II SA/Ol 498/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2023-10-05
NSAbudowlaneWysokawsa
pozwolenie na budowęprawo budowlaneplan miejscowypomosty pływająceWSA Olsztynart. 153 p.p.s.a.niezgodność z planemochrona środowiskabioróżnorodnośćpostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji w sprawie pozwolenia na budowę pomostów pływających, stwierdzając naruszenie przez organy art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuwzględnienie wiążącej oceny prawnej z poprzedniego wyroku sądu.

Sprawa dotyczyła skargi Przedsiębiorstwa U. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego odmawiającą pozwolenia na budowę dwóch pomostów pływających. Organy administracji dwukrotnie odmówiły wydania pozwolenia, uznając inwestycję za niezgodną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżone decyzje, stwierdzając, że organy nie zastosowały się do wiążącej oceny prawnej wyrażonej w poprzednim wyroku sądu (sygn. akt II SA/Ol 593/22), naruszając tym samym art. 153 P.p.s.a.

Przedsiębiorstwo U. złożyło skargę na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty odmawiającą zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz udzielenia pozwolenia na budowę dwóch pomostów pływających. Organy administracji uznały inwestycję za niezgodną z § 87 ust. 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Iławy, wskazując na zakaz ingerencji w faunę i florę oraz utrzymanie naturalnego charakteru obrzeża jeziora. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, rozpoznając sprawę po raz drugi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd stwierdził, że organy obu instancji naruszyły art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ nie zastosowały się do wiążącej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w poprzednim wyroku sądu (sygn. akt II SA/Ol 593/22). W poprzednim wyroku sąd wskazał, że organy nie dokonały faktycznej subsumpcji stanu faktycznego sprawy w świetle przepisów Prawa budowlanego i planu miejscowego, nie wyjaśniły, na czym polega sprzeczność projektu z planem, nie zindywidualizowały oceny wpływu zamierzenia na otoczenie, ani nie zbadały potencjalnego wpływu konstrukcji pomostów na degradację środowiska. Organy w ponownym postępowaniu nie wykonały tych wskazań, powtarzając swoje wcześniejsze stanowisko i interpretację planu miejscowego, co Sąd uznał za niedopuszczalne naruszenie art. 153 P.p.s.a. Sąd podkreślił, że związanie oceną prawną sądu trwa dopóki wyrok nie zostanie uchylony lub zmieniony, lub nie ulegną zmianie przepisy. W tej sprawie nie zaszły takie okoliczności, a organy administracji nie skorzystały z możliwości wniesienia skargi kasacyjnej od poprzedniego wyroku. W związku z powyższym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie od Wojewody na rzecz strony skarżącej kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organy administracji naruszyły art. 153 P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wiążącej oceny prawnej sądu z poprzedniego wyroku, powtarzając swoje wcześniejsze stanowisko i interpretację planu miejscowego, zamiast przeprowadzić postępowanie wyjaśniające zgodnie ze wskazaniami sądu.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organy administracji nie zastosowały się do wiążącej oceny prawnej wyrażonej w poprzednim wyroku sądu, który nakazywał szczegółowe zbadanie zgodności inwestycji z planem miejscowym i wpływu na środowisko. Organy powtórzyły swoje wcześniejsze stanowisko, uznając inwestycję za sprzeczną z planem bez należytego wyjaśnienia i zbadania kwestii wskazanych przez sąd, co stanowi naruszenie art. 153 P.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy.

P.b. art. 35 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu i projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego jest pierwszoplanową rolą.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w przypadku naruszenia prawa.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 119 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji naruszyły art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wiążącej oceny prawnej sądu z poprzedniego wyroku. Organy nie dokonały indywidualnej oceny zgodności projektu z planem miejscowym, lecz zastosowały ogólne zakazy. Organy nie zbadały wpływu inwestycji na faunę i florę oraz naturalny charakter obrzeża jeziora, zgodnie z wytycznymi sądu.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów o niezgodności inwestycji z planem miejscowym, oparta na ogólnej interpretacji przepisów, bez indywidualnej analizy. Stanowisko organów, że pozwolenie wodnoprawne nie jest wiążące dla postępowania w sprawie pozwolenia na budowę w kontekście zgodności z planem miejscowym.

Godne uwagi sformułowania

Sąd stwierdził, że organy obu instancji apriorycznie przyjęły, że planowane zamierzenie inwestycyjne (pomosty pływające) in genere naruszać będzie § 87 ust. 2 planu miejscowego. Żaden z organów administracji nie dokonał faktycznej subsumpcji stanu faktycznego sprawy w świetle przepisów ustawy Prawo budowlane i § 87 ust. 2 planu ze stanem faktycznym sprawy, a także nie wyjaśnił, na czym de facto polega sprzeczność projektu zagospodarowania działki i projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami planu miejscowego. Zgodność projektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oznacza brak sprzeczności a nie dosłowną zgodność. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Skład orzekający

Piotr Chybicki

przewodniczący

Bogusław Jażdżyk

członek

Tadeusz Lipiński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wiążący charakter ocen prawnych sądów administracyjnych w sprawach administracyjnych (art. 153 p.p.s.a.) i obowiązek organów administracji do stosowania się do tych ocen w ponownym postępowaniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia art. 153 p.p.s.a. przez organy administracji w kontekście budowlanym i planowania przestrzennego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje kluczowe znaczenie związania organów administracji oceną prawną sądu i konsekwencje jej naruszenia. Jest to ważna lekcja dla prawników procesowych i urzędników.

Organy administracji zignorowały wyrok sądu – sprawa o pozwolenie na budowę pomostów wraca na wokandę.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 498/23 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2023-10-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Bogusław Jażdżyk
Piotr Chybicki /przewodniczący/
Tadeusz Lipiński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 5 października 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Chybicki Sędziowie sędzia WSA Bogusław Jażdżyk sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 października 2023 roku sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa U. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody Warmińsko-Mazurskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z 29 marca 2022 r. Starosta [...] (dalej: "Starosta", "organ pierwszej instancji") odmówił A.M. prowadzącemu działalność gospodarczą: [...] (dalej: "skarżący", "inwestor"), zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę: dwóch pomostów pływających na działce nr [...]. Wywiódł bowiem, że planowana inwestycja jest niezgodna z ustaleniami § 87 ust. 2 obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Iławy, przyjętym uchwałą [...]: "plan miejscowy"). Wskazał ponadto na brak skomunikowania projektowanych pomostów z działką inwestora.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od ww. decyzji, Wojewoda Warmińsko-Mazurski (dalej: "Wojewoda", "organ odwoławczy") decyzją z 12 lipca 2022 r. utrzymał
w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Wojewoda stwierdził, że projekt zagospodarowania działki i projekt architektoniczno-budowlany nie są zgodne z ustaleniami planu miejscowego, co narusza art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Wywiódł, że z uwagi na zasadniczą sprzeczność planowych robót z planem organ był zobowiązany do odmowy udzielenia pozwolenia na te roboty na podstawie art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego bez konieczności uprzedniego wyczerpania trybu określonego w art. 35 ust. 3 tej ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po rozpoznaniu skargi skarżącego na decyzję Wojewody, wyrokiem z 18 października 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 593/22, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji
i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że organy obu instancji apriorycznie przyjęły, że planowane zamierzenie inwestycyjne (pomosty pływające) in genere naruszać będzie § 87 ust. 2 planu miejscowego. Żaden z organów administracji nie dokonał faktycznej subsumpcji stanu faktycznego sprawy w świetle przepisów ustawy Prawo budowlane i § 87 ust. 2 planu ze stanem faktycznym sprawy, a także nie wyjaśnił, na czym de facto polega sprzeczność projektu zagospodarowania działki i projektu architektoniczno-budowlanego
z ustaleniami planu miejscowego. Organy te nie zindywidualizowały oceny wpływu zamierzenia inwestycyjnego (pomostów) na otoczenie i kwestii zgodności z postanowieniami planu konkretnego zamierzenia inwestycyjnego o zindywidualizowanych cechach. Przyjęły natomiast in genere, że lokalizacja pomostów jako takich jest działaniem sprzecznym z postanowieniami planu. Tezy tej przy tym w żaden sposób nie uzasadniły. Sąd stwierdził, że organy obu instancji nie prowadziły czynności zmierzających do ustalenia, czy zamierzenie inwestycyjne o ścisłe sprecyzowanych cechach technicznych jest zgodne z postanowieniami planu, bądź jak cechy te powinny być oceniane z punktu widzenia postanowień planu. Nie zbadano również, na ile konstrukcje pomostów mogą być potencjalnie sprzeczne z § 87 ust. 2 planu miejscowego, np. jaki jest ich potencjalny wpływ na degradację środowiska. Sąd stwierdził również, że organ winien bezspornie wykazać, czy planowane zamierzenie inwestycyjne niszczy oraz przekształca i ingeruje w istniejącą faunę i florę w liniach rozgraniczających terenu C-WS2 jako ostoi bioróżnorodności (i w jaki sposób), względnie jego realizacja sprzeciwiałaby się nakazowi utrzymania naturalnego charakteru obrzeża jeziora, czy też zachowania zieleni wysokiej porastającej przybrzeżny pas akwenu wodnego. Wskazał jednocześnie, że zgodność projektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oznacza brak sprzeczności a nie dosłowną zgodność. Organy kwestionując zgodność zamierzenia inwestycyjnego z planem miejscowym winny dokładnie wyjaśnić i uargumentować, na czym sprzeczność polega.
Sąd zarzucił ponadto, że Starosta w niezrozumiały sposób zakwestionował skomunikowanie projektowanych pomostów z działką nr [...]. Wskazał również na konieczność odniesienia się przez organy obu instancji do ostatecznej decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w Toruniu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, którą udzielono skarżącemu pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego – pomostu pływającego.
Decyzją z 17 lutego 2023 r. Starosta ponownie odmówił skarżącemu zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego
i udzielenia pozwolenia na budowę dwóch pomostów pływających na ww. działce.
W uzasadnieniu decyzji podkreślił, że w wyroku Sąd nie wskazał na zgodność inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...], lecz na niewystarczający materiał dowodowy na poparcie rozstrzygnięcia organu. Starosta ocenił, że Dyrektor Zarządu Zlewni PGW Wody Polskie nie analizował inwestycji pod względem zgodności z zapisami planu miejscowego, gdyż w decyzji tego organu jest tylko stwierdzenie, że została ona wydana w oparciu o wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dodał, że nawet gdyby na taką zgodność ww. organ wskazywał, nie byłoby to wiążące dla organu administracji architektoniczno-budowlanej.
Organ pierwszej instancji podniósł również, że przedmiotowe pomosty, choć są opisane jako pływające, to nie są przeznaczone do pływania, a ponadto posiadają elementy kotwiące (stabilizujące) je do dna i trapy, które łączą z brzegiem jeziora. Podkreślił, że położenie pomostów określane jest w decyzji pozwolenia wodnoprawnego z użyciem dokładnych współrzędnych geodezyjnych. Przemieszczenie się pomostów naruszyłoby tę decyzję, tym samym okoliczność wskazana w wyroku Sądu, że pomosty mają konstrukcję pływającą, nie może mieć znaczenia i z tego powodu nie jest poddawana dodatkowej analizie.
Starosta wywiódł, że po analizie ustaleń planu miejscowego dla terenu oznaczonego C-WS2 nie odnalazł zapisów umożliwiających budowę spornych pomostów w przypadku terenu oznaczonego symbolem C-WS2, podczas gdy plan miejscowy dla terenu oznaczonego symbolem C-WS1 dopuszcza uzupełniające przeznaczeni terenu np. przez umożliwienie budowy na nim obiektów i urządzeń sportowych oraz rekreacyjnych (w tym pomostów).
Starosta stwierdził, że nie nałożył na inwestora obowiązku doprowadzenia projektu budowlanego do zgodności z zapisami planu miejscowego, gdyż dostrzeżona niezgodność jest niemożliwa do usunięcia.
Organ pierwszej instancji stwierdził również, że teren objęty inwestycją jest obecnie niezagospodarowany, a tym samym nie ma ingerencji w faunę i florę jeziora i jego brzegu. Dodał, że każda ze stron może to stwierdzić, korzystając z sąsiadującej z planowaną inwestycją promenady. Podniósł również, że przedmiotowe zamierzenie ma być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, co stoi w sprzeczności z nakazem utrzymania naturalnego charakteru obrzeża jeziora. Realizacja pomostów spowodowałaby zmianę terenu przeznaczonego pod inwestycję i wpłynęłaby znacząco na bioróżnorodność tego miejsca.
W złożonym odwołaniu skarżący zarzucił, że Starosta nie uwzględnił stanowiska wyrażonego przez WSA w wyroku i nie ocenił indywidualnej sprawy skarżącego. Stwierdził, że realizacja inwestycji nie wiąże się z przekształcaniem nabrzeża czy zmianą jego nawierzchni. Wskazał, że uzyskał pozytywną opinię Urzędu Żeglugi Śródlądowej w zakresie zgodności planowanego zamierzenia z funkcjonowaniem drogi wodnej na jeziorze. Podniósł również, że Starosta błędnie zrozumiał wskazania Sądu w zakresie oceny pozwolenia wodnoprawnego. Stwierdził, że skoro w toku postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego obligatoryjnym załącznikiem do wniosku o wydanie tego pozwolenia jest wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to wydając decyzję, Dyrektor Zarządu Zlewni badał sprawę pod kątem zgodności z zapisami załączonego planu miejscowego i nie dostrzegł sprzeczności. Skarżący wywiódł ponadto, że jeżeli planowane przedsięwzięcie nie narusza zakazów i jest zgodne z nakazami określonymi w planie miejscowym dla obszaru C-WS2, to nie jest ono sprzeczne z nimi. Posadowienie dwóch pomostów pływających z trapami dojściowymi punktowo zaczepionymi w gruncie nie przeczy utrzymaniu naturalnego charakteru obrzeża jeziora, gdyż nie przekształca go, nie niszczy, nie zmienia przebiegu linii brzegowej, nie wymaga też wycinki roślinności przybrzeżnej ani wysokiej.
Wojewoda decyzją z 28 kwietnia 2023 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wywiódł, że z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682) wynika, że ustawodawca pierwszoplanową rolę przypisał zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu i projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego. Zaznaczył jednocześnie, że wszelkie ustawowe ograniczenia prawa własności, w tym również ustalenia planów miejscowych, nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Wojewoda przytoczył treść § 87 ust. 2 planu miejscowego. Stwierdził, że kompleksowe odczytanie zapisów planu prowadzi do wniosku, że lokalny prawodawca w liniach rozgraniczających terenów WS - tereny wód powierzchniowych śródlądowych wprowadził ogólny zakaz niszczenia, przekształcania i ingerencji w faunę i florę. Dopiero na obszarze konkretnego terenu funkcjonalnego WS plan dopuszcza lokalizację indywidualnie wskazanych obiektów i urządzeń, np.: w liniach rozgraniczających tereny o symbolach D-WS6 i D-WS7 plan dopuścił lokalizację pomostów i urządzeń sportów wodnych. Dla terenów oznaczonych w planie symbolami E-WS2, E-WS3, E-WS4, E-WS5, E- WS6, E-WS9 plan dopuszcza zmianę linii brzegowej, w tym umocnienia, wynikającego z zagospodarowania terenów przyległych oraz realizację pomostów. Dla terenów oznaczonych symbolem F-WS1 i F-WS2 plan dopuszcza lokalizację plaż i kąpielisk. Dla terenów funkcjonalnych o symbolach G-WS1 i G-WS2 plan dopuszcza lokalizację urządzeń sportów wodnych i urządzeń związanych z prowadzeniem gospodarki rybackiej. Również w jednostce planistycznej C dla terenu funkcjonalnego oznaczonego symbolem WS1 plan wyszczególnia obiekty, których lokalizacja jest dopuszczona. Dla terenu funkcjonalnego o symbolu C-WS2, na którym inwestor planuje realizację pomostów pływających, plan miejscowy nie dopuszcza budowy żadnych urządzeń ani obiektów. Z tego względu budowa dwóch pomostów pływających na działce usytuowanej w całości na terenie oznaczonym symbolem C-WS2 jest niezgodna z planem miejscowym i niezgodność ta ma charakter nieusuwalny. Powyższe uzasadnia pominięcie procedury opisanej w art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego.
Wojewoda dodał, że z zasady powszechnego korzystania z wód nie wynika prawo do zabudowy. Zaznaczył, że wziął pod uwagę, że inwestor dysponuje ostateczną decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni PGWWP. Wyjaśnił, że pozwolenie wodnoprawne wiąże się z potrzebą administracyjnej kontroli przedsięwzięć, które z uwagi na swój charakter, rozmiar czy oddziaływanie mogą zagrażać życiu, zdrowiu albo mieniu lub innym uprawnionym interesom osób trzecich, w związku z korzystaniem z wód. Ocenił, że organ ten opierał się jedynie na wypisie i wyrysie z planu miejscowego. Z decyzji tej nie wynika bowiem, że Dyrektor Zarządu Zlewni PGWWP poddawał analizie cały plan miejscowy i na podstawie jakich jego zapisów uznał, że budowa na ww. działce dwóch pomostów pływających jest zgodna z ustaleniami planu. Stwierdził, że z uwagi na charakter decyzji wodnoprawnej, funkcjonowanie tej decyzji w obrocie prawnym nie wyklucza możliwości podjęcia rozstrzygnięcia o odmowie pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy organ administracji architektoniczno-budowlanej ustali brak spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust 1 Prawa budowlanego.
Wojewoda stwierdził, że z uwagi na to, że plan miejscowy wyklucza możliwość budowy pomostów na terenie oznaczonym symbolem C-WS2, kwestią drugorzędną było zbadanie, na ile przewidziane w projekcie budowlanym konstrukcje przedmiotowych pomostów mogą być potencjalnie sprzeczne z postanowieniami planu zawartymi w § 87 ust. 2, w tym jaki jest ich wpływ na degradację środowiska. Dodał, że należy zaaprobować stanowisko organu pierwszej instancji, że planowana inwestycja, w związku chociażby z jej przeznaczeniem na przystań i zamiarem inwestora prowadzenia działalności polegającej na wynajmie sprzętu, stoi w sprzeczności z zapisem planu nakazującym utrzymanie naturalnego charakteru obrzeża jeziora. Wojewoda stwierdził, że nie do końca można podzielić stanowisko Sądu, że planowana inwestycja to konstrukcja pływająca, mobilna, zbliżona w dużej mierze do jednostek pływających, które kotwiczą przy brzegu.
W skardze wywiedzionej do tut. Sądu na decyzję Wojewody skarżący podniósł, że sprawa była już rozpoznawana przez WSA, w konsekwencji czego organy obu instancji były zobowiązane w toku ponownego rozpoznawania sprawy do uwzględnienia stanowiska Sądu, wyrażonego w uzasadnieniu wydanego wyroku. Stwierdził, że nie podziela stanowiska organów administracji architektoniczno-budowlanej co do oceny zgodności inwestycji z planem miejscowym. Zaznaczył, że właściciel terenu – Wody Polskie stosował te same przepisy i wydał pozwolenie wodnoprawne. Wywiódł, że dopiero wyraźne wykluczenie możliwości określonego rodzaju zabudowy w planie miejscowym rodziłoby skutek w postaci zakazu danej zabudowy. Ustalenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, nie mogą być interpretowane rozszerzająco - bardziej ograniczając prawo własności, niż wynika to z literalnego brzmienia ustaleń planu. Stwierdził, że plan miejscowy nie wyklucza możliwości i nie zakazuje budowy pomostów na jeziorze. Projektowane pomosty nie ingerują w środowisko naturalne, nabrzeże jeziora i zieleń wysoką, a ich budowa nie wprowadza zmian w ukształtowaniu nabrzeża jeziora.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i argumentację tam przedstawioną.
Wojewoda wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim należy podnieść, że niniejsza sprawa była już przedmiotem kontroli sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie prawomocnym wyrokiem
z 18 października 2022 r., II SA/Ol 593/22 uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią
w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Stosownie zaś do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Z cytowanego przepisu wynika, że zarówno organy, jak i sąd administracyjny, ponownie rozpoznając sprawę, są związane oceną prawną dokonaną wcześniej przez sąd w tej sprawie. Oznacza to, że nie mogą one formułować oceny sprzecznej z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązane są do podporządkowania mu się w pełnym zakresie i konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (por. np. wyrok NSA z 13 lipca 2010 r., I GSK 940/09; wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia są dostępne pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia wymaga, że związanie sądu i organu oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu trwa w danej sprawie dopóty, dopóki nie zostanie ono uchylone lub zmienione lub nie ulegną zmianie przepisy, czyniąc pogląd prawny nieaktualnym. Podobny skutek (tj. ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny), może spowodować zmiana istotnych okoliczności faktycznych zaistniała po wydaniu orzeczenia sądowego. Zatem skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie to zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, przyszłe postępowanie administracyjne i ewentualne przyszłe postępowanie sądowe. Z uwagi na powyższe, skutkiem wyroku sądu administracyjnego w toku każdego z tych postępowań jest zakaz formułowania nowych ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z wyrażonym wcześniej przez sąd administracyjny poglądem, a sąd zobowiązany jest do podporządkowania się im w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania przez treść nowego wyroku (por. np. wyrok NSA z 29.06.2023 r., II GSK 343/20).
Naruszenie art. 153 p.p.s.a. może polegać na pominięciu wiążącej oceny i przyjęciu stanowiska odmiennego niż z niej wynikające, bądź niewykonaniu wytycznych co do dalszego postępowania (zob. wyrok NSA z 21.10.2021 r., II GSK 1261/21).
W konsekwencji powyższego zasadniczym kryterium legalności decyzji wydanej
w postępowaniu ponowionym wskutek wyroku sądu jest zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej i podporządkowanie się wytycznym co do dalszego postępowania (por. wyrok NSA z 21.02.2018 r., II FSK 353/16).
Biorąc pod uwagę wiążący charakter ww. wyroku, rolą Sądu w niniejszym postępowaniu było przede wszystkim zweryfikowanie, czy orzekające w sprawie organy administracji wykonały wskazania sformułowane w uzasadnieniu prawomocnego wyroku. Należy podkreślić, że w rozpatrywanej sprawie nie zaktualizowały się przywołane powyżej przesłanki uzasadniające odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w pierwotnie wydanym w sprawie wyroku. Zatem, ocena w nim wyrażona była i jest nadal wiążąca na gruncie niniejszej sprawy. W konsekwencji nie straciły także na swojej aktualności zalecenia Sądu co do dalszego postępowania.
W uzasadnieniu wyroku Sąd zarzucił, że organy obu instancji nie dokonały subsumpcji stanu faktycznego sprawy w świetle przepisów ustawy Prawo budowlane i § 87 ust. 2 planu ze stanem faktycznym sprawy, a także nie wyjaśniły, na czym polega sprzeczność projektu zagospodarowania działki i projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami planu miejscowego. Organy te nie zindywidualizowały oceny wpływu zamierzenia inwestycyjnego (pomostów) na otoczenie i kwestii zgodności z postanowieniami planu konkretnego zamierzenia inwestycyjnego o zindywidualizowanych cechach. Sąd stwierdził, że organy obu instancji nie prowadziły czynności zmierzających do ustalenia, czy zamierzenie inwestycyjne o ściśle sprecyzowanych cechach technicznych jest zgodne z postanowieniami planu, bądź jak cechy te powinny być oceniane z punktu widzenia postanowień planu. Nie zbadały również, na ile konstrukcje pomostów mogą być potencjalnie sprzeczne z § 87 ust. 2 planu miejscowego, np. jaki jest ich potencjalny wpływ na degradację środowiska. Sąd stwierdził, że organ winien bezspornie wykazać, czy planowane zamierzenie inwestycyjne niszczy oraz przekształca i ingeruje w istniejącą faunę i florę w liniach rozgraniczających terenu C-WS2 jako ostoi bioróżnorodności (i w jaki sposób), względnie jak jego realizacja sprzeciwiałaby się nakazowi utrzymania naturalnego charakteru obrzeża jeziora, czy też zachowania zieleni wysokiej porastającej przybrzeżny pas akwenu wodnego.
Sąd zarzucił ponadto, że Starosta w niezrozumiały sposób zakwestionował skomunikowanie projektowanych pomostów z działką nr [...]. Wskazał również na konieczność odniesienia się przez organy obu instancji do ostatecznej decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni PGWWP, którą udzielono skarżącemu pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego – pomostu pływającego.
W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd dokonał więc wykładni przepisów planu miejscowego i nie podzielił stanowiska organów obu instancji, że z zapisów tego aktu wynika zakaz budowy pomostu pływającego na terenie oznaczonym symbolem terenu C-WS2. Przyjęcie takiej wykładni przepisów planu miejscowego skutkowało zobowiązaniem organów do ponowienia postępowania wyjaśniającego we wskazanym zakresie.
Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że zasadny jest zarzut skarżącego, że organy obu instancji naruszyły art. 153 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę nie uwzględniły bowiem wytycznych Sądu.
W uzasadnieniu decyzji z 17 lutego 2023 r. Starosta wywiódł bowiem, że przedmiotowe pomosty, mimo że zaplanowane są jako pływające, są nadal pomostami. Zaznaczył też, że obiekty te mają być zakotwione do dna jeziora w konkretnym miejscu, będą połączone z brzegiem jeziora trapami, a nadto ich położenie określone zostało w decyzji pozwolenia wodnoprawnego z użyciem dokładnych współrzędnych geodezyjnych. W konsekwencji tego stanowiska Starosta stwierdził, że okoliczność, że pomosty mają konstrukcję pływającą nie może mieć znaczenia w sprawie "i z tego powodu nie jest poddawana dodatkowej analizie". Organ uchylił się więc od realizacji jednoznacznych wytycznych Sądu dotyczących obowiązku zbadania, czy projektowane pomosty pływające są zgodne z postanowieniami planu, bądź jak cechy tej inwestycji powinny być oceniane z punktu widzenia postanowień planu. Organ pierwszej instancji nie wypowiedział się też co do tego, na ile konstrukcje pomostów mogą być potencjalnie sprzeczne z § 87 ust. 2 planu miejscowego, np. jaki jest ich potencjalny wpływ na degradację środowiska. Nadto, w żaden sposób nie wykazał, czy planowane zamierzenie inwestycyjne niszczy oraz przekształca i ingeruje w istniejącą faunę i florę w liniach rozgraniczających terenu C-WS2 jako ostoi bioróżnorodności (i w jaki sposób), względnie jego realizacja sprzeciwiałaby się nakazowi utrzymania naturalnego charakteru obrzeża jeziora, czy też zachowania zieleni wysokiej porastającej przybrzeżny pas akwenu wodnego. Organ pierwszej instancji nie opisał nawet fauny i flory występującej na terenie, na którym zaprojektowano omawianą inwestycję. Odesłanie w tym zakresie do dokumentów, w których nie ma żadnego opisu stanu przyrody, to jest mapy planu miejscowego, mapy projektu zagospodarowania działki i mapy do celów projektowych, bez wątpienia nie stanowi o wykonaniu wskazań zawartych w wyroku Sądu. Ponadto Starosta ogólnikowo stwierdził, że "Niewątpliwie inwestycja ta będzie miała wpływ na faunę i florę w miejscu inwestycji jak i w jej sąsiedztwie" oraz wywnioskował, że "teren przeznaczony pod inwestycję byłby zmieniony i wpłynie znacząco na bioróżnorodność tego miejsca".
Starosta nie zrealizował również wskazań Sądu odnośnie co do oceny skutków dla przedmiotowego postępowania istnienia ostatecznej decyzji - pozwolenia wodnoprawnego. Organ pierwszej instancji ograniczył się bowiem do podważenia prawidłowości sposobu oceny planu miejscowego przez Dyrektora PGW WP.
Uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji dowodzi jednoznacznie, że organ ten z naruszeniem art. 153 p.p.s.a. nie wykonał wytycznych WSA, gdyż uwzględniając własną interpretację przepisów planu miejscowego ocenił, że projektowana inwestycja jest sprzeczna z tym aktem, natomiast w ogóle nie zbadał i nie wykazał, że planowane pomosty pływające niszczą, przekształcają i ingerują w istniejącą faunę i florę w liniach rozgraniczających terenu C-WS2 (w szczególności nie wskazał, w jaki sposób to ma nastąpić) ani nie wykazał, że ich realizacja sprzeciwia się nakazowi utrzymania naturalnego charakteru obrzeża jeziora czy zachowania zieleni wysokiej porastającej przybrzeżny pas akwenu wodnego.
Powyższego naruszenia nie tylko nie dostrzegł organ odwoławczy, lecz podzielił
w całości stanowisko organu pierwszej instancji. Wojewoda stwierdził bowiem, że
"W świetle dokonanych ustaleń, z których wynika, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta [...] wyklucza możliwość budowy pomostów na terenie oznaczonym symbolem C-WS2, przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w kierunku zbadania, na ile przewidziane w projekcie budowlanym konstrukcje przedmiotowych pomostów mogą być potencjalnie sprzeczne z postanowieniami planu zawartymi w § 87 ust. 2, w tym jaki jest ich wpływ na degradację środowiska, jest kwestią drugorzędną".
W rozpoznawanej sprawie nie zaistniała ani zmiana stanu prawnego, powodująca zdezaktualizowanie się (pierwotnie) wyrażonego poglądu prawnego, ani zmiana istotnych okoliczności faktycznych zaistniałych po wydaniu orzeczenia sądowego. Jak już wyżej zaznaczono tylko w takich przypadkach związanie prawomocnym wyrokiem sądu nie jest wiążące dla organu administracji ponownie rozpoznającego sprawę. Zatem, jeżeli organ odwoławczy nie podzielał poglądu Sądu wyrażonego w rozpoznawanej sprawie, w szczególności nie zgadzał się z dokonaną przez Sąd wykładnią przepisów prawa lokalnego, miał prawo do kwestionowania wyroku w drodze skargi kasacyjnej, czego jednak nie uczynił.
W ponowionym postępowaniu organ zrealizuje wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku Sądu z 18 października 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 593/22.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Przedmiotowa skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie
art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Wojewoda - w odpowiedzi na skargę - złożył wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a strona skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy w stosownym terminie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI