II SA/Ol 479/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję o warunkach zabudowy, uznając, że organ nie miał podstaw do odmowy jej wydania, a spory dotyczące własności i sposobu użytkowania nieruchomości nie są rozstrzygane w tym postępowaniu.
Skarżący R.G. i M.G. domagali się uchylenia decyzji o warunkach zabudowy dla rozbudowy garażu, podnosząc kwestie własności nieruchomości i prowadzenia na niej warsztatu samochodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, stwierdzając, że postępowanie o ustalenie warunków zabudowy nie jest właściwe do rozstrzygania sporów o własność ani do kontroli sposobu użytkowania nieruchomości. Sąd podkreślił, że organy administracji są związane treścią wniosku i nie mogą odmówić wydania decyzji, jeśli spełnione są przesłanki z art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Sprawa dotyczyła skargi R.G. i M.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Olsztyna o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie i rozbudowie budynku garażowego oraz zmianie sposobu użytkowania innego budynku niemieszkalnego na garaż. Skarżący podnosili, że są właścicielami części nieruchomości, która została im "ukradziona", a wnioskowana inwestycja dotyczy budynku, w którym prowadzony jest warsztat samochodowy, a nie garaż na potrzeby własne. Kwestionowali również prawidłowość postępowania cywilnego dotyczącego zniesienia współwłasności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, uznając ją za niezasadną. Sąd wyjaśnił, że postępowanie o ustalenie warunków zabudowy ma na celu sprawdzenie zgodności zamierzenia z przepisami prawa materialnego, w tym zasady dobrego sąsiedztwa, a nie rozstrzyganie sporów o własność czy kontrolę sposobu użytkowania nieruchomości. Kwestie te należą do właściwości innych organów (sądów cywilnych, nadzoru budowlanego). Sąd podkreślił, że decyzja o warunkach zabudowy nie jest uznaniowa, a organy są związane treścią wniosku inwestora co do deklarowanej funkcji, o ile nie narusza ona porządku prawnego. Wskazał, że ewentualna zmiana sposobu użytkowania na warsztat samochodowy wymagałaby odrębnego postępowania i uzyskania kolejnej decyzji o warunkach zabudowy. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy, a zarzuty naruszenia przepisów K.p.a. nie zasługiwały na uwzględnienie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie o ustalenie warunków zabudowy nie jest właściwe do rozstrzygania sporów o własność ani do kontroli sposobu użytkowania nieruchomości. Kwestie te należą do właściwości sądów cywilnych lub organów nadzoru budowlanego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że decyzja o warunkach zabudowy jest aktem stosowania prawa, który ma na celu sprawdzenie zgodności zamierzenia z przepisami prawa materialnego, a nie rozstrzyganie sporów cywilnych czy administracyjnych dotyczących innych kwestii niż te związane z planowaniem przestrzennym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (28)
Główne
u.p.z.p. art. 52 § ust. 2 pkt 2 lit. b
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 56
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 59 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 61 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 63 § ust. 1 i 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 64 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Pomocnicze
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § §1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 86 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § ust. 1
Ustawa Prawo budowlane art. 71 § ust. 2 pkt 4
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 20 § ust. 2 pkt 1
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 21 § ust. 1
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 23 § ust. 1 pkt 1 tiret czwarte i ust. 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 3 § ust. 1 i 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie o ustalenie warunków zabudowy nie jest właściwe do rozstrzygania sporów o własność nieruchomości. Postępowanie o ustalenie warunków zabudowy nie służy kontroli sposobu użytkowania nieruchomości. Organ jest związany treścią wniosku inwestora co do deklarowanej funkcji, o ile nie narusza ona porządku prawnego. Ewidencja gruntów i budynków stanowi dowód urzędowy, a dane w niej zawarte wiążą organ w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, dopóki prawomocne orzeczenia sądowe nie zostaną wzruszone.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów K.p.a. (art. 138 § 1 pkt 1, art. 7, art. 77 §1, art. 80, art. 107 § 3) poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej bez wyczerpującego ustalenia stanu sprawy. Zarzut dowolnej oceny materiału dowodowego i błędnego przyjęcia, że warunki zabudowy dotyczą garażu na potrzeby własne, a nie warsztatu samochodowego. Zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. i zasady pogłębiania zaufania poprzez zbagatelizowanie twierdzeń skarżących. Zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że planowana inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wniosek o spowodowanie zwrotu nieruchomości skarżącym.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja ustalająca warunki zabudowy jest aktem stosowania prawa, w sposób władczy konkretyzuje uprawnienia wynikające z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Rolą organu rozpatrującego wniosek o wydanie warunków zabudowy jest przesądzenie zgodności zamierzonej inwestycji z obowiązującym w tym zakresie krajowym porządkiem prawnym. W pojęciu działki sąsiedniej mieszczą się nie tylko nieruchomości bezpośrednio graniczące z działką objętą wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, ale także te nieruchomości, które wprawdzie nie pozostają ze sobą w bezpośredniej styczności, ale znajdują się w obszarze tworzącym urbanistyczną całość. Wbrew stanowisku skarżących, dla załatwienia wniosku inwestorów o ustalenie warunków zabudowy nie miała znaczenia podnoszona przez nich okoliczność, że w ich przekonaniu inwestor prowadzi na wnioskowanej nieruchomości warsztat samochodowy. Z uwagi na określoną w art. 6 k.p.a. zasadę praworządności, organy orzekające nie były upoważnione do badania faktów wykraczających poza granice sprawy administracyjnej. Ustawodawca precyzyjnie dał wyraz temu, że decyzja o warunkach zabudowy nie ma charakteru uznaniowego. Decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich.
Skład orzekający
Marzenna Glabas
przewodniczący sprawozdawca
Katarzyna Matczak
sędzia
Ewa Osipuk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że postępowanie o ustalenie warunków zabudowy nie jest właściwe do rozstrzygania sporów o własność czy kontroli sposobu użytkowania nieruchomości, a organy są związane treścią wniosku inwestora."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania o ustalenie warunków zabudowy i relacji między różnymi rodzajami postępowań administracyjnych i cywilnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje częsty konflikt między sąsiadami dotyczący zagospodarowania przestrzennego i użytkowania nieruchomości, a także pokazuje granice kompetencji organów administracji w takich sporach.
“Sąsiedzki spór o garaż i warsztat: Kto decyduje o tym, jak używasz swojej działki?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ol 479/22 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2023-01-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-06-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Ewa Osipuk Katarzyna Matczak Marzenna Glabas /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Sygn. powiązane II OSK 941/23 - Wyrok NSA z 2024-01-18 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 503 arrt. 52 ust. 2 pkt 2 lit. b, art. 56, art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1, art. 63 ust. 1 i 2 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.) Sentencja Dnia 30 stycznia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak sędzia WSA Ewa Osipuk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 stycznia 2023 roku sprawy ze skargi R. G. i M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie adwokat D. T. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych powiększoną o należny podatek VAT tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu na rzecz obojga skarżących. Uzasadnienie Decyzją z 1 kwietnia 2022 r. Prezydent Olsztyna (dalej jako: "organ I instancji"), po rozpatrzeniu wniosku K. i K. I. (dalej jako: "inwestorzy"), ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie i rozbudowie budynku garażowego o identyfikatorze [...] oraz przebudowie, rozbudowie i zmianie sposobu użytkowania budynku innego niemieszkalnego o identyfikatorze [...] na garaż, na działce nr [...] przy ul. [...]. Odwołanie od tej decyzji wniósł R. G., domagając się stwierdzenia jej nieważności. Podał, że budynek gospodarczy, użytkowany niegdyś przez niego jako chlew, a wnioskowany do rozbudowy, stanowi własność jego i jego żony. Oświadczył, że został on im ukradziony. Na dowód załączył m. in. kserokopię umowy darowizny w formie aktu notarialnego z 1976 r. oraz opinii biegłego sądowego w zakresu geodezji i kartografii i szacowania nieruchomości, wydaną w grudniu 1998 r. w postępowaniu cywilnym o podział nieruchomości i zniesienie współwłasności. Zdaniem odwołującego się, opinia ta jest fałszywa, bo stwierdza nieprawdę. Odwołujący się opisał przebieg postępowania o zniesienie współwłasności. Wskazał na nieprawidłowości do jakich, jego zdaniem, doszło w tym postępowaniu. Załączył też kserokopię postanowienia częściowego Sądu Rejonowego z 23 lipca 1999 r. o zniesieniu współwłasności i kserokopię postanowienia Sądu Okręgowego oddalającego apelację strony. Zaznaczył, że ma 85 lat, razem z żoną są inwalidami. Wniósł o spowodowanie zwrotu im chlewa. Wskazał, że objęta wnioskiem nieruchomość była dotychczas użytkowana jako warsztat samochodowy. W wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z 19 maja 2022 r., nr SKO.73.255.2022, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej jako: "organ II instancji", "Kolegium"), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium przytoczyło treść przepisów mających w sprawie zastosowanie: art. 59 ust. 1 i art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 503 ze zm., dalej jako: "u.p.z.p."). Wyjaśniło, że przeprowadzona analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu wykazała, że wnioskowane zamierzenie inwestycyjne spełnia wymogi określone w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Obszar analizowany został wyznaczony w odległości trzykrotnej szerokości frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy. Omówiono określone w decyzji parametry zabudowy, uznając je za zgodne z rozporządzeniem z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588). Zaznaczono, że decyzja organu I instancji zawiera wszystkie wymagane elementy, o których mowa w art. 54 w zw. z art. 64 u.p.z.p. Reasumując Kolegium stwierdziło, że organ I instancji nie miał podstaw do odmowy ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanego zamierzenia. Wyjaśniono, że na etapie ustalania warunków zabudowy ochrona interesów osób trzecich nie jest tak szczegółowa, jak na etapie wydawania pozwolenia na budowę. Decyzja o warunkach zabudowy nie jest decyzją uznaniową, spełnienie przesłanek z art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p. obliguje organ do wydania decyzji pozytywnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie M. i R. G. (dalej jako: "skarżący") wnieśli o uchylenie powyższej decyzji. Powtórzyli argumenty podniesione w odwołaniu. Zarzucili, że Kolegium pominęło całkowicie w niniejszej sprawie ich interes. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Pismem z 5 lipca 2022 r. skarżący również wnieśli o rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym. Pismem z 25 października 2022 r., pełnomocnik skarżących, ustanowiony z urzędu, poparł skargę. Wniósł o uchylenie obu decyzji instancyjnych w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 §1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wydanej bez wyczerpującego ustalenia stanu sprawy, bez prawidłowego i jednoznacznego ustalenia, czego konkretnie dotyczą warunki zabudowy. Według pełnomocnika skarżących organy dokonały dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego, przyjmując nieprawidłowo, że warunki zabudowy dotyczą garażu na potrzeby własne, a nie warsztatu samochodowego. Zdaniem pełnomocnika są to okoliczności sporne i w celu ich wyjaśnienia powinny zostać przesłuchane strony postępowania (zarówno wnioskodawcy, jak i uczestnicy) – zgodnie z art. 86 § 1 k.p.a. oraz dopuszczony powinien zostać dowód z oględzin nieruchomości (art. 75 § 1 k.p.a.), co pozwoliłoby w sposób jednoznaczny wykluczyć prowadzenie garażu na potrzeby własne inwestorów. Podniesiono też zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. i wynikającej z niego zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania przez zbagatelizowanie twierdzeń skarżących odnośnie do prowadzenia warsztatu samochodowego w nieruchomości. Dodatkowo pełnomocnik zarzucił, biorąc pod uwagę, że w nieruchomości prowadzona jest działalność usługowa, naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. poprzez błędną wykładnię, niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że planowana inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a w rezultacie nieprawidłowe przyjęcie, że planowana inwestycja nie wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Pełnomocnik wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z wydruków z Internetu (10 szt.), na okoliczność prowadzenia przez inwestora warsztatu samochodowego pod adresem ul. [...], a także na okoliczność wpływu prowadzenia tej działalności na działki sąsiednie, zasadności stanowiska skarżących, uchybień dokonanych przez organy obu instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje : Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 120 i art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), na wniosek organu i skarżących, w związku z brakiem żądania przeprowadzenia rozprawy przez pozostałych uczestników postępowania. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Chodzi o naruszenie, które skutkuje przyjęciem, że bez jego popełnienia nie doszłoby do wydania rozstrzygnięcia określonej treści. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., nie stwierdził naruszeń prawa dających podstawę do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Zaskarżona decyzja ustalająca warunki zabudowy wydana została zgodnie z przepisami u.p.z.p., z poszanowaniem zasad unormowanych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej jako: "k.p.a."). W szczególności organy wyjaśniły sprawę w stopniu pozwalającym na jej rozstrzygnięcie. Wskazać należy, że zakres koniecznego do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w każdym przypadku determinowany jest ramami sprawy administracyjnej – a więc przepisami prawa materialnego. To w oparciu o regulacje prawa materialnego organ rekonstruuje normę prawną, która składa się z hipotezy, dyspozycji i sankcji. Hipoteza określa adresata normy prawnej oraz okoliczności, w których powinien się on zachować w sposób przewidziany przez normę (zakres zastosowania normy). Dyspozycja określa wzór powinnego zachowania, formułując zakazy, nakazy lub dozwolenia. Sankcja określa zaś konsekwencje naruszenia normy (L. Morawski, Wstęp do prawoznawstwa, Toruń 2009 r. s. 52). Tym samym zakres postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organ nie jest nieograniczony. Organ zobowiązany jest ustalić okoliczności determinujące zastosowanie normy prawnej lub wykluczające jej stosowanie. Przepisy u.p.z.p. określają natomiast precyzyjnie kto i na jakich zasadach może wystąpić o ustalenie warunków zabudowy. Wskazać należy, że zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w decyzji lokalizacyjnej - co do inwestycji celu publicznego, a w zakresie pozostałych inwestycji - w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Wydania takiej decyzji w sytuacji braku planu wymaga w szczególności, w myśl art. 59 ust. 1 u.p.z.p., zmiana zagospodarowania terenu polegająca między innymi na budowie obiektu budowlanego, a także zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Właściwy organ nie może odmówić ustalenia warunków nowej zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nieruchomość nie jest objęta planem miejscowym, a zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi (art. 56 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p). Decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu jest aktem stosowania prawa, w sposób władczy konkretyzuje uprawnienia wynikające z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Rolą organu rozpatrującego wniosek o wydanie warunków zabudowy jest przesądzenie zgodności zamierzonej inwestycji z obowiązującym w tym zakresie krajowym porządkiem prawnym. Pierwszy z tych warunków dotyczy spełnienia tzw. zasady dobrego sąsiedztwa (art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.) Zgodnie z tym unormowaniem wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe, jeżeli co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Unormowanie to wymaga dostosowania nowej zabudowy do zastanego w danym miejscu stanu dotychczasowej zabudowy, jej cech i parametrów o charakterze urbanistycznym (zagospodarowanie obszaru) i architektonicznym (ukształtowanie wzniesionych obiektów). Celem tej zasady jest zagwarantowanie ładu przestrzennego, określonego treścią art. 2 pkt 1 u.p.z.p. i rozumianego jako takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w przyporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, gospodarczo - społeczne, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne. W literaturze przedmiotu i w orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, iż w pojęciu działki sąsiedniej mieszczą się nie tylko nieruchomości bezpośrednio graniczące z działką objętą wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, ale także te nieruchomości, które wprawdzie nie pozostają ze sobą w bezpośredniej styczności, ale znajdują się w obszarze tworzącym urbanistyczną całość (vide: wyroki NSA z 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 539/19; z 3 września 2014 r., sygn. akt II OSK 502/13; z 4 lipca 2007 r., sygn. akt II OSK 997/06; z 8 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 919/07, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"; por. także prof. Z. Niewiadomski - Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Komentarz, wyd. 2 C.H. Beck, W-wa 2005, str. 493 – 499). Chodzi o istnienie działki zabudowanej znajdującej się w okolicy działki objętej wnioskiem, która tworzy pewien harmonijny układ, oceniany z punktu widzenia urbanistyki, czyli zabudowy terenu. Całość ta nie może być oczywiście pojmowana zbyt rozlegle, gdyż pojęcie sąsiedztwa narzuca pewną bliskość, ale nie może być ona wyznaczana tylko i wyłącznie przez linię graniczną przyległych działek. Na rozległość badanego terenu winny wpływać występujące na nim uwarunkowania faktyczne i prawne. Każdy przypadek wymaga odrębnej analizy w kontekście ochrony ładu przestrzennego. Dlatego w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, iż działką sąsiednią w rozumieniu omawianego przepisu jest każda działka, znajdująca się w obrębie obszaru analizowanego wyznaczanego na podstawie przepisu § 3 cytowanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 657/06, publ. w CBOSA). Rozporządzenie to ma w sprawie zastosowanie w brzmieniu sprzed jego zmiany, na mocy § 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17 grudnia 2021 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z dniem 3 stycznia 2022 r. (Dz. U. z 2021 r. poz. 2399). Przepis § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 2003 r. stanowi, że dla ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 u.p.z.p., zaś granice obszaru analizowanego wyznacza się w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie mniejszej jednak niż 50 metrów. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie organ I instancji przeprowadził wymaganą analizę w zakresie spełnienia warunków z art. 61 u.p.z.p. i określił parametry wnioskowanej rozbudowy budynku garażowego i innego budynku niemieszkalnego, które są ze sobą połączone, w sposób nienaruszający ładu przestrzennego. Okoliczności te nie są w ogóle kwestionowane, należy więc uznać je za bezsporne. Sąd podziela argumenty wyrażone w tym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wnioskowana zmiana funkcji budynku niemieszkalnego na funkcję garażu, również nie narusza zasady dobrego sąsiedztwa, skoro bezspornie funkcja taka istnieje już na przedmiotowej nieruchomości. Przyjmuje się, że na danym terenie mogą występować różne funkcje. Warunkiem takiego rozwiązania jest ustalenie, iż funkcje te wzajemnie się nie wykluczają i nie są ze sobą sprzeczne (por. wyrok NSA z 23 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2551/11; z 10 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 1649/16, publ. w CBOSA). W wyroku z dnia 10 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1334/09 (publ. w CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że powodem odmowy ustalenia warunków zabudowy z uwagi na funkcję zabudowy może być wyłącznie oczywista sprzeczność projektowanej inwestycji z funkcją obiektów już istniejących, którą można byłoby racjonalnie uzasadnić. Z doświadczenia życiowego wynika natomiast, że deklarowana przez inwestora funkcja garażu na potrzeby własne nie wiąże się z jakimś szczególnym oddziaływaniem dla terenów sąsiednich i z reguły towarzyszy zabudowie mieszkaniowej. Nie jest więc przedsięwzięciem mogącym chociażby potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i nie wymaga wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wbrew stanowisku skarżących, dla załatwienia wniosku inwestorów o ustalenie warunków zabudowy nie miała znaczenia podnoszona przez nich okoliczność, że w ich przekonaniu inwestor prowadzi na wnioskowanej nieruchomości warsztat samochodowy. Sprawami legalnego sposobu użytkowania obiektów budowlanych zajmują się organy nadzoru budowlanego, do których właściwości należy prowadzenie postępowania wyjaśniającego w tych kwestiach. Skarżący nie wykazali, aby kiedykolwiek oficjalnie zgłaszali Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego jakiekolwiek nieprawidłowości dotyczące użytkowania sąsiedniej działki i aby kiedykolwiek toczyło się postępowanie dotyczące samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektów. Nie ma więc na obecnym etapie podstaw do przypisywania inwestorowi samowoli. Niezależnie od tego, co podkreślić należy, wnioskowana funkcja budynków jako garaży nie uprawnia inwestora do wykorzystywania ich jako warsztatu samochodowego. Inwestor w toku postępowania przed organem I instancji, nawiązując do uwag skarżącego o prowadzeniu warsztatu samochodowego, zapewniał, że budynki będą użytkowane jako garaże na potrzeby własne. Oświadczył, że warsztat może będzie w przyszłości. Organ I instancji prawidłowo pouczył inwestora, że utworzenie warsztatu będzie wymagało zmiany sposobu użytkowania (k. 85-86 akt administracyjnych). Ewentualna zmiana sposobu użytkowania obiektów budowlanych będzie możliwa w trybie art. 71 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.), więc m.in. pod warunkiem, że nowy sposób użytkowania będzie zgodny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 71 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego). Zatem dla prowadzenia warsztatu samochodowego wymagane będzie uzyskanie przez inwestorów odrębnej decyzji o warunkach zabudowy, w której zostanie poddane analizie, czy warsztat samochodowy może współistnieć z zabudową istniejącą na sąsiednich działkach. Natomiast obecna decyzja zezwala inwestorowi wyłącznie na rozbudowę i użytkowanie istniejących obiektów budowlanych jako garaży. Na zasadzie art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. b) i art. 64 ust. 1 u.p.z.p. inwestor we wniosku musi określić przeznaczenie i gabaryty projektowanych obiektów budowlanych. Z brzmienia tego przepisu wynika, że decyzja o warunkach zabudowy zawsze dotyczy zamierzonego zagospodarowania terenu, bez względu na to, czy decyzja o warunkach zabudowy dotyczy planowanej inwestycji, czy ma też służyć tak zwanej legalizacji samowoli (por. wyrok NSA z 29 września 2015 r., sygn. akt II OSK 143/14, publ. w CBOSA). Rozpatrując wnioskowane przeznaczenie zabudowy organy orzekające o warunkach zabudowy są związane treścią wniosku, w tym sensie, że nie mogą podważać intencji inwestora. Obowiązane są jedynie zbadać, czy deklarowana funkcja zabudowy nie narusza obowiązującego porządku prawnego. Pamiętać należy, że decyzja o warunkach zabudowy jest wiążąca na kolejnych etapach inwestycyjnych. Określona w niej funkcja zabudowy jest wiążąca i kontrolowana przy wydawaniu pozwolenia na budowę, przy użytkowaniu obiektów budowlanych, a także w postępowaniu służącym likwidacji samowoli budowlanej. Reasumując, w niniejszym postępowaniu organy orzekające nie były uprawnione do badania czy na spornej nieruchomości jest prowadzony warsztat samochodowy. Z uwagi na określoną w art. 6 k.p.a. zasadę praworządności, organy orzekające nie były upoważnione do badania faktów wykraczających poza granice sprawy administracyjnej. W szczególności nie mogły brać pod uwagę zdarzeń, z którymi mająca zastosowanie w sprawie norma prawna nie łączyła skutków prawnych. Dlatego nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów k.p.a., powołane w skardze. Na kanwie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co podkreślić jeszcze raz należy, ustawodawca precyzyjnie dał wyraz temu, że decyzja o warunkach zabudowy nie ma charakteru uznaniowego. Organ administracji publicznej w tych sprawach nie ma uprawnień kształtujących, jakie przysługiwałyby mu przy uchwalaniu planu miejscowego i ma obowiązek uwzględnić wniosek, gdy stwierdzi łączne spełnienie warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1-6 u.p.z.p. Takie działanie koresponduje z zasadą wolności zagospodarowania terenu, określoną w art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. Wskazać należy, że zgodnie z art. 63 ust. 1 u.p.z.p. w odniesieniu do tego samego terenu decyzję o warunkach zabudowy można wydać więcej niż jednemu wnioskodawcy, doręczając odpis decyzji do wiadomości pozostałym wnioskodawcom i właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości. W myśl art. 63 ust. 2 u.p.z.p. decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Informację tej treści zamieszcza się w decyzji. Przepisy te również potwierdzają, że decyzję o warunkach zabudowy wydaje się niezależnie od faktycznego użytkowania terenu. Według przepisów art. 63 u.p.z.p. z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy może wystąpić każdy, nawet jeżeli nie legitymuje się tytułem prawnym do nieruchomości objętej wnioskiem. Decyzja ustalająca warunki zabudowy może być wydana także na rzecz podmiotu, który nie legitymuje się prawem własności. Kwestię tę wyjaśnił skarżącym prawidłowo organ I instancji w piśmie z 29 grudnia 2021 r. (k. 118 akt administracyjnych). Negowanie przez skarżących przysługiwania inwestorom prawa własności, nie uniemożliwiało zatem wydania na ich rzecz decyzji o warunkach zabudowy. Poza tym w niniejszej sprawie organ I instancji ustalił bezspornie, na podstawie ewidencji gruntów i budynków, że wymieniona działka nr [...] i posadowione na niej zabudowania stanowią wyłączną własność inwestorów. Zgodnie z art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U.2021 r. poz. 1990) w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właścicieli nieruchomości. Podstawę wpisu w tym zakresie stanowią m.in. akty notarialne oraz prawomocne orzeczenia sądów, także o zniesieniu współwłasności (art. 23 ust. 1 pkt 1 tiret czwarte i ust. 2 tej ustawy). W myśl art. 21 ust. 1 tej ustawy, dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych. Ewidencja gruntów i budynków ma walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 76 § 1 k.p.a. W związku z tym stanowi dowód tego co zostało w niej urzędowo stwierdzone i wiąże organ w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Skarżący mogliby podważyć widniejące w ewidencji wpisy o prawie własności wyłącznie orzeczeniem eliminującym z obrotu prawnego lub zmieniającym orzeczenie stanowiące podstawę tych wpisów. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Dopóki zatem prawomocne orzeczenie sądowe nie zostanie wzruszone w przepisanym trybie, to obowiązuje i są nim związane strony, jak i organy administracji publicznej. Z tego też względu, jak i z uwagi na specyfikę postępowania o ustalenie warunków zabudowy, organy orzekające nie mogły w żaden sposób spowodować zwrotu skarżącym nieruchomości, o co wnosili. Takich uprawnień nie posiada również sąd administracyjny, gdyż do jego kompetencji należy wyłącznie badanie przestrzegania przepisów prawa przy wydaniu zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI