II SA/Ol 483/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi B. F. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zatwierdzeniu projektu rozbiórki i udzieleniu pozwolenia na rozbiórkę budynku gospodarczego. Skarżąca zarzucała organom administracji publicznej naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i brak merytorycznego rozpoznania dowodów, które miałyby świadczyć o tym, że prawo własności nieruchomości przysługuje jej córce, a nie inwestorowi, któremu zostało przysądzone przez sąd powszechny. Podnoszono, że istnieją inne postępowania sądowe dotyczące tej nieruchomości, a wpisy w księgach wieczystych nie odzwierciedlają rzeczywistego stanu prawnego. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wskazując, że inwestor wykazał uprawnienie do rozporządzania obiektem budowlanym na cele rozbiórkowe, przedkładając prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, podzielił stanowisko organów administracji. Podkreślono, że sądy administracyjne są związane prawomocnymi orzeczeniami sądów powszechnych (art. 365 § 1 k.p.c.) i nie mogą kwestionować wpisów w księgach wieczystych, nawet jeśli istnieją wzmianki o skargach. Domniemanie zgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym (art. 3 u.k.w.h.) może być obalone jedynie w postępowaniu przed sądem powszechnym, a nie w postępowaniu administracyjnym czy sądowoadministracyjnym. Sąd stwierdził, że inwestor wykazał prawo własności na podstawie prawomocnego postanowienia o przysądzeniu własności, które jest tytułem do ujawnienia prawa własności w księdze wieczystej. W związku z tym, zarzuty skarżącej dotyczące błędnego ustalenia stanu prawnego i braku merytorycznej oceny dowodów zostały uznane za nieuzasadnione. Skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasady związania sądów administracyjnych prawomocnymi orzeczeniami sądów powszechnych i wpisami w księgach wieczystych, nawet w sytuacji istnienia wzmianek o skargach.
Dotyczy spraw, w których przedmiotem jest pozwolenie na budowę/rozbiórkę i pojawia się spór o własność nieruchomości, który został rozstrzygnięty lub jest rozstrzygany przez sądy powszechne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd administracyjny może badać prawidłowość wpisów w księdze wieczystej i kwestionować prawomocne orzeczenia sądów powszechnych w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na rozbiórkę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny jest związany prawomocnymi orzeczeniami sądów powszechnych i wpisami w księgach wieczystych, które stanowią podstawę do wydania decyzji administracyjnej. Nie może samodzielnie ustalać stanu prawnego odmiennego niż wynikający z tych orzeczeń i wpisów.
Uzasadnienie
Sądy administracyjne są związane art. 365 § 1 k.p.c. i nie mogą podważać prawomocnych orzeczeń sądów powszechnych. Domniemanie zgodności wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (art. 3 u.k.w.h.) może być obalone jedynie w postępowaniu przed sądem powszechnym, a nie w postępowaniu administracyjnym.
Czy organ administracji publicznej może samodzielnie obalić domniemanie zgodności wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w postępowaniu o pozwolenie na rozbiórkę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji publicznej nie może samodzielnie obalić domniemania zgodności wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Jest związany treścią wpisu, dopóki nie zostanie on zmieniony prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego.
Uzasadnienie
Domniemanie z art. 3 u.k.w.h. jest domniemaniem prawnym, które może być obalone w stosownym trybie przed sądem powszechnym. Dopóki domniemanie to nie zostanie obalone, skuteczny jest stan prawny ujawniony w księdze wieczystej. Organ administracji nie może zastępować sądu powszechnego w rozstrzyganiu kwestii cywilnoprawnych.
Czy inwestor wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele rozbiórki, jeśli posiada prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności stanowi tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynika m.in. z prawa własności. Prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia tego prawa w księdze wieczystej.
Przepisy (14)
Główne
u.p.b. art. 30b § ust. 3 pkt 1
Ustawa Prawo budowlane
Do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę dołącza się zgodę właściciela obiektu budowlanego lub jej kopię.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.
Pomocnicze
u.p.b. art. 3 § pkt 11
Ustawa Prawo budowlane
Przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych.
u.k.w.h. art. 3 § ust. 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym.
u.k.w.h. art. 5
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Wprowadza zasadę rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych.
u.k.w.h. art. 8
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Wzmianka o wniosku, skardze na orzeczenie referendarza sądowego, apelacji lub skardze kasacyjnej oraz ostrzeżenie dotyczące niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej wyłącza tylko z tego powodu rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych.
k.p.c. art. 999 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia na rzecz nabywcy prawa własności w katastrze nieruchomości oraz przez wpis w księdze wieczystej lub przez złożenie dokumentu do zbioru dokumentów.
k.p.c. art. 999 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Od chwili uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności na rzecz nabywcy przysługują mu prawa i ciążą obowiązki względem nieruchomości.
k.p.c. art. 1000 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności wygasają wszelkie prawa i skutki ujawnienia praw i roszczeń osobistych ciążące na nieruchomości.
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej.
k.c. art. 48
Kodeks cywilny
Zgodnie z zasadą superficies solo cedit, wszystko co jest trwale połączone z gruntem dzieli los prawny gruntu, staje się własnością właściciela gruntu.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zasada legalności obliguje sądy administracyjne do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny może wzruszyć zaskarżoną decyzję jedynie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny dokonuje kontroli legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o akta sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Inwestor wykazał prawo własności nieruchomości na podstawie prawomocnego postanowienia o przysądzeniu własności. • Sąd administracyjny jest związany prawomocnymi orzeczeniami sądów powszechnych i wpisami w księgach wieczystych. • Domniemanie zgodności wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym może być obalone jedynie w postępowaniu przed sądem powszechnym.
Odrzucone argumenty
Organy administracji publicznej powinny samodzielnie badać stan prawny nieruchomości i obalić domniemanie zgodności wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, nawet jeśli istnieją inne postępowania sądowe. • Decyzja o pozwoleniu na rozbiórkę narusza prawo własności córki skarżącej, ponieważ wpis w księdze wieczystej jest niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym.
Godne uwagi sformułowania
Sąd administracyjny nie może podważać prawomocnych orzeczeń wydanych w postępowaniu cywilnym. Jest nimi natomiast bezwzględnie związany na zasadzie art. 365 § 1 k.p.c. • Dopóki domniemanie to nie zostanie obalone, to skuteczny jest stan prawny nieruchomości ujawniony w księdze wieczystej. • W żadnej mierze takiego domniemania nie może obalić organ administracyjny, który jest związany treścią wpisu.
Skład orzekający
Piotr Chybicki
przewodniczący sprawozdawca
Beata Jezielska
sędzia
Ewa Osipuk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady związania sądów administracyjnych prawomocnymi orzeczeniami sądów powszechnych i wpisami w księgach wieczystych, nawet w sytuacji istnienia wzmianek o skargach."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których przedmiotem jest pozwolenie na budowę/rozbiórkę i pojawia się spór o własność nieruchomości, który został rozstrzygnięty lub jest rozstrzygany przez sądy powszechne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność relacji między prawem administracyjnym a cywilnym, szczególnie w kontekście nieruchomości i ksiąg wieczystych. Jest interesująca dla prawników zajmujących się tymi dziedzinami.
“Sąd administracyjny nie rozstrzygnie sporu o własność nieruchomości – kluczowe prawomocne orzeczenie sądu cywilnego.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.