II SA/OL 495/04

II SA/Ol 495/04 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2004-11-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-08-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
A. Irena Szczepkowska
Alicja Jaszczak-Sikora
Janina Kosowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Sygn. powiązane
I OSK 186/05 - Wyrok NSA z 2005-10-26
Skarżony organ
Kurator Oświaty
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska (Spr.) Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Asesor WSA Irena Szczepkowska Protokolant Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2005 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Kuratora Oświaty z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu stopnia awansu zawodowego nauczyciela – skargę oddala.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 4 kwietnia 2000 r. - aktem nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela, dyrektor Zespołu Szkół Zawodowych "[...]" w O., nadał D. M. stopień nauczyciela kontraktowego.
W dniu 14 kwietnia 2004 r., Starosta O., działając na podstawie art. 156 § l pkt 2 kpa, stwierdził nieważność wskazanej wyżej decyzji ostatecznej. W uzasadnieniu podjętej decyzji wskazał, że przedmiotowy akt nadania wydany został z rażącym naruszeniem przepisów ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, póz. 239 ze zm.). Wyjaśnił, iż D. M. w dniu 6 kwietnia 2000 r., tj. w dniu wejścia w życie wskazanej wyżej ustawy, była zatrudniona w Zespole Szkół Zawodowych "[...]" w O. na podstawie umowy o pracę na stanowisku nauczyciela przedmiotów ekonomicznych. W dniu wydania decyzji nauczycielka legitymowała się dyplomem ukończenia Wyższej Szkoły Pedagogicznej na Wydziale Humanistycznym w zakresie nauk społecznych. Nie posiadała zatem kwalifikacji do nauczania przedmiotów ekonomicznych i tym samym nie mogła uzyskać stopnia nauczyciela kontraktowego z mocy ustawy. Organ pierwszej instancji wskazał ponadto, iż błędna jest również data wydania decyzji. Akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela wydany został bowiem w dniu 4 kwietnia 2000 r., gdy tymczasem ustawa na podstawie której został podjęty weszła w życie dopiero w dniu 6 kwietnia 2000 r.
W wyniku rozpatrzenia złożonego w dniu 30 kwietnia 2004 r. odwołania D. M., Kurator Oświaty, decyzją z dnia 27 maja 2004 r., utrzymał wskazaną wyżej decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu podniósł, że z przepisu art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw, jednoznacznie i bezwarunkowo wynika, iż stopień nauczyciela kontraktowego z mocy prawa może uzyskać wyłącznie nauczyciel zatrudniony w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie umowy o pracę i posiadający wymagane kwalifikacje. Wskazał, iż ustalenie, czy nauczyciel posiada wymagane kwalifikacje do nauczania konkretnego przedmiotu lub prowadzenia określonych zajęć nie może być dokonane w oderwaniu od rozporządzenia ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, wydanego na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 9 ust. 2 ustawy - Karta Nauczyciela. Mając zaś na uwadze przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 98, póz. 433 ze zm.), organ odwoławczy stwierdził, iż w dniu 6 kwietnia 2000 r. D. M. posiadała kwalifikacje jedynie do nauczania przedmiotu "Wiedza o społeczeństwie". Nie posiadała natomiast i nie posiada kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela ekonomicznych przedmiotów zawodowych. Stan ten nie zmienił się także, po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 155, póz. 1288).
W skardze z dnia 9 lipca 2004 r. D. M., zarzucając decyzji Kuratora Oświaty rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, wniosła o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu, powołując się na przytoczony wyżej stan faktyczny sprawy, podniosła, iż ustawodawca w żaden sposób nie uwarunkował nadania kolejnego stopnia awansu zawodowego nauczycielowi posiadającemu wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym od nauczania przedmiotu zgodnie z tymi kwalifikacjami. Zgodnie z wykładnią językową przepisu art. 9 ust. l pkt l ustawy - Karta Nauczyciela, wymóg nauczania przedmiotu zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami odnosi się bowiem wyłącznie do nauczycieli, którzy ukończyli zakład kształcenia nauczycieli.
Skarżąca podniosła ponadto, iż gdyby nawet w jej przypadku miały zastosowanie powołane przez organ odwoławczy przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r., to należy zwrócić uwagę na brzmienie § l pkt 3 tego rozporządzenia, zgodnie z którym ustalenia, czy dany kierunek (specjalność) studiów jest zbliżony z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć dokonuje dyrektor szkoły. W akcie nadania z dnia 4 kwietnia 2000 r. dyrektor szkoły stwierdził natomiast, iż skarżąca posiada kwalifikacje magistra na kierunku zbliżonym z nauczanymi przedmiotami.
D. M. wskazała również, iż do nauk społecznych, zgodnie z definicją, zawartą w Słowniku języka polskiego, należy m.in. ekonomia. Wyjaśniła także, iż podczas studiów, zakończonych uzyskaniem dyplomu magisterskiego w zakresie nauk społecznych zaliczyła ćwiczenia i zdała egzaminy z ekonomii, statystyki, organizacji i zarządzania oraz historii myśli ekonomicznej.
W odpowiedzi na skargę, Kurator Oświaty, podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi zauważył natomiast, że w spornym akcie nadania dyrektor szkoły stwierdził, że skarżąca nie ma wystarczających do nauczania kwalifikacji, o czym świadczy zawarty w nim warunek ich uzupełnienia.
W dniu 28 października 2004 r. podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie, skarżąca dodała, iż pracując jako nauczycielka ukończyła kurs doskonalenia zawodowego w dziedzinie zarządzania i marketingu, odbyła również studia doktoranckie zaliczając wszystkie przedmioty przewidziane w programie studiów, w tym ekonomię i zarządzanie, jednakże nie zdała jeszcze egzaminów przewidzianych przewodem doktorskim. Wskazała ponadto, iż dla szkoły, w której pracuje, opracowała program nauczania z zakresu ekonomii i finansów oraz wielokrotnie organizowała konkursy z wiedzy ekonomicznej. W jej ocenie, posiada zatem kwalifikacje do nauczania wskazanych przedmiotów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
Stosownie do art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek badania zaskarżonej decyzji wyłącznie w zakresie jej legalności, a więc z punktu widzenia j ej zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Tym samym, jeżeli zaskarżona decyzja nie narusza prawa Sąd obowiązany jest skargę oddalić.
W rozpatrywanej sprawie, przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja utrzymująca w mocy decyzję wydaną w toku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej - aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela.
Wyjaśnić należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności, którego tryb regulują przepisy art. 156 i nast. kpa., ma na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego, wydanych w toku postępowania administracyjnego, decyzji ostatecznych dotkniętych poważnymi wadami mającymi charakter materialnoprawny. Przyczyną powstania tych wad może być nie tylko naruszenie przepisów samego prawa materialnego, lecz również naruszenie szczególnie istotnych przepisów proceduralnych. Pozytywne przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej wymienione zostały w sposób wyczerpujący w art. 156 § l pkt 1-6 kpa, a uzupełnione zostały odesłaniem do przepisów odrębnych w pkt 7. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się, zgodnie z art. 157 § 2 kpa, na żądanie strony lub z urzędu.
Wskazać należy, że decyzja ostateczna - akt nadania D. M. stopnia nauczyciela kontraktowego, której nieważność stwierdził organ pierwszej instancji z urzędu na podstawie art. 156 § l pkt 2 kpa, wydana została w dniu 4 kwietnia 2000 r. na podstawie art. 9b ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1997 r., Nr 56, póz. 357 ze zm.) w związku z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, póz. 239).
Wskazana wyżej nowela z dnia 18 lutego 2000 r., która dodała do ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela m.in. rozdział 3a, zatytułowany "Awans zawodowy nauczycieli", obejmujący przepis art. 9b, weszła w życie z dniem 6 kwietnia 2000 r., z wyjątkiem przepisów, określonych w art. 18 pkt 1-3 tej ustawy, które weszły w życie w terminie późniejszym.
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest zatem, że decyzja ostateczna, której nieważność stwierdził organ pierwszej instancji, wydana została na dwa dni przed wejściem w życie przepisów ustawy, na podstawie której została podjęta. Niezależnie zatem od przesłanek stwierdzenia nieważności, na które powołał się organ pierwszej instancji w swojej decyzji, stwierdzić należy, iż sporny akt nadania wydany został bez podstawy prawnej, co musiało skutkować stwierdzeniem jego nieważności. Niedopuszczalne jest bowiem, aby w obrocie prawnym pozostawała decyzja wydana na podstawie przepisów, które w chwili jej podejmowania nie nabrały jeszcze mocy obowiązującej. Działanie organu, wydającego w przedstawionej sytuacji decyzję, było bezprawne i rodziło tym samym obowiązek organu stopnia wyższego stwierdzenia nieważności takiej decyzji na podstawie art. 156 § l pkt 2 kpa. Wydanie bowiem decyzji administracyjnej na podstawie przepisów prawa, które w dniu jej wydawania nie weszły jeszcze w życie, skutkuje stwierdzeniem nieważności takiej decyzji jako wydanej bez podstawy prawnej.
Wskazać zatem należy, że bez względu na przesłanki, jakimi kierował się organ pierwszej instancji podejmując decyzję, która następnie utrzymana została w mocy przez organ odwoławczy, w rozpoznawanej sprawie nie mogło zapaść inne rozstrzygnięcie. Z tej też tylko przyczyny skargę należało oddalić. Zarzuty podnoszone przez skarżącą w skardze, a odnoszące się do jej kwalifikacji zawodowych, nie mogły bowiem wpłynąć na odmienną ocenę sprawy i wydanie odmiennego w niej rozstrzygnięcia.
W świetle powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.