II SA/OL 49/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2025-02-25
NSAAdministracyjneWysokawsa
inwestycje drogowedecyzja ZRIDbezprzedmiotowość decyzjiskutki prawnorzeczoweprawo własnościKodeks postępowania administracyjnegospecustawa drogowainteres społecznyWojewódzki Sąd Administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Powiatowego Zarządu Dróg na decyzję Wojewody, uznając, że decyzja ZRID dotycząca inwestycji drogowej nie stała się bezprzedmiotowa pomimo braku środków na realizację, gdyż wywołała skutki prawnorzeczowe.

Powiatowy Zarząd Dróg zaskarżył decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty o wygaśnięciu zezwolenia na realizację inwestycji drogowej (ZRID). Skarżący argumentował, że decyzja ZRID stała się bezprzedmiotowa z powodu braku środków i niespełnienia warunków porozumienia z Gminą. Wojewoda uznał, że decyzja ZRID wywołała skutki prawnorzeczowe (przejście własności nieruchomości) i nie stała się bezprzedmiotowa. WSA w Olsztynie podzielił stanowisko Wojewody, oddalając skargę i podkreślając, że decyzja ZRID ma charakter kompleksowy i wywołuje nieodwracalne skutki prawne, a jej wygaśnięcie nie leży w interesie społecznym.

Sprawa dotyczyła skargi Powiatowego Zarządu Dróg w M. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego, która uchyliła decyzję Starosty stwierdzającą wygaśnięcie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej (ZRID). Starosta uznał decyzję ZRID za bezprzedmiotową z powodu rezygnacji inwestora z uprawnień. Wojewoda uchylił tę decyzję, wskazując na naruszenie przepisów k.p.a. i specustawy drogowej. Podkreślił, że decyzja ZRID wywołała skutki prawnorzeczowe, w tym przejście własności nieruchomości na Powiat z mocy prawa, co uniemożliwia stwierdzenie jej bezprzedmiotowości. Wojewoda wskazał również, że brak środków na realizację inwestycji czy brak wykupu działek nie przesądza o bezprzedmiotowości, a Gmina M. zobowiązała się do dofinansowania. Skarżący zarzucił Wojewodzie naruszenie przepisów k.p.a. i specustawy, twierdząc, że decyzja ZRID stała się bezprzedmiotowa z powodu niespełnienia warunków porozumienia przez Gminę i braku realizacji inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę. Sąd uznał, że decyzja ZRID ma charakter kompleksowy i wywołuje nieodwracalne skutki prawne, w tym przejście własności nieruchomości na Powiat z dniem jej ostateczności, zgodnie z art. 12 ust. 4 specustawy drogowej. Sąd podkreślił, że sama rezygnacja z wykonania uprawnień nie powoduje bezprzedmiotowości decyzji, gdy istnieją skutki prawnorzeczowe. Ponadto, sąd stwierdził, że nawet gdyby uznać decyzję za bezprzedmiotową, to jej wygaśnięcie nie leży w interesie społecznym, gdyż inwestycje drogowe są inwestycjami celu publicznego, a Zarząd Powiatu reprezentuje interes społeczny, a nie własny. Sąd uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania za niezasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja ZRID nie staje się bezprzedmiotowa w takich okolicznościach, ponieważ wywołuje ona skutki prawnorzeczowe, w tym przejście własności nieruchomości na jednostkę samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem jej ostateczności.

Uzasadnienie

Decyzja ZRID ma charakter kompleksowy i wywołuje nieodwracalne skutki prawne, takie jak przejście własności nieruchomości. Sama rezygnacja z wykonania uprawnień nie powoduje bezprzedmiotowości, gdy istnieją skutki prawnorzeczowe. Brak środków czy niewykup działek nie są przesłankami do stwierdzenia bezprzedmiotowości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

specustawa drogowa art. 11c

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

specustawa drogowa art. 12 § ust. 1

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

specustawa drogowa art. 12 § ust. 4 pkt 2

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

k.p.a. art. 161 § par. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracyjny stwierdza wygaśnięcie decyzji, jeżeli stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia nakazuje przepis prawa, albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony.

k.p.a. art. 162 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

specustawa drogowa art. 4f

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b, c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja ZRID wywołała skutki prawnorzeczowe (przejście własności nieruchomości na Powiat z mocy prawa), co uniemożliwia stwierdzenie jej bezprzedmiotowości. Brak środków na realizację inwestycji, brak wykupu działek czy rezygnacja z uprawnień nie powodują bezprzedmiotowości decyzji ZRID, gdy istnieją skutki prawnorzeczowe. Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji ZRID nie leży w interesie społecznym, gdyż inwestycje drogowe są inwestycjami celu publicznego, a Zarząd Powiatu działa w interesie społecznym.

Odrzucone argumenty

Decyzja Starosty o wygaśnięciu decyzji ZRID była prawidłowa, ponieważ decyzja ZRID stała się bezprzedmiotowa z powodu rezygnacji inwestora i braku realizacji inwestycji. Wojewoda naruszył przepisy k.p.a. i specustawy drogowej, błędnie oceniając stan faktyczny i prawny sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja ZRID jest decyzją o charakterze kompleksowym, ponieważ łączy decyzje w sobie rozstrzygnięcia o ustaleniu lokalizacji drogi, zatwierdzeniu podziału nieruchomości, przejmowaniu nieruchomości na własność publiczną i zatwierdzeniu projektu budowlanego. Decyzja ZRID wywołała skutki prawnorzeczowe w zakresie prawa własności nieruchomości, z chwilą jej uostatecznienia. Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie staje się bezprzedmiotowa z powodu rezygnacji uprawnionego z wykonania uprawnienia wynikającego z tej decyzji. Nadal bowiem obowiązują jej skutki prawnorzeczowe. Inwestycje drogowe są inwestycjami celu publicznego. Zarząd Powiatu nie ma własnego interesu i reprezentuje interes społeczny, zaś stwierdzenie wygaśnięcia decyzji ZRID z pewnością w interesie społecznym nie leży.

Skład orzekający

Ewa Osipuk

sprawozdawca

Katarzyna Matczak

przewodniczący

Marzenna Glabas

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów specustawy drogowej dotyczących bezprzedmiotowości decyzji ZRID, skutków prawnorzeczowych oraz interesu społecznego w kontekście inwestycji celu publicznego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki decyzji ZRID w kontekście specustawy drogowej. Może wymagać analizy w kontekście innych rodzajów decyzji administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej inwestycji drogowej i pokazuje, jak skutki prawne decyzji administracyjnych (przejście własności) mogą uniemożliwić jej wygaszenie, nawet jeśli realizacja napotyka trudności. Pokazuje to złożoność prawa administracyjnego w praktyce.

Droga, która miała powstać, ale zabrakło pieniędzy. Czy decyzja o jej budowie może zostać wygaszona? Sąd administracyjny odpowiada.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 49/25 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2025-02-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Ewa Osipuk /sprawozdawca/
Katarzyna Matczak /przewodniczący/
Marzenna Glabas
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Inne
Sygn. powiązane
II OSK 1839/25 - Postanowienie NSA z 2025-09-02
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 311
art. 11c, art. 12 ust. 1, art. 12 ust. 4 pkt 2
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 161 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Protokolant referent Natalia Stemplewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2025 r. sprawy ze skargi Powiatu M. - Powiatowego Zarządu Dróg w M. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na realizację inwestycji drogowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Starosta M. (dalej jako: "Starosta"), decyzją z [...] r., stwierdził wygaśnięcie ostatecznej decyzji Starosty M. z [...] r., [...], [...], zezwalającej Zarządowi Powiatu M. (dalej jako: "Zarząd", "skarżący", "inwestor") na realizacje inwestycji drogowej pod nazwą: "Rozbudowa (modernizacja) drogi powiatowej Nr [...] etap I", zlokalizowanej na oznaczonych w przedmiotowej decyzji działkach.
W uzasadnieniu decyzji Starosta opisał stan faktyczny sprawy i wyjaśnił, że
w jego ocenie została spełniona podstawowa przesłanka bezprzedmiotowości decyzji, tj. rezygnacja z uprawnień przez stronę (inwestora), natomiast to, z jakiej przyczyny zrezygnował on ze swoich uprawnień pozostaje bez wpływu na sprawę,
a inwestor ma prawo do odstąpienia od planowanej inwestycji. Wyjaśnił, że decyzja administracyjna nie jest celem samym w sobie, lecz jednym z narzędzi realizowania zadań nałożonych przez prawo na organy administracyjne. Decyzja, która stała się bezprzedmiotowa nie może takiego narzędzia stanowić i z punktu widzenia interesu społecznego stwierdzenie jej wygaśnięcia jest pożądane, z uwagi na zapewnienie pewności prawnej w zakresie istniejącego stanu prawnego i faktycznego. Pozostawienie w obrocie prawnym decyzji bezprzedmiotowej pozostaje w kolizji
z interesem społecznym, ponieważ może stwarzać pozory istnienia określonych uprawnień czy obowiązków.
Na skutek odwołania wniesionego przez Gminę M., po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, Wojewoda Warmińsko-Mazurski (dalej jako: "organ odwoławczy", "Wojewoda"), decyzją z [...] r., uchylił zaskarżoną decyzję Starosty w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że decyzja Starosty została wydana zarówno z naruszeniem przepisów prawa materialnego, jak
i przepisów postępowania. Podał, że Starosta winien był wezwać wnioskodawcę do wyjaśnienia kwestii interesu strony, przemawiającego za wygaszeniem decyzji, zgodnie z art. 162 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako: "k.p.a."). Podkreślił, że sama rezygnacja z uprawnień przez inwestora – Zarząd Powiatu M. – bez podania przyczyny, z realizacji inwestycji drogowej objętej decyzją ZRID nie jest wystarczająca dla uznania bezprzedmiotowości takiej decyzji, gdy w grę wchodzi realizacja inwestycji celu publicznego uregulowanego specustawą drogową. Szczególnie, że skarżący we wniosku o wydanie zezwolenia na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej wskazał na ważny interes społeczny, jako argument potwierdzający konieczność realizacji planowanego przedsięwzięcia.
Wojewoda wyjaśnił, że wydanie decyzji ZRID nie ograniczyło się jedynie do przyznania skarżącemu uprawnienia do wykonania robót budowlanych, polegających na rozbudowie drogi powiatowej, ale wywołało daleko szersze skutki prawne, przede wszystkim z zakresu prawa własności nieruchomości objętych decyzją. Dodał, że brak środków na realizację przedsięwzięcia, brak dokonania wykupu działek wchodzących w linie rozgraniczające teren inwestycji oraz brak rozpoczęcia robót budowlanych również nie stanowią przesłanek do uznania decyzji za bezprzedmiotową; ponadto decyzja ZRID wywołała skutki prawnorzeczowe.
Podniósł, że aktualny brak środków finansowych u wnioskodawcy na realizację i nierozpoczęcie przez niego robót budowlanych nie przesądza o tym, że zamierzenie inwestycyjne w ogóle nie będzie mogło byś zrealizowane w dalszym terminie. Gmina M. w odwołaniu od decyzji Starosty z [...] r. podkreśliła swoje zobowiązanie do dofinansowania zamierzenia inwestycyjnego, wynikające z obowiązującego porozumienia z [...] 2023 r. zawartego między Gminą M. a Powiatem M., a w piśmie z 9 sierpnia 2024 r. zobowiązała się do sfinansowania wzrostu kosztów realizacji zadania.
Ostatecznie Wojewoda wskazał, że brak wykupu przez inwestora działek objętych decyzją ZRID również nie stanowi o bezprzedmiotowości decyzji. W wyniku wydania decyzji ZRID zatwierdzono geodezyjne podziały nieruchomości objętych tą decyzją, w wyniku czego powstały nowe działki ewidencyjne, które z mocy prawa stały się własnością Powiatu M.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Olsztynie wniósł Powiatowy Zarząd Dróg w M. – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – zarzucając jej:
1. naruszenie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez uznanie, że nie zachodzą przesłanki do jego zastosowania, podczas gdy zachodzą przesłanki do stwierdzenia, że decyzja Starosty [...] z [...] r. stała się bezprzedmiotowa, gdy Gmina M. nie spełniła warunków zawartego porozumienia i pomimo wezwań do zajęcia stanowiska w sprawie nie zajmowała go w wyznaczonych terminach;
2. naruszenie art. 12 ust. 4 pkt 2, art. 12 ust. 3 oraz art. 4f ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 311, dalej jako: "specustawa drogowa"), poprzez uznanie, że z uwagi na treść ww. zapisów decyzja Starosty z [...] r. wywołała nieodwracalne skutki prawne, bo stała się ostateczna i dokonano podziału działek, jednakże zmiany, o których wspomina organ w zaskarżonej decyzji nie weszły w życie, z uwagi na brak realizacji zawartego porozumienia przez Gminę M., a decyzja została wygaszona;
3. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i dokonanie niewłaściwej kontroli legalności decyzji wydanej przez Starostę w dniu [...] r., przejawiających się w:
a) uznaniu, że sama rezygnacja inwestora, tj. Zarządu Powiatu bez podania przyczyny nie stanowi o bezprzedmiotowości wydanej decyzji oraz że rezygnacja inwestora z realizacji inwestycji drogowej objętej decyzją ZRID nie jest wystarczająca, podczas gdy skarżący podał przyczynę rezygnacji i co więcej nie była to decyzja zależna od niego, tylko od Gminy M., która to nie spełniła warunków porozumienia, a jej brak reakcji na prośby ze strony Starostwa spowodował, że skarżący był zmuszony do rezygnacji z inwestycji;
b) uznanie, że decyzja ZRID Starosty nie stała się bezprzedmiotowa, ponieważ spowodowała skutki prawnorzeczowe, podczas gdy Starosta M. nie posiadał środków na realizację przedsięwzięcia, nie dokonano wykupu działek wchodzących w linie rozgraniczające teren inwestycji oraz nie rozpoczęto robót budowlanych,
co oznacza, że zapisy nie weszły w życie;
c) uznanie, że w piśmie z 9 września 2024 r. Gmina M. podkreśliła swoje zobowiązanie do dofinansowania zamierzenia inwestycyjnego wynikającego
z obowiązującego porozumienia z [...] 2023 r., podczas gdy z pisma wynika, że to Burmistrz zobowiązuje się do dofinansowania i nie przedstawił żadnej uchwały Rady Gminy potwierdzającej ten fakt, nie mówiąc o jakiejkolwiek kontrasygnacie Skarbnika, przez co skarżący nie mógł uznać deklaracji za wiarygodną.
W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że wygaszenie decyzji było konieczne ze względu na interes społeczny i interes strony, bowiem brak wygaśnięcia naraziłby inwestora na koszty związane z odszkodowaniem z tytułu wykupu działek, podczas gdy inwestycja nie będzie tam prowadzona. Decyzja ZRID stała się bezprzedmiotowa, ponieważ Gmina M. nie spełniła warunków porozumienia, wobec czego skarżący był zmuszony do jego rozwiązania. Podniósł, ze decyzja administracyjna wiąże rebus sic stantibus, co powoduje, że gdy powstaną nowe przesłanki faktyczne, czyniące poprzednią decyzję nieodpowiadającą rzeczywistości, przestaje istnieć stosunek prawny i sama decyzja staje się bezprzedmiotowa. Wskazał, że do naruszenia doszło również w zakresie błędnej wykładni przepisów specustawy, poprzez uznanie, że decyzja Starosty z [...] r. wywołała nieodwracalne skutki prawne, ponieważ stała się ostateczna i dokonano podziału działek, jednak zmiany te nie weszły w życie z uwagi na brak realizacji zawartego porozumienia, nie dokonano podziału, nie rozpoczęto żadnych prac i nie wypłacono odszkodowań.
W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że motywy prawne i merytoryczne zostały przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Odpowiedź na skargę wniosła również Gmina M. (dalej jako: "Gmina", "uczestnik"), wnosząc o oddalenie skargi. W uzasadnieniu swojego stanowiska Gmina podkreśliła szczególny charakter decyzji ZRID i skutki prawne, jakie są związane z wydaniem tej decyzji. Skutek prawnorzeczowy w postaci przejścia prawa własności nieruchomości nastąpił z mocy prawa z chwilą, gdy decyzja ZRID stała się ostateczna. Uczestnik dodał, że skarżący wydaje się unikać stwierdzenia o przejściu prawa własności nieruchomości, pisząc jedynie o dokonaniu podziału działek,
a w sprawie został dokonany nie tylko podział działek, ale także powstałe w wyniku podziału działki, szczegółowo opisane w decyzji ZRID, przeszły na własność Powiatu. Specustawa drogowa nie określa żadnej procedury związanej
z ewentualnym zwrotem nieruchomości pierwotnym właścicielom. Z uwagi więc na to, że decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne, nieuzasadnione jest twierdzenie skarżącego o bezprzedmiotowości decyzji. Ostatecznie Gmina podniosła, że za stwierdzeniem wygaśnięcia decyzji ZRID nie przemawia interes społeczny – wręcz przeciwnie, istotny interes społeczny przemawia za utrzymaniem decyzji ZRID i realizacją inwestycji. Zarzuciła, że podstawowym źródeł pokrycia kosztów realizacji inwestycji nie był wkład Gminy M., ale dofinansowanie z Funduszu Polski Ład, które miało pokryć ¾ kosztów. Powiat zbyt późno przygotował postępowanie ofertowe, a ostatecznie najniższa zaoferowana cena w postępowaniu przekraczała środki zaplanowane w budżecie o ponad 1 600 000 zł. Skarżący próbuje uniknąć skutków swoich zaniechań, twierdząc, że to Gmina nie spełniła warunków porozumienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana
z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a.).
Badając zaskarżoną decyzję pod względem wskazanych wyżej kryteriów, tutejszy Sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa.
Zaskarżona decyzja Wojewody dotyczyła uchylenia decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej i umorzeniu postępowania, w związku z czym zastosowanie w sprawie znajdują przepisy specustawy drogowej. Zgodnie z przepisem art. 11c specustawy drogowej, do postępowania w sprawach dotyczących wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego,
z zastrzeżeniem przepisów niniejszej ustawy. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest natomiast okoliczność, czy zostały spełnione przesłanki dotyczące stwierdzenia wygaśnięcia decyzji.
Zgodnie z przepisem art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., organ administracyjny, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia nakazuje przepis prawa, albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Jak wynika z tego przepisu, zawiera on dwie normy prawne nakazujące organowi administracji publicznej stwierdzenie wygaśnięcia decyzji. Pierwsza dotyczy przypadku, gdy decyzja stała się bezprzedmiotowa i stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa,
a druga – przypadku, gdy decyzja stała się bezprzedmiotowa i stwierdzenie jej wygaśnięcia leży w interesie społecznym lub w interesie strony. Niespełnienie którejkolwiek z tych przesłanek oznacza, że przepis ten nie będzie miał zastosowania. Wynika stąd, że to bezprzedmiotowość decyzji daje podstawę do stwierdzenia jej wygaśnięcia albo z mocy odrębnego przepisu prawa albo też, po ustaleniu przez organ administracyjny, że leży to w interesie społecznym lub
w interesie strony. Mamy tu więc do czynienia z dwoma alternatywnymi sytuacjami, przy czym w każdej z nich konieczne jest wykazanie bezprzedmiotowości decyzji dla możliwości stwierdzenia jej wygaśnięcia.
W doktrynie przyjmuje się, że bezprzedmiotowość decyzji wynika z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej, czy to z powodu zgaśnięcia podmiotu, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę, czy też na skutek zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonanie decyzji albo z powodu zmiany w stanie prawnym, ale tylko w przypadku, gdy przepis prawa przewiduje taki skutek; bezprzedmiotowość decyzji powstaje przy tym zawsze po jej wydaniu (por.
B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, s. 662). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się
z kolei, że bezprzedmiotowość zachodzi wówczas, gdy nierealne okaże się osiągnięcie celu, ze względu na który decyzja została wydana, wskutek tego, że przestanie istnieć bądź przedmiot rozstrzygnięcia (prawo lub obowiązek strony), bądź podmiot, którego to rozstrzygnięcie dotyczyło (przestał istnieć lub utracił kwalifikację) (por. np. wyrok NSA z 12 marca 2024 r., sygn. akt II OSK 1536/21, LEX
nr 3734832.).
Mając więc na uwadze takie rozumienie pojęcia bezprzedmiotowości, zasadnie Wojewoda uznał, że w odniesieniu do decyzji ZRID z [...] r. nie miała ona miejsca w sprawie. Nie można bowiem przyjąć, aby nierealne stało się osiągnięcie celu, ze względu na który decyzja została wydana. Zgodzić się należy bowiem z organem odwoławczym, że analizując sprawę nie można pominąć specyfiki decyzji, będącej przedmiotem oceny z punktu widzenia przesłanek z art. 162 § 1 k.p.a.
Będąca przedmiotem oceny organów decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej jest decyzją o charakterze kompleksowym, ponieważ łączy decyzje w sobie rozstrzygnięcia o ustaleniu lokalizacji drogi, zatwierdzeniu podziału nieruchomości, przejmowaniu nieruchomości na własność publiczną i zatwierdzeniu projektu budowlanego. Ocena bezprzedmiotowości takiej decyzji musi więc uwzględniać wszystkie jej aspekty i następstwa. Oceniając następstwa decyzji ZRID należy zauważyć, że doszło w niej do geodezyjnego podziału nieruchomości objętych tą decyzją – zgodnie z art. 12 ust. 1 specustawy drogowej, zaś na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 2 specustawy, nieruchomości objęte decyzją ZRID stały się z mocy prawa własnością Powiatu. Rację ma więc Wojewoda, że decyzja ZRID Starosty nie stała się bezprzedmiotowa, ponieważ spowodowała skutki prawnorzeczowe w zakresie prawa własności nieruchomości, z chwilą jej uostatecznienia. Dodać również należy, że Gmina M. – co wynika z pisma znajdujących się w aktach administracyjnych oraz z wniesionej przez uczestnika odpowiedzi na skargę – nie jest zainteresowana odwracaniem skutków tej decyzji, a wręcz przeciwnie – jest zainteresowana jej całkowitą realizacją. Tutejszy Sąd w całości podziela pogląd prezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny, że decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie staje się bezprzedmiotowa z powodu rezygnacji uprawnionego
z wykonania uprawnienia wynikającego z tej decyzji. Nadal bowiem obowiązują jej skutki prawnorzeczowe, które mogą być usunięte w szczególnym trybie (wyrok NSA z 18 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2603/16, LEX nr 2442323). Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi, to skarżącemu przypomnieć należy, że skutki prawnorzeczowe decyzji ZRID przewiduje przepis art. 12 ust. 4 specustawy, zgodnie z którym nieruchomości lub ich części, o których mowa w art. 11f ust. 1 pkt 6 (a więc oznaczone w decyzji ZRID nieruchomości), stają się z mocy prawa: 1) własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych; 2) własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych - z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Bez znaczenia pozostaje więc podnoszony przez Zarząd argument, że zmiany dotyczące prawa własności nieruchomości "nie weszły w życie", z uwagi na brak realizacji zawartego porozumienia przez Gminę M. Tym bardziej, że decyzja ZRID z [...] r. nie została wydana
z zastrzeżeniem warunku, co jest możliwe tylko wówczas, gdy przepis szczególny tak stanowi (art. 107 § 2 k.p.a.), a kwestia realizacji porozumienia zawartego pomiędzy skarżącym a Gminą jest kwestią sporną, pozostającą poza granicami kontroli Sądu
w niniejszej sprawie.
Ostatecznie wyjaśnić należy, że nawet gdyby uznać, że decyzja ZRID stała się bezprzedmiotowa, to nie została w sprawie spełniona druga przesłanka,
tj. stwierdzenie wygaśnięcia decyzji leży w interesie społecznym lub interesie strony. Podkreślić trzeba, że decyzja ZRID zawsze wydawana jest na wniosek zarządcy drogi, a więc podmiotu publicznego, który – jak wskazuje się w doktrynie – z mocy prawa ma obowiązek weryfikować zasadność planowanych inwestycji, zarówno pod względem prawnym, jak i finansowym. Zawężenie kręgu inwestorów w specustawie drogowej wiąże się z założeniem ustawodawcy, że postępowanie to ma zawsze służyć realizacji interesu publicznego (zob. B. Dolnicki, R. Marchaj, Skarga
z art. 101a u.s.g. na bezczynność gminy niewykonującej decyzji ZRID, "Samorząd Terytorialny" 2021, nr 9, s. 8-9). Wobec tego w kontrolowanej sprawie w ogóle nie można mówić, aby inwestor posiadał własny interes, odrębny od interesu społecznego. Jak podkreślił NSA w wyroku z 24 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 365/13 (publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) "nie można zapominać o tym, że chociaż wprawdzie ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r.
o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych daje szczególne uprawnienia temu inwestorowi, to niemniej jednak inwestycje takie są inwestycjami celu publicznego. I dlatego, że są to inwestycje celu publicznego, które są istotne i ważne dla kraju, dla wspólnot samorządowych (gmina, powiat, województwo), to zostały opracowane i wdrożone ustawy (specustawy), które dają ściśle określone uprawnienia ściśle określonym podmiotom. (...) Podmiot ten nie działa w interesie własnym, bo własnego interesu nie posiada. GDDKiA realizując inwestycje celu publicznego reprezentuje interes społeczny". Per analogiam stwierdzić więc należy, że Zarząd Powiatu nie ma własnego interesu i reprezentuje interes społeczny, zaś stwierdzenie wygaśnięcia decyzji ZRID z pewnością
w interesie społecznym nie leży.
Mając na uwadze powyższe rozważania za niezasadny należy uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego przez Wojewodę. W aktach sprawy znajdują się dokumenty uzyskane przez Wojewodę w toku uzupełniającego postępowania dowodowego, służące dokładnemu wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniono wyczerpująco motywy rozstrzygnięcia i wskazano, jakimi przesłankami kierował się organ odwoławczy.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI