II SA/Ol 530/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę T. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na matkę skarżącego, G. L. Skarżący utracił prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 marca 2023 r. z powodu osadzenia w zakładzie karnym. Po opuszczeniu zakładu karnego, złożył nowy wniosek o świadczenie pielęgnacyjne, jednak organy odmówiły jego przyznania, wskazując na nowe brzmienie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, które od 1 stycznia 2024 r. przyznaje świadczenie pielęgnacyjne wyłącznie na opiekę nad osobą poniżej 18 roku życia. Matka skarżącego ma 83 lata. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa, a zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Podkreślono, że przepisy Konstytucji RP określają ogólne prawa do zabezpieczenia społecznego, a ich konkretyzacja następuje w ustawach, które określają przesłanki i zasady przyznawania świadczeń. Sąd oddalił skargę jako niezasadną, orzekając jednocześnie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów przejściowych ustawy o świadczeniu wspierającym oraz zmiany w zasadach przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego od 2024 r., w szczególności dotyczące opieki nad dorosłymi niepełnosprawnymi.
Dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego, który utracił prawo do świadczenia przed zmianą przepisów i nie spełnił warunków do jego przywrócenia na starych zasadach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje na opiekę nad dorosłą osobą niepełnosprawną po zmianie przepisów od 1 stycznia 2024 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, po zmianie przepisów od 1 stycznia 2024 r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje wyłącznie na opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że aktualne brzmienie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych kategorycznie przyznaje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego tylko z tytułu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, która nie ukończyła 18. roku życia. Osoby sprawujące opiekę nad dorosłymi niepełnosprawnymi mogą ubiegać się o świadczenie wspierające.
Czy skarżący, który utracił prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przed 1 stycznia 2024 r., może uzyskać to świadczenie na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. po złożeniu nowego wniosku w 2025 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ nie spełnił przesłanek do zachowania prawa do świadczenia na zasadach przejściowych (nie złożył wniosku do 31 grudnia 2023 r. i nie sprawował opieki w tym okresie).
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że zgodnie z przepisami przejściowymi, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. mogło zostać przyznane tylko osobie, która najpóźniej do 31 grudnia 2023 r. spełniła kumulatywnie wszystkie przesłanki i nie wystąpiły przesłanki negatywne. Skarżący w tym okresie odbywał karę pozbawienia wolności i złożył nowy wniosek dopiero w 2025 r., co skutkowało koniecznością rozpatrzenia go według zasad obowiązujących od 1 stycznia 2024 r.
Przepisy (16)
Główne
u.ś.w. art. 63 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
Przepisy przejściowe dotyczące możliwości zachowania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r.
u.ś.r. art. 17 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Obecne brzmienie przepisu przyznające świadczenie pielęgnacyjne tylko na opiekę nad osobą do 18. roku życia.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi jako niezasadnej.
Pomocnicze
k.r.o.
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Wspomniany w kontekście obowiązku alimentacyjnego.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Właściwość sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji.
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organów na podstawie przepisów prawa.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności i oficjalności postępowania.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
u.ś.r. art. 24 § ust. 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Ustalanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od miesiąca wpływu wniosku.
Konstytucja RP art. 67 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo obywatela do zabezpieczenia społecznego.
p.p.s.a. art. 250 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. 23 § ust. 1 pkt 1 lit. c) i § 4 ust. 3
Podstawa prawna do ustalenia wynagrodzenia adwokata z urzędu.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana przepisów od 1 stycznia 2024 r. ograniczająca świadczenie pielęgnacyjne do opiekunów osób poniżej 18 roku życia. • Skarżący utracił prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przed 1 stycznia 2024 r. i nie spełnił warunków do jego przyznania na zasadach przejściowych.
Odrzucone argumenty
Decyzja jest niehumanitarna i niezgodna z Konstytucją. • Matka ma 83 lata, jest niepełnosprawna w stopniu znacznym i potrzebuje opieki. • Skarżący nie może podjąć pracy ze względu na zły stan zdrowia matki. • MOPS nic nie robi, aby pomóc. • Kolegium wydało decyzję nie dysponując kompletną dokumentacją medyczną matki. • Skarżący sprawuje całodobową opiekę i nie ma realnych możliwości podjęcia pracy zarobkowej. • Zasiłek stały w kwocie 576 zł miesięcznie to jedyny dochód na utrzymanie dwóch osób.
Godne uwagi sformułowania
Od 1 stycznia 2024 r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobom sprawującym opiekę nad niepełnosprawnym dorosłym członkiem rodziny. • Aktualne brzmienie art. 17 ust. 1 u.ś.r. kategorycznie przyznaje prawo do takiego świadczenia tylko z tytułu sprawowania opieki nad osobą w wieku do ukoczenia 18. roku życia. • W takim stanie prawnym bez znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku skarżącego o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest dokumentacja medyczna matki skarżącego i sytuacja finansowa rodziny.
Skład orzekający
Ewa Osipuk
przewodniczący
Grzegorz Klimek
członek
Katarzyna Matczak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych ustawy o świadczeniu wspierającym oraz zmiany w zasadach przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego od 2024 r., w szczególności dotyczące opieki nad dorosłymi niepełnosprawnymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego, który utracił prawo do świadczenia przed zmianą przepisów i nie spełnił warunków do jego przywrócenia na starych zasadach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii społecznej – wsparcia dla opiekunów osób niepełnosprawnych, a także pokazuje praktyczne skutki zmian legislacyjnych, co jest istotne dla prawników i osób zainteresowanych prawem socjalnym.
“Świadczenie pielęgnacyjne tylko dla dzieci? Sąd wyjaśnia skutki zmian przepisów dla opiekunów dorosłych.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.