II SA/Ol 529/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2010-07-15
NSAinneNiskawsa
świadczenia rodzinnedodatkinauka poza miejscem zamieszkaniagimnazjumszkoła ponadgimnazjalnaprawo administracyjnepomoc społecznazasiłek rodzinny

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu podjęcia przez dzieci nauki w gimnazjum poza miejscem zamieszkania, uznając, że ustawa przewiduje takie dodatki jedynie dla szkół ponadgimnazjalnych.

Skarżący M. B. domagał się przyznania dodatków do zasiłku rodzinnego na dzieci uczące się w gimnazjum poza miejscem zamieszkania. Organy administracji odmówiły, powołując się na art. 15 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który przewiduje takie dodatki jedynie dla szkół ponadgimnazjalnych lub artystycznych, chyba że dziecko legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności. WSA w Olsztynie oddalił skargę, uznając, że przepisy te są jasne i nie pozwalają na uznaniowe przyznanie świadczenia, a także są zgodne z Konstytucją.

Sprawa dotyczyła skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu podjęcia przez dzieci nauki w szkole poza miejscem zamieszkania. Skarżący argumentował, że jego synowie uczący się w gimnazjum powinni być uprawnieni do tych dodatków, powołując się na konstytucyjną wolność wyboru szkoły i równy dostęp do edukacji. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznały, że zgodnie z art. 15 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dodatek ten przysługuje jedynie w przypadku nauki w szkole ponadgimnazjalnej lub artystycznej, z wyjątkiem dzieci z orzeczeniem o niepełnosprawności. Sąd podkreślił, że przepisy te są jednoznaczne, nie dają pola do uznania administracyjnego i są zgodne z Konstytucją, ponieważ nie ograniczają wyboru szkoły, a jedynie warunki finansowego wsparcia państwa. W związku z tym skarga została oddalona jako bezzasadna.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, dodatek ten przysługuje jedynie w przypadku nauki w szkole ponadgimnazjalnej lub artystycznej, chyba że dziecko legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności.

Uzasadnienie

Ustawa o świadczeniach rodzinnych w art. 15 jednoznacznie określa, że dodatek przysługuje w związku z nauką w szkole ponadgimnazjalnej lub artystycznej, a nie w gimnazjum, z wyjątkiem sytuacji posiadania przez dziecko orzeczenia o niepełnosprawności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.ś.r. art. 15 § 1-2

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Dodatek z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania przysługuje w związku z nauką w szkole ponadgimnazjalnej lub artystycznej, albo w szkole podstawowej lub gimnazjum w przypadku dziecka z orzeczeniem o niepełnosprawności.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.o. art. 17 § 1-3

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

Konstytucja RP art. 70 § 3 i 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych jednoznacznie określają krąg uprawnionych do dodatku z tytułu podjęcia nauki poza miejscem zamieszkania, wyłączając uczniów gimnazjów (chyba że posiadają orzeczenie o niepełnosprawności). Ograniczenie prawa do dodatku dla uczniów gimnazjów jest zgodne z Konstytucją, gdyż nie narusza wolności wyboru szkoły ani zasady równego dostępu do edukacji, a jedynie reguluje warunki wsparcia finansowego państwa.

Odrzucone argumenty

Argument skarżącego o rzekomej sprzeczności przepisów z Konstytucją RP w zakresie wolności wyboru szkoły i równego dostępu do edukacji. Sugerowanie, że organy powinny przyznać dodatek na zasadzie uznania administracyjnego, mimo braku ku temu podstaw prawnych.

Godne uwagi sformułowania

sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej badana jest legalność decyzji, czyli jej zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury nie pozostawiono więc miejsca na tzw. uznanie administracyjne niekorzystne dla skarżącego uregulowanie ustawowe, wbrew stanowisku skarżącego jest zgodne z Konstytucją

Skład orzekający

Beata Jezielska

przewodniczący

Zbigniew Ślusarczyk

sprawozdawca

Tadeusz Lipiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu podjęcia nauki poza miejscem zamieszkania, zwłaszcza w kontekście uczniów szkół podstawowych i gimnazjalnych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, nie wprowadza nowych, przełomowych interpretacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej interpretacji przepisów dotyczących świadczeń rodzinnych. Choć porusza kwestię zgodności z Konstytucją, jest to standardowa argumentacja w sprawach świadczeń.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 529/10 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2010-07-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-06-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
S. Beata Jezielska /przewodniczący/
Tadeusz Lipiński
Zbigniew Ślusarczyk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OZ 499/10 - Postanowienie NSA z 2010-07-02
III SA/Kr 584/09 - Wyrok WSA w Krakowie z 2011-01-31
I OZ 944/10 - Postanowienie NSA z 2010-12-14
I OSK 905/11 - Wyrok NSA z 2011-12-09
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 134  par. 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
art. 15 ust. 1-2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
art. 17 ust. 1-3
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 70 ust. 3 i ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
art. 1  par. 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk(spr.) Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2010 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania dodatków do zasiłku rodzinnego oddala skargę
Uzasadnienie
Dnia 30 września 2009r. M. B. złożył wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego wraz dodatkami w Miejskim Ośrodku Pomocy społecznej. Po rozpoznaniu wniosku Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej decyzją z dnia 24 listopada 2009r. przyznał M. B. zasiłki rodzinne wnioskowane na D., P., M. i D. B. na okres zasiłkowy 2009/2010. Wraz z zasiłkami rodzinnymi przyznano także mu jednorazowe dodatki z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2010/2011. Jednakże organ decyzją z dnia 26 listopada 2009r. odmówił przyznania dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania w związku z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły na rok szkolny 2009/2010, wnioskowanych na D. B. i P. B. W uzasadnieniu organ powołał się na brak przesłanek z art. 15 ust. 1 pkt.2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U z 2006 r. nr 139 poz. 992 ze zm. ).
Od powyższej decyzji M. B. odwołał się, nie zgadzając się z treścią rozstrzygnięcia, żądał wyjaśnienia czym się różnią dzieci uczące się w szkole ponadgimnazjalnej, którym przedmiotowy dodatek przysługuje od uczęszczających do gimnazjum, którym dodatek nie przysługuje.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania decyzja z 31 marca 2010r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji wskazało, że bezspornym jest, iż P. i D. B. są uczniami Gimnazjum Nr "[...]" w O. Natomiast z art. 15 ust. 1 pkt 1-2 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że dodatek z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania przysługuje w przypadku podjęcia przez dziecko nauki poza miejscem zamieszkania. Jednak drugą przesłanką warunkującą przyznanie świadczenia jest rodzaj szkoły do której uczęszcza dziecko. P. i D. B. nie uczęszczają do wskazanych w tym przepisie szkół ponadgimnazjalnej lub artystycznej. Zatem w ocenie Kolegium nie są oni uprawnieni do otrzymania tych świadczeń. Ponadto Kolegium podniosło, że warunki jakie muszą zostać spełnione, aby możliwe było przyznanie świadczeń rodzinnych, zostały precyzyjnie i wiążąco określone w ustawie. Nie pozostawiono więc miejsca na tzw. uznanie administracyjne, dlatego nie można było rozstrzygnąć sprawy inaczej.
M. B. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, podając że nie zgadza się z nią, uważa, iż organy powinny przyznać mu przedmiotowe dodatki do zasiłku rodzinnego. Zarzucił, że SKO nie spróbowało w najmniejszym stopniu wyjaśnić jego pytania czym różnią się dzieci uczące się w szkole ponadgimnazjalnej od tych które uczą się w gimnazjach, gdzie w Konstytucji RP w art. 70 pkt. 3 i 4 mówi się , że rodzice mają wolność wyboru dla swoich dzieci szkół a władze publiczne zapewniają obywatelom powszechny i równy dostęp do wykształcenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo przywołano art. 6 k.p.a. zgodnie z którym organy administracji działają na podstawie w granicach prawa, zatem SKO zobowiązane było do zastosowania uregulowania zawartego w art. 15 ust 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, o następuje:
Skarga nie jest Zasadna.
Zgodnie z przepisem art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest legalność decyzji, czyli jej zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania decyzji. Ponadto stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.) (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) sąd wydaje rozstrzygnięcia w granicach danej sprawy, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w granicach danej sprawy, sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze.
Po przeprowadzeniu analizy zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji, Sąd doszedł do przekonania, że decyzje te nie naruszają prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania co mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Niekwestionowanym w sprawie jest, że skarżący otrzymał zasiłek rodzinny na swoich synów D. i P., którzy na stałe mieszkają z nim w M. Jak wynika z zaświadczeń znajdujących się w aktach administracyjnych obydwaj synowie w roku szkolnym 2009/2010 byli uczniami gimnazjum Nr "[...]" w O. w związku z czym w tym okresie byli mieszkańcami internatu Zespołu Szkół w O.
Ustawa o świadczeniach rodzinnych w art. 15 ust 1-2 stanowi, że dodatek z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania przysługuje matce lub ojcu dziecka, opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu dziecka lub osobie uczącej się:
1) w związku z zamieszkiwaniem w miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły ponadgimnazjalnej lub szkoły artystycznej, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki, a także szkoły podstawowej lub gimnazjum w przypadku dziecka lub osoby uczącej się, legitymującej się orzeczeniem o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności - w wysokości 90zł miesięcznie na dziecko albo
2) w związku z dojazdem z miejsca zamieszkania do miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły, w przypadku dojazdu do szkoły ponadgimnazjalnej, a także szkoły artystycznej, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki w zakresie odpowiadającym nauce w szkole ponadgimnazjalnej - w wysokości 50 zł miesięcznie na dziecko.
Dodatek przysługuje przez 10 miesięcy w roku w okresie pobierania nauki od września do czerwca następnego roku kalendarzowego.
Słusznie zatem organy obydwu instancji przyjęły, że zasadą jest, iż prawo do przedmiotowego dodatku przysługuje rodzicom za okres nauki tylko w szkole ponadgimnazjalnej lub w szkole artystycznej. Przez początkowy okres nauki tj. okres szkoły podstawowej i gimnazjum, dodatek może przysługiwać wyjątkowo w przypadku spełnienia przez dziecko kwalifikowanych wymogów posiadania przez nie orzeczonej niepełnosprawności albo stopnia niepełnosprawności. Wskazane wyżej przepisy są jednoznaczne i nie dają organom administracji możliwości uznaniowego załatwienia sprawy. Synowie skarżącego nie spełniają wskazanych w wymienionych przepisach przesłanek aby skarżący otrzymał na nich przedmiotowe dodatki. Trzeba tu też podkreślić, że zarówno organy administracji orzekające w niniejszej sprawie jak kontrolujący wydane przez nie decyzje Sąd, związani są przepisami ustaw.
W ocenie Sądu powyższe niekorzystne dla skarżącego uregulowanie ustawowe, wbrew stanowisku skarżącego jest zgodne z Konstytucją, w szczególności z art. 70 ust. 3 i 4, stanowiącymi wolność rodziców w wyborze dla swoich dzieci szkół oraz zasadę zapewnienia obywatelom powszechnego i równego dostępu do wykształcenia. Niekorzystne dla skarżącego rozwiązanie ustawowe w żaden sposób nie ogranicza wyboru przez skarżącego jakiejkolwiek szkoły gimnazjalnej dla swoich dzieci. Potwierdzeniem tego jest chociażby to, że dzieci te uczą się w gimnazjum w O. Kwestią następną jest pomoc finansowa państwa dla uczniów której warunki udzielania zgodnie z art. 70 ust 4 określają ustawy, między innymi ustawa o świadczeniach rodzinnych. W której to ustawodawca zapewne biorąc pod uwagę możliwości budżetu państwa zróżnicował pomoc dla dzieci uczęszczających do szkół podstawowych i gimnazjów w stosunku do szkół ponadgimnazjalnych. Przy czym do tych pierwszych zastosował inne rozwiązanie, które szerzej omawia SKO w odpowiedzi na skargę dotyczące tworzenia sieci szkół i zapewnienia uczniom tych szkół bezpłatnego do nich dojazdu bądź zwrotu kosztów przejazdu środkami komunikacji publicznej (art. 17 ust. 1-3 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty Dz. U. z 2004r. Nr256, poz. 2572) w ramach gminy na terenie której mieszka uczeń. Jak już wyżej wskazano rozwiązaniu takiemu nie sposób postawić zarzutu niekonstytucyjności.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał że zaskarżona decyzja w żaden sposób nie narusza prawa, dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) skargę jako bezzasadną oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI