II SA/Ol 49/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2006-04-12
NSAAdministracyjneWysokawsa
handel obwoźnyinspekcja sanitarnażywnośćpostępowanie administracyjneprawo żywnościowesamochód specjalistycznywymogi sanitarnekontrola administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Inspektora Sanitarnego, uznając, że organ nie wyjaśnił należycie wniosku strony i błędnie zakwalifikował sprzedaż z samochodu jako handel obwoźny.

Skarżąca B. J. wniosła o wydanie decyzji o stanie sanitarnym specjalistycznego samochodu przeznaczonego do sprzedaży artykułów spożywczych. Organy sanitarne obu instancji potraktowały wniosek jako prośbę o zgodę na handel obwoźny i wydawały decyzje w tym przedmiocie, nakazując sprzedaż w szczelnych opakowaniach. WSA w Olsztynie uchylił te decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów KPA, ponieważ organ nie wyjaśnił stanu faktycznego zgodnie z wnioskiem strony i nie wezwał jej do sprecyzowania żądania.

Sprawa dotyczyła skargi B. J. na decyzję Inspektora Sanitarnego, która zezwalała na sprzedaż artykułów spożywczych ze specjalistycznego samochodu, ale z nałożonym obowiązkiem sprzedaży w szczelnych opakowaniach jednostkowych. Skarżąca domagała się jedynie wydania decyzji o stanie sanitarnym pojazdu, który uważała za sklep spożywczy, a nie pojazd do handlu obwoźnego. Podnosiła, że pojazd spełnia wymogi sanitarne, posiada oszkloną ladę uniemożliwiającą kontakt klienta z towarem i że inne piekarnie otrzymały korzystniejsze decyzje. Organy sanitarne utrzymywały swoje stanowisko, powołując się na przepisy dotyczące handlu obwoźnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd uznał, że organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 KPA, nie wyjaśniając należycie stanu faktycznego i nie stosując się do wniosku strony. Sąd podkreślił, że organ powinien był wezwać stronę do sprecyzowania żądania, zamiast dowolnie modyfikować jego zakres. Sąd wyjaśnił również, że sprzedaż ze specjalistycznych środków transportu jest traktowana jako handel obwoźny zgodnie z ustawą o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia, ale podkreślił, że organ nie może ignorować wniosku strony i musi działać zgodnie z przepisami prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Organ administracji nie może dowolnie modyfikować wniosku strony. W przypadku wątpliwości co do przedmiotu żądania, organ powinien wezwać stronę do jego sprecyzowania. Jeśli strona nadal domaga się decyzji, której przepisy prawa nie przewidują, organ powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 7 i 64 § 2 KPA, wskazując, że organ ma obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, a w razie wątpliwości powinien wezwać stronę do sprecyzowania wniosku. Podkreślono, że ostatecznie o charakterze i zakresie żądania decyduje strona, a nie organ.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy winny podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

k.p.a. art. 64 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji może wzywać stronę wnoszącą podanie do usunięcia braków pisma w wyznaczonym terminie.

u.o.z.ż.i.ż. art. 3 § ust. 1 pkt 48

Ustawa o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia

Definicja handlu obwoźnego jako obrotu żywnością wykonywanego ze specjalistycznych środków transportu.

u.o.z.ż.i.ż. art. 39 § ust. 4

Ustawa o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia

Wymóg uzyskania decyzji Państwowej Inspekcji Sanitarnej określającej środki spożywcze, które mogą być sprzedawane z danego środka transportu.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania sądowego.

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o wykonalności zaskarżonej decyzji.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego i nie zastosował się do wniosku strony, traktując go jako prośbę o zgodę na handel obwoźny, podczas gdy strona domagała się decyzji o stanie sanitarnym pojazdu. Organ naruszył art. 64 § 2 KPA, nie wzywając strony do sprecyzowania wniosku w sytuacji wątpliwości. Powoływanie się na decyzje innych organów wydane w podobnych sprawach, które mogły być niezgodne z prawem, nie jest uzasadnione w świetle zasady praworządności.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów sanitarne dotyczące kwalifikacji sprzedaży ze specjalistycznego samochodu jako handlu obwoźnego i konieczności sprzedaży w szczelnych opakowaniach. Argument organu, że nie ma możliwości modyfikowania uprawnień w zależności od oczekiwań strony. Argument organu, że wydanie rozstrzygnięć w sprawach o podobnym charakterze nie rodzi po stronie osoby składającej wniosek roszczenia co do sposobu załatwienia sprawy.

Godne uwagi sformułowania

o tym, jaki charakter i zakres żądania ma mieć pismo wniesione przez stronę w postępowaniu decyduje ostatecznie strona a nie organ, do którego pismo zostało skierowane w przypadku wątpliwości organ, mając na względzie postanowienia art. 7 - 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, powinien zwrócić się do strony o zajęcie jednoznacznego stanowiska organ administracji może wydawać decyzje administracyjne tylko w takim zakresie, w jakim przewidują to przepisy prawa. Nie oznacza to jednak uprawnienia do dowolnej modyfikacji wniosku strony. obrót żywnością wykonywany ze specjalistycznych środków transportu stanowi w rozumieniu ustawy handel obwoźny nie jest zasadne powoływanie się przez nią na decyzje innych organów orzekających nawet w zbliżonych stanach faktycznych, gdyż zgodnie z konstytucyjną zasadą praworządności organy administracji podejmują rozstrzygnięcia w oparciu o przepisy prawa.

Skład orzekający

Janina Kosowska

przewodniczący

Alicja Jaszczak-Sikora

członek

Beata Jezielska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad prowadzenia postępowań administracyjnych, w szczególności dotyczących obowiązku wyjaśniania wniosków stron i zasady praworządności w kontekście decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży artykułów spożywczych z pojazdów, ale zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie wniosków w postępowaniu administracyjnym i jak organy powinny reagować na niejasności. Pokazuje też konflikt między przepisami prawa a oczekiwaniami obywateli.

Czy organ administracji może zmienić Twój wniosek? Sąd wyjaśnia, jak powinno wyglądać postępowanie.

Dane finansowe

WPS: 440 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 49/06 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2006-04-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-01-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
A. Beata Jezielska /sprawozdawca/
Alicja Jaszczak-Sikora
Janina Kosowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6209 Inne o symbolu podstawowym 620
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Sędzia WSA Alicja Jaszczak- Sikora Asesor WSA Beata Jezielska (spr.) Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi B. J. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie warunków higieniczno- sanitarnych przewozu i sprzedaży artykułów spożywczych l/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 21 zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącej kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 30 września 2005r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. - na wniosek B. J. - wyraził zgodę na przewóz i sprzedaż artykułów spożywczych w szczelnych opakowaniach jednostkowych ze specjalistycznego samochodu marki "[...]" o nr rej "[...]" na targowiskach, halach targowych lub w wyznaczonym przez gminę terenie. W uzasadnieniu podano, iż z dokonanej oceny przedmiotowego samochodu oraz pism strony wynika, iż pojazd spełnia wymagania sanitarno-techniczne, określone w stosownych rozporządzeniach Ministra Zdrowia i może służyć do przewozu i sprzedaży środków spożywczych w szczelnych opakowaniach jednostkowych, zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 grudnia 2002r., pod warunkiem przestrzegania i dopełnienia przez stronę stosownych wymogów związanych z obrotem środkami spożywczymi.
Od decyzji tej odwołała się B. J. Podniosła, iż w Unii Europejskiej samochód specjalistyczny jest traktowany jak sklep spożywczy, na dowód czego dołączyła tłumaczenie dokumentu z języka niemieckiego. Podniosła, iż organ pominął fakt, iż przedmiotowy pojazd posiada oszkloną ladę dzielącą sprzedawcę od klientów, co wyklucza bezpośredni kontakt sprzedawanych artykułów z klientami, a towar sprzedawany jest zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 kwietnia 2004r. W związku z tym w ocenie odwołującej się niezasadne jest wydanie decyzji o sprzedaży pieczywa i wyrobów półcukierniczych w szczelnych opakowaniach jednostkowych. Podała także, iż ten sam organ wydał wcześniej decyzje dla innych piekarni - w tym jednej konkurującej z piekarnią skarżącej - w których nie ma mowy o szczelnych opakowaniach.
Decyzją z dnia 18 listopada 2005r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Podano, iż § 4 ust. l rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 grudnia 2002r. w sprawie wymagań higienicznych i sanitarnych obowiązujących w handlu obwoźnym stanowi, iż w handlu obwoźnym są sprzedawane środki spożywcze opakowane w szczelne opakowania jednostkowe. Ponadto z § 3 powołanego rozporządzenia wynika, iż w handlu obwoźnym nie mogą być wprowadzane do obrotu artykuły, których wykaz stanowi załącznik do rozporządzenia, a w załączniku tym
wyszczególnione jest również pieczywo i wyroby ciastkarskie. W związku z tym w ocenie organu odwoławczego decyzja pierwszoinstancyjna odpowiada prawu.
Na powyższą decyzję skargę wniosła B. J., reprezentowana przez pełnomocnika - adw. M. G. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji. W skardze podniesiono, iż decyzja została wydana niezgodnie z wnioskiem strony. Skarżąca domagała się bowiem jedynie wydania decyzji o stanie sanitarnym między innymi przedmiotowego Fiata "[...]", zaś organ podjął rozstrzygnięcie o wyrażeniu zgody na przewóz i sprzedaż artykułów spożywczych z tegoż pojazdu. Ponadto wskazano, iż przedmiotowy samochód spełnia wszelkie wymogi higieniczne niezbędne do bezpiecznej sprzedaży produktów spożywczych. Przede wszystkim pojazd wyposażony jest w oszkloną ladę sprzedaży, która uniemożliwia wejście kupującym do jego wnętrza i taka konstrukcja powoduje odróżnienie formy sprzedaży prowadzonej przez skarżącą od handlu obwoźnego, w którym kontakt kupującego z produktami spożywczymi jest bezpośredni. Ponadto towar sprzedawany jest zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 kwietnia 2004r. Podniesiono także, iż skarżąca przedstawiła przykładowe decyzje administracyjne podjęte przez organy inspekcji sanitarnej, którymi dopuszczono do sprzedaży produktów spożywczych bez szczelnych opakowań jednostkowych. Zatem podjęcie decyzji odmiennej w niniejszej sprawie narusza w ocenie strony zasadę zaufania do organów państwa, wyrażoną w art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podano także, iż decyzja organu odwoławczego została podjęta w oparciu o nieobowiązujące rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 19grudnia2002r. w sprawie wymagań higieniczno-sanitarnych zakładów i wymagań dotyczących higieny w procesie produkcji i w obrocie artykułami oraz materiałami i wyrobami przeznaczonymi do kontaktu z tymi artykułami, gdyż utraciło ono moc z dniem wstąpienia Polski do Unii Europejskiej. Zarzucono także, iż zaskarżona decyzja narusza zasadę swobodnego świadczenia usług na terenie państw członkowskich Unii Europejskiej. Skoro bowiem na trenie Niemiec dopuszczalne jest prowadzenie handlu ze specjalistycznych sklepów spożywczych, to w Polce taka usługa także winna być dozwolona (na potwierdzenie tej okoliczności dołączono zaświadczenie starosty powiatu R. wraz z tłumaczeniem).
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w niniejszej sprawie. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśniono, iż organ administracji orzeka o zakresie
obowiązków lub uprawnień w oparciu o obowiązujące przepisy prawa i nie ma możliwości modyfikowania tych uprawnień w zależności od oczekiwań strony. Zatem chybiony jest zarzut dotyczący wyjścia poza granice wniosku. Podniesiono, iż w ramach postępowania administracyjnego rozstrzygane są indywidualne sprawy z zakresu administracji. Zatem nawet wydanie rozstrzygnięć w sprawach o podobnym charakterze nie rodzi po stronie osoby składającej wniosek roszczenia co do sposobu załatwienia sprawy. Wskazano ponadto, iż z okoliczności przytoczonych przez stronę wynika, iż sprzedaż w przedmiotowym pojeździe przyjmie charakter sprzedaży obwoźnej. Wyjaśniono także, iż wbrew twierdzeniom skarżącej przytoczone przez nią nieobowiązujące rozporządzenie Ministra Zdrowia z 19 grudnia 2002r. nie stanowiło podstawy prawnej zaskarżonej decyzji, zaś ocena stanu faktycznego została dokonana w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Podnieść należy, iż w myśl art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 póz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, obowiązujące w dacie jej podjęcia.
Odnosząc się do oceny zaskarżonych decyzji stwierdzić należy, iż zostały one wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego organy winny podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W niniejszej sprawie zasada ta nie została zachowana. Wskazać bowiem należy, iż w swoim podaniu skierowanym do organu skarżąca zwróciła się z prośbą o wydanie decyzji o stanie sanitarnym samochodów, w tym "[...]" o numerze rej. "[...]", podając iż jest to pojazd handlowo-usługowy - sklep spożywczy. Natomiast organ potraktował ten wniosek jako prośbę o wydanie decyzji zezwalającej na sprzedaż artykułów spożywczych w handlu obwoźnym. Należy jednak podnieść, iż zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego o tym, jaki charakter i zakres żądania ma mieć pismo wniesione przez stronę w postępowaniu decyduje ostatecznie strona a nie organ, do którego pismo zostało skierowane. W razie wątpliwości organ, mając na względzie postanowienia art. 7 - 9
Kodeksu postępowania administracyjnego, powinien zwrócić się do strony o zajęcie jednoznacznego stanowiska (tak w wyroku NSA z dnia 4 kwietnia 2002r. sygn. akt I SA 2188/00, LEX nr 81741). Zatem w pierwszej kolejności należało zwrócić się do strony o sprecyzowanie jej żądania. Zgodnie bowiem z treścią art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji może wzywać stronę wnoszącą podanie do usunięcia braków pisma w wyznaczonym terminie. Przy czym słuszne jest stanowisko organu, iż może on wydawać decyzje administracyjne tylko w takim zakresie, w jakim przewidują to przepisy prawa. Nie oznacza to jednak uprawnienia do dowolnej modyfikacji wniosku strony. W przypadku wątpliwości co do przedmiotu żądania strony należy - jak wskazano wyżej -wezwać ją do sprecyzowania wniosku, a jeżeli w dalszym ciągu domaga się wydania decyzji, której przepisy prawa nie przewidują, organ winien wydać decyzję o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego.
Skarżącej należy jednak wyjaśnić, iż zgodnie z art. 3 ust. l pkt 48 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia (Dz.U. z 2005r. Nr 31 póz. 265 ze zm.), który wszedł w życie z dniem 17 października 2005r. (obowiązywał zatem w dacie wydania zaskarżonej decyzji) obrót żywnością wykonywany ze specjalistycznych środków transportu stanowi w rozumieniu ustawy handel obwoźny. Prowadzenie tego rodzaju działalności wymaga - w myśl art. 39 ust. 4 powołanej ustawy - uzyskania decyzji wydanej przez właściwy organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Przy czym w decyzji tej organ określa (a zatem konkretyzuje) środki spożywcze, które mogą być sprzedawane z danego środka transportu.
Natomiast skarżącej należy wyjaśnić, iż nie jest zasadne powoływanie się przez nią na decyzje innych organów orzekających nawet w zbliżonych stanach faktycznych, gdyż zgodnie z konstytucyjną zasadą praworządności organy administracji podejmują rozstrzygnięcia w oparciu o przepisy prawa. Zatem nawet wydanie przez inny organ decyzji korzystniejszej, ale niezgodnej z prawem, w stosunku do innej osoby znajdującej się w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej nie rodzi prawa do potraktowania strony w taki sam sposób (tak między innymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2005r. Sygn. akt FSK 1660/04, opublik. ONSA z 2006r. Nr l póz. 32).
Z powyższych względów na podstawie art. 145 § l pkt l lit. c ustawy z dnia 3 O sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 póz. 1270) ) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, zasądzając koszty stosownie do art. 200 tej
ustawy. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.