II SA/Ol 503/23

II SA/Ol 503/23 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2023-08-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Bogusław Jażdżyk /przewodniczący/
Marzenna Glabas
Tadeusz Lipiński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1029
art. 66 ust. 1, art. 74a ust. 2, art. 77 ust. 1 pkt 2,
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Protokolant specjalista Marta Przewłucka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi L. B. i Z. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 14 grudnia 2021 r. Wójt Gminy [...] (dalej: "Wójt", "organ pierwszej instancji") po rozpatrzeniu wniosku D.Z. (dalej: "inwestor", "wnioskodawca") ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch budynków inwentarskich przeznaczonych do hodowli kur niosek reprodukcyjnych z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce [...], jednocześnie określił rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia oraz warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. Wójt nie nałożył obowiązku przeprowadzenia oceny odziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r.
o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 r. poz. 247,
z późn. zm.; dalej "ustawa").
W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu L.B., Z.T. (dalej: "skarżący") i M.W. zarzucili decyzji naruszenie:
- art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy przez uznanie, że przedstawiony przez inwestora w raporcie wariant alternatywny posiada przymiot racjonalnego wariantu alternatywnego, o którym mowa w ww. przepisie,
- art. 66 ust. 1 pkt 6, pkt 6a i pkt 7 ustawy przez uznanie, że raport zawiera opis przewidywanego oddziaływania analizowanych wariantów na środowisko w zakresie wskazanym w tych przepisach;
- art. 66 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy w zw. z art. 46 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r.
o ochronie przyrody (Dz. U. z 2021 r. poz. 1098, z późn. zm.) w zw. z § 6 ust. 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. z 2022 r. poz. 2380) przez nieuwzględnienie, że w raporcie wskazano, że na terenie planowanej inwestycji i terenach sąsiednich nie stwierdzono występowania chronionych gatunków zwierząt, podczas gdy strony postępowania wielokrotnie zwracały uwagę, że występują tam bociany i żurawie,
- art. 77 ust. 1 pkt 2 ustawy przez zaniechanie przedłożenia Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu [...] (dalej; PPIS) kolejnych uzupełnień raportu, co uniemożliwiło PPIS zrewidowanie stanowiska wyrażonego w opinii z 5 czerwca 2019 r.,
- § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r. poz. 112) przez wydanie decyzji, pomimo że określając w raporcie przewidywane oddziaływanie przedsięwzięcia w zakresie emisji hałasu, wzięto pod uwagę wyłącznie pracę wentylatorów i ruch samochodowy, a pominięto emisję hałasu wywołaną pracą silosów na paszę, wentylatorów przeznaczonych do suszenia zboża i emitowanego przez zwierzęta; skarżący stwierdzili, że istnieje duże prawdopodobieństwo, że dla budynków mieszkalnych na działkach [...]będzie dochodziło do naruszeń norm zawartych w ww. przepisach;
- art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, z późn. zm., dalej: "k.p.a.") przez zaniechanie przeprowadzenia ekspertyzy pozwalającej ustalić rozmiar oddziaływania planowanej inwestycji w zakresie emisji oraz przeprowadzenia oględzin w celu ustalenia, czy na terenach znajdujących się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji występują gatunki chronione roślin i zwierząt;
- art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 ust. 1 ustawy przez pominięcie złożonych przez strony i społeczeństwo protestów, nieuwzględnienie faktów potwierdzających występowanie w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji gatunków chronionych zwierząt, odmowę dopuszczenia dowodu z opinii biegłe hydrologa na okoliczność istnienia lub braku na terenie działki [...]źródeł wody i odmowę przeprowadzenia ponownych oględzin terenu, na którym ma być realizowana planowana inwestycja;
- art. 107 § 3 k.p.a. przez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji przyczyn, z powodu których dowodom wskazującym na istnienie na terenie inwestycji gatunków ptaków chronionych organ pierwszej instancji odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Odwołania wnieśli również: Koło Gospodyń Wiejskich [...], Stowarzyszenie na Rzecz Gminy [...], W.R. i M.M. Odwołujący się wyrazili brak zgody na realizację planowanej inwestycji. Wskazali ponadto m.in. na występowania na terenie inwestycji gatunków chronionych, odmowę dopuszczenia dowodu z opinii hydrologa na okoliczność istnienia źródeł wody na działkach nr [...], błędny opis zwierząt w pierwotnej wersji raportu i pominięcie protestów mieszkańców wsi.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej: "Kolegium"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 3 k.p.a., decyzją z 21 marca 2023 r. w punkcie pierwszym utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w całości i w punkcie drugim umorzyło postępowanie odwoławcze z odwołania M.W.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium przytoczyło treść art. 59 ust. 1 pkt 2, art. 61 ust. 1 pkt 1, art. 63 ust. 1, art. 71 ust. 1 i 2, art. 73 ust. 1, art. 78 ust. 1, art. 79 ust. 1, art. 80 ust. 1 i art. 85 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy. Oceniło, że organ pierwszej instancji przeprowadził prawidłowe postępowanie, uzyskał wymagane opinie i uzgodnienia oraz zapewnił stronom oraz społeczeństwu możliwość udziału w prowadzonym postępowaniu.
Kolegium podało, że planowane przedsięwzięcie polega na budowie dwóch budynków inwentarskich o łącznej powierzchni zabudowy ok. 3740 m2, przeznaczonych do hodowli kur niosek reprodukcyjnych o łącznej obsadzie 98,22 DJP z niezbędną infrastrukturą techniczną, obejmującą posadowienie 2 zbiorników podziemnych na gaz propan-butan o pojemności 6,7 m3 każdy, montaż 4 silosów paszowych o maksymalnej pojemności 17,4 t każdy, agregatu prądotwórczego olejowego o mocy do 85 kW, budowę podziemnego bezodpływowego zbiornika na ścieki socjalno-bytowe o pojemności 6 m3, budowę 3 bezodpływowych zbiorników na ścieki technologiczne o pojemności 6 m3 każdy, wykonanie utwardzonego placu manewrowego i wewnętrznych dróg dojazdowych, wykonanie przyłącza do sieci energetycznej i wodociągowej oraz ogrodzenie terenu. Zaznaczyło, że teren wnioskowanego zamierzenia nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Kolegium wskazało, że hodowla będzie odbywać się w jednym cyklu produkcyjnym w ciągu roku, czas trwania każdego cyklu wyniesie ok. 52 tygodnie. Chów będzie prowadzony w systemie ściółkowym, bezklatkowym. Pasze dostarczane będą przez 8 zautomatyzowanych linii paszowych, zaś pojenie odbywać się będzie za pomocą dwóch zautomatyzowanych linii pojenia (kropelkowe poidła automatyczne). Pomiot będzie usuwany z kurników okresowo co 14 miesięcy i ładowany bezpośrednio na pojazdy transportowe.
Kolegium stwierdziło, że inwestor przedstawił warianty planowanego przedsięwzięcia, to jest sytuację niepodejmowania przedsięwzięcia; wariant proponowany przez inwestora, polegający na wprowadzeniu w obiektach inwentarskich, wentylatorów dachowych i ściennych i sposób ogrzewania budynków przez nagrzewnice gazowe; wariant alternatywny, polegający na wprowadzeniu w obiektach inwentarskich wentylatorów ściennych, jak również sposób ogrzewania budynków przez kotłownie węglową. Wskazało na zawarte w raporcie różnice i podobieństwa ww. wariantów. Zaznaczyło, że inwestor przedstawił również elementy, które stanowią wariant alternatywny: budowa jednego budynku inwentarskiego, co uznał za rozwiązanie niekorzystne z ekonomicznego punktu widzenia; hodowla drobiu w systemie bezściółkowym, która wiązałaby się z magazynowaniem pomiotu i tym samym większą uciążliwością odorową; inna lokalizacja - w miejscowości [...], co z uwagi na wymiary i powierzchnię działek wymuszałoby budowę kurników o mniejszej długości i skutkowałoby mniejszą obsadą drobiu i minimalną rentownością przedsięwzięcia. Kolegium stwierdziło, że realizacja przedsięwzięcia w wariancie proponowanym przez wnioskodawcę jest wariantem najbardziej korzystnym dla środowiska, a zastosowana technologia pozwoli zminimalizować negatywne oddziaływanie na środowisko. Wskazało, że w trakcie realizacji wystąpi emisja substancji do powietrza (pyłów i spalin) oraz hałasu, spowodowana eksploatacją sprzętu budowlanego i maszyn oraz środków transportu. Na etapie eksploatacji przewidziano pobór wody do pojenia zwierząt, mycia kurników oraz do celów socjalno-bytowych pracowników. Woda pobierana będzie z wodociągu wiejskiego i w ciągu roku wyniesie łącznie ok. 2 587,9 m3, a w przypadku braku - będzie dowieziona beczkowozami. Ścieki socjalne z urządzeń sanitarnych odprowadzane będą do projektowanego szczelnego zbiornika o pojemności 6,0 m3, natomiast ścieki technologiczne do 3 projektowanych szczelnych zbiorników o pojemności 3,0 m3 każdy. Ścieki deszczowe z powierzchni terenów utwardzonych i wody deszczowe z powierzchni dachów rozprowadzane będą w sposób niezorganizowany na tereny zielone gospodarstwa. Kolegium oceniło, że przy zachowaniu warunków określonych w decyzji eksploatacja planowanego przedsięwzięcia nie będzie miała negatywnego wpływu na środowisko gruntowo-wodne oraz na wody powierzchniowe i podziemne.
Kolegium wskazało, że źródłami emisji substancji do powietrza będą głównie systemy wentylacji i ogrzewania planowanych budynków inwentarskich, ruch pojazdów mechanicznych po terenie inwestycyjnym oraz ewentualna praca agregatu prądotwórczego. Zaznaczyło, że przeprowadzona w raporcie i jego uzupełnieniu analiza rozprzestrzeniania się substancji w powietrzu wykazała, że przy zachowaniu warunków określonych w sentencji niniejszej decyzji, dopuszczalne poziomy substancji w powietrzu zostaną dotrzymane. Na etapie eksploatacji przedmiotowego przedsięwzięcia poziomy substancji odoroczynnych, takich jak amoniak czy siarkowodór, pochodzących z procesu technologicznego, nie spowodują przekroczenia aktualnie obowiązujących norm określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. nr 26 poz. 87). W celu ograniczenia uciążliwości odorowych związanych z funkcjonowaniem inwestycji inwestor przewidział jako środki zaradcze: zminimalizowanie czasu trwania procesu usuwania obornika, prowadzenie procesu usuwania obornika podczas w miarę bezwietrznej pogody, usuwanie obornika i jego załadowywanie na przyczepy od strony południowej kurników celem zwiększenia odległości od zabudowy mieszkaniowej, sprawdzanie właściwego stanu technicznego i niedopuszczanie do przeładowania przyczep służących do transportu obornika, zasugerowanie odbiorcom obornika możliwości oplandekowania przyczep na czas transportu, dbanie o uprzątnięcie ewentualnych rozsypanych resztek obornika, nieskładowanie obornika na terenie fermy. Kolegium stwierdziło, że w czasie eksploatacji przedsięwzięcia głównymi źródłami emisji hałasu będą wentylatory szczytowe i dachowe budynków inwentarskich i środki transportu poruszające się po terenie inwestycji. Zauważyło, że przeprowadzona w raporcie i jego uzupełnieniu analiza oddziaływania w zakresie emisji hałasu wykazała, że eksploatacja planowanego przedsięwzięcia nie spowoduje przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku w porze dziennej i nocnej na terenach, które podlegają ochronie akustycznej przy zachowaniu warunków określonych w sentencji decyzji Wójta.
Odnosząc się do kwestii odpadów wytwarzanych w trakcie realizacji i funkcjonowania przedsięwzięcia, Kolegium stwierdziło, że zostaną one zagospodarowane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Zaznaczyło, że odpady gromadzone będą selektywnie w zamkniętych, szczennych i oznakowanych pojemnikach odpornych na działanie umieszczonych w nich odpadów, ustawionych w wyznaczonych miejscach, posiadających szczelne podłoże i zadaszenie. Inwestor zobowiązany został także do magazynowania odpadów niebezpiecznych w sposób zabezpieczający przed dostępem osób postronnych i zwierząt i do przekazywania ich uprawnionym odbiorcom. Pomiot kurzy będzie usuwany z kurników okresowo co 14 miesięcy i ładowany bezpośrednio na pojazdy transportowe. Nadto będzie odbierany w całości bezpośrednio z kurników przez rolników dysponujących niezbędnym areałem do przyjęcia obornika. Kurniki będą czyszczone okresowo, po zakończeniu cyklu produkcyjnego i usunięciu pomiotu, metodą na mokro, a dezynfekcja odbywać się będzie przez zamgławianie.
Kolegium wskazało, że teren inwestycji od strony północnej graniczy z 2 budynkami gospodarczymi magazynowymi i domem należącym do inwestora, drogą gminną i stawem (odległość obszaru inwestycji od stawu ok. 90 m), od strony wschodniej z działką nr [...] (grunty orne i budynki mieszkalne), od strony południowej z drogą gminną i działkami
nr [...] (grunty orane), nr [...] (grunty orne należące do Inwestora), nr [...] (grunty orne),
nr [...] (grunty orne), od strony zachodniej z działkami o numerach [...] (grunty orne),
[...] (grunty rolne zabudowane) i [...] (grunty orne). Obszar planowanego przedsięwzięcia położony jest poza obszarami objętymi ochroną na podstawie ustawy o ochronie przyrody. Najbliżej położony obszar Natura 2000, obszar specjalnej ochrony ptaków Doliny [...], zlokalizowany jest w odległości 17,1 km od terenu przewidzianego pod inwestycję. Teren inwestycji znajduje się poza granicami korytarzy ekologicznych i lasów lęgowych. Inwestycja zlokalizowana jest w obrębie gruntów rolniczych, zatem nie nastąpi ograniczenia rozprzestrzeniania się i migracji zwierząt i nie dojdzie do zachwiania różnorodności biologicznej terenu. Krajobraz tego rejonu przedstawia cechy charakterystyczne dla obszarów używanych rolniczo z obszarowymi fermami drobiu. Planowana inwestycja wpisze się w istniejący krajobraz i nie będzie stanowiła dominanty. Nie wpłynie również na pogorszenie walorów krajobrazowych terenu, dzięki nasadzeniom zieleni i kolorystyce budynków. Kolegium zaznaczyło, że w celu zapobieżenia szkodom, nałożono warunek prowadzenia prac przygotowawczych ingerujących w pokrycie glebowe poza sezonem lęgowym ptaków, a w przypadku braku takiej możliwości – pod nadzorem specjalisty ornitologa, który oceni możliwość podjęcia prac.
Kolegium wskazało ponadto, że z analizy zgromadzonej dokumentacji wynika, że nie przewiduje się bezpośredniego wpływu przedsięwzięcia na stan jakościowy i ilościowy wód powierzchniowych. Przyjęte rozwiązania techniczne pozwolą zabezpieczyć środowisko wodne przed zanieczyszczeniem wód powierzchniowych. Ze względu na skalę, charakter i zakres przedmiotowego przedsięwzięcia stwierdzono, że planowana inwestycja nie będzie stwarzać zagrożeń dla osiągnięcia celów środowiskowych jednolitych części wód, w tym będzie odbywała się w sposób zapewniający nienaruszalność przepisów prawnych dotyczących ochrony wód, określonych w Planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły. Planowana inwestycja położenia jest poza obszarami ochronnymi wód śródlądowych i obszarami wodno-błotnymi lub innymi obszarami o niskim poziomie wód gruntowych.
Kolegium podkreśliło, że decyzja o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań nie jest wydawana w ramach tzw. uznania administracyjnego. Organ administracji publicznej może zatem odmówić ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji planowanego przez wnioskodawcę przedsięwzięcia jedynie w przypadkach ściśle określonych w ustawie, to jest w art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 ustawy, art. 80 ust. 2, art. 81 ust. 2 i ust. 3 ustawy. Natomiast jeżeli żadna z okoliczności wymienionych w tych przepisach nie zachodzi, organ jest obowiązany do określenia środowiskowych uwarunkowań.
Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że nie występują wskazane powyżej przesłanki niepozwalające na ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji planowanego przedsięwzięcia i zasadnie odstąpił od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy, biorąc pod uwagę, że:
- posiadane na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dane na temat przedsięwzięcia i elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko pozwalają wystarczająco ocenić jego oddziaływania na środowisko i ustalić warunki jego realizacji,
- ze względu na rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia oraz jego brak powiązania z innymi przedsięwzięciami w chwili obecnej nie istnieje możliwość ponadnormatywnego kumulowania się oddziaływań tego przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami zlokalizowanymi poza terenem inwestycyjnym,
- nie stwierdzono możliwości negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody.
Kolegium stwierdziło, że przedłożony przez wnioskodawcę raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko jest spójny, kompletny i zawiera wszelkie dane oraz spełnia wszelkie wymogi wskazane w art. 66 ustawy. Z tego względu mógł stanowić podstawę do wydania decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia planowanego przez wnioskodawcę. Zaznaczyło, że raport opracowany został przez osoby dysponujące stosowną wiedzą i doświadczeniem. W toku prowadzonego postępowania wiarygodność danych zawartych w raporcie nie została zakwestionowana przez przedstawienie dowodu innego, lecz równoważnego pod względem merytorycznym w stosunku do raportu. Przedłożony przez wnioskodawcę raport był przedmiotem analizy dokonanej przez organy współdziałające, tj.: Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska [...] (dalej: RDOŚ), Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (dalej: PPIS) oraz Dyrektora Zarządu Zlewni [...]Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, które w toku postępowania nie zakwestionowały pod względem merytorycznym zawartych w tym dokumencie danych i wyliczeń. Wydając zaskarżoną decyzję, Wójt uwzględnił w całości wynik współdziałania z powyższymi organami, gdyż inkorporował do decyzji określone przez te organy warunki realizacji przedsięwzięcia.
Odnosząc się do zarzutów odwołujących się, Kolegium stwierdziło, że większość zarzutów sprowadza się do niczym nie popartego twierdzenia, że przedsięwzięcie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko oraz życie i zdrowie okolicznych mieszkańców. Zauważyło, że przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko wykazała, że planowane przedsięwzięcie na żadnym z etapów nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych poziomów emisji zanieczyszczeń do powietrza oraz poziomu hałasu na terenie chronionym akustycznie przy zachowaniu określonych w decyzji warunków. Nie dojdzie do zanieczyszczenia wód powierzchniowych ani podziemnych. Oddziaływanie odorowe zostanie w dostępnie możliwy sposób ograniczone. Gospodarka powstałym na fermie nawozem naturalnym nie spowoduje pogorszenia środowiska, gdyż wykorzystany zostanie przez jego odbiorców w sposób zgodny z Kodeksem Dobrych Praktyk Rolniczych. Powstałe na fermie odpady zagospodarowane zostaną i przekazane odbiorcom w sposób zgodny z przepisami ustawy o odpadach. Określony w decyzji sposób zagospodarowania pomiotu kurzego, dezynfekcji kurników, postępowania ze sztukami padłymi oraz zagospodarowania ścieków zapewnia bezpieczeństwo mikrobiologiczne.
Kolegium nie uznało za uzasadniony zarzut dotyczący przeprowadzenia kolejnych oględzin miejsca planowanego przedsięwzięcia w okresie wegetacyjnym. Stwierdziło, że przeprowadzona ocena i sformułowane warunki pozwalają na zminimalizowanie ewentualnego negatywnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na organizmy chronione (pkt. 1.2.6-8 decyzji Wójta). Nie było też potrzeby uzyskania opinii hydrologicznej, gdyż planowane zamierzenie w dostatecznym stopniu zapewnia ochronę wód powierzchniowych i podziemnych (pkt. 1.2.10-13,18-19, 21 oraz pkt. 1.3.8-10 decyzji) Z tego samego powodu nie ma znaczenia liczba zbiorników wodnych występujących na terenie wsi, gdyż planowane przedsięwzięcie nie stanowi zagrożenia dla stanu ich wody. W ocenie Kolegium zaproponowany i przedstawiony w raporcie przez wnioskodawcę wariant alternatywny spełnia wymogi art. 66 ust. 1 pkt 5 lit a ustawy. Fakt, że PPIS nie otrzymał do oceny kolejnych uzupełnień raportu nie ma znaczenia, skoro organ ten uznał, że dokument ten był wystarczający do uzgodnienia przedsięwzięcia. Badając poziom hałasu, brano pod uwagę główne źródła hałasu. Metodologię obliczeń akustycznych zaakceptowały wyspecjalizowane organy - RDOŚ i PPIS. Kolegium stwierdziło, że zarzuty dotyczące przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu na działkach [...]są gołosłowne.
Wyjaśniając motywy umorzenia postępowania z odwołania M.W., Kolegium stwierdziło, że temu odwołującemu się nie przysługiwał w postępowaniu przymiot strony, gdyż dzierżawi on udział w działce rolnej położonej w miejscowości [...]. Nieruchomość ta położona jest ponad 900 m poza terenem oddziaływania planowanego zamierzenia. Teren tej nieruchomości z całą pewnością znajduje się zatem poza obszarem oddziaływania planowanego zamierzenia. Kolegium dodało, że nieruchomość ta ma charakter rolny, więc typowe oddziaływania rolnicze z planowanego zamierzenia w żaden sposób nie wpłyną na ewentualne ograniczenia w jej zagospodarowaniu.
W skardze wywiedzionej do Sądu na decyzję Kolegium skarżący powtórzyli w całości zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji Wójta. Zarzucili ponadto, że Kolegium naruszyło art. 138 § 1 pkt 1 i 3 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji Wójta, podczas gdy powinno uchylić tę decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia oraz przez wydanie decyzji zawierającej rozstrzygnięcie nieprzewidziane w art. 138 § 1 k.p.a.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zobowiązanie organów obu instancji do przyjęcia oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Sądu wydanym w niniejszej sprawie. Ponadto wnieśli o rozpoznanie sprawy w trybie zwykłym na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi powtórzono argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji Wójta. Zarzucono ponadto, że Kolegium wskazało, że jednym z wariantów alternatywnych miał być wariant lokalizacyjny (zmiana lokalizacji na miejscowość [...]), lecz z treści raportu wprost wynika, że "Nie brano pod uwagę innej lokalizacji budynku - ze względu na korzystne położenie komunikacyjne - dojazd od drogi lokalnej". Stwierdzili, że mylnie wskazano w raporcie, że w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji nie ma innych budynków inwentarskich, gdyż w odległości 150 m i 200 m od planowanej inwestycji znajduje się produkcja bydła i trzody chlewnej (krowy mleczne do 40 DJP i produkcja wieprzowiny). Dodali, że w odległości 150 m od planowanej inwestycji jest wylewana do gruntu gnojowica ze znajdującej się poza terenem wsi produkcji ok. 3000 świń. Brak uwzględnienia tych okoliczności i zaniechanie obowiązku zbadania wpływu tych inwestycji na siebie zdaniem skarżących stanowi znaczący brak w przedłożonym raporcie. Zarzucili ponadto, że wbrew twierdzeniu autora raportu wystąpią przekroczenia w zakresie immisji siarkowodoru. Na str. 33 raportu podano bowiem, że immisja siarkowodoru w kierunku północno-zachodnim dla zabudowy oddalonej o 50 m wynosi 12,4 ug/m3, natomiast ustalona norma wynosi 11,3 ug/m3.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i argumentację tam przedstawioną. Kolegium wyraziło zgodę na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i podało, że ma możliwości techniczne odbywania rozprawy zdalnej.
W piśmie procesowym z 14 czerwca 2023 r. uczestniczka postępowania M.K. stwierdziła m.in., że Rada Gminy [...] uchwałą z 27 kwietnia 2023 r. nr 319/XXXIV/2023, opublikowaną 11 maja 2023 r., uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wsi [...].
Stowarzyszenie [...]w piśmie procesowym z 3 sierpnia 2023 r. sprzeciwiło się inwestycji i wniosło o uchylenie, zmianę i stwierdzenie nieważności wydanych w sprawie decyzji.
Na rozprawie 8 sierpnia 2023 r. pełnomocnik skarżących złożył zaświadczenie
z 4 sierpnia 2023 r., odnoszące się do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...]. Pełnomocnik podtrzymał skargę i argumenty w niej zawarte.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Rozpatrując sprawę w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji planowanego przedsięwzięcia, należy mieć na uwadze specyfikę wydawanego rozstrzygnięcia, które nie ma charakteru uznaniowego. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest rozstrzygnięciem związanym, a jej treść jest uzależniona od spełnienia ściśle określonych przesłanek. Przy czym w art. 81 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa
w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 r.
poz. 247, z późn. zm.; dalej "ustawa") ustawodawca szczegółowo określił katalog okoliczności uzasadniających odmowę określenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia. Oznacza to, że odmowa określenia środowiskowych uwarunkowań może zostać orzeczona tylko wówczas, gdy zaistnieją konkretne i określone prawem przesłanki. W rozpoznawanej sprawie przesłanki takie nie wystąpiły,
a kontrolowana decyzja jest zgodna z prawem.
W skardze zarzucono, że Kolegium naruszyło art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy przez uznanie, że przedstawiony przez inwestora w raporcie wariant alternatywny spełnia wymogi racjonalnego wariantu alternatywnego, o którym mowa w ww. przepisie. Uzasadniając ten zarzut wskazano, że opisany w raporcie wariant alternatywny zmienia sposób oddziaływania inwestycji na środowisko jedynie w aspekcie paliwa użytego do ogrzewania, a w przypadku omawianej inwestycji głównym emitentem oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko są systemy wentylacyjne w obiektach inwentarskich, które emitują substancje odorotwórcze i hałas, którego źródłem będzie również ruch kołowy pojazdów obsługujących fermę. Zarzucono również, że Kolegium wbrew treści raportu stwierdziło, że jednym z wariantów alternatywnych miał być wariant lokalizacyjny, podczas gdy z raportu wynika wprost, że nie brano pod uwagę innej lokalizacji budynku.
Nie budzi wątpliwości, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy raport
o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać m.in. opis wariantów uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania, w tym: wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego
z uzasadnieniem ich wyboru. Podkreślić jednocześnie należy, że raport nie może być rozumiany formalnie wyłącznie jako pierwotny dokument, ale obejmuje również jego uzupełnienia, aneksy itp., które muszą być sporządzone przez osobę posiadającą kwalifikacje określone w art. 74a ust. 2 ustawy. Organy orzekają bowiem nie w oparciu
o pierwotną treść raportu o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia, ale treść, na którą składają się również wyjaśnienia i uzupełnienia dotyczące zawartości raportu określonej w art. 66 ust. 1 ustawy, składane formalnie w toku postępowania wyjaśniającego przez wnioskodawcę (zob. wyrok\i NSA z 5.06.2019 r. II OSK 750/19 i 1.06.2021 r. III OSK 2478/21, wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych zostały opublikowane pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wbrew ww. zarzutowi, inwestor przedstawił racjonalny wariant alternatywny przedsięwzięcia. Przyznać należy, że przedstawiony na s. 24 raportu wariant alternatywny rzeczywiście nie jest wystarczający, gdyż stwierdzono tam, że racjonalny wariant alternatywny może dotyczyć sposobu karmienia i pojenia ptaków lub konstrukcji budynku, jednak nie będzie miało to znaczących skutków dla wpływu przedsięwzięcia na środowisko, a innym kryterium może być zastosowanie innego źródła energii, np. ogrzewania węglowego, co zwiększyłoby wielkość emisji zanieczyszczeń do środowiska
i wymagałoby zmian konstrukcyjnych budynku oraz odmiennych rozwiązań wentylacji. Stwierdzono też, że nie brano pod uwagę innej lokalizacji budynku ze względu na korzystne położenie, a położenie i kształt działki oraz specyfika budynków kurników (wydłużone budynki ze względu na technologię zadawania paszy i uprzątanie pomiotu) wyklucza wariant zmieniający położenie budynków na działce. Rozważano także zainstalowanie jedynie wentylatorów ściennych, co byłoby niekorzystne ze względu na parametry wynoszenia i rozpraszania zanieczyszczeń w powietrzu. Skarżący pominęli jednakże, że w odpowiedzi na wezwanie Wójta z 14 sierpnia 2019 r. inwestor w piśmie
z 30 sierpnia 2019 r. (podpisanym również przez autora raportu) wskazał elementy, które stanowią racjonalny wariant alternatywny i ich ewentualne skutki dla środowiska. Jako elementy ww. wariantu wymieniono: budowę jednego budynku inwentarskiego do hodowli kur niosek, wyjaśniając, że skutkowałoby to zmniejszeniem obsady drobiu w gospodarstwie, hodowlę innego rodzaju drobiu np. kurcząt brojlerów lub hodowlę drobiu w systemie bezściółkowym bądź klatkowym, a także budowę obiektów w innej lokalizacji, to jest na działkach nr [...]. Jednocześnie inwestor przedstawił ocenę każdego z tych wariantów, wywodząc, że te rozwiązania nie byłyby korzystne z ekonomicznego punktu widzenia, z uwagi na niższy poziom dobrostanu ptaków lub ze względu na większą ingerencję na środowisko (zwiększenie ilości generowanych odpadów, zwiększenie zużycia energii i wody, zwiększenie emisji zanieczyszczeń do powietrza i większą uciążliwość odorową).
Skarżący podnieśli, że raport uchybia również art. 66 ust. 1 pkt 6, pkt 6a i pkt 7 ustawy, gdyż w ich ocenie raport nie zawiera opisu przewidywanego oddziaływania analizowanych wariantów na środowisko. Zgodnie z ww. przepisami raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać: określenie przewidywanego oddziaływania analizowanych wariantów na środowisko, w tym również w przypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej i katastrofy naturalnej i budowlanej, na klimat, w tym emisje gazów cieplarnianych i oddziaływania istotne z punktu widzenia dostosowania do zmian klimatu, a także możliwego transgranicznego oddziaływania na środowisko, a w przypadku drogi, o której mowa w art. 24ga ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, także wpływu planowanej drogi na bezpieczeństwo ruchu drogowego (pkt 6); porównanie oddziaływań analizowanych wariantów na: a) ludzi, rośliny, zwierzęta, grzyby i siedliska przyrodnicze, wodę i powietrze, b) powierzchnię ziemi,
z uwzględnieniem ruchów masowych ziemi, i krajobraz, c) dobra materialne, d) zabytki
i krajobraz kulturowy, objęte istniejącą dokumentacją, w szczególności rejestrem lub ewidencją zabytków, e) formy ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 ustawy
z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, w tym na cele i przedmiot ochrony obszarów Natura 2000, oraz ciągłość łączących je korytarzy ekologicznych, f) elementy wymienione w art. 68 ust. 2 pkt 2 lit. b, jeżeli zostały uwzględnione w raporcie
o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub jeżeli są wymagane przez właściwy organ, g) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-f (pkt 6a)
i uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu, z uwzględnieniem informacji, o których mowa w pkt 6 i 6a (pkt 7).
W rozdziale 9 raportu zawarto informacje wymagane przez art. 66 ust. 1 pkt 6 ustawy, w szczególności oddziaływanie przedsięwzięcia w każdej fazie (realizacji, eksploatacji
i likwidacji) na powietrze i klimat akustyczny, oddziaływanie przedsięwzięcia w aspekcie odorów, a także przeanalizowano możliwość wystąpienia poważnej awarii przemysłowej
i możliwość transgranicznego oddziaływania na środowisko. W rozdziale 10 raportu "Porównanie oddziaływań analizowanych wariantów" zawarto w formie tabeli porównanie oddziaływań analizowanych wariantów – wybranego przez inwestora i wariantu alternatywnego – na elementy środowiska, w tym m.in. na ludzi, rośliny, zwierzęta, grzyby i siedliska przyrodnicze, wodę i powietrze, powierzchnię ziemi, z uwzględnieniem ruchów masowych ziemi, krajobraz czy formy ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, w tym na cele i przedmiot ochrony obszarów Natura 2000 oraz ciągłość łączących je korytarzy ekologicznych. Przedstawiono też analizy wpływu inwestycji na zmianę klimatu i jednolite części wód powierzchniowych i podziemnych,
a także, choć lakonicznie, wzajemne oddziaływanie między ww. elementami. Uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu z uwzględnieniem informacji, o których mowa w rozdziałach 9 i 10, którym przypisano określone wartości punktów, zawiera tabela przedstawiona w rozdziale 11 raportu. Stwierdzono, że po zsumowaniu punktów, do realizacji wybrano wariant proponowany przez inwestora, zgodny z projektem technicznym i technologicznym. Ponadto, w piśmie inwestora z 30 sierpnia 2019 r. wyjaśniono, że przedstawienie racjonalnego wariantu alternatywnego jest możliwe, gdy wariant planowany przez inwestora może powodować negatywne oddziaływanie na środowisko, np. gdyby przewidywana do stosowania technologia powodowała zagrożenie dla zdrowia i życia lub dla środowiska, przewidywana do stosowania technologia była przestarzała i w sytuacji gdy inwestor widzi możliwość realizacji takiego wariantu. Nie rozważano więc wariantu różnego od zaproponowanego przez inwestora pod względem kryteriów technologicznych, takich jak rodzaj użytych materiałów, moc i produktywność zainstalowanych urządzeń, gdyż są to rozwiązania typowe dla ferm hodowlanych, stosowanych w praktyce w całym kraju, pozwalające prowadzić hodowlę zgodne z zaleceniami zamieszczonymi
w Dokumencie Referencyjnym na temat najlepszych dostępnych technik (ang. Best Available Techniques reference document, BREF) w zakresie Intensywnego Chowu Drobiu i Trzody Chlewnej. Oceniono, że przedstawiony w raporcie wariant jest najbardziej korzystny dla środowiska i dla inwestora, a zastosowana na fermie technologia będzie odpowiadała standardom europejskim i pozwoli zminimalizować negatywne oddziaływanie na środowisko, które powoduje każda działalność człowieka. W konkluzji stwierdzono, że jest to wariant najkorzystniejszy dla środowiska.
Uwzględniając powyższe nie można podzielić oceny skarżących, że inwestor naruszył ww. przepisy ustawy.
Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy w zw. z art. 46 ustawy o ochronie przyrody w zw. z § 6 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt przez stwierdzenie w raporcie, że na terenie planowanej inwestycji i terenach sąsiednich nie stwierdzono występowania chronionych gatunków zwierząt, podczas gdy zdaniem skarżących występują tam bociany i żurawie.
Należy zauważyć, że inwestor w zmienionej pismem z 4 października 2019 r. wersji raportu wymienił gatunki zwierząt chronionych występujące w okolicy terenu inwestycji, przy czym rzeczywiście nie stwierdził, że na terenie działki inwestora występują gatunki chronione. Zarówno raport, jak i ww. pismo zmieniające, zostały sporządzone przez osobę, która spełnia wymagania określone w art. 74a ust. 2 ustawy (zob. złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenie autora raportu o oddziaływaniu na środowisko
z 22 maja 2018 r.) w zakresie wykształcenia i doświadczenia w wykonywaniu raportów o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Ponadto, raportu w tym zakresie nie zakwestionował wyspecjalizowany organ ochrony środowiska – RDOŚ. Co więcej, w postanowieniu z 23 maja 2019 r. RDOŚ stwierdził w oparciu o zgromadzony materiał i wiedzę własną, że "z uwagi na rolny charakter przedmiotowego obszaru (pola uprawne) nie jest on cennym siedliskiem przyrodniczym. Planowane przedsięwzięcie nie będzie oddziaływać na stan szaty roślinnej na ww. obszarze (...). Teren inwestycyjny znajduje się poza granicami korytarzy ekologicznych oraz lasów łęgowych. Nie nastąpi ograniczenie rozprzestrzeniania się i migracji zwierząt oraz nie dojdzie do zachwiania różnorodności biologicznej terenu. (...) Teren inwestycyjny stanowi agrocenozę o niewielkim biologicznym zróżnicowaniu, która siedliskowo odpowiada tylko niektórym gatunkom związanym z krajobrazem rolniczym. Na przedmiotowym terenie nie można wykluczyć występowania ptaków związanych z agrocenozami takich jak skowronek (Alauda arvensis) wybierających zadarnienienia na granicy pól i zadrzewień. Budowa planowanych budynków na gruncie rolnym, może przez zajęcie części terenu zniszczyć i zawłaszczyć siedlisko tych ptaków. Chociaż dotyczyć to może gatunków pospolitych, to jednak objętych ochroną. Budynki inwentarskie zajmą część gruntu będącego możliwym siedliskiem tych gatunków, lecz nie będą stanowić zagrożenia dla populacji tych gatunków, które są pospolite i rozpowszechnione". W tej sytuacji trudno uwzględnić nie potwierdzone zarzuty skarżących dotyczące pominięcia występowania dwóch gatunków ptaków chronionych. Zaznaczyć należy, że wbrew twierdzeniu zawartemu w skardze, strony postępowania przez okres niemal pięciu lat trwania postępowania administracyjnego nie przedłożyły żadnego dowodu potwierdzającego występowanie na terenie inwestycji bocianów i żurawi. Dodać należy, że nawet nie uprawdopodobniono takiej okoliczności, np. w postaci zdjęcia, dokumentującego występowanie gatunków chronionych na terenie planowanej inwestycji. Podkreślić jednocześnie należy, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że zasadność zastrzeżeń składanych wobec raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie może jedynie opierać się na twierdzeniu danej strony. Raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przysługuje bowiem szczególna wartość dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy planowanego do realizacji przedsięwzięcia. Podważenie jego ustaleń mogłoby nastąpić co do zasady przez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych, w szczególności sporządzonej przez specjalistów dysponujących fachową wiedzą, której wnioski pozostawałyby w sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora (por. wyroki NSA z 20.03.2014 r. II OSK 2564/12; z 10.12.2015 r. II OSK 974/14, z 25.05.2022 r. III OSK 1134/21). Należy również mieć na uwadze, że raport jest dowodem prywatnym
o szczególnej mocy dowodowej. Jego szczególny charakter wynika przede wszystkim z kompleksowej oceny przedsięwzięcia i analizy aspektów technologicznych, prawnych, organizacyjnych i logistycznych jego funkcjonowania w powiązaniu ze sobą. Szczególna moc dowodowa raportu znajduje również potwierdzenie w utrwalonej linii orzecznictwa, zgodnie z którą sąd może oceniać raport o oddziaływaniu na środowisko jedynie pod kątem poprawności formalnej, tj. zgodności jego treści z przepisami określającymi sposób sporządzania, jego zawartość, logiki wywodów oraz weryfikacji sporządzenia raportu przez osobę uprawnioną. Kwestionowanie ustaleń raportu przez uczestników postępowania jest co do zasady możliwe przez przedłożenie opinii sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne w danej dziedzinie wykształcenie i doświadczenie zawodowe (zob. wyroki NSA z 11.07.2013 r. II OSK 639/13 i z 28.08.2014 r. II OSK 495/13). Nie jest więc wystarczające samo podważanie zawartych w nim ustaleń bez przedłożenia stosownych dowodów (zob. wyrok NSA z 1.06.2021 r. III OSK 2478/21).
Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 77 ust. 1 pkt 2 ustawy przez zaniechanie przedłożenia Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu kolejnych uzupełnień raportu w celu ich weryfikacji i ewentualnego wpływu na opinię tego organu z 5 czerwca 2019 r. Zgodnie z ww. przepisem, jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania decyzji zasięga opinii organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3a, 10-19 i 21-28, oraz uchwały, o której mowa w art. 72 ust. 1b, chyba że - w przypadku przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - organ ten wyraził wcześniej opinię, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Niewątpliwie, skoro art. 77 ust. 1 pkt 2 ustawy nakłada obowiązek uzgodnienia i zaopiniowania warunków realizacji przedsięwzięcia w przypadku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, to obowiązek ten obejmuje także przypadek, gdy następuje uzupełnienie tej oceny w takim zakresie, w jakim dotyczy to zadań regionalnego dyrektora ochrony środowiska i państwowego powiatowego inspektora sanitarnego (tak NSA w wyroku z 6.06.2023 r. III OSK 2368/21). Zgodnie natomiast z art. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2023 r. poz. 338) Państwowa Inspekcja Sanitarna jest powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności poprzez sprawowanie nadzoru nad warunkami: 1) higieny środowiska, 2) higieny pracy w zakładach pracy, 3) higieny radiacyjnej, 4) higieny procesów nauczania i wychowania, 5) higieny wypoczynku i rekreacji, 6) zdrowotnymi żywności, żywienia i produktów kosmetycznych, 7) higieniczno-sanitarnymi, jakie powinien spełniać personel medyczny, sprzęt oraz pomieszczenia, w których są udzielane świadczenia zdrowotne – w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych. Z treści opinii PPIS z 5 czerwca 2019 r. wynika, że organ ten otrzymał uzupełnienie raportu z 24 lutego 2019 r. w zakresie gospodarki wodno-ściekowej i ochrony wód, ochrony przed hałasem, ochrony powietrza oraz gospodarki odpadami. PPIS nie otrzymał pisma z 30 sierpnia 2019 r. dotyczącego opisu elementów wariantu alternatywnego przedsięwzięcia, uzupełnienia z 4 października 2019 r., dotyczącego zmiany raportu w zakresie rozdziału 3.1.5 – Zwierzęta, a także wyjaśnień dotyczących wątpliwości mieszkańców co do sprzedaży obornika, elementów urządzeń melioracyjnych, składu preparatów ograniczających wydzielanie substancji odorowych ze ściółki w budynkach inwentarskich i składu paszy wykorzystywanej w żywieniu stad reprodukcyjnych oraz ponownego wskazania rozmieszczenia pasa zieleni izolacyjnej i obsługi komunikacyjnej fermy. Tym samym brak przedłożenia PPIS ww. uzupełnień raportu nie mogło mieć wpływu na zmianę opinii tego organu z 5 czerwca 2019 r., skoro uzupełnienia nie obejmowały materii ocenianej przez organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Bezpodstawne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia
w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku przez pominięcie w raporcie emisji hałasu wywołanej pracą silosów na paszę, wentylatorów przeznaczonych do suszenia zboża i hałasu emitowanego przez zwierzęta i uwzględnienie wyłącznie pracy wentylatorów i ruchu samochodowego. Podkreślić należy, że raport był oceniany pod względem przekroczenia norm hałasu przez RDOŚ i PPIS. Bez wątpienia te wyspecjalizowane organy ochrony środowiska i inspekcji sanitarnej posiadały wiedzę
o źródłach hałasu, które wchodzą w skład przedmiotowego przedsięwzięcia, a także mogą ewentualnie występować na terenie typowej inwestycji polegającej na przemysłowej hodowli kur – niosek, gdyż przedsięwzięcia takie obecnie nie są wyjątkowe czy wysoce specjalistyczne technologicznie. W raporcie wskazano, że w fazie eksploatacji głównymi źródłami hałasu ciągłego na terenie planowanego przedsięwzięcia będą: źródła punktowe – wentylatory ścienne i dachowe kurników o mocy akustycznej 69 dB każdy oraz czasie pracy 16 h w porze dziennej i 8 h w porze nocnej i źródło liniowe – transport samochodowy (przyjęto wjazd i wyjazd 10 samochodów tylko w porze dziennej). Na wezwanie RDOŚ
z 3 stycznia 2019 r., które dotyczyło m.in. ponownego wykonania obliczenia rozprzestrzeniania się hałasu w środowisku dla planowanej inwestycji z uwzględnieniem wszystkich powierzchniowych źródeł hałasu, tj. źródła hałasu typu budynek, związane z utrzymaniem i chowem kur oraz pracą urządzeń i instalacji zlokalizowanych wewnątrz przedmiotowych kurników, inwestor w piśmie z 24 lutego 2019 r. ponownie obliczył propagację hałasu w środowisku. Wykazał, że na terenach objętych ochroną akustyczną (sąsiadująca zabudowa zagrodowa i budynki mieszkalne w postaci 4 punktów obserwacji) nie stwierdzono przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu zarówno w porze dziennej i nocnej. Stwierdzone w porze nocnej przekroczenie dopuszczalnego poziomu 45 dB za południową granicą terenu inwestycji nie koliduje z obowiązującymi przepisami, gdyż występuje na terenach pól uprawnych, które nie są objęte ochroną akustyczną. Podkreślić należy, że ten dokument był oceniany przez oba organy uzgadniające, które nie zgłosiły zastrzeżeń co do jego prawidłowości. Organy te nie uznały też za konieczne uwzględnianie takich elementów emitujących hałas, jak hodowany drób czy silosy na paszę. Zaznaczyć należy, że z zawartego w raporcie opisu przedsięwzięcia nie wynika, że inwestycja ma obejmować wentylatory do suszenia zboża. Przeciwnie, w pkt. 2.2 raportu stwierdzono, że "gotowe mieszanki pokarmowe zadawane będą automatycznie (komputerowe sterowanie) do karmideł", zatem kury będą karmione paszami, a nie zbożem, co sugeruje treść skargi.
Oceniając kwestię hałasu PPIS stwierdził w swojej opinii, że: "Przeprowadzone
w "raporcie ośś" analizy rozprzestrzeniania się substancji w powietrzu oraz hałasu (wykonane przy użyciu programu komputerowego) wykazały, że w trakcie eksploatacji planowanego przedsięwzięcia, przy zachowaniu warunków określonych w sentencji niniejszego postanowienia i ustaleń raportu, zostaną dotrzymane dopuszczalne poziomy substancji w powietrzu oraz dopuszczalne poziomy hałasu na terenach chronionych akustycznie, które są normowane w obowiązujących przepisach tj. w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2010 Nr 16 poz. 87),w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2012 r. poz. 1031), w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r. poz. 112)". Podobnie RDOŚ w postanowieniach z 23 maja 2019 r. i z 22 lutego 2021 r. stwierdził, że w czasie eksploatacji przedmiotowego przedsięwzięcia głównymi źródłami emisji hałasu będą wentylatory szczytowe i dachowe budynków inwentarskich oraz środki transportu poruszające się po terenie inwestycji. Zauważył, że przeprowadzona w raporcie analiza oddziaływania w zakresie emisji hałasu wykazała, że przy zachowaniu warunków określonych w sentencji niniejszego postanowienia, eksploatacja planowanego przedsięwzięcia nie spowoduje przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu na terenach chronionych akustycznie.
Błędne są wywody skarżących, że wadliwie wykonano analizę akustyczną, gdyż budynki na działkach nr [...]posiadają mniejsze oddziaływanie akustyczne w porze dziennej (40,8 dB) niż budynki zlokalizowane w dalszej odległości - na działce nr [...] (42,1 dB). Skarżący pominęli bowiem, że emitory hałasu nr 21-28 znajdują się znacznie bliżej tej działki niż działek nr [...] (zob. Wyniki obliczeń poziomu dźwięku dB(A) – załączonego do ww. uzupełnienia raportu). Logiczne jest zatem, że hałas na tej działce będzie większy.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 3b ustawy przez brak w raporcie informacji na temat powiązań z innymi przedsięwzięciami. Stosownie do art. 66 ust. 1
pkt 3b ustawy raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust. 1 oraz zawierać informacje na temat powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem. Wbrew zarzutowi skargi,
w rozdziale 6 raportu oceniono możliwość kumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem. Stwierdzono, że na terenie działki istnieją dwa budynki gospodarcze dla rolnictwa, w których nie jest prowadzona produkcja rolnicza (hodowla) zatem nie może dojść do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem. Wywiedziono ponadto, że w promieniu 380 m od planowanej inwestycji brak jest innych przedsięwzięć
(w rozumieniu rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko), które mogłyby prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem. Podkreślić należy, że do skargi nie załączono żadnego dokumentu, który uwiarygadniałby twierdzenie o istnieniu przedsięwzięcia, o którym mowa w ww. przepisie. Wskazane w skardze hodowle ("do 40 DJP" krów mlecznych i hodowla trzody chlewnej, co do której nie podano, że wynosi 40 DJP lub więcej) nie są zaliczane do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie bowiem z § 3 ust. 1 pkt 103 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71) do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się chów lub hodowlę zwierząt, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 51, w liczbie nie mniejszej niż 40 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP), jeżeli działalność ta prowadzona będzie w odległości mniejszej niż 100 m od następujących terenów w rozumieniu przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, nie uwzględniając nieruchomości gospodarstwa, na którego terenie chów lub hodowla będą prowadzone: mieszkaniowych, innych zabudowanych z wyłączeniem cmentarzy i grzebowisk dla zwierząt, zurbanizowanych niezabudowanych, rekreacyjno-wypoczynkowych z wyłączeniem kurhanów, pomników przyrody oraz terenów zieleni nieurządzonej niezaliczonej do lasów oraz gruntów zadrzewionych i zakrzewionych. Zaznaczyć również należy, że Wójt, jako organ właściwy do wydawania na terenie gminy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, bez wątpienia posiadałby wiedzę co do istnienia przedsięwzięcia, które mogłoby być powiązane z planowaną inwestycją i nakazał uzupełnić raport w omawianym zakresie, w szczególności, gdyby wydał uprzednio decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla jakiegokolwiek przedsięwzięcia znajdującego się w pobliżu terenu, na którym planuje się realizację spornej inwestycji.
Należy ponadto zauważyć, że zgodnie z art. 3 pkt 13 ustawy przedsięwzięciem jest zamierzenie budowlane lub inna ingerencja w środowisko polegająca na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. Nawożenie gruntu rolnego, w tym gnojowicą, nie jest "przedsięwzięciem" w rozumieniu ustawy o udostępnianiu informacji
o środowisku (...), a tym samym bez znaczenia w sprawie jest okoliczność, że w odległości 150 m od terenu, na którym planowana jest sporna inwestycja, wylewana jest gnojowica
ze znajdującej się poza terenem wsi produkcji ok. 3000 świń.
Błędne są wywody skargi, jakoby na s. 33 raportu wykazano, że wystąpią przekroczenia zakresie immisji siarkowodoru. Skarżący stwierdzili, że podano tam, że "pomiary na wysokości 1,5 m n.p.t immisji siarkowodoru w kierunku północno - zachodnim dla zabudowy oddalonej o 50 m wynosi 12,4 ug/m3, natomiast ustalona norma wynosi 11,3 ug/m3". Tymczasem w raporcie stwierdzono, że "Na podstawie obliczeń stężeń zanieczyszczeń wykonanych programem Operat FB w receptorach o wysokości 1,5 m n.p.t. immisja amoniaku i siarkowodoru wyniesie odpowiednio: zabudowa oddalona o 50 m w kierunku północno-zachodnim – 12,4 i 0,52 µg/m3, (...) nie przekraczając przy normalnej eksploatacji fermy progów odczuwalności węchowej (SPWW) substancji złowonnych wynoszących w przypadku amoniaku 3 680 µg/m3 (zapach amoniakalny, drażniący) i siarkowodoru 11,3 µg/m3 (zapach zgniłych jaj)." Z raportu wynika więc jednoznacznie, że to immisja amoniaku wyniesie 12,4 ug/m3 , nie zaś siarkowodoru, jak to podano w uzasadnieniu skargi. Norma dla siarkowodoru – wynosząca 11,3 µg/m3 – bez wątpliwości nie zostanie przekroczona, skoro immisja tej substancji wyniesie tylko 0,52 µg/m3. Na marginesie dodać wypada, że RDOŚ ocenił, że na etapie eksploatacji przedmiotowego przedsięwzięcia, poziomy substancji odoroczynnych, takich jak amoniak czy siarkowodór, pochodzących z procesu technologicznego, nie spowodują przekroczenia aktualnie obowiązujących norm w tym zakresie, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (zob. postanowienie z 23 maja 2019 r. i z 22 lutego 2021 r.). PPIS wskazał zaś, że stwierdzony w raporcie brak przekroczenia obowiązujących standardów jakości środowiska poza terenem, do którego inwestor posiada tytuł prawny, nie wyklucza możliwości przemijającego odczuwania przez poszczególne osoby dyskomfortu związanego z hodowlą zwierząt powodowanych emisją pochodzącą z procesu technologicznego chowu substancji odoroczynnych, jakimi są między innymi amoniak i siarkowodór. Jednakże z uwagi na to, że obowiązujące przepisy prawa nie określają dopuszczalnych norm odorantów w powietrzu atmosferycznym, uniemożliwia to dokonanie przez inspekcję sanitarną jednoznacznego określenia uciążliwości inwestycji pod względem odorów.
Nie zasługują więc na akceptację zarzuty dotyczące nieprawidłowego sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Należy zauważyć, że niezbędne elementy raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko określa art. 66 ust. 1 ustawy. Muszą to być przede wszystkim informacje dotyczące kwestii ocenianych w postępowaniu środowiskowym, tj. kwestii bezpośredniego i pośredniego wpływ danego przedsięwzięcia na: środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, krajobraz, w tym krajobraz kulturowy, wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-ca, dostępność do złóż kopalin; ryzyko wystąpienia poważnych awarii oraz katastrof naturalnych i budowlanych; możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a także wymagany zakres monitoringu (art. 62 ust. 1 ustawy).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalone jest stanowisko, że organy administracji mają obowiązek ocenić wartość dowodową raportu na podstawie art. 80 k.p.a. Zadaniem organu jest zatem sprawdzenie zawartości raportu w kontekście spełnienia wymogów formalnych i merytorycznych. W szczególności powinien on ustalić czy opracowany raport zawiera komplet niezbędnych informacji pozwalających na ocenę przedsięwzięcia i jego oddziaływania na środowisko oraz informacje identyfikujące rodzaj i skalę skutków środowiskowych i społecznych planowanej inwestycji. Organ administracji nie jest związany treścią raportu, a ustalenia w nim zawarte mogą służyć wydaniu decyzji tylko wtedy, gdy raport jest rzetelny, spójny oraz wolny od niejasności i nieścisłości.
W ocenie Sądu z taką sytuacją mamy miejsce w kontrolowanej sprawie. Do weryfikacji raportu stosuje się wszystkie zasady postępowania dowodowego, dlatego w razie wątpliwości w zakresie istotnych okoliczności sprawy, organ może sięgnąć do innych środków dowodowych lub wezwać inwestora do uzupełnienia raportu.
Zaznaczyć jednocześnie należy, że raport nie stanowi dokumentu urzędowego
w rozumieniu art. 76 k.p.a. i nie korzysta z domniemania zgodności jego treści ze stanem faktycznym, co oznacza, że zawarte w nim stwierdzenia odnośnie do faktów i analizy ich znaczenia podlegają ocenie, jak każdy dowód w sprawie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. To organ wydający decyzję, oceniając w szczególności spójność jego treści z pozostałym materiałem dowodowym, ocenia przydatność raportu dla rozstrzygnięcia. Skoro raport jest kluczowym dowodem w postępowaniu w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia, to - mimo że jest sporządzony przez osobę posiadającą wiadomości specjalne - podlega w toku tego postępowania ocenie pod kątem tego, czy odpowiada przepisom prawa, w tym w szczególności, czy spełnia ustawowe wymagania co do jego zawartości określonej
w art. 66 ustawy. Podkreślić jednocześnie należy, że choć raport podlega ocenie organu administracji, to ocena ta jest ograniczona, gdyż organ administracji nie dysponuje odpowiednią specjalistyczną wiedzą, aby móc w pełni ocenić wszystkie jego aspekty. Również sąd nie może samodzielnie dokonywać oceny merytorycznej raportu, ponieważ wymaga to wiedzy fachowej, której sędziowie nie posiadają i nie mogą się nią posługiwać. Ocena sądowa raportu dotyczyć może tylko tego, czy raport jest kompletny i spójny, czy spełnia wymagania ustawowe i czy organ dokonał tej oceny w całokształcie zgromadzonego materiału dowodowego (wyrok WSA w Warszawie z 17.03.2021 r., IV SA/Wa 2480/20).
W rozpatrywanej sprawie obowiązkiem organów orzekających w sprawie było zatem dokonanie oceny raportu we wskazanym zakresie i organy wywiązały się z tego należycie.
W zaskarżonej decyzji Kolegium szczegółowo odniosło się do zawartości raportu. Zasadnie stwierdziło, że dokument ten jest spójny i kompletny oraz spełnia wszelkie wymogi wskazane w art. 66 ustawy, w tym w zakresie wariantów przedsięwzięcia. Oceniło, że realizacja przedsięwzięcia w wariancie proponowanym przez wnioskodawcę jest wariantem najbardziej korzystnym dla środowiska, a zastosowana technologia pozwoli zminimalizować negatywne oddziaływanie na środowisko. Podzieliło ponadto ocenę Wójta, że nie występują ustawowe przesłanki niepozwalające na ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji planowanego przedsięwzięcia i że brak było podstaw do nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy.
Analiza treści zaskarżonej decyzji pozwala na wniosek, że organ odwoławczy dochował obowiązku wnikliwej i wszechstronnej oceny raportu i jego uzupełnień, przy zachowaniu wszystkich obowiązujących reguł dowodowych. Zarzuty merytoryczne skargi są natomiast dowolną polemiką skarżących z tą oceną.
Na uwzględnienie nie zasługują zawarte w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego dotyczące postępowania dowodowego, to jest art. 7,
art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Uregulowana w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej nakazuje organowi prowadzącemu postępowanie zebranie z urzędu lub na wniosek strony oraz rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sposób pozwalający na ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnego ze stanem rzeczywistym. Podkreślenie przez ustawodawcę, że zebranie materiału dowodowego sprawy następuje zarówno z urzędu, jak i na wniosek strony, zwraca uwagę na obowiązek stron postępowania we współdziałaniu z organem w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Jest to szczególnie istotne, w sytuacji gdy jedna ze stron kwestionuje dowód złożony przez innego uczestnika postępowania. W orzecznictwie wskazuje się, że na stronie postępowania ciąży obowiązek udowodnienia okoliczności, na podstawie których wywodzi ona korzystne dla siebie skutki prawne (zob. wyrok NSA z 29.09.2020 r. II OSK 1452/20). Z art. 77 § 1 k.p.a. wynika
z kolei obowiązek zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego w sprawie, którego realizacja dotyczy dwóch zakresów. Po pierwsze, polega on na przeprowadzeniu postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a więc takich, z którymi w świetle obowiązującego prawa związane są określone skutki prawne. Po drugie, zebrany materiał dowodowy powinien znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym decyzji. W uzasadnieniu organ nie może zatem pominąć jakiegokolwiek z przeprowadzonych w sprawie dowodów (wyrok NSA z 26.03.2019 r. II OSK 1198/17).
W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane na podstawie poprawnie ustalonego stanu faktycznego. Zbędne było przeprowadzenia ekspertyzy w celu ustalenia rozmiaru oddziaływania planowanej inwestycji w zakresie emisji oraz przeprowadzanie oględzin zmierzających do ustalenia, czy na terenach znajdujących się w zakresie oddziaływania planowanej inwestycji występują gatunki chronione roślin i zwierząt, a także przeprowadzenie przez organ administracji dowodu z opinii biegłego hydrologa na okoliczność istnienia lub braku na terenie działki nr [...] źródeł wody. Stosownie do art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Na mocy § 2 art. 78 organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. Rozmiar oddziaływania planowanej inwestycji oraz występowanie gatunków chronionych roślin i zwierząt zostały zawarte w raporcie i jego uzupełnieniach, a prawidłowość sporządzenia tych dokumentów nie została skutecznie zakwestionowana, w tym przez specjalistyczne organy ochrony środowiska i inspekcji sanitarnej. W tej sytuacji zbędne było przeprowadzenie przez organy administracji ekspertyzy w ww. zakresie, skoro żaden ze zgromadzonych dowodów nie wskazywał na istnienie w raporcie i jego uzupełnieniach błędów, które dotyczyłyby tych kwestii. Zagadnienie ewentualnego potwierdzenia lub wykluczenia istnienia źródła wody na ww. działce czy działkach sąsiednich było bez znaczenia, skoro bezspornie wykazano w raporcie, że planowane zamierzenie w dostatecznym stopniu zapewnia ochronę wód powierzchniowych i podziemnych. Z tego samego powodu nie miała znaczenia liczba zbiorników wodnych występujących na terenie wsi [...], gdyż planowane przedsięwzięcie nie stanowi zagrożenia dla stanu ich wody. Dodać należy, że zgodnie z art. 84 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii, jeżeli stwierdzi, że w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. Orzekające w sprawie organy administracji nie stwierdziły takiej konieczności i ocenę tę należy podzielić. Powtórnie wskazać należy, że weryfikacja raportu pod względem merytorycznym jest możliwa tylko wówczas, gdy podmiot kwestionujący raport przedłoży własną ekspertyzę, sporządzoną przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą, jak autor raportu (por. wyrok NSA z 20.04.2021 r., III OSK 258/21, czy z 28.10.2016 r., II OSK 844/16). Dowodu takiego skarżący nie złożyli. Podkreślić należy, że kompletność raportu nie została zakwestionowana przez współdziałające w sprawie organy uzgadniające (po uzupełnieniu na wezwanie RDOŚ z 3 stycznia 2019 r.). Trzeba mieć na uwadze, że ustalenia organów orzekających w sprawie zostały dokonane nie tylko w oparciu o raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, ale także z uwzględnieniem stanowiska zajętego przez wyspecjalizowany w sprawach związanych z ochroną środowiska organ, jakim jest RDOŚ. Sąd nie odmawia skarżącym prawa do polemiki z wynikami postępowania, niemniej wobec przeprowadzonej procedury z udziałem organów specjalistycznych, należy oczekiwać od składających skargę, że podważając raport, przedstawią stosowne ku temu, merytoryczne i umocowane prawnie kontrargumenty. Skarżący nie przedstawili okoliczności, które pozwalałyby uznać, że ustalone w raporcie i zaakceptowane przez organy specjalistyczne środowiskowe uwarunkowania naruszają prawo, względnie chociażby generują oddziaływania, które byłyby niedopuszczalne w świetle obowiązujących norm prawnych.
Zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. przez niewskazanie w treści uzasadnień decyzji przyczyn, z powodu których dowodom wskazującym na istnienie na terenie inwestycji gatunków ptaków chronionych, organy obu instancji odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej, jest niezasadny. W skardze nie podano, które konkretnie dowody złożone przez strony nie zostały ocenione przez orzekające w sprawie organy. Analiza składanych w toku postępowania administracyjnego przez strony postępowania i społeczeństwo pism nie pozwala na wniosek, że załączono do nich istotne dla sprawy dowody. W pismach tych wyrażano głównie sprzeciw przeciwko inwestycji i własną ocenę autorów odnośnie do skutków tej inwestycji. Wskazywano wprawdzie na nieprawidłowe, zdaniem autorów pism, ustalenie niewystępowania zwierząt chronionych (to jest 2 gatunków ptaków), ale w tym zakresie nie przedłożono żadnego dowodu. Przyznać należy, że w odwołaniach skarżący, M.W., W.R. i M.M. powołali się na opinię ornitologa, bez wskazania daty sporządzenia tej opinii i danych osoby, która miała złożyć tę opinię w toku postępowania administracyjnego, lecz do żadnego z ww. odwołań nie została załączona kopia tej opinii. Takiego dokumentu nie ma w przekazanych Sądowi aktach administracyjnych. W tej sytuacji trudno wymagać, aby Kolegium oceniło dokument, którego ww. strony nie przedłożyły na poparcie swojego stanowiska.
Wbrew zarzutowi skargi Wójt odniósł się w uzasadnieniu swojej decyzji do zarzutów formułowanych przez społeczeństwo w uzasadnieniu decyzji, m.in. dotyczących nadmiernego stężenia gazów i pyłów wydobywających się z urządzeń wentylacyjnych, w tym amoniaku i siarkowodoru, hałasu generowanego przez systemy wentylacyjne i środki transportu poruszające się po terenie inwestycji, powstawania znacznych ilości odpadów niebezpiecznych czy obniżenia wartości działek.
Nie można podzielić zarzutu, że Kolegium zawarło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji opis niezgodny ze stanem faktycznym. Wskazany w skardze fragment uzasadnienia decyzji Kolegium odnosi się do opisu regionu i jest tożsamy z opisem zwartym w postanowieniu RDOŚ z 22 lutego 2021 r. Okoliczność, że skarżący oceniają odmiennie wpływ inwestycji na krajobraz wsi pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowości uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Bezzasadny jest również zarzut naruszenia przez Kolegium art. 138 § 1 pkt 1 i 3 k.p.a. Jak stwierdził NSA w wyroku z 25 stycznia 2022 r. sygn. akt II OSK 1203/19, z art. 138 § 1 k.p.a. jasno wynika, skoro ustawodawca posłużył się określnikiem w formie liczby pojedynczej ("...wydaje decyzję w której..."), że wniesienie odwołania od jednej decyzji organu pierwszej instancji powinno skutkować - w przypadku uznania przez organ odwoławczy, iż brak jest przesłanek do stwierdzenia uchybienia terminu lub stwierdzenia niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. - wydaniem jednej decyzji, nawet w przypadku, gdy odwołanie pochodzi od więcej niż jednego podmiotu, a w ocenie organu odwoławczego status tych odwołujących się w aspekcie stron postępowania ma zróżnicowany charakter. Innymi słowy, brak jest - w świetle art. 138 § 1 k.p.a. - podstaw do kwestionowania stanowiska, że nie jest uprawnione wydanie przez organ odwoławczy jednej decyzji w odniesieniu do zróżnicowanych podmiotowo odwołań od tej samej decyzji organu pierwszej instancji. W sytuacji gdy organ odwoławczy dojdzie do przekonania, że jeden z podmiotów odwołujących się nie posiada legitymacji strony, co skutkować powinno umorzeniem postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., zaś odwołanie innego odwołującego się (innych odwołujących się) jest formalnie skuteczne, wydać może jedną decyzję odwoławczą, w której może podmiotowo zamieścić odrębne rozstrzygnięcia w następujących wariantach: na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., względnie - na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z 6.02.2018 r., II OSK 2437/16). Zasadny jest pogląd prawny, zgodnie z którym wniesienie odwołań od decyzji organu pierwszej instancji przez dwie lub więcej podmiotów nakłada na organ odwoławczy obowiązek ich łącznego rozpatrzenia. Niedopełnienie obowiązku łącznego rozpoznania wszystkich odwołań podmiotów wywołuje daleko idące skutki prawne, gdyż wtedy decyzja dotknięta jest wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (jako wydanej bez podstawy prawnej).
Konkludując, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji - wbrew twierdzeniom skargi - są zgodne z przepisami prawa, gdyż organy administracji przeprowadziły wyczerpujące postępowanie wyjaśniające, z zachowaniem zasad określonych w przepisach k.p.a., w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy ustaliły wszystkie istotne okoliczności do rozstrzygnięcia sprawy, a swoje stanowisko należycie uzasadniły, dokonując prawidłowej wykładni prawa materialnego mającego zastosowanie w sprawie.
Bez wpływu na ww. ocenę pozostaje okoliczność podjęcia przez Radę Gminy [...]uchwały z 27 kwietnia 2023 r. nr 319/XXXIV/2023, w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...], skoro okoliczność ta nastąpiła po dacie wydania zaskarżonej decyzji Kolegium z 21 marca 2023 r.
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.