II SA/Ol 52/22

II SA/Ol 52/22 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2022-11-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Adam Matuszak /przewodniczący/
Marzenna Glabas /sprawozdawca/
Piotr Chybicki
Symbol z opisem
6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
II GZ 270/22 - Postanowienie NSA z 2022-06-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 58 § 1 i 2, art. 59 § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 listopada 2022 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji zakazującej prowadzenia stacji kontroli pojazdów oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 23 sierpnia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Elblągu (dalej jako: "organ odwoławczy", "Kolegium"), po rozpatrzeniu wniosku K. K. (dalej jako: "skarżący"), odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty z 29 czerwca 2021 r., znak: KM.5421.5.2021, którą organ I instancji zakazał K. K. i M. K., prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "[...]" s.c., prowadzenia stacji kontroli pojazdów znajdującej się w N. przy ul. [...] oraz skreślił wymieniony podmiot z rejestru działalności regulowanej - rejestru przedsiębiorców prowadzących stację kontroli pojazdów.
W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że w sprawie bezspornym jest, że decyzja Starosty została doręczona obu wspólnikom, tj. skarżącemu w dniu 30 czerwca 2021 r. i M. K. w dniu 1 lipca 2021 r. Termin do wniesienia odwołania upłyną odpowiednio: 14 i 15 lipca 2021 r. We wniosku z dnia 19 lipca 2021 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania skarżący argumentował, że od początku jego wolą było zaskarżenie decyzji organu I instancji. Przygotował odwołanie, które chciał nadać na poczcie 14 czerwca 2021 r. Niestety tego dnia bardzo źle się poczuł. Uświadomił sobie, że objawy mogą wskazywać na zarażenie COVID 19. Postanowił zatem poddać się samoizolacji, żeby nie narazić nikogo na zakażenie. W następnych dniach okazało się, że mogło to być zwykłe zatrucie pokarmowe, które skutkowało wysoką gorączką, jako jednym z objawów. Po powrocie do normalnego funkcjonowania niezwłocznie zawiózł odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do Starostwa. Kolegium stwierdziło, że jakkolwiek na terenie całego kraju obowiązuje stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 (rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20.03.2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii; Dz.U. z 2020 r. poz. 491), to jednak skarżący nie uprawdopodobnił, że wskazana przez niego przyczyna uchybienia terminowi stanowiła przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia. W ocenie Kolegium, skarżący nie wykazał, iż dochował należytej staranności w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminu, w tym, że nie mógł skorzystać z pomocy innych osób w dokonaniu czynności. Organ odwoławczy wskazał, że w przypadku niemożności złożenia odwołania przez jednego ze wspólników, zakwestionować decyzję powinien był drugi z przedsiębiorców, któremu termin do wniesienia odwołania upływał 15 lipca 2021 r. Zaznaczono, że odwołanie nie wymaga szczególnej formy. Kolegium podniosło, przytaczając stanowisko prezentowane w judykaturze, że choroba, nawet poświadczona zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczająca dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W przypadku choroby trzeba wskazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w dokonaniu tej czynności.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący wniósł o uchylenie powyższego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
- art. 58 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwą wykładnię, a wskutek tego nieuwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu;
- art. 59 § 1 k.p.a. poprzez jego błędne niezastosowanie w sprawie.
W przekonaniu skarżącego nie ze swojej winy nie zdążył złożyć odwołania
w terminie. Podkreślił, że uzasadnił wniosek i złożył jednocześnie odwołanie. W związku z tym spełnił przesłanki do przywrócenia terminu, a organ dokonał pobieżnej analizy stanu faktycznego.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
Zasada legalności obowiązująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym obliguje Sąd do kontroli aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, przy czym – zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów w niej podniesionych i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub procesowego, skutkujące koniecznością wzruszenia zaskarżonego aktu. Uchylenie aktu administracyjnego, względnie stwierdzenie jego nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 p.p.s.a.).
Badając legalność zaskarżonego postanowienia, w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził naruszeń, które uzasadniałby jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Prawidłowo organ odwoławczy wyjaśnił skarżącemu zasady przywracania terminu do dokonania czynności procesowych.
Zgodnie z art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ odwoławczy (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735, dalej jako: "k.p.a."), w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W myśl § 2 prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Stosownie do art. 59 § 1 k.p.a., o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie. Natomiast § 2 tego artykułu stanowi, że o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.
W niniejszej sprawie nie miał w ogóle zastosowania powołany w skardze art. 59 § 1 k.p.a., lecz § 2 tego artykułu, gdyż przedmiotem wniosku było przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, o czym rozstrzyga organ odwoławczy w formie postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, na które nie przysługuje zażalenie, ale bezpośrednio skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.
Na zasadzie art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest zasadniczo od dwóch przesłanek, po pierwsze: od zachowania stosownego terminu do złożenia wniosku, po drugie: od uprawdopodobnienia przez wnoszącego wniosek braku winy po jego stronie
w uchybieniu terminu. Poza tym, wnosząc o przywrócenie terminu strona musi dopełnić jednocześnie uchybionej czynności.
W rozpoznawanej sprawie skarżący zachował niewątpliwie siedmiodniowy termin do złożenia wniosku, gdyż termin do wniesienia przez niego odwołania upłynął
z dniem 14 lipca 2021 r., a wniosek o przywrócenie terminu, datowany 19 lipca 2021 r., wpłynął do organu I instancji 20 lipca 2021 r. Wraz z wnioskiem skarżący wniósł też odwołanie, zatem dopełnił uchybionej czynności.
Jednakże, niezależnie od powyższego, podane we wniosku argumenty nie pozwalają uznać, że skarżący bez swej winy uchybił terminowi do wniesienia odwołania.
Podnieść należy, nawiązując do wypracowanych i utrwalonych poglądów doktryny i judykatury, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy,
a jedyną możliwością jego przywrócenia jest uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że dokonanie czynności procesowej w terminie nie było możliwe z powodu obiektywnej przeszkody, której przy zachowaniu należytej staranności nie dało się ominąć. Chodzi o wykazanie, że strona, mimo podjętych starań, nie mogła dokonać czynności
w terminie. Strona zatem musi uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna (tak WSA w Gliwicach w post. z dnia 20.10.2004 r. sygn. akt IV SA/GL 647/04, publ.
w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA). Przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany z wykorzystaniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz T. Woś, H. Knysiak-Molczyk,
M. Romańska, Wydawnictwo LexisNexis Warszawa 2005 r., str. 333, postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 14 stycznia 1972 r., III CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144; 29 października 1999 r., I CKN 556/98, LEX nr 50702; 12 stycznia 1999 r.,
II UKN 667/98, OSNAP – 2000, nr 12, poz. 488, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2004 r. FZ 13/04 niepubl.). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2017 r., str. 547).
Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego
z 6.10.1998 r., II CKN 8/98, postanowienie NSA z dnia 2 grudnia 2016 r., sygn. akt I OZ 1645/16). Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe (wyrok NSA z 14.5.1998 r., IV SA 1153/96).
W warunkach niniejszej sprawy nie można stwierdzić wystąpienia okoliczności, które uzasadniałyby przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skarżący podniósł, że w ostatnim dniu terminu do wniesienia odwołania poczuł się źle i poddał się samoizolacji w związku z wątpliwością, czy jest to zwykłe przeziębienie, czy COVID 19. Okoliczności te nie pozwalają stwierdzić, co właściwie dolegało skarżącemu i czemu nie mógł złożyć odwołania osobiście, ewentualnie skontaktować się telefonicznie
z osobą trzecią i poprosić o pomoc w nadaniu przesyłki lub złożeniu odwołania w jego imieniu. Trafnie Kolegium dostrzegło, że skarżący mógł poprosić o pomoc wspólnika, który był także stroną postępowania.
W wyroku z 4 października 2022 r. , sygn. akt II OSK 1607/21, publ. w CBOSA), Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przyczyną uzasadniającą przywrócenie terminu mogłaby być choroba nagła (wymagająca leżenia, pobytu w szpitalu) oraz uniemożliwiająca złożenie odwołania osobiście przez stronę lub zlecenie dokonania czynności procesowej przez inną osobę (por. Komentarz Kodeks Postępowania Administracyjnego, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2014, str. 273-274). NSA wskazał też na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 stycznia 2012 r., II OSK 2175/10, w którym wyrażono pogląd, że nawet choroba wymagająca leżenia nie uzasadnia sama przez się braku zawinienia
i przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, o ile osoba uprawniona do dokonania tej czynności mogła skorzystać z pomocy osób trzecich.
W realiach niniejszej sprawy skarżący nie wyjaśnił w ogóle na czym polegało złe samopoczucie i dlaczego nie mógł skorzystać z pomocy osoby trzeciej, aby dochować terminu do wniesienia odwołania. Tym samym nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu spowodowane było okolicznościami niezawinionymi przez niego.
Z podanych przyczyn skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Skarga została rozpatrzona na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.