II SA/Ol 511/24

II SA/Ol 511/24 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2024-10-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Grzegorz Klimek
Katarzyna Matczak /przewodniczący/
Marzenna Glabas /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6266 Jednostki pomocnicze
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonego zarządzenia w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 609
art. 35 ust. 1, ust. 3 pkt 2 i 3, art. 36 ust. 1 i 2, art. 91 ust. 1, art. 101 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) asesor WSA Grzegorz Klimek Protokolant specjalista Marta Przewłucka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2024 r. sprawy ze skargi B. G. na zarządzenie Burmistrza N. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia protestu wyborczego w sprawie wyborów sołtysa i rady sołeckiej Sołectwa R. i zarządzenia ponownych wyborów I. stwierdza nieważność zaskarżonego zarządzenia w zakresie § 1 ust. 1 co do słów "sołtysa i", § 2 co do słów "sołtysa i" oraz § 3 i § 4; II. oddala skargę w pozostałym zakresie; III. zasądza od Burmistrza N. na rzecz B. G. kwotę 300 zł (trzysta złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym zarządzeniem nr 74/2024 z 27 czerwca 2024 r. Burmistrz (dalej jako: "organ"), działając na podstawie art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r.
o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 609 ze zm., dalej jako: "u.s.g."), oraz § 27 ust. 4 i 5 statutu sołectwa R., stanowiącego załącznik do uchwały nr VII/113/2019 Rady Miejskiej z dnia 28 lutego 2019 r. w sprawie nadania statutu sołectwu R. (Dz. Urz. Woj. Warm.-Maz. [...]), po rozpatrzeniu protestu wyborczego, unieważnił wybory sołtysa i rady sołeckiej sołectwa R. i zarządził termin ponownych wyborów sołtysa i rady sołeckiej na dzień 10 lipca 2024 r.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że 18 czerwca mieszkanka sołectwa R. złożyła protest wyborczy z żądaniem stwierdzenia nieważności wyborów sołtysa przeprowadzonych 12 czerwca 2024 r. Zarzuciła, że w głosowaniu uczestniczyły osoby, które nie posiadały prawa wyborczego. Organ ustalił, że w zebraniu wiejskim zgodnie
z listą obecności wzięło udział 59 mieszkańców, jedna osoba podpisała się dwukrotnie
w punkcie 13 i 38. Zebranie wiejskie zgłosiło dwie kandydatki. Głosowanie było tajne, karty do głosowania były wydane na podstawie listy obecności. Z protokołu z zebrania wiejskiego z dnia 12 czerwca 2024 r. wynika, że przeprowadzenie głosowania wyborów sołtysa poprzedziło przedstawienie zasad i trybu głosowania nad wyborem sołtysa, określonych w statucie sołectwa (Rozdział IV), a zatem również poinformowano obecnych, że uprawnionym do głosowania są stali mieszkańcy sołectwa posiadający czynne prawo wyborcze do Rady Miejskiej. Ponadto prowadzący zebranie Burmistrz zapytał publicznie obecnych na zebraniu, czy ktokolwiek z obecnych i wpisanych na listę obecności nie jest uprawniony do głosowania. Na ww. pytanie nikt z obecnych nie zgłosił żadnych wątpliwości w tym zakresie. Wybrana 4-osobowa komisja skrutacyjna przeprowadziła tajne głosowanie zgodnie z procedurą określoną w Rozdziale IV statutu sołectwa. Sołtysem została kandydatka, która uzyskała największą liczbę głosów. W wyniku złożonego protestu wyborczego poddano weryfikacji listę obecności z rejestrem wyborców na dzień 12 czerwca 2024 r. w sołectwie R. i stwierdzono, że: jeden z głosujących podpisał się dwukrotnie w punkcie 13 i 38; dwóch głosujących nie było uprawnionych do głosowania. Pozostałe osoby podpisane na liście obecności są stałymi mieszkańcami m. R. oraz są uprawnione do głosowania. Organ zauważył, że na liście obecności widnieje 60 osób. Natomiast z protokołu komisji skrutacyjnej wynika, że w głosowaniu brało udział 59 osób (jedna karta do głosowania nie została wydana), co może być wynikiem dwukrotnego wpisania się na listę jednego z mieszkańców. Z oddanych 59 głosów ważnych - 31 otrzymała wybrana sołtys, a 28 kontrkandydatka.
Organ stwierdził, że w wyniku analizy dokumentów wyborczych i rejestru wyborców co do 2 osób zarzuty podnoszone w proteście nie potwierdziły się - według rejestru wyborców są stałymi mieszkańcami R., natomiast kolejna osoba nie była uprawniona, ale nie brała udziału w głosowaniu, ponieważ wpisała się na listę gości. Natomiast został potwierdzony zarzut odnośnie do jednej osoby wskazanej przez wnoszącą protest, a dodatkowo stwierdzono w wyniku analizy listy obecności i rejestru wyborców, że jeden z głosujących nie widnieje w rejestrze wyborców i nie był uprawniony do głosowania. Organ wskazał, że osoba ta kandydowała na członka rady sołeckiej i została wybrana do jej składu, mimo braku biernego prawa wyborczego. Organ uznał, że ww. uchybienia są rażące i mogły mieć wpływ na wyniki wyborów. W związku z tym, działając zgodnie z § 27 ust. 5 statutu sołectwa R., organ unieważnił wybory sołtysa i rady sołeckiej i zarządził ponowne wybory.
Powyższe zarządzenie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Olsztynie B. G. (dalej jako: "skarżąca"). Wskazała, że w unieważnionych wyborach uzyskała największą liczbę głosów i tym samym powinna uzyskać mandat sołtysa. Stwierdziła, że wskazane przez organ nieprawidłowości nie miały wpływu na ważność wyborów, albowiem za jej kandydaturą głosowało 31 osób, a za kontrkandydatką 28. Wyeliminowanie jednego głosu nie wpłynęłoby na wynik wyborów. Wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego zarządzenia i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o jej oddalenie. Powtórzył argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia. Dodatkowo wskazał, że stwierdzone uchybienia z całą pewnością miały wpływ na wyniki wyborów rady sołeckiej, do której wybrana została osoba nieposiadająca biernego prawa wyborczego. Zauważył, że § 27 ust. 5 statutu nie przewiduje możliwości częściowego unieważnienia wyborów,
tj. unieważnienia tylko w części dotyczącej wyborów sołtysa lub tylko w części dotyczącej wyborów rady sołeckiej. Zatem ww. rażące uchybienia mające miejsce podczas wyborów sołtysa i rady sołeckiej w dniu 12 czerwca 2024 r., które miały wpływ na wynik wyborów do rady sołeckiej, obligowały organ do wydania zaskarżonego zarządzenia, którym unieważniono wybory zarówno sołtysa, jak i rady sołeckiej i zarządzono ponowne wybory.
Na rozprawie pełnomocnik organu wniósł o odrzucenie skargi. Wyjaśnił, że kontroli sądu administracyjnego nie podlegają sprawy z zakresu kontroli przeprowadzenia wyborów do sołectwa i ich wyników. W ocenie radcy prawnego organem uprawnionym do rozpoznania wniesionej skargi jest Rada Miejska, zgodnie z art. 18a u.s.g. Ewentualnie wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę. Przyznał, że wskazana okoliczność, że w wyborach brały udział dwie nieuprawnione osoby, nie miała wpływu na wynik wyboru sołtysa, bo nawet wtedy stosunek głosów wynosiłby 29 do 28 na korzyść skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy należy do właściwości sądu administracyjnego, zostanie wniesiona przez uprawniony podmiot, z zachowaniem wymogów formalnych. W niniejszej sprawie warunki te zostały spełnione.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego oraz akty tych organów i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Niniejsza sprawa dotyczy aktu określonego w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., tj. aktu organu jednostki samorządu terytorialnego, innego niż akt prawa miejscowego, podjętego w sprawie z zakresu administracji publicznej. Pojęcie "sprawy z zakresu administracji publicznej" nie posiada definicji legalnej, gdyż nie zostało ustawowo zdefiniowane, jednakże w piśmiennictwie przyjmuje się, że wykładnia systemowa tego pojęcia pozwala uznać za sprawę z zakresu administracji publicznej każdy akt organu jednostki samorządu terytorialnego skierowany do mieszkańców gminy w celu wykonania zadań publicznych (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 26). Za szerokim rozumieniem pojęcia "sprawy z zakresu administracji publicznej" opowiedział się Trybunał Konstytucyjny w uchwale z 14 września 1994 r. w sprawie wykładni art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym - OTK 10/94, cz. II, poz. 44 i 46) oraz Naczelny Sąd Administracyjny m.in. wyrokach: z 7 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 716/09; z 24 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 2299/15 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). W orzecznictwie wskazuje się, że organy jednostek samorządu terytorialnego są organami administracji publicznej, dlatego każda aktywność tych organów stanowi co do zasady formę wykonywania administracji publicznej. W postanowieniu z 11 października 2011 r. sygn. akt II GSK 1226/10 NSA wyjaśnił, że sprawy z zakresu administracji publicznej obejmują wszelkie działania organów administracji publicznej, z wyłączeniem tych, które rodzą bezpośrednio skutki cywilnoprawne (por. też wyrok WSA w Lublinie z 6 sierpnia 2020 r. sygn. akt III SA/Lu 7/20, publ. w CBOSA).
Z art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. koresponduje art. 101 ust. 1 u.s.g. Przepis ten stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Przepis ten w aktualnym brzmieniu, na skutek noweli wprowadzonej ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), nie wymaga już poprzedzania skargi wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. W konsekwencji skarga wnoszona w trybie tego przepisu na akty organów jednostek samorządu terytorialnego, inne niż decyzje administracyjne, wydane po wejściu w życie tej nowelizacji (art. 17 ust. 2 ustawy zmieniającej) nie jest ograniczona terminem i może zostać wniesiona w każdym czasie (art. 53 § 2a p.p.s.a.).
Zaskarżone zarządzenie narusza interes prawny skarżącej, gdyż akt ten pozbawił ją uprawnień gwarantowanych przepisami prawa materialnego w związku z wyborem na sołtysa (por. wyroki NSA z 25 września 2008 r sygn. akt II OSK 945/08 i 20 stycznia
2010 r. sygn. akt I OSK 1016/09, publ. w CBOSA). Zgodnie z § 27 ust. 1 statutu sołectwa R. sołtysem zostaje ten kandydat, który w głosowaniu otrzymał największą liczbę ważnie oddanych głosów. Na zasadzie tego przepisu skarżąca miała prawo objąć funkcję sołtysa, gdyż wygrała wybory na sołtysa i zaskarżonym zarządzeniem tego prawa została pozbawiona.
Uznanie naruszenia interesu prawnego skarżącej nie oznacza automatycznie zasadności skargi. W myśl art. 91 ust. 1 u.s.g. tylko uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Zatem skuteczność skargi jest uzależniona od tego, czy wraz z naruszeniem interesu prawnego strony skarżącej doszło do naruszenia przez właściwy organ norm prawa materialnego lub procesowego, mających zastosowanie przy podejmowaniu zaskarżonego aktu. Obowiązek uwzględnienia skargi wniesionej w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Obowiązku takiego nie ma natomiast wówczas, gdy naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienie strony skarżącej, ale dzieje się to w zgodzie
z obowiązującym prawem, w granicach przysługującego organom gminy władztwa.
Odnosząc się na tym etapie do twierdzenia pełnomocnika organu, że zgodnie z art. 18a u.s.g. do rozpoznania niniejszej skargi uprawniona była Rada Miejska, to wyjaśnić trzeba, że zgodnie z tym unormowaniem rada gminy kontroluje działalność wójta, gminnych jednostek organizacyjnych oraz jednostek pomocniczych gminy; w tym celu powołuje komisję rewizyjną. Jest to ogólna norma kompetencyjna, która uprawnia radę gminy do powołania komisji rewizyjnej w celu kontroli i opiniowania działalności organu wykonawczego gminy w każdym czasie, ale bez możliwości eliminowania z obrotu prawnego aktów prawnych wydawanych przez ten organ. W orzecznictwie ukształtował się też pogląd, zgodnie z którym art. 18a ust. 1 u.s.g. uprawnia radę gminy do weryfikacji wyników bądź sposobu przeprowadzenia wyborów do organów sołectwa (por. wyroki NSA z 3 września 2024 r. sygn. akt III OSK 4815/21 oraz z 14 listopada 2023 r. sygn. akt III OSK 2927/21 publ. w CBOSA). W niniejszej sprawie Rada Miejska nie dokonywała jednak kontroli w tym zakresie. Protest wyborczy został rozpatrzony na podstawie § 27 ust. 4 cytowanego statutu sołectwa R., przyjętego wskazaną uchwałą Rady Miejskiej
z 28 lutego 2019 r. Uchwałą tą, na podstawie art. 35 ust. 1 i 3 Rada Miejska zdecydowała, że protesty wyborcze przeciwko ważności wyborów rozpatruje i rozstrzyga burmistrz.
Statut jednostki pomocniczej jest aktem prawa miejscowego, o czym przesądza art. 40 ust. 2 pkt 1 u.s.g. stanowiący, że na podstawie tej ustawy organy gminy mogą wydawać akty prawa miejscowego w zakresie wewnętrznego ustroju jednostek pomocniczych gminy. W konsekwencji, zgodnie z art. 87 Konstytucji RP, przepisy uchwalonego przez radę gminy statutu jednostki pomocniczej są źródłem prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organu, który je ustanowił, a tym samym mają charakter bezwzględnie wiążący.
Podkreślić należy, że wydane przez organ wykonawczy gminy zarządzenie podlega kontroli pod względem zgodności z prawem (art. 85 u.s.g.) Uprawnienia nadzorcze przysługują w tym względzie odpowiednio wojewodzie albo regionalnej izbie obrachunkowej (art. 86 u.s.g.), którym organ wykonawczy gminy ma obowiązek przedkładać do kontroli uchwały i zarządzenia organów gminy (art. 90 ust. 1 i 2 u.s.g.).
W myśl art. 91 ust. 1 uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia,
w trybie określonym w art. 90. Zgodnie z art. 93 ust. 1 u.s.g. po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Poza tym zarządzenie organu wykonawczego gminy, jak już wyjaśniono powyżej, może być zaskarżone do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g.
Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Unormowanie to nie określa jakiego rodzaju naruszenia prawa są podstawą do stwierdzenia przez sąd nieważności uchwały rady gminy lub zarządzenia organu wykonawczego gminy. Doprecyzowanie przesłanek określających kompetencje sądu administracyjnego w tym względzie następuje
w ustawach samorządowych lub przepisach szczególnych. W ustawie o samorządzie gminnym przewidziano dwa rodzaje naruszeń prawa, które mogą powstać przy uchwalaniu aktów przez organy gminy. Mogą być to naruszenia istotne lub nieistotne (art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g.). W doktrynie i orzecznictwie za istotne naruszenie prawa uznaje się uchybienia prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do takich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał lub zarządzeń (zob. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, str. 101 102). Chodzi tu o wady kwalifikowane, z powodu których cały akt lub jego część nie powinien wejść w ogóle do obrotu prawnego. W literaturze i orzecznictwie jednolicie wskazuje się, że podstawą do wyeliminowania z obrotu prawnego aktu w całości lub części winno być każde istotne naruszenie prawa (por. wyrok NSA z 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt III FSK 4957/21, publ. w CBOSA). W szczególności za istotne naruszenie prawa uznaje się takie, które polega na podjęciu uchwały lub zarządzenia o treści nieznajdującej właściwej delegacji ustawowej, czyli bez podstawy prawnej (por. wyroki NSA z 12 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 117/11; z 17 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK 618/14; z 25 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 2462/15; z 24 listopada 2021 r. sygn. akt III OSK 4122/21; z 20 grudnia 2022 r. sygn. akt III OSK 7598/21, publ. w CBOSA). Na uwadze należy mieć bowiem zawsze konstytucyjną zasadę legalizmu, nakazującą organom władzy publicznej działanie na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP - Dz. U. z 1997r. nr 78, poz. 483 ze zm.). W myśl tej zasady w państwie praworządnym wszelka działalność władcza wymaga podstaw prawnych, tzn. legitymacji w prawnie nadanym upoważnieniu do działania. Tym samym sposób wykorzystywania kompetencji przez organy państwowe nie jest wyrazem arbitralności ich działania, lecz wynikiem realizacji przekazanych im uprawnień. Działania wykraczające poza ramy tych uprawnień pozbawione są zaś legitymacji. Oznacza to, że organ stanowiący gminy nie ma prawa do samoistnego, czyli nieznajdującego podstawy w normie ustawowej działania. Poza tym każda norma kompetencyjna musi być interpretowana i realizowana tak, aby nie naruszała innych przepisów aktów prawnych wyższego rzędu. Zakres upoważnienia musi być zawsze ustalany przez pryzmat zasad demokratycznego państwa prawnego, działania w granicach i na podstawie prawa, z uwzględnieniem przepisów regulujących daną dziedzinę.
W związku z powyższym oceniając zasadność stwierdzenia nieważności przeprowadzonych w dniu 12 czerwca 2024 r. wyborów na sołtysa sołectwa R. uwzględnić trzeba, że w ustawie o samorządzie gminnym ustawodawca wskazał w art. 36 ust. 1 u.s.g., że organem uchwałodawczym w sołectwie jest zebranie wiejskie, a wykonawczym - sołtys. Działalność sołtysa wspomaga rada sołecka. W myśl art. 36 ust. 2 u.s.g. sołtys oraz członkowie rady sołeckiej wybierani są w głosowaniu tajnym, bezpośrednim, spośród nieograniczonej liczby kandydatów, przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania. Na zasadzie art. 35 ust. 1 u.s.g. organizację i zakres działania jednostki pomocniczej określa rada gminy odrębnym statutem, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami. Zgodnie z art. 35 ust. 3 pkt 2 i 3 u.s.g. statut jednostki pomocniczej określa m.in. zasady i tryb wyborów organów jednostki pomocniczej oraz organizację i zadania organów jednostki pomocniczej. Zauważyć należy, że z unormowań ustawowych wynika, że sołtys i rada sołecka to odrębne organy, których wybór musi być poprzedzony odrębnym głosowaniem, a tym samym dokonaniem odrębnych aktów wyborczych. Konsekwentnie w § 16 ust. 1 powołanego statutu wskazano, że sołtys jest organem wykonawczym sołectwa, a zgodnie z § 19 ust. 1 i 2 statutu rada sołecka składa się z 3-5 członków i ma charakter opiniodawczy i doradczy. Członkowie rady sołeckiej pełnią swoje funkcje nieodpłatnie (§ 19 ust. 6 statutu). W myśl § 21 ust. 1 statutu kadencja organów sołectwa trwa 5 lat i odpowiada kadencji rady, przy czym sołtys i rada sołecka wykonują swoje obowiązki do dnia wyboru nowego sołtysa i rady sołeckiej. Z żadnego przepisu prawa nie wynika, że wybór sołtysa jest zależny od skutecznego wyboru rady sołeckiej i że organy te muszą być zmieniane jednocześnie. Przeczy temu też treść § 29 ust. 1 statutu, który normuje kwestię wyborów uzupełniających w przypadku zwolnienia stanowiska sołtysa czy członka rady sołeckiej w trakcie kadencji. Dlatego oceniając ważność analizowanych wyborów należy uwzględniać, że chociaż wyznaczone zostały na ten sam dzień i dokonywane były podczas tego samego zebrania, to dotyczyły dwóch odrębnych aktów wyborczych. Potwierdza to treść § 25 statutu, który stanowi, że w pierwszej kolejności należy przeprowadzić zgłoszenie kandydatów i głosowanie dla dokonania wyboru sołtysa, w drugiej kolejności dla dokonania wyboru członków rady sołeckiej.
Z treści tego unormowania wynika jasno, że dokonuje się odrębnie wyboru sołtysa
i odrębnie rady sołeckiej. Treść protokołu komisji skrutacyjnej z wyborczego zebrania wiejskiego sołectwa R. z 12 czerwca 2024 r. potwierdza, że przeprowadzono
i zatwierdzono odrębnie wybór sołtysa i odrębnie rady sołeckiej. W związku z tym protest wyborczy przeciwko ważności wyborów, o którym mowa w § 27 ust. 4 statutu, może dotyczyć jednego z dokonanych aktów wyborczych. Nieprawidłowości stwierdzone tylko przy wyborze jednego z wymienionych organów, nie mogą automatycznie rzutować na wynik wyboru drugiego organu (por. wyrok WSA w Olsztynie z 20 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Ol 36/20, publ w CBOSA).
Stosownie do § 27 ust. 5 statutu w razie stwierdzenia rażących uchybień, które mogły mieć wpływ na wyniki wyborów, burmistrz wybory unieważnia i zarządza ponowne
w ciągu 14 dni od daty unieważnienia. Uwzględniając przedstawioną wykładnię systemową przytoczonych przepisów statutu i u.s.g., zaznaczyć trzeba, że użytego w tym unormowaniu zwrotu: "burmistrz wybory unieważnia" nie można generalizować
i rozszerzać automatycznie na wszystkie dokonane akty wyborcze podczas jednego zebrania wyborczego. Brzmienie tego przepisu mówi o uchybieniach, "które mogły mieć wpływ na wyniki wyborów". Sformułowanie to uwzględnia, że przedmiotowe wybory obejmują dwa odrębne akty wyborcze i wymaga oceny każdego przeprowadzonego odrębnie wyboru pod kątem stwierdzonego naruszenia i jego wpływu na ten wybór.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że stwierdzone uchybienie w postaci głosowania dwóch osób nieuprawnionych pozostawało bez wpływu na wynik wyboru sołtysa, gdyż po odjęciu tych głosów skarżąca utrzymała przewagę ważnie oddanych głosów. W związku z tym nie było podstaw do unieważnienia wyboru sołtysa.
Dlatego na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego zarządzenia w części dotyczącej stwierdzenia nieważności wyborów sołtysa i zarządzenia ponownych wyborów w tym względzie. Skarżąca mogła kwestionować zaskarżone zarządzenie tylko w ramach własnego interesu prawnego, a więc tylko co do ważności wyborów na sołtysa, które wygrała i które potwierdzone zostały odrębnym aktem wyborczym w stosunku do wyborów członków rady sołeckiej. Z tego powodu skarga została uwzględniona jedynie w tej części, a w pozostałym zakresie została oddalona.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a.