Orzeczenie · 2025-10-28

II SA/OL 521/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Miejsce
Olsztyn
Data
2025-10-28
NSAubezpieczenia społeczneWysokawsa
zaświadczenieubezpieczenie społeczne rolnikówdomownikstaż pracygospodarstwo rolnepostępowanie administracyjnewsauchylenie postanowienia

Sprawa dotyczyła skargi A.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu, które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy W. o odmowie wydania zaświadczenia potwierdzającego okresy pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika. Skarżąca wniosła o wydanie zaświadczenia na podstawie ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy. Organy odmówiły, powołując się na brak wystarczających dowodów i na zasadę res iudicata, twierdząc, że sprawa była już wcześniej rozstrzygana. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. Wskazał, że organy obu instancji naruszyły przepisy prawa materialnego i procesowego. Podkreślono, że ustawa o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy stanowi przepis szczególny wobec Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie wydawania zaświadczeń. Sąd zwrócił uwagę, że w przypadku braku dokumentów organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, a nawet dopuścić dowód z zeznań świadków, zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy. Organy nieprawidłowo zinterpretowały również pojęcie domownika i nie uwzględniły faktu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników jako domniemania faktycznego pracy w gospodarstwie. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wydawania zaświadczeń o pracy w gospodarstwie rolnym, rola organu w postępowaniu wyjaśniającym, znaczenie dowodu z zeznań świadków i opłacania składek.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskowania o zaświadczenie na podstawie ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika, nawet jeśli nie dysponuje pełną dokumentacją, a jedynie zeznaniami świadków i dowodami o opłacaniu składek?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ jest zobowiązany do wydania takiego zaświadczenia, a w przypadku braku dokumentów powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i dopuścić dowód z zeznań świadków, zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustawa o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy stanowi przepis szczególny wobec Kodeksu postępowania administracyjnego. W przypadku braku dokumentów, organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i dopuścić dowód z zeznań świadków. Opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne rolników stanowi domniemanie faktyczne pracy w charakterze domownika.

Czy ponowne złożenie wniosku o wydanie zaświadczenia o tożsamej treści, w sytuacji braku zmiany stanu faktycznego lub prawnego, jest dopuszczalne?

Odpowiedź sądu

Tak, ponowne złożenie wniosku jest dopuszczalne, jeśli istnieją nowe dowody lub okoliczności, lub jeśli organ nie przeprowadził należytego postępowania wyjaśniającego przy pierwszym wniosku.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że zasada res iudicata nie ma zastosowania do postanowień o odmowie wydania zaświadczenia, ponieważ stan faktyczny i prawny może ulec zmianie. Jednakże, strona nie może wielokrotnie ponawiać tożsamych wniosków przy niezmienionym stanie prawnym i faktycznym oraz braku nowych istotnych okoliczności i dowodów. W tej konkretnej sprawie organy nie przeprowadziły jednak należytego postępowania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Przepisy (12)

Główne

u.w.o.p. art. 1 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy

Okres pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika po dniu 31 grudnia 1982 r. może być wliczany do pracowniczego stażu pracy.

u.w.o.p. art. 3 § ust. 1-3

Ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy

Właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając zaświadczenie. W przypadku braku dokumentów, można je udowodnić zeznaniami świadków.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stosuje środki przewidziane w ustawie dla rozpoznania sprawy.

p.p.s.a. art. 145 § par.1 pkt 1 lit.a) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi.

Pomocnicze

u.u.s.r. art. 6 § pkt 2

Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników

Definicja domownika.

u.u.s.r. art. 7 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników

Wymóg ubezpieczenia społecznego domowników.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy.

k.p.a. art. 217 § § 2 pkt 1-2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawy wydania zaświadczenia.

k.p.a. art. 218 § § 1-2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązki organu przy wydawaniu zaświadczenia i możliwość postępowania wyjaśniającego.

k.p.a. art. 219

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § par.2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów od organu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwa interpretacja przepisów ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy. • Niewłaściwe przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przez organy obu instancji. • Niedopuszczenie dowodu z zeznań świadków. • Błędne zastosowanie zasady res iudicata. • Opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne rolników jako dowód pracy w charakterze domownika.

Godne uwagi sformułowania

ustawa o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy stanowi przepis szczególny wobec regulacji ogólnej dotyczącej wydawania zaświadczeń. • organ gminy jest uprawniony do przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków na okoliczność pracy skarżącej w gospodarstwie rolnym jej rodziców. • Opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne stanowi domniemanie faktyczne, że dana osoba pracowała w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika.

Skład orzekający

Tadeusz Lipiński

przewodniczący

Ewa Osipuk

sędzia

Grzegorz Klimek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wydawania zaświadczeń o pracy w gospodarstwie rolnym, rola organu w postępowaniu wyjaśniającym, znaczenie dowodu z zeznań świadków i opłacania składek."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskowania o zaświadczenie na podstawie ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego dla wielu osób prawa do uzyskania zaświadczenia o pracy w gospodarstwie rolnym, które ma wpływ na staż pracy. Wyrok precyzuje obowiązki organów administracji w takich sytuacjach.

Czy praca w gospodarstwie rodziców liczy się do stażu pracy? WSA wyjaśnia obowiązki urzędników.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst