II SA/Ol 508/22
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę właścicielki nieruchomości na decyzję Wojewody o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu przebudowy linii elektroenergetycznej.
Skarżąca kwestionowała decyzję Wojewody o ograniczeniu sposobu korzystania z jej nieruchomości na cele przebudowy linii elektroenergetycznej, zarzucając naruszenie przepisów KPA i UGN, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i niewłaściwe zastosowanie art. 124 ust. 1 UGN poprzez ustalenie trwałego charakteru ograniczenia. Sąd uznał, że wszystkie przesłanki do wydania decyzji zostały spełnione, inwestycja ma charakter celu publicznego, rokowania były przeprowadzone, a ograniczenie jest niezbędne i zgodne z decyzją lokalizacyjną. Sąd podkreślił, że decyzja na podstawie art. 124 ust. 1 UGN prowadzi do trwałego ograniczenia prawa własności, a brak określenia terminu zajęcia nieruchomości nie stanowi uchybienia.
Skarżąca M. B. wniosła skargę na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Olsztyńskiego o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości skarżącej w celu umożliwienia Spółce E. S.A. przebudowy linii napowietrznej nN 0,4 kV. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów KPA (zasada zaufania, wyczerpujące zebranie materiału dowodowego) oraz UGN (niewłaściwe zastosowanie art. 124 ust. 1 UGN poprzez ustalenie trwałego charakteru ograniczenia i ustalenie stref wyłączenia, a także naruszenie art. 124 ust. 1b UGN przez brak uzgodnienia z UKE). Wojewoda w uzasadnieniu decyzji wskazał, że inwestycja jest celem publicznym, zgodna z decyzją lokalizacyjną, a rokowania z właścicielką zostały przeprowadzone, choć nie doprowadziły do porozumienia. Wojewoda wyjaśnił również, że planowana inwestycja dotyczy urządzeń elektroenergetycznych, a nie telekomunikacyjnych, stąd brak obowiązku uzgadniania z UKE. Podkreślił, że decyzja na podstawie art. 124 ust. 1 UGN prowadzi do trwałego ograniczenia prawa własności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę. Sąd uznał, że inwestycja Spółki E. S.A. (przebudowa linii elektroenergetycznej) jest inwestycją celu publicznego zgodnie z art. 6 pkt 2 UGN. Potwierdzono zgodność inwestycji z decyzją o ustaleniu lokalizacji celu publicznego. Sąd uznał, że rokowania z właścicielką zostały przeprowadzone w sposób wystarczający, mimo braku porozumienia, co uzasadniało wydanie decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 UGN. Sąd podkreślił, że decyzja ta prowadzi do trwałego ograniczenia prawa własności i nie ma obowiązku określania terminu zajęcia nieruchomości, gdyż przepis prawny tego nie przewiduje. Sąd nie dopatrzył się naruszeń przepisów KPA ani istotnych wad postępowania.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja na podstawie art. 124 ust. 1 UGN prowadzi do trwałego ograniczenia prawa do nieruchomości, gdyż właściciel ma obowiązek znoszenia stanu faktycznego ukształtowanego przebiegiem urządzeń infrastruktury przesyłowej.
Uzasadnienie
Sąd powołuje się na orzecznictwo NSA, wskazując, że skutkiem zezwolenia jest realizacja urządzeń na nieruchomości i ich ciągłe wykorzystanie przez osobę trzecią, co stanowi trwałe ograniczenie władztwa właściciela.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.g.n. art. 124 § 1-3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Przepis stanowi podstawę do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w drodze decyzji, gdy właściciel nie wyraża zgody na założenie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów, przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej lub innych obiektów niezbędnych do korzystania z tych urządzeń. Udzielenie zezwolenia wymaga przeprowadzenia rokowań z właścicielem. Decyzja ta prowadzi do trwałego ograniczenia prawa własności.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia skargi, gdy sąd nie stwierdzi naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad postępowania.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądu administracyjnego, który orzeka w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
u.g.n. art. 6 § 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Definiuje inwestycje celu publicznego, w tym budowę i utrzymanie ciągów, przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej.
u.g.n. art. 113 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Zasada, że nieruchomość może być wywłaszczona tylko na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego, stanowiąca tło dla wyjątku z art. 124 UGN.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Inwestycja jest celem publicznym. Inwestycja jest zgodna z decyzją o ustaleniu lokalizacji celu publicznego. Przeprowadzono rokowania z właścicielem, które nie doprowadziły do porozumienia. Decyzja na podstawie art. 124 ust. 1 UGN prowadzi do trwałego ograniczenia prawa własności. Brak obowiązku określenia terminu zajęcia nieruchomości w decyzji.
Odrzucone argumenty
Naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów (art. 8 KPA). Niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego (art. 7, 77 § 1 KPA). Niewłaściwe sporządzenie uzasadnienia (art. 107 § 3 KPA). Niewłaściwe zastosowanie art. 124 ust. 1 UGN poprzez ustalenie trwałego charakteru ograniczenia, podczas gdy powinno być czasowe. Ustalenie stref wyłączenia, które przysługują przy służebności przesyłu, a nie w ramach ograniczenia sposobu korzystania. Niezastosowanie art. 124 ust. 1b UGN z powodu braku uzgodnienia z Prezesem UKE.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja, o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. prowadzi zatem do trwałego ograniczenia prawa do nieruchomości, gdyż sprawia, że jej właściciel lub użytkownik wieczysty ma obowiązek znoszenia stanu ukształtowanego przebiegiem urządzeń infrastruktury przesyłowej. Określenie terminu udzielenia zezwolenia na zajęcie nieruchomości nie tylko nie jest konieczne, lecz byłoby działaniem bez podstawy prawnej, gdyż art. 124 u.g.n. nie przewiduje obowiązku rozstrzygnięcia w tym zakresie. Rokowania polegają bowiem na tym, że strony przedstawiają własne stanowiska w sprawie zgodnie z własną wiedzą i wolą. Nie oznaczają jednak konieczności osiągnięcia zgodnego stanowiska.
Skład orzekający
Katarzyna Matczak
przewodniczący sprawozdawca
Alicja Jaszczak-Sikora
sędzia
Bogusław Jażdżyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na cele infrastruktury przesyłowej, w szczególności trwałość ograniczenia, obowiązek przeprowadzenia rokowań oraz brak obowiązku określania terminu zajęcia nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 UGN, a nie innych form nabycia prawa do nieruchomości (np. służebności przesyłu).
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawem własności i inwestycjami celu publicznego, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w nieruchomościach i prawie administracyjnym.
“Właścicielka przegrała spór o przebudowę linii energetycznej na swojej działce – sąd wyjaśnia, dlaczego ograniczenie prawa własności jest trwałe.”
Sektor
energetyka
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Ol 508/22 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2022-09-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-07-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Alicja Jaszczak-Sikora Bogusław Jażdżyk Katarzyna Matczak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę Hasła tematyczne Gospodarka gruntami Sygn. powiązane I OSK 2347/22 - Wyrok NSA z 2025-10-15 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1899 art. 113 ust. 1, art. 124 ust. 1-3 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j. Dz.U. 2022 poz 329 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Dnia 14 września 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2022 roku sprawy ze skargi M. B. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości - oddala skargę. Uzasadnienie Po rozpatrzeniu wniosku E. S.A. (dalej jako: "Spółka"), Starosta Olsztyński (dalej jako: "Starosta", "organ I instancji") decyzją z dnia 6 kwietnia 2022 r. ograniczył sposób korzystania z nieruchomości stanowiącej własność M.B. (dalej jako: "Skarżąca"), oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...], gmina D., poprzez zezwolenie Spółce na przebudowę linii napowietrznej nN 0,4 kV. W pkt 2 decyzji orzeczono, że zakres trwałego ograniczenia prawa własności dotyczy pasa technologicznego o szerokości 6 m i długości 8 m, którego powierzchnia całkowita wynosi 48 m2. Z kolei w pkt 3 decyzji stwierdzono, że lokalizację projektowanych urządzeń elektroenergetycznych oraz zakres ograniczenia prawa własności przedstawia załącznik graficzny, stanowiący integralną część decyzji. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 124 ust. 1 i art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm.) dalej jako: "u.g.n.". W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że warunek przeprowadzenia rokowań został spełniony, przedmiotowa inwestycja jest inwestycją celu publicznego, jest ona zgodna z decyzją o ustaleniu lokalizacji celu publicznego i nie może być zrealizowana w inny sposób niż przez ograniczenie praw do nieruchomości. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła Skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania organu I instancji. Decyzji zarzucono naruszenie: - art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) dalej jako: "k.p.a.", poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów; - art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenia uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a.; - art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na ustaleniu, że ograniczenie korzystania z nieruchomości ma charakter trwały, podczas gdy skarżąca nie została pozbawiona prawa własności, a ograniczenie ma charakter czasowy, jak również poprzez ustalenie stref wyłączenia, które ustala się przy służebności przesyłu na podstawie art. 3051 k.c., a nie w ramach postępowania o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości; - art. 124 ust. 1b u.g.n. poprzez niezastosowanie wobec braku uzgodnienia decyzji w sprawie zezwolenia z Prezesem Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda Warmińsko-Mazurski (dalej jako: "Wojewoda") decyzją z 25 maja 2022 r., nr WIN-III.7581.53.2022.MJ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyjaśniono, że ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, że zostały spełnione przesłanki z art. 124 u.g.n. pozwalające na decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości należącej do skarżącej. Planowana przez Spółkę inwestycja jest celem publicznym, o którym mowa w art. 6 pkt 2 u.g.n. Zamierzenie inwestycyjne polega bowiem na przebudowie istniejącej linii napowietrznej nN 0,4 kV, m.in. na działce skarżącej, w celu zapewnienia większego bezpieczeństwa energetycznego w miejscowości G. i okolicy. Planowane prace będą polegać na: zdemontowaniu przewodów istniejącej linii napowietrznej nN 0,4 kV oraz słupa typu ŻN, posadowieniu nowego słupa wirowanego typu E, montażu nowych przewodów linii napowietrznej nN 0,4 kV wraz z wykonaniem naciągu na słupach. W ocenie Wojewody, spełniona została również przesłanka dotycząca zgodności planowanej inwestycji z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Decyzja organu I instancji została wydana w związku z ostateczną decyzją Burmistrza D. z dnia 18 października 2021 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na przebudowie napowietrznej linii elektroenergetycznej niskiego napięcia 0,4 kV, zgodnie z którą ustalono warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego m.in. na działce skarżącej. W decyzji tej wyjaśniono, że teren przewidziany pod przedmiotową inwestycje stanowi grunty rolne, za wyjątkiem drogi gminnej, w związku z czym sieć nie ma wpływu na sposób prowadzenia gospodarki rolnej. Posadowienie, a zwłaszcza przebudowa ciągów energetycznych nie zmieni przeznaczenia gruntów rolnych. Zdaniem Wojewody, decyzja organu I instancji ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości jest zgodna z postanowieniami decyzji o ustaleniu lokalizacji w zakresie przebiegu planowanej inwestycji. Z kolei zakres ograniczenia korzystania z nieruchomości skarżącej nie wykracza poza niezbędną potrzebę wynikającą z decyzji lokalizacyjnej. Wojewoda zauważył również, że przed wydaniem decyzji przeprowadzone zostały wymagane rokowania w celu uzyskania zgody skarżącej na wykonanie prac związanych z przebudową linii napowietrznej niskiego napięcia. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że skarżąca nie wyraziła jednak zgody na przebudowę na jej nieruchomości linii niskiego napięcia za wynagrodzeniem zaproponowanym przez Spółkę za ustanowienie służebności przesyłu, a także nie zgodziła się na odpłatne udostępnienie nieruchomości. Z kolei za zbędne Wojewoda uznał uzgadnianie projektu decyzji z Prezesem Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Planowana inwestycja dotyczy bowiem urządzeń elektroenergetycznych, a nie urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej, co do których wymagane jest uzgadnianie z Prezesem Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Wojewoda wyjaśnił również, że wydanie decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. prowadzi do trwałego ograniczenia własności nieruchomości, gdyż sprawia, że jej właściciel ma obowiązek znoszenia stanu faktycznego ukształtowanego przebiegiem urządzeń przez strefę, w której było lub mogło być wykonywane jej prawo. Decyzja powinna jednoznacznie wskazywać przebieg inwestycji przez nieruchomość oraz zakres uszczuplenia władztwa właściciela, które może nastąpić tylko w zakresie niezbędnym do wykonania inwestycji. Organ zaznaczył, że trwały administracyjny tytuł do nieruchomości, jaki powstaje na podstawie decyzji wydanej w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. i służebność przesyłu ustanawiana na podstawie art. 3051 k.c. to dwa różne tytuły prawne, z których przedsiębiorca może korzystać według swojego wyboru. Odnosząc się do zarzutu nieokreślenia w decyzji czasowego zajęcia nieruchomości Wojewoda wyjaśnił, że skoro ustawodawca nie nakłada na organ orzekający w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. obowiązku wskazania w przedmiotowej decyzji terminu, to ustalenie takiego terminu byłoby działaniem bez podstawy prawnej. Na powyższą decyzję Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: - art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów; - art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenia uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a.; - art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na ustaleniu, że ograniczenie korzystania z nieruchomości ma charakter trwały, podczas gdy skarżąca nie została pozbawiona prawa własności, a ograniczenie ma charakter czasowy, jak również poprzez ustalenie stref wyłączenia, które ustala się przy służebności przesyłu na podstawie art. 3051 k.c., a nie w ramach postępowania o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy może być podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego i rozstrzygnięcia zgodnego z prawem. Zdaniem Skarżącej, organ I instancji naruszył obowiązujące w postępowaniu administracyjnym zasady postępowania wyjaśniającego i tym samym naruszył zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów. Ponadto wskazała, że przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. jest podstawą do dokonania ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w celu zrealizowania określonej inwestycji infrastrukturalnej na nieruchomości. Wskazane w tym przepisie rodzaje prac budowlanych mają charakter czasowy, w związku z tym nieokreślenie w decyzji w jakim czasie będzie miało miejsce zajęcie nieruchomości pozbawia właściciela oraz użytkownika wieczystego poczucia, że zajęcie to ma charakter czasowy. Skarżąca stwierdziła również, że ograniczanie własności nieruchomości może nastąpić tylko, gdy jest to konieczne w związku z realizacją celu publicznego i musi odbywać się w sposób najmniej szkodliwy dla właściciela nieruchomości. Podniosła, że za ustanowienie służebności przesyłu należy się odszkodowanie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto organ wniósł o rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym. W piśmie procesowym z 29 lipca 2022 r. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie rozprawy. W piśmie procesowym z 8 sierpnia 2022 r. Spółka, będąca uczestnikiem postępowania, wniosła o oddalenie skargi w całości i rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, zarówno Skarżąca, jaki i Wojewoda oraz Spółka poinformowali, że posiadają możliwości techniczne uczestniczenia w rozprawie zdalnej. Na rozprawie w dniu 14 września 2022 r. pełnomocnik Skarżącej podniósł, że przeprowadzone rokowania były iluzoryczne. Natomiast sentencja decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości nie określa w sposób precyzyjny sposobu ograniczenia tej nieruchomości. W decyzji zawarto jedynie ogólne odniesienia do obowiązujących przepisów prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ‒ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. – zwanej dalej: "p.p.s.a."). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. (§ 1). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że wniesiona skarga i przedstawione w niej zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 124 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z treścią art. 124 ust. 1 u.g.n., starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Należy jednocześnie podkreślić, że zezwolenie na zakładanie i przeprowadzanie określonych instalacji uprawnia inwestora do czasowego zajęcia nieruchomości, a w konsekwencji zobowiązuje właściciela bądź użytkownika wieczystego takiej nieruchomości do znoszenia takiego zajęcia. Ponadto skutkiem udzielonego zezwolenia jest realizacja, a następnie pozostanie wykonanych ciągów, przewodów i urządzeń na nieruchomości. Dalszą konsekwencją udzielonego zezwolenia jest ciągłe korzystanie z nieruchomości przez osobę trzecią wykorzystującą wykonane na nieruchomości ciągi, przewody i urządzenia. Decyzja, o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. prowadzi zatem do trwałego ograniczenia prawa do nieruchomości, gdyż sprawia, że jej właściciel lub użytkownik wieczysty ma obowiązek znoszenia stanu ukształtowanego przebiegiem urządzeń infrastruktury przesyłowej (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2021 r., sygn. akt I OSK 2551/19, dostępne w CBOSA). W myśl art. 124 ust. 2 u.g.n., udzielenie zezwolenia następuje z urzędu albo na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej. Przepis ten stanowi wyjątek od przyjętej w art. 113 ust. 1 u.g.n. zasady, zgodnie z którą nieruchomość może być wywłaszczona tylko na rzecz Skarbu Państwa albo na rzecz jednostki samorządu terytorialnego, gdyż na jego podstawie postępowanie może być wszczęte także na wniosek podmiotu, który realizuje inwestycję celu publicznego. Z kolei z art. 124 ust. 3 u.g.n. wynika, że udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. Należy podkreślić, że wynikające z art. 124 ust. 1 u.g.n. uprawnienie organu administracyjnego do ograniczenia prawa właściciela ma charakter wyjątkowy i może być realizowane tylko wówczas, gdy nie ma zgody właściciela gruntu na przeprowadzenie na jego nieruchomości niezbędnych prac związanych z realizacją określonej inwestycji infrastrukturalnej, a negocjacje między inwestorem i właścicielem nie doprowadziły do uzgodnienia warunków wejścia inwestora (wnioskodawcy) na daną nieruchomość (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 692/12, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej jako: CBOSA). W związku z tym, że decyzje wydawane na podstawie art. 124 u.g.n. naruszają interes właściciela nieruchomości poprzez ograniczenie prawa własności, ustawodawca dopuścił możliwość ich wydawania jedynie w celu umożliwienia uprawnionym jednostkom realizacji inwestycji celu publicznego, a więc takich, które są realizowane w interesie społecznym i mają służyć ogółowi (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 3 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Ke 567/10, dostępny w CBOSA). Jednocześnie zakres ograniczenia prawa własności musi być ściśle określony, a zatem należy wskazać jednoznacznie przebieg inwestycji przez nieruchomość, jak i zakres uszczuplenia władztwa właściciela i to tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 185/09, dostępny w CBOSA). W ocenie Sądu, w rzeczonej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki, warunkujące wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości należącej do Skarżącej w trybie art. 124 u.g.n. Bezsporny jest bowiem fakt, że Spółka, która wystąpiła z wnioskiem o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z przedmiotowej nieruchomości, jest podmiotem realizującym cel publiczny. Przedmiotowa inwestycja związana jest z przebudową linii elektroenergetycznej, w celu zapewnienia większego bezpieczeństwa energetycznego w miejscowości G. i okolicy. Planowane prace będą polegać na: zdemontowaniu przewodów istniejącej linii napowietrznej nN 0,4 kV oraz słupa typu ŻN, posadowieniu nowego słupa wirowanego typu E, montażu nowych przewodów linii napowietrznej nN 0,4 kV wraz z wykonaniem naciągu na słupach. Natomiast zgodnie z art. 6 pkt 2 u.g.n., budowa i utrzymanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania i dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń jest inwestycją celu publicznego. Planowana inwestycja jest również zgodna z ostateczną decyzją Burmistrza D. z dnia 18 października 2021 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na przebudowie napowietrznej linii elektroenergetycznej niskiego napięcia 0,4 kV, zgodnie z którą ustalono warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego m.in. na działce Skarżącej. W decyzji tej wyjaśniono, że teren przewidziany pod przedmiotową inwestycje stanowi grunty rolne, za wyjątkiem drogi gminnej, w związku z czym sieć nie ma wpływu na sposób prowadzenia gospodarki rolnej. Dokonując ponadto porównania linii zasięgu inwestycji na załączniku graficznym nr 1 do decyzji lokalizacyjnej z 18 października 2021 r. z przedstawioną przez Spółkę w toku postępowania mapą obrazującą zakres inwestycji na działce Skarżącej, w tym określającą zakres pasa technologicznego, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości Skarżącej jest zgodna z postanowieniami decyzji o ustaleniu lokalizacji w zakresie przebiegu planowanej inwestycji. Jak wynika z art. 124 ust. 3 u.g.n., warunkiem koniecznym udzielenia zezwolenia na zajęcie nieruchomości jest przeprowadzenie bezskutecznych rokowań z właścicielem nieruchomości, które powinny potwierdzać dokumenty załączone do wniosku inwestora o wydanie decyzji. Ustawodawca ustanowił zatem pierwszeństwo umownego rozstrzygnięcia kwestii dysponowania przez inwestora nieruchomością przed rozstrzygnięciem jej w formie decyzji administracyjnej. Dopiero brak osiągnięcia porozumienia pomiędzy właścicielem nieruchomości i inwestorem oraz brak zgody właściciela na wykonanie na jego nieruchomości prac inwestycyjnych upoważnia organ administracyjny do wydania zezwolenia, o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. W kwestii rokowań, o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n., wskazać należy, że ustawodawca nie określił trybu ich prowadzenia i strony nie są związane żadnymi regułami w tym zakresie. Uwzględniając poglądy orzecznictwa sądowego przyjąć należy, że zakres, forma i przebieg rokowań pozostawione są woli stron. Przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. nie określa bowiem ani formy prowadzenia rokowań, ani dokumentów, z jakimi inwestor musi wystąpić do właściciela gruntu w celu uzyskania zgody na udostępnienie nieruchomości. Nie nakłada też na inwestora obowiązku poinformowania właściciela na piśmie, że rokowania w sprawie uważa za zakończone. Strony samodzielnie i dowolnie decydują nie tylko o tym, czy na skutek rokowań dojdą do porozumienia skutkującego dokonaniem czynności prawnej, lecz również o tym, kiedy je zakończyć. Spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań, jako przesłanki wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości, oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n., a druga strona ich nie zaakceptowała, lub też nie odpowiedziała na propozycję. Z przedłożonych akt administracyjnych wynika, że kilkukrotnie występowano do Skarżącej o wyrażenie zgody na przebudowę linii nN 0,4 kV, przebiegającej przez jej działkę. Inwestor zaproponował Skarżącej możliwość ustanowienia służebności przesyłu za wynagrodzeniem bądź odpłatne wyrażenie zgody, bez ustanawiania służebności, w formie oświadczenia woli. Pomimo podejmowanych prób, Skarżąca nie wyraziła zgody na przedstawione przez Spółkę propozycje. Brak porozumienia stron w tym zakresie jest wystarczający do stwierdzenia, że złożenie wniosku o wydanie kontrolowanej obecnie decyzji, zostało poprzedzone etapem negocjacji. Rokowania polegają bowiem na tym, że strony przedstawiają własne stanowiska w sprawie zgodnie z własną wiedzą i wolą. Nie oznaczają jednak konieczności osiągnięcia zgodnego stanowiska. Wystarczyło zatem wzajemne poinformowanie się obu stron o swoich postanowieniach i możliwym zakresie wzajemnych ustępstw celem zawarcia umowy lub innego satysfakcjonującego obie strony rozwiązania zasad korzystania z danej nieruchomości. W sytuacji zaś, gdy właściciel stanowczo sprzeciwia się zaproponowanym warunkom wskazując, że są one nie do przyjęcia i przedstawia własne oczekiwania, które z kolei nie satysfakcjonują inwestora, ten ma prawo uznać, że dalsze rokowania nie doprowadzą do uzyskania konsensusu. Proces ten nie może bowiem przebiegać w nieskończoność, tj. dopóki jedna ze stron nie zmieni swojego stanowiska i nie przyjmie proponowanych warunków. W przeciwnym wypadku nigdy nie można byłoby wszcząć procedury co do wydania decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n. (por. wyroki NSA: z dnia 24 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 970/17 i z 14 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1375/17, dostępne w CBOSA). W tych okolicznościach, zdaniem Sądu, organy słusznie uznały, że spełniony został wymóg przeprowadzenia rokowań, określony w art. 124 ust. 3 u.g.n., a inwestor nie uzyskał zgody właściciela nieruchomości na realizację inwestycji, co uzasadniało wydanie zakwestionowanej decyzji. Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że w niniejszej sprawie spełnione zostały wszystkie materialnoprawne przesłanki wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. Organy obu instancji podjęły również wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ponadto ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie wyrażonego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji obu instancji. Dlatego też nie można dopatrzyć się zarzucanego przez skarżącą naruszenia przepisów k.p.a., a w szczególności zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów. Odnośnie zarzutu nieokreślenia w decyzji w jakim czasie będzie miało miejsce zajęcie nieruchomości należy wyjaśnić, że określenie terminu udzielenia zezwolenia na zajęcie nieruchomości nie tylko nie jest konieczne, lecz byłoby działaniem bez podstawy prawnej, gdyż art. 124 u.g.n. nie przewiduje obowiązku rozstrzygnięcia w tym zakresie. Nałożenie na stronę w drodze decyzji administracyjnej dodatkowego obowiązku w postaci warunku, terminu lub zlecenia, jest dopuszczalne tylko w takim przypadku, gdy przepis prawny będący podstawą decyzji wyraźnie na to zezwala (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2020 r, sygn. I OSK 1656/19, dostępny w CBOSA). W związku z powyższym brak określenia terminu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie stanowił uchybienia. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę