II SA/Ol 481/06

II SA/Ol 481/06 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2006-09-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-06-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
A. Katarzyna Matczak
Alicja Jaszczak-Sikora /przewodniczący sprawozdawca/
Tadeusz Lipiński
Symbol z opisem
6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Sędzia WSA Alicja Jaszczak - Sikora (spr.) Tadeusz Lipiński Katarzyna Matczak Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2006 r. sprawy ze skargi Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy Gospodarstwo Skarbu Państwa w S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy Gospodarstwo Skarbu Państwa w S. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. WSA/wyr.1 - sentencja wyroku
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 3 marca 2006r. nr "[...]" Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. odmówił Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w O. Gospodarstwo Skarbu Państwa w S. przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005, o które podmiot ten wniósł w związku z nabyciem posiadania gospodarstwa rolnego w K.
W uzasadnieniu organ podniósł, iż wnioskodawca nie spełnił warunków do przyznania płatności, określonych w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz.U. z 2004r. Nr 6, poz. 40 ze zm.). Organ I instancji stwierdził, iż strona uchybiła 14-dniowemu terminowi do złożenia wniosku, a ponadto przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego nie nastąpiło na podstawie umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, tj. w formie wymaganej przez ten przepis. W ocenie organu Zarządzenie Nr 999 Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Nieruchomości Rolnych w O., które stanowiło podstawę przeniesienia posiadania nie jest "inną umową" w rozumieniu tego przepisu.
Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w O. Gospodarstwo Skarbu Państwa w S. wniosło od powyższej decyzji odwołanie, w którym wywiodło, iż spełnia wymogi ustawowe, dlatego odmowa przyznania płatności jest faktycznie i prawnie nieuzasadniona. Strona odwołująca podniosła, iż powołany przepis art. 4 ust. 1 stanowi, iż przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego może nastąpić w wyniku innej umowy niż wymienione w tym przepisie. Taką umową może być umowa przekazania gospodarstwa rolnego, co nastąpiło w ramach zmian organizacyjnych w Agencji Nieruchomości Rolnych Oddziale Terenowym w O. przez likwidację Gospodarstwa Skarbu Państwa w K. i protokolarne przejęcie gruntów rolnych tego Gospodarstwa przez Gospodarstwo Skarbu Państwa w S. Strona twierdziła, że kwestionowany wniosek został złożony w terminie dnia 1 lipca 2005r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S.
Decyzją z dnia 21 kwietnia 2006r. nr "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w O. Gospodarstwo Skarbu Państwa w S. uchybiło terminowi do wniesienia wniosku i nie jest podmiotem uprawnionym, gdyż przeniesienie posiadania nie nastąpiło w wymaganej prawem formie. Tym samym w ocenie organu Gospodarstwo Skarbu Państwa w S. nie spełniło warunków do przyznania płatności bezpośrednich, określonych w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych.
Organ II instancji odnosząc się do podniesionego w odwołaniu argumentu wskazał, iż z analizy dokumentacji oraz zasobu Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli wynika, iż Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w O. Gospodarstwo Skarbu Państwa w S. Biuro Terenowe w K. w dniu 1 lipca 2005r. złożyła wyłącznie wniosek o wpis do ewidencji producentów z zaznaczeniem pola "zmiana danych". Natomiast wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych został złożony przez stronę do Biura Powiatowego ARiMR w M. dopiero w dniu 6 stycznia 2006r.
Reasumując organ stwierdził, iż w świetle dokonanych ustaleń, jak i zastosowanych przepisów, zaskarżona decyzja jest prawidłowa.
W skardze na tę decyzję, wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w O., Gospodarstwo Skarbu Państwa w S. zarzuciło organom orzekającym w sprawie naruszenie prawa materialnego art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych.
Strona skarżąca podniosła, iż jest samoistnym posiadaczem przedmiotowego gospodarstwa rolnego. Gospodarstwo Rolne Skarbu Państwa w K. zostało wprawdzie przejęte nie na podstawie umowy, ale w ramach zmian organizacyjnych tego samego właściciela tj. Skarbu Państwa reprezentowanego przez Agencję Nieruchomości Rolnych. Gospodarstwo rolne nie zmieniło właściciela, a jedynie objęła je w posiadanie inna jednostka organizacyjna właściciela. Z tego tytułu, zdaniem strony skarżącej, art. 4 ust. 1 ustawy nie odnosi się do niej, a zastosowanie winien mieć przepis art. 2 i dalsze omawianej ustawy. Dlatego też w ocenie skarżącego, nie jest uzasadniony zarzut uchybienia terminowi do złożenia wniosku.
W konkluzji Gospodarstwo Skarbu Państwa w S. wniosło o zmianę zaskarżonej decyzji i orzeczenie, iż skarżącemu przysługują płatności bezpośrednie do gruntów rolnych w przejętym przez niego byłym Gospodarstwie Skarbu Państwa
w K.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. podtrzymał w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Organ ustosunkowując się do zarzutów skargi wyjaśnił dodatkowo, iż art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych nie stanowią o właścicielu, lecz o posiadaczu gospodarstwa rolnego, który prowadzi działalność rolniczą, na posiadanych przez siebie gruntach rolnych, utrzymując je w dobrej kulturze rolnej. Organ podkreślił, iż działalność rolniczą prowadziło faktycznie Gospodarstwo Rolne Skarbu Państwa w K., na będących w posiadaniu Gospodarstwa gruntach rolnych Skarbu Państwa, co do których Agencja Nieruchomości Rolnych pełni funkcje właścicielskie. Z dniem 1 lipca 2005r. nastąpiło przeniesienie posiadania gruntów rolnych, wchodzących w skład gospodarstwa rolnego na rzecz skarżącego. Zatem, wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze, uprawnienia do uzyskania płatności winny być rozpatrywane w oparciu o art. 4 ust. 1 ustawy. Organ podkreślił ponownie, iż nie zostały jednak spełnione przesłanki wskazane w tym przepisie, ponieważ złożenie wniosku transferowego w dniu 6 stycznia 2006r. nastąpiło z uchybieniem 14-dniowego terminu, natomiast zarządzenie, które stanowiło podstawę przeniesienia posiadania nie jest "inna umową", w rozumieniu art. 4 ust. 1 wskazanej ustawy.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie pełnomocnik strony skarżącej dodatkowo podniósł, iż nie został naruszony 14-dniowy termin, bowiem 1 lipca 2005r. został złożony wniosek w Powiatowym Biurze ARiMR i nikt z pracowników biura nie poinformował wnioskodawcy, że wniosek został złożony na niewłaściwym druku. Pełnomocnik przyznał, iż faktycznie wniosek był złożony na druku o wpis do ewidencji producentów lecz zostało w nim zakreślone pole o zmianie danych producenta rolnego, został wskazany numer konta bankowego oraz inne dane identyfikacyjne wnioskodawcy. Pełnomocnik podniósł, iż pracownik Biura ARiMR wiedział, że wniosek dotyczy dopłat po przejęciu mienia Gospodarstwa Rolnego
w K. przez nowego producenta i poinformował wnioskodawcę o rodzaju formularza, na którym powinien być złożony wniosek, co też wnioskodawca uczynił w dniu 1 lipca 2005r.
Pełnomocnik wskazał, iż Gospodarstwo Rolne w S. po przejęciu mienia, wykonało prace na użytkach rolnych i doprowadziło je do stanu uprawniającego do dopłat. Wniosek w imieniu Gospodarstwa Rolnego w S. przygotował i podpisał W. B., a do Powiatowego Biura ARiMR zawiózł go T. R. Wniosek ten został przyjęty przez kierownika Biura Powiatowego ARiMR L. M. na uzgodnionym z nim druku W1/04. Pełnomocnik wskazał też, że na podstawie wniosku z dnia 1 lipca 2005r. we wpisie do ewidencji producentów rolnych dotyczącym Gospodarstwa Rolnego Skarbu Państwa w S. nie dokonano zmiany żadnych dotychczasowych danych znajdujących się już w ewidencji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270,
z późn. zm.), zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny właściwy jest do kontroli zaskarżonej decyzji administracyjnej pod względem jej zgodności z prawem. Decyzja taka jest zgodna z prawem, jeżeli odpowiada przepisom prawa materialnego i procesowego. W związku z tym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 p.p.s.a.
Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co obliguje do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
Przeprowadzona w takim zakresie kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że nie odpowiada ona wymogom prawa.
Na wstępie należy rozstrzygnąć kwestię zasadności zastosowania w niniejszej sprawie dyspozycji art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielanej płatności z tytułu cukru ( Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz.40), zwanej w dalszym ciągu ustawą.
Zdaniem bowiem strony skarżącej, wyrażonym w skardze, przepis ten nie powinien mieć w przedmiotowej sprawie zastosowania, a podstawę rozstrzygnięcia winien stanowić w szczególności art. 2 ust. 1 i 2 ustawy, gdyż gospodarstwo rolne nie zmieniło właściciela, a jedynie objęła je w posiadanie inna jednostka organizacyjna właściciela.
W tej kwestii należy wskazać, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej dalej "producentem rolnym", przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zwane dalej "gruntami rolnymi". Natomiast zgodnie z ust. 2 tego artykułu: warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego.
Mając powyższe na uwadze, wyjaśnić należy, że art. 2 wskazuje generalnie kto jest uprawniony do ubiegania się o płatności bezpośrednie do gruntów rolnych, nie wiążąc uprawnienia do dopłat z tytułem własności do gruntu, lecz z posiadaniem gospodarstwa rolnego.
Podmioty uprawnione mogą złożyć wniosek o przyznanie im płatności tylko we wskazanym przez ustawodawcę terminie. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 4 ustawy wniosek o przyznanie płatności składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Termin ten może być przedłużony tylko w przypadku, gdy Komisja Europejska upoważni Rzeczypospolitą Polską do przedłużenia terminu (art. 3 ust. 5 ustawy). Ustawodawca dodatkowo umożliwił późniejsze wystąpienie z wnioskiem o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, ale wyłącznie w sytuacji przeniesienia posiadania i to w zawitym terminie 14 dni. Stanowi o tym art. 4 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym w przypadku, gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji, o której mowa w art. 3 ust. 1, nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność przysługuje temu producentowi, jeżeli spełnia on warunki do jej przyznania i w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego złoży wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji
o przyznanie płatności, której dotyczył pierwszy wniosek.
W tym zakresie należy wskazać, iż z materiału zgromadzonego w aktach sprawy administracyjnej wynika, iż Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Nieruchomości Rolnych w O. Zarządzeniem Nr 999 z dnia 23 maja 2005r.
w sprawie zmiany formy zorganizowania mienia Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa zlikwidował z dniem 30 czerwca 2005r. Gospodarstwo Skarbu Państwa
w K. i mienie Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz mienie Agencji Nieruchomości Rolnych, położone na terenie zlikwidowanego Gospodarstwa
w K. przekazał Gospodarstwu Skarbu Państwa w S. Na podstawie tego zarządzenia utworzone zostało też w K. Biuro Terenowe Gospodarstwa Skarbu Państwa w S., będące komórką organizacyjną Gospodarstwa. Zatem z dniem 1 lipca 2005r. nastąpiło przeniesienie posiadania gruntów rolnych na rzecz skarżącego. Z akt administracyjnych wynika również, iż w dniu 16 maja 2005r. istniejące jeszcze wówczas Gospodarstwo Skarbu państwa w K. złożyło w Biurze Powiatowym ARiMR w S. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005r.. Odnosząc ten stan faktyczny do przytoczonych powyżej regulacji prawnych, stwierdzić należy, iż procedura uregulowana w art. 4 ust. 1 obowiązywała stronę skarżącą i prawidłowo wniosek został rozpatrzony w tym trybie.
W następnej kolejności należało dokonać oceny, czy – z uwagi na formę przeniesienia posiadania - Gospodarstwo Skarbu Państwa w S. było w ogóle uprawnionym do uzyskania płatności w związku z nabyciem posiadania gospodarstwa rolnego w K.
Organy administracji publicznej wywodzą bowiem, iż w przedmiotowej sprawie przeniesienie posiadania nie nastąpiło w formie wymaganej przez ustawodawcę, tj. w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy.
W celu rozstrzygnięcia tej kwestii należy dokonać wykładni wskazanych powyżej przepisów. Konstrukcja normy zawartej art. 4 ust. 1 ustawy wskazuje na to, iż ustawodawca nie ograniczył sposobu przeniesienia posiadania gospodarstwa wyłącznie do umów wymienionych w przepisie. Określenie "inne umowy" przesądza o tym, iż jest to katalog otwarty i wymienia tylko przykładowo rodzaje umów, na podstawie których może nastąpić przeniesienie posiadania.
W ocenie Sądu nie należy jednak określenia tego utożsamiać jedynie z klasycznymi umowami uregulowanymi w prawie cywilnym, które stanowią czynność prawną zawierającą co najmniej dwa zgodne oświadczenia woli zmierzające do powstania, zmiany lub ustania stosunku prawnego. Omawiany przepis bowiem nie przesądza o charakterze czynności, w wyniku których może nastąpić przeniesienie posiadania. Dlatego też należy uznać, iż wykładnia językowa tego artykułu jest niewystarczająca i koniecznym jest, dla odczytania rzeczywistego zamiaru ustawodawcy, zastosowanie wykładni systemowej. Ta zaś prowadzi do odmiennych konkluzji, aniżeli te, do których doszły organy orzekające w sprawie.
Otóż należy wskazać na ustęp 2 art. 4 ustawy, który stanowi, iż "w przypadku śmierci producenta rolnego płatność przysługuje spadkobiercy". Zatem sam ustawodawca dopuszcza inne niż umowa sposoby zmiany posiadacza.
Uzasadnionym jest też przypomnieć dyspozycję art. 2 ust. 1 ustawy, który wskazuje krąg podmiotów uprawnionych do ubiegania się o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, iż uprawnionym jest posiadacz gospodarstwa rolnego, przy czym ustawodawca nie uzależnił przedmiotowego uprawnienia od rodzaju posiadania. Zatem uprawnionym do uzyskania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych jest ten kto takimi gruntami włada jako właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten kto nimi włada jako użytkownik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, czyli jest posiadaczem zależnym w rozumieniu art. 336 Kodeksu cywilnego. W związku z tym zasadny wydaje się pogląd, iż nie ma znaczenia forma czynności prawnej, w wyniku której nastąpiło przeniesienie posiadania. Każdy bowiem następca prawny, który wykonuje faktycznie władztwo nad rzeczą wraz z wolą wykonywania uprawnienia dla siebie, będzie uprawnionym do uzyskania omawianych płatności.
W ocenie Sądu również wykładnia celowościowa omawianych przepisów uzasadnia pogląd, iż każdy następca prawny jest uprawnionym do uzyskania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Środki z tego tytułu wypłacane są w celu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Trudno sobie wyobrazić, iż wolą ustawodawcy byłoby pozbawienie możliwości dofinansowania nowego posiadacza tylko z tego tytułu, że przeniesienie posiadania nie nastąpiło w formie "umowy", ale w formie innej czynności. Rozumowanie, iż przeniesienie posiadania wyłącznie w formie "umowy" daje uprawnienie do przyznania płatności, pozbawiłoby dopłat wszystkie te podmioty, które gospodarują mieniem państwowym lub samorządowym na podstawie aktów władczych.
Do takiej kategorii należy właśnie Gospodarstwo Skarbu Państwa
w S., które jest jednostką organizacyjną Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w O. i na podstawie zarządzenia Dyrektora tej Agencji weszło w posiadanie gospodarstwa rolnego w K.
Ponadto należy zwrócić uwagę na fakt, iż Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w O. Gospodarstwo Skarbu Państwa w S., jako posiadacz gospodarstwa rolnego w K. uprawniona byłaby z tego tytułu do przyznania jej płatności, gdyby wniosek złożony został zgodnie z art. 3 ust. 4., a zatem zgodnie z wykładnią logiczną powyższych przepisów na zasadzie wnioskowania
a maiore ad minus podmiot ten jest uprawniony do ubiegania się o przyznanie mu płatności również w przypadku określonym w art.4 ust. 1 ustawy.
Reasumując stwierdzić należy, iż organy orzekające w sprawie, odmawiając przedmiotowych płatności następcy prawnemu wnioskodawcy na tej podstawie, że przeniesienie posiadania nie nastąpiło w formie wymaganej przez ustawę, naruszyły art. 4 ust. 1 ustawy poprzez błędną jego wykładnię.
Odmowa przyznania przez organy orzekające opierała się na dwóch przesłankach. Brak umowy przeniesienie posiadania był tylko jedną z nich.
Jako drugą przesłankę organy powołały niezachowanie przez wnioskodawcę 14 – o dniowego terminu do złożenia wniosku.
W ocenie Sądu w obecnym stanie sprawy kwestia ta może budzić uzasadnione wątpliwości.
Należy stwierdzić, iż okoliczność niespełnienia tej przesłanki nie została należycie wyjaśniona. Dlatego też niemożliwe było dokonanie jednoznacznej oceny, czy odmowa przyznania płatności z powodu uchybienia terminu do złożenia wniosku była zasadna.
Jak bowiem wynika z kserokopii dokumentów dołączonych do akt administracyjnych po wydaniu decyzji przez organ I instancji wyszła na jaw nowa okoliczność faktyczna, a mianowicie, że Gospodarstwo Skarbu Państwa
w S. złożyło w dniu 1 lipca 2005r. do Biura Powiatowego ARiMR w S. wniosek. Zdaniem skarżącego wniosek ten został złożony w celu uzyskania przedmiotowych płatności w związku z nabyciem posiadania gospodarstwa rolnego w K. Zgłoszenie wniosku nastąpiło na formularzu o wpis do ewidencji producentów z zaznaczeniem pola "zmiana danych", ale ze względu na zawarte w nim błędy wniosek został odrzucony.
W ocenie Sądu, wobec kategorycznych twierdzeń strony skarżącej, iż wniosek złożony w dniu 1 lipca 2005r. dotyczył właśnie przyznania płatności w związku z nabyciem posiadania gruntów rolnych, organ odwoławczy w oparciu o art. 136 kpa powinien był wyjaśnić jaki cel miał podmiot składając taki wniosek. Zgodnie bowiem z obowiązującą bezwzględnie organy administracji publicznej zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 kpa, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Powołany wyżej przepis wymaga załatwienia wniosku po myśli strony,
z uwzględnieniem jej słusznego interesu.
O tym, jaki charakter i zakres żądania ma mieć pismo wniesione przez stronę
w postępowaniu administracyjnym, decyduje ostatecznie strona, a nie organ, do którego pismo zostało skierowane. W razie wątpliwości organ, mając na względzie postanowienia art. 7-9 kpa, powinien zwrócić się do strony o zajęcie jednoznacznego stanowiska (wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2002 r., I SA 2188/00, LEX nr 81741).
Jest to w niniejszej sprawie o tyle istotne, że strona już w odwołaniu od decyzji I instancji sygnalizowała, że – w jej ocenie- wniosek o dopłaty złożyła w terminie.
Dlatego też wobec pojawienia się w niniejszej sprawie wątpliwości co do zamiaru strony przy złożeniu wniosku w dniu 1 lipca 2005r., organ II instancji powinien był tę kwestię należycie wyjaśnić. Wszelkie niejasności i niedopowiedzenia nie mogą być interpretowane na niekorzyść podmiotu (por. wyrok WSA w Warszawie z 24 maja 2005r. sygn. akt VII SA/Wa 1093/04 LEX nr 168038).
Wobec argumentów przedstawionych przez stronę skarżącą nie można wykluczyć, iż strona została błędnie poinformowana co do sposobu załatwienia formalności, związanych z przyznaniem płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w wyniku przeniesienia posiadania.
W tej sytuacji, gdy nie zostało wyjaśnione, czy termin do złożenia wniosku o dopłaty rzeczywiście został naruszony, obciążenie strony negatywnymi skutkami nie zachowania terminu byłoby oczywistym naruszeniem zasad wyrażonych w art. 7 i art. 8 kpa. Ani organ I instancji, ani organ odwoławczy nie przeprowadził bowiem żadnego postępowania wyjaśniającego na okoliczność złożenia przez stronę wniosku w dniu 1 lipca 2005 roku oraz celu, dla osiągnięcia którego strona przedmiotowy wniosek złożyła.
Takie uchybienie przepisom postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż założenie, że strona uchybiła 14 - o dniowemu terminowi do złożenia wniosku było przesłanką wydania decyzji, a kwestia ta nie została dostatecznie wyjaśniona.
W związku z tym przy ponownym rozpatrywaniu niniejszej sprawy należy przeprowadzić postępowanie wyjaśniające celem ustalenia w jakich okolicznościach faktycznych i z jakim zamiarem został złożony wniosek w dniu 1 lipca 2005r. przez Gospodarstwo Skarbu Państwa w S. W tym celu należy przesłuchać w charakterze świadków osoby, które przyjmowały i rozpatrywały wniosek oraz składających ten wniosek. Dopiero po przeprowadzeniu tegoż postępowania będzie możliwa ocena, czy wniosek o dopłaty został złożony przez stronę w terminie, czy też z jego uchybieniem.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdzając, że zaskarżona została wydane z naruszeniem przepisów art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielanej płatności z tytułu cukru ( Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz.40) oraz art. 7 i art.77 § 1 kpa,w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a. stosownie do wyniku sprawy.
Z mocy art. 152 tejże ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Oznacza to, iż nie wywołuje ona skutków prawnych od chwili wydania wyroku, mimo iż jest on nieprawomocna.
Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.