.
W związku z powyższymi ustaleniami organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia 29 lutego 2024 r. wstrzymał R. i S. G. roboty budowlane polegające na budowie stawu hodowlanego (środkowy) na działce nr (...), obr. M., gm. L.
W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżących podniósł, że wykonane roboty nie stanowiły budowy a przebudowę ewentualnie remont istniejącego już w dniu zakupu działki stawu. Wskazano również, że jest to ziemny staw rybny stanowiący urządzenie melioracji wodnych służący regulacji stosunków wodnych.
W uzasadnieniu postanowienia z 10 maja 2024 r. WINB wskazał, że z ustaleń organu pierwszej instancji bezsprzecznie wynika, że przedmiotowy staw urządzeniem melioracji wodnej nie jest. Z pisma z dnia 25 stycznia 2024 r. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wynika wprost, że: "w toku prowadzonego postępowania legalizacyjnego ustalono, że legalizowane urządzenie wodne jest stawem rybnym, nie zaś urządzeniem melioracji wodnych". Zatem powyższe przepisy zwalniające budowę stawu rybnego z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i zgłoszenia nie będą miały zastosowania. Wskazano, że poprzez budowę zgodnie z treścią art. 3 pkt 6 Pb. należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 31 Pb. "nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa: stawów i zbiorników wodnych o powierzchni przekraczającej 1000 m2 i nieprzekraczającej 5000 m2 oraz głębokości nieprzekraczającej 3 m, położonych w całości na gruntach rolnych". Budowa stawu powierzchni lustra wody około 1,23 ha nie mieści się w katalogu zamkniętym obiektów budowlanych wymienionych w art. 29 w/w ustawy, zatem bezsprzecznie jego budowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Mając na uwadze powyższe organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że w przedmiotowej sprawie staw został wykonany w sposób samowolny co skutkowało wszczęciem postępowania administracyjnego przez organ pierwszej instancji i wdrożeniem procedury legalizacyjnej z art. 48 Pb. Dodał, że nie można podzielić argumentacji pełnomocnika skarżących, że w sprawie mamy do czynienia z przebudową bądź remontem przedmiotowego stawu. Wynika to z faktu, że pismem z dnia 8 sierpnia 2022 r. Gmina L. poinformowała, że przedmiotowa nieruchomość w chwili sprzedaży 2 marca 2017 r. była niezabudowana. Działka oznaczona była w ewidencji gruntów i budynków jako użytki. W ogłoszeniu o przetargu, protokole z przeprowadzonego przetargu jak i w księdze wieczystej oraz w ewidencji gruntów nie było informacji dot. lokalizacji stawów na tej działce. Ponadto wskazano, że skarżący przed zakupem w/w działki nie dzierżawili tego terenu. Natomiast konieczność uchylenia rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji wynikała z tego, że w sentencji wskazano tylko jedną z trzech działek, na których znajduje się staw.
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na postanowienie WINB z 2 lutego 2024 r. (co do punktu drugiego postanowienia) pełnomocnik skarżących zarzucił mu naruszenie:
- art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 Pb. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie i niezasadne uznanie, iż zachodzą podstawy do wstrzymania robót budowlanych polegających na budowie stawu hodowlanego na działkach nr (...),(...),(...) w obrębie M. w gminie L., podczas gdy czynności wykonywanych przez R. G. na terenie opisanej wyżej nieruchomości nie można uznać za wykonywanie budowy, skoro obiekt w postaci rzeczonego stawu istniał na nieruchomości skarżących przed, jak i w dniu jej zakupu, co dokumentują zapisy zdjęć satelitarnych pozyskanych z Google Earth z lat ubiegłych, zatem czynności skarżącego kwalifikować należy jako remont, ewentualnie przebudowę istniejącego stawu, które to nie wymagają uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę z uwagi na fakt, że rzeczony ziemny staw rybny stanowi urządzenie melioracji wodnych służące regulacji stosunków wodnych w rozumieniu ustawy Prawo wodne,
art. 29 ust. 4 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 14 Pb. w zw. z art. 197 i art. 195 ustawy Prawo wodne poprzez ich niezasadne niezastosowanie w niniejszej sprawie i brak przyjęcia, iż czynności wykonywane przez R. G. na terenie działek nr (...),(...),(...)w obrębie M. stanowią remont, ewentualnie przebudowę obiektu budowlanego, na które nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę z uwagi na fakt, iż rzeczony ziemny staw rybny stanowi urządzenie melioracji wodnych służące regulacji stosunków wodnych w rozumieniu ustawy Prawo wodne,
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez brak wnikliwego rozpatrzenia materiału dowodowego zebranego w sprawie i poprzez niedostateczne i niedogłębne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, że skarżący podejmuje czynności kwalifikowane jako budowa stawu środkowego oraz nieuzasadnione przyjęcie, iż rzeczony staw nie jest urządzeniem melioracji wodnych, co spowodowało niezasadne wstrzymanie robót budowlanych,
art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez nieuzasadnione zaniechanie powołania biegłego z zakresu melioracji lub stosunków wodnych celem oceny, czy staw środkowy będący przedmiotem postępowania jest urządzeniem melioracji wodnych, podczas gdy ustalenie rzeczonej okoliczności wymaga wiadomości specjalnych i ma nad wyraz istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, organ zaś nie powinien poprzestawać na zasięgnięciu informacji w tym przedmiocie z Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie,
art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uchylenie zaskarżonego postanowienia PINB oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wstrzymanie robót budowlanych polegających na budowie stawu hodowlanego środkowego na działkach nr (...),(...),(...) obręb M. podczas gdy w okolicznościach sprawy zasadnym było uwzględnienie zarzutów zażalenia i uchylenie zaskarżonego postanowienia PINB będącej przedmiotem wniosku oraz jednoczesne umorzenie postępowania w sprawie;
- art. 105 k.p.a. poprzez jego błędne niezastosowanie.
Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - p.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.
W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. W świetle natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Rozpoczęcie procesu inwestycyjnego powinno być co do zasady poprzedzone uzyskaniem pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Zasadę tę wyraża art. 28 Pb. stanowiąc, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę Zgodnie z art. 48 ust. 1 Pb. organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
W okolicznościach sprawy poza sporem pozostaje fakt, że roboty budowlane polegające na budowie stawu hodowlanego (środkowy) na działkach nr (...),(...),(...) obr. M. nie zostały poprzedzone uzyskaniem przez skarżących pozwolenia na budowę ani też skarżący nie zgłosili do kompetentnego organu architektoniczno-budowlanego zamiaru wykonania tych robót budowlanych. Natomiast osią sporu pozostaje prawidłowość kwalifikacji wskazanego obiektu jako stawu hodowlanego jak wskazuje organ, czy też jako ziemnego stawu rybnego jak wskazują skarżący.
Zgodnie z art. 197 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1087 – Pw.) urządzeniami melioracji wodnych są m.in. ziemne stawy rybne. Natomiast zgodnie z art. 195 Pw. melioracje wodne polegają na regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnej gleby i ułatwienia jej uprawy. Stosownie do art. 29 ust. 2 pkt 14 Pb. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa obiektów budowlanych będących urządzeniami melioracji wodnych.
Wskazać zatem trzeba, że z ustaleń organu pierwszej instancji bezsprzecznie wynika, że przedmiotowy staw (środkowy) na działkach nr (...),(...),(...) urządzeniem melioracji wodnej (a zatem ziemnym stawem rybnym) nie jest. Z uzyskanych przez ten organ informacji, a to pisma Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 25 stycznia 2024 r. wynika wprost, że: "decyzją z dnia 2 września 2022 r. zalegalizowano urządzenie wodne – staw nr 11 zlokalizowany na działkach nr (...),(...),(...) obr. M. (...) Z akt zgromadzonych w toku postępowania legalizacyjnego wynika, że legalizowane urządzenie wodne jest stawem rybnym, nie zaś urządzeniem melioracji wodnych". Art. 16 pkt 65 lit. c Pw. definiuje urządzenia wodne jako urządzenia lub budowle służące do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów, w tym: stawy, w szczególności stawy rybne.
W świetle powyższego, trafnie wskazuje zatem WINB, że przepisy zwalniające budowę stawu rybnego z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i zgłoszenia nie będą miały w sprawie zastosowania. Dodać należy, że niewątpliwie Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie jest organem posiadającym wiedzę specjalną w swojej dziedzinie, zatem niecelowym w sprawie było powołanie biegłego z zakresu melioracji lub stosunków wodnych celem oceny, czy staw środkowy będący przedmiotem postępowania jest urządzeniem melioracji wodnych.
Sąd podziela argumentację organu co do braku możliwości zastosowania w sprawie art. 29 ust. 1 pkt 31 Pb. Zgodnie z powyższą regulacją nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa: stawów i zbiorników wodnych o powierzchni przekraczającej 1000 m2 i nieprzekraczającej 5000 m2 oraz głębokości nieprzekraczającej 3 m, położonych w całości na gruntach rolnych. Budowa stawu powierzchni lustra wody około 1,23 ha nie mieści się zatem w dyspozycji powyższego przepisu, jak też w zamkniętym katalogu obiektów budowlanych wymienionych w art. 29 Pb., zatem bezspornie budowa stawu wymagała uzyskania pozwolenia na budowę.
W skardze podniesiono, że obiekt w postaci stawu istniał na nieruchomości skarżących przed, jak i w dniu jej zakupu, co dokumentują zapisy zdjęć satelitarnych pozyskanych z Google Earth 1 lipca 2009 r., 28 kwietnia 2012 r., 4 kwietnia 2014 r., 9 maja 2020 r. Odnosząc się do powyższego należy zauważyć, że niewątpliwie na przedmiotowych działkach znajduje się zagłębienie, w którym zbierała się woda, jednak dopiero wykonane przez skarżącego roboty budowlane (które według jego oświadczenia rozpoczął w 2021 r.) polegające na skarpowaniu brzegów w celu utworzenia linii brzegowej, wykonaniu niwelacji terenu czy przebudowie grobli spowodowało utworzenie stawu. Nie można pominąć również pisma z 8 sierpnia 2022 r., w którym Gmina L. poinformowała, że nieruchomość skarżących w chwili sprzedaży w dniu 2 marca 2017 r. była niezabudowana. Działka oznaczona była w ewidencji gruntów i budynków jako użytki. W ogłoszeniu o przetargu, protokole z przeprowadzonego przetargu jak i w księdze wieczystej oraz w ewidencji gruntów nie było informacji dot. lokalizacji stawów na tej działce. Ponadto wskazano, że skarżący przed zakupem w/w działki nie dzierżawili tego terenu.
Przedmiot postępowań organów nadzoru budowlanego odnosi się do rzeczywistości i rzeczywistości tej nie mogą zmienić deklaracje skarżących uczestniczących w procesie legalizacyjnym. Obowiązkiem organu nadzoru budowlanego jest dokonanie kwalifikacji istniejącego, zrealizowanego obiektu budowlanego. Pamiętać należy, że w postępowaniu administracyjnym przedmiotem postępowania dowodowego jest sfera obiektywnie istniejąca (zasada prawdy obiektywnej), a nie subiektywna ocena stanu faktycznego przez strony postępowania. Ocena, czy miała miejsce samowola budowlana dokonywana jest według przepisów prawa budowlanego obowiązujących w dacie jej dokonania, a ocena prawna tego stanu musi być każdorazowo determinowana przez przepisy obowiązujące w dacie przeprowadzenia ostatnich robót budowlanych, które składały się na aktualną konstrukcję i parametry takiego samowolnie pobudowanego obiektu (zob. wyrok NSA z 18 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 782/06, CBOSA). W konsekwencji nie mogła zadziałać argumentacja skargi odnosząca się do błędnego niezakwalifikowania przez organy obiektu jako urządzenia melioracji wodnych. Nadto przyjdzie zauważyć, że w okolicznościach sprawy materiał dowodowy zawarty w aktach, dostatecznie indywidualizował obiekt będący przedmiotem postępowania, a organy prawidłowo uznały, że obiekt ten jest stawem hodowlanym.
Wbrew zarzutom skargi organy nie naruszyły przepisów procesowych. Organy podjęły wszelkie czynności niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organ odwoławczy, dokonując analizy dowodów, zgromadzonych przez organ pierwszej instancji trafnie wywiódł, że wystąpiły przesłanki do wdrożenia procedury legalizacyjnej z art. 48 Pb. Swoją argumentację organ odwoławczy przedstawił w uzasadnieniu sporządzonym zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. uznając zgromadzony materiał dowodowy za wystarczający do rozstrzygnięcia, którą to ocenę należy zaakceptować. Stan faktyczny sprawy administracyjnej został ustalony zgodnie z kodeksowymi regułami określania prawdy obiektywnej (art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.). Tym samym nie sposób podzielić zarzutów skargi.
Skoro zatem zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.