II SA/Ol 531/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Olsztynie oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę suszarni zbożowej wraz z płytą fundamentową, uznając obiekt za budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego.
Skarżący K.P. kwestionował decyzję nakazującą rozbiórkę suszarni zbożowej na płycie fundamentowej, twierdząc, że jest to urządzenie mobilne, a płyta została wykonana na starych fundamentach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, uznając suszarnię i płytę za budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego, która wymagała pozwolenia na budowę. Sąd podkreślił, że nawet jeśli płyta została wykonana na starych fundamentach, stanowi nowy obiekt budowlany, a sama suszarnia, ze względu na wielkość, masę i potrzebę stabilizacji, jest trwale związana z gruntem.
Sprawa dotyczyła skargi K.P. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę suszarni na zboże wraz z płytą fundamentową o powierzchni 90 m2. Skarżący argumentował, że suszarnia jest urządzeniem mobilnym, a płyta fundamentowa została wykonana na istniejących wcześniej fundamentach budynku gospodarczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, uznając, że zarówno suszarnia, jak i płyta fundamentowa stanowią budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że wielkość, masa i potrzeba stabilizacji suszarni, a także wykonanie płyty betonowej o znacznej powierzchni, świadczą o trwałym związku z gruntem. Sąd odrzucił argument o wykonaniu płyty na starych fundamentach, wskazując, że nawet jeśli tak było, stanowi ona nowy obiekt budowlany, a brak wniosku o legalizację skutkował nakazem rozbiórki. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego, a postępowanie było zgodne z zasadami Kodeksu postępowania administracyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, suszarnia zbożowa wraz z płytą fundamentową stanowi budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego, ze względu na jej wielkość, masę, potrzebę trwałego związania z gruntem dla bezpieczeństwa i funkcjonalności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obiekt, ze względu na swoje parametry i sposób posadowienia (płyta betonowa, przytwierdzenie śrubami, podłączenie mediów), spełnia definicję budowli, a nie urządzenia mobilnego. Podkreślono, że nawet sama płyta fundamentowa jest budowlą, a suszarnia, nawet jako tymczasowy obiekt budowlany, wymagała pozwolenia na budowę przy użytkowaniu dłuższym niż 180 dni.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (23)
Główne
P.b. art. 28 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Zasadniczy wymóg uzyskania pozwolenia na budowę przed rozpoczęciem robót budowlanych.
P.b. art. 48 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Procedura postępowania w przypadku samowoli budowlanej.
P.b. art. 49e § pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wydanie decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację budowy w terminie.
Pomocnicze
P.b. art. 3 § pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budowli jako obiektu budowlanego niebędącego budynkiem lub obiektem małej architektury, zawierająca otwarty katalog przykładowych budowli, w tym fundamenty pod maszyny i urządzenia.
P.b. art. 3 § pkt 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja tymczasowego obiektu budowlanego.
P.b. art. 3 § pkt 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budowy jako wykonania obiektu budowlanego w określonym miejscu.
P.b. art. 3 § pkt 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja robót budowlanych jako montażu obiektu budowlanego.
P.b. art. 29 § ust. 1 pkt 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Zgłoszenie organowi administracji architektoniczno-budowlanej posadowienia tymczasowego obiektu budowlanego.
P.b. art. 48 § ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Informowanie o możliwości złożenia wniosku o legalizację i konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej.
P.b. art. 48a § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obowiązek organu wydania nakazu rozbiórki w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację.
Dz.U. 2021 poz 2351
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada oficjalności postępowania dowodowego.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada oceny dowodów przez organ.
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 22zs4 § ust. 3
Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zasada legalności działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy wzruszenia decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez sąd administracyjny (akta sprawy).
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi jako rozstrzygnięcie sądu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Suszarnia zbożowa wraz z płytą fundamentową stanowi budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego. Budowa obiektu wymagała pozwolenia na budowę, a brak takiego pozwolenia skutkuje nakazem rozbiórki. Wykonanie nowej płyty fundamentowej na starych fundamentach nielegalizuje samowoli budowlanej.
Odrzucone argumenty
Suszarnia jest urządzeniem mobilnym i nie stanowi budowli. Płyta fundamentowa została wykonana na istniejących wcześniej fundamentach budynku gospodarczego. Organ nie wyjaśnił wystarczająco stanu faktycznego i nie odniósł się do wszystkich zarzutów strony.
Godne uwagi sformułowania
przedmiotowy obiekt ustawiono w czerwcu 2020 r. nie mieści się w katalogu zamkniętym obiektów budowlanych wymienionych w art. 29 P.b. organ nadzoru był zobligowany do wydania nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. suszarnia jest obiektem budowlanym (budowlą) w rozumieniu przepisów prawa budowlanego (art. 3 pkt 3 P.b.). wielkość całej suszarni, której powierzchnia zabudowy wynosi 90 m2. suszarnia została na stałe posadowiona na przygotowanej dla niej betonowej płycie i jest z nią na stałe związana w momencie usytuowania na płycie fundamentowej i zamocowania śrubami, suszarnia na zboże utraciła funkcję mobilną. nie można nakazać rozbiórki całego obiektu w przypadku ustalenia, że tylko pewna jego część została wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę. art. 48 P.b. ma charakter restytucyjny, a nie represyjny. nie budzi wątpliwości Sądu, że opisana suszarnia na zboże [...] stanowi całość techniczno-użytkową i odpowiada definicji budowli. wyznacznikami tego czy obiekt wolnostojący jest trwale związany z gruntem są: wielkość obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa. nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia, akcentowany przez skarżącego argument, że suszarnia jest urządzeniem mobilnym i może przemieszczać się. nawet jeżeliby rozpatrywać odrębnie wykonaną płytę fundamentową i odrębnie konstrukcję suszarni, to i tak wykonana płyta betonowa stanowi sama w sobie budowlę, której realizacja wymagała pozwolenia na budowę. funkcjonuje ona w podanej lokalizacji od czerwca 2020 r., a więc powyżej 180 dni. posadowienie suszarni stanowiącej urządzenie techniczne na gruncie w celu jej funkcjonowania stanowi jej budowę. zasada oficjalności postępowania dowodowego [...] nie pozwala na przyjęcie, że strona może zachowywać się biernie w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. nie można traktować pozostałości fundamentów, jako legalnie wykonanych robót budowlanych. organy nadzoru budowlanego nie miały innej możliwości niż orzeczenie nakazu rozbiórki, do czego obliguje wprost art. 49e pkt 1 P.b.
Skład orzekający
Marzenna Glabas
przewodniczący sprawozdawca
Ewa Osipuk
sędzia
Piotr Chybicki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących definicji budowli, samowoli budowlanej, trwałego związania z gruntem oraz procedury rozbiórki."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przypadku suszarni zbożowej na płycie fundamentowej, ale zasady mogą być stosowane do innych obiektów budowlanych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje typowy konflikt między inwestorem a organami nadzoru budowlanego w kwestii kwalifikacji obiektu budowlanego i wymagań formalnych. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy Prawa budowlanego w praktyce.
“Czy suszarnia zbożowa to budowla? WSA w Olsztynie rozstrzyga spór o samowolę budowlaną.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ol 531/22 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2023-01-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-07-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Ewa Osipuk Marzenna Glabas /przewodniczący sprawozdawca/ Piotr Chybicki Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 2351 art. 3 pkt 3, pkt 5, pkt 6, pkt 7, art. 48 ust. 1 pkt 1, art. 49e pkt 1 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z 11 maja 2022 r., Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "WINB", "organ II instancji") utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "PINB", "organ I instancji") z 2 marca 2022 r., nakazującą K. P. (dalej jako: "skarżący") rozbiórkę suszarni na zboże wraz z płytą fundamentową o powierzchni zabudowy 90 m2, na działce o nr [...] w miejscowości L., gmina E. W uzasadnieniu organ II instancji przytoczył stan faktyczny i prawny sprawy. Wskazał, że PINB wszczął postępowanie w sprawie samowoli budowlanej 3 listopada 2021 r. W czasie przeprowadzonych kontroli ustalono, że na ww. działce, będącej własnością M. i K. P., przy istniejącym budynku wykonano płytę fundamentową o wym. 13,05 m x 6,90 m, na której ustawiono suszarnię na zboże, przykręconą do płyty za pomocą śrub. Przedmiotowy obiekt ustawiono w czerwcu 2020 r. W dniu 2 grudnia 2021 r. syn właścicieli – K. P. oświadczył, że jest inwestorem tego obiektu. Postanowieniem z 6 grudnia 2021 r. PINB wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, informując o możliwości złożenia wniosku o legalizację przedmiotowego obiektu. Wobec niezłożenia takiego wniosku, decyzją z 2 marca 2022 r. PINB orzekł nakaz rozbiórki suszarni wraz z płytą fundamentową. W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie powyższej decyzji. Argumentował, że suszarnia to urządzenie mobilne, zdolne do przewożenia. Podał, że inwestycja została sfinansowana i rozliczona z wykorzystaniem dofinansowania z ARIMR, gdzie warunkiem uzyskania dofinansowania był zakup środków trwałych bez możliwości tworzenia obiektów budowlanych w postaci silosów lub stacjonarnych suszarni zbożowych. Wskazał, że karta technologiczna urządzenia zaleca umieszczenie urządzenia na czas pracy na twardym podłożu betonowym, wypoziomowanie i przymocowanie maszyny do podłoża. Skarżący stwierdził, że posadzka umieszczona pod urządzeniem nie stanowi fundamentu. Wyjaśnił, że w miejscu posadzki istniał wcześniej budynek, po którym zostały fundamenty i gruz, a miejsce to zostało jedynie podniesione do poziomu posadzki sąsiadującej hali i została zalana posadzka na starych fundamentach. W wyniku rozpatrzenia odwołania WINB, wskazaną na wstępie decyzją, uznał, że orzeczony nakaz rozbiórki odpowiada prawu. Wyjaśnił, że rozpoczęcie procesu inwestycyjnego powinno być co do zasady poprzedzone uzyskaniem pozwolenia na budowę, w myśl art. 28 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, dalej jako: "P.b."). Wskazał, że budowa suszarni na zboże wraz z płytą fundamentową o powierzchni 90 m2 nie mieści się w katalogu zamkniętym obiektów budowlanych wymienionych w art. 29 P.b. Zatem bezsprzecznie jej budowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Samowolne wykonanie przedmiotowego obiektu budowlanego prawidłowo skutkowało wszczęciem postępowania administracyjnego przez organ I instancji i wdrożeniem procedury legalizacyjnej z art. 48 P.b. Art. 48 ust. 3 tej ustawy stanowi, że w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 49e pkt 1 P.b. organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację budowy w terminie. Organ II instancji wskazał, że skoro skarżący nie skorzystał z możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu, na podstawie art. 48a ust. 1 P.b., to organ nadzoru był zobligowany do wydania nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. WINB podkreślił, że dotychczas skarżący nie złożył wniosku o legalizację. Odnosząc się do argumentów odwołania, WINB podniósł, że przedmiotowa suszarnia jest obiektem budowlanym (budowlą) w rozumieniu przepisów prawa budowlanego (art. 3 pkt 3 P.b.). Zwrócił uwagę na wielkość całej suszarni, której powierzchnia zabudowy wynosi 90 m2. Stwierdził, że suszarnia została na stałe posadowiona na przygotowanej dla niej betonowej płycie i jest z nią na stałe związana, przy czym wynika to z wielkości suszarni, ciężaru i możliwości technicznych zakotwienia. Zaznaczono, że w momencie usytuowania na płycie fundamentowej i zamocowania śrubami, suszarnia na zboże utraciła funkcję mobilną. Ponadto do przedmiotowego obiektu podłączono media (gaz i prąd). Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, zarzucając naruszenie: - art. 3 pkt 3 P.b. przez jego zastosowanie i uznanie, że w przypadku suszarni mobilnej mamy do czynienia z budowlą, podczas gdy z przedstawionych dokumentów jasno wynika, że jest to mobilna maszyna rolnicza, która nie powinna w ogóle być rozpatrywana na podstawie przepisów P.b.; - art. 49e pkt 1 P.b. przez jego błędne zastosowanie do całości obiektu, tj. płyty fundamentowej, która posadowiona została na fundamentach budynku gospodarczego, który znajdował się tam uprzednio; - art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych, w szczególności poprzez niewyjaśnienie kwestii fundamentów i pominięcie, że płyta fundamentowa, na której stoi suszarnia została wykonana na fundamentach budynku gospodarczego, który znajdował się w tym miejscu przed rozpoczęciem jakichkolwiek prac dotyczących suszarni; - art. 8 k.p.a. poprzez rozpoznanie sprawy w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej; - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak odniesienia się do zarzutów stawianych przez stronę, w tym do kwestii dotyczącej posadowienia płyty fundamentowej na fundamentach dawnego budynku; - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie wadliwej decyzji organu I instancji. Skarżący wniósł o uchylenie obu decyzji instancyjnych i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z fotografii przedstawiającej prace wykonywane przed posadowieniem suszarni na betonowej podstawie, na okoliczność istnienia uprzednio w tym miejscu fundamentów po dawnym budynku gospodarczym. W uzasadnieniu skargi skarżący wywiódł, że mobilne suszarnie M4-45, jak sam wskazuje ich producent to "ekonomiczne, wydajne oraz szybkie i łatwe do rozmieszczenia jednostki suszące ciepłym powietrzem. Suszarnie mogą być łatwo przemieszczane z miejsca na miejsce". Zatem całkowicie niezrozumiałym jest dla skarżącego, że maszyną zainteresował się nadzór budowlany. Przedmiotowa maszyna posiada swój własny system jezdny i może w każdej chwili przemieszczać się w określone miejsca w zależności od potrzeb i nie jest wymagane aby suszarnia musiała stać w jednym stałym miejscu. Zdaniem skarżącego, nakaz rozbiórki nie powinien dotyczyć również płyty fundamentowej, gdyż została wykonana na fundamentach budynku gospodarczego, który znajdował się uprzednio w tym miejscu. Cytując orzeczenia NSA, skarżący wskazał, że nie można nakazać rozbiórki całego obiektu w przypadku ustalenia, że tylko pewna jego część została wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę. Podkreślił, że art. 48 P.b. ma charakter restytucyjny, a nie represyjny. Z tego względu nie można nadużywać tego przepisu bądź stosować go w sytuacjach, kiedy nie do końca jest jasny i jednoznaczny stan faktyczny sprawy. Na organie ciąży obowiązek stania na straży praworządności i dokładnego wyjaśnienia sprawy. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, że wnioskowana jako dowód fotografia, na której widać pozostałości po kiedyś istniejącym fundamencie, potwierdza jedynie okoliczność, iż płyta fundamentowa o powierzchni zabudowy 90 m2 została w całości wykonana jako fundament pod suszarnię na zboże. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.), w związku z brakiem możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku oraz uznaniem rozpoznania sprawy za konieczne z uwagi na obowiązek terminowego załatwienia sprawy. Zasada legalności, wyrażona w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U z 2022 r. poz. 2492) obliguje sądy administracyjne do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny może wzruszyć zaskarżoną decyzję jedynie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 , dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., nie stwierdził naruszeń prawa dających podstawę do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Kwestionowana decyzja nakazująca rozbiórkę suszarni na zboże wraz z płytą fundamentową wydana została zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, z poszanowaniem zasad unormowanych w art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735,dalej jako: "k.p.a."). W szczególności organy wyjaśniły sprawę w stopniu pozwalającym na jej rozstrzygnięcie. Zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający i został rozważony w jego całokształcie. Poczynionym przez organy orzekające ustaleniom faktycznym nie można przypisać dowolności, gdyż mają oparcie w dowodach przeprowadzonych zgodnie z obowiązującymi przepisami. Organy orzekające dokonały prawidłowej subsumcji ustaleń faktycznych. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a., gdyż wskazuje, jakie okoliczności faktyczne i prawne przemawiały za orzeczeniem nakazu w odniesieniu do całości obiektu budowlanego. Organ II instancji wprawdzie nie odniósł się szczegółowo do argumentów skarżącego dotyczących posadowienia płyty fundamentowej pod suszarnię w miejscu istniejącego uprzednio budynku, jednak okoliczność ta nie miała istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia, co zostanie omówione poniżej. Nie budzi wątpliwości Sądu, że opisana suszarnia na zboże, przewyższająca szacunkowo dwukrotnie sąsiadującą z nią halę, której posadowienie wymagało wykonania płyty betonowej o powierzchni 90 m2 i przytwierdzenia do tej płyty suszarni wraz z podłączonymi mediami (prądem i gazem) stanowi całość techniczno-użytkową i odpowiada definicji budowli. Zgodnie z art. 3 pkt 3 P.b. przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. Przepis ten zawiera otwarty katalog przykładowych budowli. Wymienia przy tym wprost jako budowlę fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Tak jest właśnie w rozpatrywanym przypadku. Wszystkie elementy suszarni, w tym jej fundament pełnią jedną funkcję użytkową, nakierowaną na wspólne im zadanie. W powszechnym rozumieniu fundament jest to element konstrukcyjny przenoszący obciążenia z innych elementów konstrukcyjnych bezpośrednio na grunt (por. wyrok NSA z 24 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 933/15, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Ważny jest cel fundamentu, który umożliwia równomierne osiadanie obiektu budowlanego oraz zapewnia mu stateczność, właściwy poziom posadowienia, zabezpiecza obiekt budowlany przed zawilgoceniem. Taką funkcję spełnia właśnie wykonana na potrzeby suszarni płyta betonowa o powierzchni 90 m2. Dzięki wylaniu płyty betonowej możliwe było wypoziomowanie urządzenia i dokonanie jego stabilizacji na gruncie, co zalecał producent suszarni. Dzięki płycie betonowej i przytwierdzeniu do niej suszarni za pomocą śrub przedmiotowa suszarnia posiada trwałe połączenie z gruntem. Przy czym wyjaśnić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, zgodnie z którym wyznacznikami tego czy obiekt wolnostojący jest trwale związany z gruntem są: wielkość obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa. O tym czy dany obiekt budowlany jest trwale połączony z gruntem czy nie, decyduje nie tyle sposób i metoda związania z gruntem, technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia tego obiektu budowlanego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. (tak: NSA w wyroku z 21 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 1967/18, por. też wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 23 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 923/05, z 25 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 1509/06, z 12 października 2011r., sygn. akt II OSK 1433/10, z 11 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 323/11, z 1 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2471/15, publ. w CBOSA). W rozpoznawanej sprawie sam producent suszarni, na co wskazywał skarżący powołując się na kartę technologiczną urządzenia, zalecał umieszczenie suszarni na czas pracy na twardym podłożu betonowym i przymocowaniu maszyny do podłoża. Potwierdza to, że suszarnia wymaga trwałego związania z gruntem dla bezpiecznego jej funkcjonowania. Dlatego nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia, akcentowany przez skarżącego argument, że suszarnia jest urządzeniem mobilnym i może przemieszczać się. Bez wypoziomowania i przytwierdzenia do podłoża suszarnia nie będzie mogła być bezpiecznie użytkowana. Należy też wyjaśnić skarżącemu, że nawet jeżeliby rozpatrywać odrębnie wykonaną płytę fundamentową i odrębnie konstrukcję suszarni, która stanowi urządzenie techniczne, to i tak wykonana płyta betonowa stanowi sama w sobie budowlę, której realizacja wymagała pozwolenia na budowę. Sama zaś suszarnia, przy założeniu, że nie jest trwale połączona z gruntem, odpowiadałaby definicji tymczasowego obiektu budowlanego, w rozumieniu art. 3 pkt 5 P.b. Posadowienie takiego obiektu wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 7 P.b. Przepis ten dopuszcza czasowe użytkowanie tymczasowych obiektów budowlanych do 180 dni. W myśl tego unormowania, jeżeli tymczasowy obiekt budowlany ma funkcjonować dłużej w danej lokalizacji inwestor powinien wystąpić o pozwolenie na jego budowę. Zatem nawet, jeżeliby uznać możliwość przemieszczania się suszarni, to funkcjonuje ona w podanej lokalizacji od czerwca 2020 r., a więc powyżej 180 dni. Jej posadowienie wymagało więc i w takim przypadku pozwolenia na budowę, którym inwestor bezspornie nie legitymuje się. Zgodnie natomiast z generalną zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 P.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W konsekwencji, każdy obiekt budowlany lub roboty budowlane nie objęte dyspozycją art. 29-31 P.b. wymagają pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie oczywistym jest, że skarżący przed posadowieniem spornego obiektu budowlanego nie dokonał ani zgłoszenia budowy suszarni na zboże, ani nie uzyskał pozwolenia na jej budowę. Zauważyć trzeba, w związku z podnoszonymi przez skarżącego uwagami, że suszarnia to maszyna rolnicza, że na kanwie ustawy Prawo budowlane "budowa" oznacza ogólnie wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu (art. 3 pkt 6 P.b.). Art. 3 pkt 3 P.b. jako obiekt budowlany stanowiący budowlę wymienia zaś przykładowo wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne. Uzasadnia to uznanie samej suszarni, bez fundamentu, za obiekt budowlany w rozumieniu P.b. Zgodnie z art. 3 pkt 7 P.b. roboty budowlane mogą polegać też na montażu obiektu budowlanego. Tym samym posadowienie suszarni stanowiącej urządzenie techniczne na gruncie w celu jej funkcjonowania stanowi jej budowę. Niezasadnie skarżący zarzuca organom orzekającym brak wyjaśnienia i pominięcie twierdzeń skarżącego o wykonaniu płyty fundamentowej na fundamentach pozostałych po budynku gospodarczym. Okoliczność taką skarżący podniósł po raz pierwszy w odwołaniu, bez poparcia zgłoszonych twierdzeń jakimkolwiek dowodem. Wyjaśnić należy w związku z tym, że zasada oficjalności postępowania dowodowego wynikająca z treści art. 7 k.p.a. nie pozwala na przyjęcie, że strona może zachowywać się biernie w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym konsekwentnie podkreśla się, że strona, która z danych faktów zamierza wywodzić korzystne dla siebie skutki prawne, zobowiązana jest wskazać organowi te fakty i przedstawić dowody, które mogą potwierdzić jej stanowisko (por. wyrok NSA z 15 listopada 2000 r., sygn. akt III SA/2431/99, wyrok NSA z 15 grudnia 2016 r., publ w CBOSA). Jakkolwiek zatem organ administracji jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, to jednak strona postępowania nie może czuć się zwolniona od współdziałania z organem w realizacji tego obowiązku. W wyroku z 7 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2123/16 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że w sytuacji, gdy dany środek dowodowy służący do ustalenia konkretnej okoliczności faktycznej, z istnienia której strona wywodzi dla siebie skutki prawne, nie znajduje się w posiadaniu organu, to wynikający z zasady prawdy obiektywnej obowiązek organu prowadzącego postępowanie ogranicza się do konieczności poinformowania strony o możliwości wypowiedzenia się i przedstawienia posiadanych dowodów. W wyroku z dnia 25 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 2859/16 (dostępnym w CBOSA) NSA wyjaśnił, że w postępowaniu administracyjnym ciężar dowodu należeć będzie w pewnych sytuacjach do organu administracji, natomiast w pewnych do strony, w zależności od tego, kto z tych okoliczności wywodzić będzie skutki prawne (zob. F. Elżanowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, wyd. C.H. Beck, W-wa 2014, str. 325). Oznacza to, że obowiązek poszukiwania dowodów ciąży nie tylko na organie administracyjnym, ale obarcza także stronę, która w swym własnym, dobrze rozumianym interesie, powinna wykazywać należytą dbałość o przedstawienie odpowiednich i przekonujących środków dowodowych. Dlatego nie ma racji skarżący zarzucając organowi zaniechanie przeprowadzenia czynności dowodowych, które miałyby potwierdzić, że sporna płyta betonowa została wykonana na istniejącym uprzednio fundamencie. Poza tym ustalenia takie nie były w ogóle konieczne dla rozstrzygnięcia. Z poczynionych w toku postępowania ustaleń wynikało bowiem bezspornie, że przedmiotowa płyta betonowa jest w całości nowym obiektem budowlanym wykonanym specjalnie pod suszarnię na zboże. Potwierdzały to też wyjaśnienia skarżącego z odwołania, z których wynika jasno, że wylano nową płytę betonową, podnosząc posadzkę do poziomu posadzki sąsiadującej hali. Okoliczność, że pod wylaną płytą betonową mogły się znajdować jakieś stare fundamenty jest bez znaczenia dla orzeczonego nakazu rozbiórki płyty fundamentowej. Nawet, jeżeli kiedyś istniał w tym miejscu budynek gospodarczy, jak podaje skarżący, to został on całkowicie rozebrany i utracił swój byt prawny. W takiej sytuacji utraciły swój byt prawny również pozostałe po nim fragmenty fundamentów. Tym samym nie można traktować pozostałości fundamentów, jako legalnie wykonanych robót budowlanych. Sąd zgadza się też z organem II instancji, że załączona do skargi fotografia obrazująca stan gruntu przed wylaniem płyty betonowej, potwierdza, że płyta fundamentowa pod suszarnię musiała zostać w całości wylana i stanowi zupełnie nowy obiekt budowlany. Zauważyć też można, że w orzecznictwie sądów administracyjnych nie jest w ogóle kwestionowana możliwość orzeczenia nakazu rozbiórki wobec całego obiektu budowlanego posadowionego samowolnie przy wykorzystaniu materiałów pozostałych po rozbiórce obiektu dotychczasowego (por. wyroki NSA z 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1839/15 i z 24 listopada 2021 r., sygn. akt II OSK 3240/18, publ. w CBOSA). W tym stanie rzeczy, wobec wyczerpania przez organ I instancji procedury określonej w art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b. i niezłożenia przez skarżącego wniosku o legalizację obiektu budowlanego, organy nadzoru budowlanego nie miały innej możliwości niż orzeczenie nakazu rozbiórki, do czego obliguje wprost art. 49e pkt 1 P.b. Mając powyższe na uwadze, Sąd skargę oddalił jako niezasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI