II SA/OL 511/06

II SA/Ol 511/06 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2006-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
A.Bogusław Jażdżyk
Hanna Raszkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Marzenna Glabas
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Dnia 19 października 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Asesor WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Lech Ledwożyw po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2006 roku sprawy ze skargi R. M. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zameldowania 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, 2/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Dnia 1 lipca 2005 r. R. M. złożył wniosek do Prezydenta Miasta o zameldowanie go na pobyt stały w budynku postawionym na działce ogrodniczej nr "[...]" Rodzinnego Ogrodu Działkowego "A". Jako adres zameldowania podał numer domu "[...]", numer lokalu "[...]".
Decyzją z dnia "[...]"Prezydent Miasta, odmówił zameldowania R. M. na pobyt stały w budynku zlokalizowanym na działce ROD "A" w O., stwierdzając brak oznaczonego adresu jako wymaganej przesłanki do zameldowania w rozumieniu 9 b ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.).
W odwołaniu od tej decyzji R. M. podniósł, iż mimo braku formalnego nadania jego budynkowi numeru ewidencyjnego, używany od ponad 10 lat samoistny numer "[...]" odpowiada § 4 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 października 2004 r. w sprawie ewidencji nieruchomości, stanowiącemu, iż dwie lub większą liczbę nieruchomości przylegających do siebie i wykorzystywanych jako jedną całość, stanowiącą pracownicze ogrody działkowe oznacza się numerem porządkowym, złożonym z kilku kolejnych numerów stosownie do liczby nieruchomości oznaczonych uprzednio odrębnymi numerami porządkowymi.
Zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia "[...]".
W zasadniczej części jej uzasadnienia organ II instancji wskazał, iż podanym przez stronę na formularzu meldunkowym adresem zameldowania jest O.
, numer domu "[...]", numer mieszkania "[...]". Ustalono, iż pod numerem "[...]" na terenie Rodzinnych Ogrodów Działkowych "A" w O. znajduje się budynek, w którym zameldowane są 2 rodziny oraz mieści się tam siedziba ROD "A". Bezspornym jest fakt, iż R. M. od ponad 2 lat zamieszkuje w spornym budynku. Organ odwoławczy uznał, iż brak jest podstaw do zameldowania go w spornym budynku z uwagi na brak spełnienia wszystkich przesłanek wynikających z art. 9 b ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wskazanego przez wnioskującego numeru "[...]" nie można bowiem przyjąć jako "oznaczony adres" do zameldowania.
W skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego R. M. zarzucił, błędność twierdzenia, iż pod numerem "[...]" w O. znajduje się inny budynek mieszkalny, w którym zamieszkują 2 rodziny. Zdaniem skarżącego powinien on mieć inny numer porządkowy, gdyż numer "[...]" stanowi adres przynależny działce "[...]", na której to właśnie znajduje się jego budynek, o czym świadczą dwa dokumenty
z Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami. Dodał, że podany przez niego adres w pełni odpowiada wymogom wynikającym z ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i pod ten adres, bez zakłóceń dostarczana jest korespondencja zarówno do niego jak i do jego żony.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podnosząc, iż przeprowadzone postępowanie wyjaśniające bezspornie wykazało, iż numer "[...]" posiada inny budynek znajdujący się na terenie działek, wobec czego nie można przyjąć wskazanego przez R. M. numeru budynku (lokalu) jako adresu określonego w art. 9 b ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i dokonać zameldowania.
R. M. ubiegał się o nadanie numeru porządkowego przedmiotowej nieruchomości wnosząc pismo do Urzędu Miasta Wydziału Mienia I Geodezji. Postępowanie w wyżej wymienionej sprawie zakończyło się umorzeniem postępowania przed organem I instancji (brak przymiotu strony) i utrzymaniem tej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie oddalono skargę R. M. na powyższą decyzje organu II instancji (sygn.akt II SA/Ol 248/06). Od wyroku tego skarżący wniósł skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
W myśl zasad zawartych w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie kontrola ta wykazała, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 9 b ust 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności
i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.), które miało wpływ na wynik sprawy.
Przepis ów stanowi, iż zameldowanie na pobyt stały lub czasowy następuje pod oznaczonym adresem. Adres określa się przez podanie: 1) w gminach, które uzyskały status miasta - nazwy miasta (dzielnicy), ulicy, numeru domu i lokalu, nazwy województwa oraz kodu pocztowego; 2) w innych gminach - nazwy miejscowości, numeru domu i lokalu, nazwy gminy, nazwy województwa, kodu pocztowego oraz nazwy ulicy, jeżeli w miejscowości występuje podział na ulice.
Z pobytem stałym wiąże się wola koncentracji w danym miejscu spraw życiowych określonej osoby, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2001 r., V SA 1496/00, baza Lex nr 54454). Należy też zwrócić uwagę że, w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. , orzekającego o niezgodności z Konstytucją RP art. 9 ust. 2 w/w aktu normatywnego (sygn. akt K 20/01, publ. Dz, U. z 2002 r., Nr 78, póz. 716) i stosownej zmiany ustawy, zameldowanie w lokalu jest instytucją służącą wyłącznie celom ewidencyjnym, potwierdzającą fakt pobytu w danym lokalu.
Mimo uznania za okoliczność bezsporną, iż skarżący od ponad 2 lat zamieszkuje na terenie ROD "A" w O., organy obu instancji stwierdziły, iż podstawą odmowy dokonania jego zameldowania jest fakt, iż wskazanego przez niego numeru domu – "[...]" nie można przyjąć jako "oznaczonego adresu", ponieważ numer ten jest przyporządkowany budynkowi mieszkalnemu zajmowanemu przez inne podmioty.
Takie stanowisko organów wynika z wadliwej interpretacji przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wskazać bowiem należy, iż w wyroku z dnia 2 marca 1990 r. (sygn. akt Ul SA 149/90, nie publ.) Naczelny Sad Administracyjny zwrócił uwagę na różnice występujące pomiędzy treścią pojęcia "pobyt stały" w rozumieniu art. 6 ust. l ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych a "miejscem zamieszkania", o którym mowa w art. 25 i n. k.c. Miejsce zamieszkania, odnoszące się do konkretnej miejscowości to pojęcie prawne wchodzące w zakres prawa cywilnego, ukształtowane na potrzeby stosunków cywilnoprawnych. Z miejscem zamieszkania prawo cywilne wiąże określone skutki prawne, takie jak na przykład miejsce spełnienia świadczenia czy właściwość miejscowa sądu w sprawach cywilnych (art. 454 k.c., art.
27, 508, 569 i 628 k.p.c.). Z kolei pobyt stały odnieść należy do konkretnego adresu (domu, lokalu). Zwrócić należy uwagę, że art. 21 § l k.p.a., ustalający właściwość miejscową organu administracji państwowej, odróżnia miejsce zamieszkania (w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego) od miejsca pobytu. Z reguły miejsce zamieszkania w rozumieniu art. 25 i n. k.c. będzie się pokrywało z miejscem pobytu w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności, zwłaszcza gdy chodzi o osobę, która sama obiera miejsce zamieszkania (domicilium voluntarium).
Z uwagi na to, że okoliczność zamieszkiwania przez skarżącego w przedmiotowym budynku na terenie ROD "A" w O. uznana została w sprawie za bezsporną (uzasadnienie decyzji organu II instancji) ocenie Sądu podlegać winien brak numeru nieruchomości na której znajduje się budynek skarżącego, który to zarzut podnoszony jest przez organy jako podstawowa przesłanka negatywna i podstawa odmowy zameldowania.
Przypomnieć należy, że o odmowie zameldowania, w razie wątpliwości muszą decydować przesłanki wywodzone z przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w której wskazuje się wprost (art. 9b ust. 1), iż zameldowanie na pobyt stały lub czasowy następuje pod "oznaczonym adresem".
Z uwagi na okoliczność, iż dane znajdujące się w ewidencji ludności odpowiadać powinny stanowi faktycznemu, organ nie może odmówić zameldowania na pobyt stały osobie rzeczywiście przebywającej w danym pomieszczeniu - jedynie w oparciu o wykładnię literalną cytowanego wyżej przepisu, w sytuacji gdy zamiar stałego pobytu jest określony na podstawie obiektywnych, w pełni stwierdzonych okoliczności. W przedmiotowej sprawie dokonać bowiem należy wykładni celowościowej treści art. 9b ust. 2 pkt l ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, uwzględniając przy tym, iż instytucja zameldowania, jako potwierdzenie faktu pobytu służy wyłącznie celom ewidencyjnym.
Biorąc pod uwagę charakter instytucji zameldowania oraz zestawiając go z bezspornym faktem, iż skarżący zamieszkuje w budynku wzniesionym na działce ogrodniczej nr "[...]" będącej częścią terenów działkowych położonych w O. nr "[...]", uznać należało, iż jest to "adres oznaczony" w rozumieniu powołanych przepisów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2002 r., II SA/Łd 1963/00, publ. OSP 2003/5/69). Za takim wnioskiem przemawia również niekwestionowany przez organ fakt braku trudności identyfikacji obiektu w którym zamieszkuje skarżący w sytuacji konieczności doręczania im korespondencji.
Z uwagi na to, iż uprawnienia sądu administracyjnego ograniczone są do badania aktów administracyjnych pod względem zgodności z prawem, oceniając z tego punktu widzenia rozstrzygnięcie organu odwoławczego Sąd uznał, że oparte ono zostało na wadliwej interpretacji przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny mieć na uwadze powyższe rozważania. Winny też uwzględnić odmienną strukturę postępowań meldunkowych określonych w art. 47 ust. 1 i w art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Oba te postępowania zmierzają do realizacji, określonych w ustawie warunków zameldowania (art. 4, 5, 8 i 9). O ile jednak w strukturze prostego postępowania rejestracyjnego (art. 47 ust. 1) organ, niczego nie rozstrzygając, ogranicza się do sprawdzenia czy formularz zgłoszenia jest dobrze wypełniony pod względem wymagań formalnych, o tyle zupełnie inna jest struktura realizacji obowiązku meldunkowego, jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości (art. 47 ust. 2). Wówczas organ - według reguł ogólnego postępowania administracyjnego - rozstrzyga o tym, czy zachodzą materialnoprawne przesłanki zameldowania.
W przedmiotowej sprawie istotę tegoż postępowania winno więc stanowić ustalenie właściwego oznaczenia adresu. Sama bowiem okoliczność, iż w rozpatrywanym przypadku adres takowy istnieje nie może być kwestionowana. Niezaprzeczalnym tego dowodem jest fakt braku trudności identyfikacji obiektu w którym zamieszkuje skarżący w sytuacji konieczności doręczania mu korespondencji.
Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji. W kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 tejże ustawy.