II SA/Ol 474/25

II SA/Ol 474/25 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2025-10-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Ewa Osipuk /sprawozdawca/
Grzegorz Klimek
Tadeusz Lipiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne
Gospodarka gruntami
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1145
art. 82 ust. 1-2, art. 83, art. 210
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 155, art. 156 par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 1986 nr 17 poz 90
par. 7 ust. 1-2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 kwietnia 1986 r. w sprawie zasad i trybu przekazywania między jednostkami gospodarki uspołecznionej państwowych nieruchomości rolnych i leśnych oraz niektórych innych nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolniczej i leśnej, a także właściwości tych organów w tych sprawach.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) asesor WSA Grzegorz Klimek Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2025 r. sprawy ze skargi I. Sp. z o.o. w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie opłaty rocznej z tytułu użytkowania nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] r., wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Burmistrz W. (dalej jako: "organ pierwszej instancji", "Burmistrz"), na podstawie art. 82 ust. 1 i 2, art. 83 ust. 1 i 2 oraz art. 87 w zw. z art. 210 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 z późn. zm., dalej jako: "u.g.n.") ustalił I. Spółce z o.o. w G. (dalej jako: "Spółka", "skarżąca", "strona"), opłatę roczną za rok 2025 i lata następne w wysokości 18 860 zł z tytułu użytkowania nieruchomości położonej w obrębie [...], gm. W., tj. części działki nr geod. [...] o powierzchni całkowitej 54,4919 ha, stanowiącej własność Gminy W., przy zastosowaniu stawki procentowej 1% oraz określił sposób płatności ustalonej opłaty i wskazał, że opłata roczna może być aktualizowana na skutek zmiany wartości nieruchomości lub zmiany przepisów w tym zakresie.
W uzasadnieniu decyzji organ opisał przebieg postępowania i powołał przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie. Wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość stała się własnością Gminy w wyniku komunalizacji, na podstawie decyzji z [...] 1991 r., a skarżąca jest kolejnym następcą prawnym spółki I. SA, której przekazano do użytkowania rolniczego ww. działkę decyzją Naczelnika Miasta i Gminy W. z [...] 1987 r. Burmistrz wskazał, że zgodnie z przepisami, opłatę z tytułu trwałego zarządu (użytkowania wieczystego z zastosowaniem przepisów dotyczących trwałego zarządu), ustala się od kwoty nie niższej niż wartość nieruchomości. Określenie wartości nieruchomości nastąpiło w nowym operacie szacunkowym, który został sporządzony przez rzeczoznawcę zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Organ podał nadto, że bez znaczenia pozostaje fakt, że Spółka użytkuje jedynie część gruntów posiadanych w użytkowaniu; od 2015 r. skarżąca nie zgłaszała wniosku o wygaszenie użytkowania do nieużytkowanej części nieruchomości. Ponadto przedmiotowy grunt od 1987 r. pozostaje w użytkowaniu użytkownika i jego poprzedników prawnych i od tego czasu użytkownik ma prawo użytkowania całości gruntu, obecnie posiadającego powierzchnię 53,7191 ha (wyłączając użytek drogowy).
Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. (dalej jako: "Kolegium", "organ odwoławczy"), zarzucając jej rażące naruszenie przepisu art. 45 ust. 2 pkt 7 i 8 u.g.n.
W uzasadnieniu odwołania Spółka wskazała, że decyzja z [...] 1987 r.
w sprawie przekazania ww. gruntu Skarbu Państwa jednoznacznie nie ogranicza terminu, na jaki został przekazany grunt w użytkowanie, bo wyraźnie w trwałe użytkowanie (na czas nieograniczony), a więc w pewnym sensie ze skutkiem wieczystym, a z tytułu trwałego i bezterminowego użytkowania nie określa warunków finansowych, co jest zgodne z intencją art. 45 ust. 2 pkt 7 u.g.n. Strona dodała, że Gmina stała się właścicielem gruntu dopiero 5 lat po oddaniu w użytkowanie, co oznacza, że powinna być ona świadoma warunków użytkowania. Trwały użytkownik nieruchomości, mając uzasadnione przekonanie i zaufanie co do faktu, że Gmina akceptuje określone warunki trwałego użytkowania nie podejmował czynności prawnych uniemożliwiających komunalizację. Końcowo, skarżąca oceniła działania organu jako szykany i poszukiwanie przez Gminę możliwości pozbawienia jej trwałego użytkowania nieruchomości lub przynajmniej zmianę warunków na bardziej uciążliwe.
Decyzją z [...] r., Kolegium utrzymało zaskarżoną decyzję w mocyw całości.
W uzasadnieniu decyzji wyjaśniło, że decyzję z [...] 1987 r., przekazującą w użytkowanie na czas nieokreślony przedmiotową nieruchomość, wydano na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 7 kwietnia 1986 r. w sprawie zasad i trybu przekazywania między jednostkami gospodarki uspołecznionej państwowych nieruchomości rolnych i leśnych oraz niektórych innych nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolniczej i leśnej, a także właściwości organów
w tych sprawach. Zasadnie więc organ pierwszej instancji zastosował art. 210 u.g.n., a w sprawie nie ma mowy o użytkowaniu powstałym w trybie cywilnoprawnym.
Powołując przepis art. 82 ust. 1 u.g.n., Kolegium stwierdziło, że Burmistrz miał postawy prawne do określenia przedmiotowej opłaty, a sporządzony operat szacunkowy z [...] 2024 r. mógł stanowić podstawę rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy podał, że z przedmiotowego operatu wynika, że przeznaczenie terenu określają postanowienia planu miejscowego; stan nieruchomości przyjęto według ewidencji gruntów – w tym pow. całej działki (54,4919 ha) i powierzchnię pod drogi (0,7728 ha). W wycenie przyjęto podejście porównawcze, metodę porównywania parami; przedstawiono zbiór nieruchomości podobnych, a rzeczoznawca określił cechy rynkowe (lokalizacja, wskaźnik bonitacji, kształt, utrudnienia w uprawie, dojazd, powierzchnia) i stan cechy. Na tej podstawie, z uwzględnieniem przeliczenia % wybrano trzy nieruchomości najbardziej podobne i dokonano zestawienia, porównania i zastosowania poprawek korygujących. Ostatecznie rzeczoznawca określił wartość jednostkową na 35 108 zł/ha. Przy przyjęciu powierzchni działki pomniejszonej o drogę, po zaokrągleniu, ustalono wartość nieruchomości na 1 886 000 zł.
W dalszej kolejności Kolegium wyjaśniło, że jakkolwiek z księgi wieczystej powierzchnia działki wynosi 54,990 ha, to w ewidencji gruntów wskazano 54,4919 ha, co może budzić pewne wątpliwości, jednak organ przyjął mniejszą powierzchnię, a więc rozstrzygnięcie nastąpiło na korzyść strony. Odnosząc się do pojęcia nieruchomości podobnej, organ odwoławczy wskazał, że art. 4 pkt 16 u.g.n. zawiera legalną definicję tego pojęcia, zgodnie z którą nieruchomością podobną jest taka nieruchomość, która jest porównywalna z nieruchomością stanowiącą przedmiot wyceny, ze względu na położenie, stan prawny, przeznaczenie, sposób korzystania oraz inne cechy wpływające na jej wartość. Kolegium skonstatowało, że sporządzony w sprawie operat jest wystarczającym dowodem dla przyjęcia wartości nieruchomości strony z tytułu użytkowania. Opinia została sporządzona w sposób rzetelny i przejrzysty, a wnioski w niej zawarte są logiczne i spójne.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na ww. decyzję wniosła Spółka – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – zarzucając jej naruszenie:
1. art. 210 ust. 1 i 3 w zw. z art. 82 ust. 1 i 2 w zw. z art. 83 ust. 1 i 2 w zw. z art. 87 u.g.n., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na ustaleniu stronie opłaty rocznej z tytułu użytkowania nieruchomości, podczas gdy decyzją z [...] 1987 r. nieruchomość została przekazana poprzednikowi prawnemu strony na czas nieokreślony z przeznaczeniem do użytkowania rolniczego nieodpłatnie, co oznacza, że sprawa administracyjna została już poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną, zatem zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji obarczone są wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm., dalej jako: "k.p.a."). Skoro poprzednik prawny Spółki otrzymał nieruchomość w użytkowanie nieodpłatnie, to jego następca prawny ma prawo użytkować nieruchomość na tych samych zasadach, ponieważ ma do tego tytuł prawny – decyzję z [...] 1987 r., która nie została co do braku opłaty uchylona lub zmieniona we właściwym trybie;
2. art. 210 ust. 1 i 3 w zw. z art. 82 ust. 1 i 2 w zw. z art. 83 ust. 1 i 2
w zw. z art. 87 u.g.n., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na ustaleniu stronie opłaty rocznej za rok 2025 i lata następne z tytułu użytkowania nieruchomości na podstawie obowiązujących obecnie przepisów u.g.n., podczas gdy skarżąca dysponuje decyzją z [...] 1987 r., która przekazano przedmiotową nieruchomość do użytkowania rolniczego na czas nieoznaczony nieodpłatnie, a skoro zgodnie z art. 210 ust. 2 u.g.n. do użytkowania wieczystego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące trwałego zarządu, to uznać należy, że brak jest podstaw do zastosowania przepisów dotyczących trwałego zarządu do ustalenia stronie opłaty rocznej z tytułu użytkowania nieruchomości, która została przekazana nieodpłatnie przed dniem 1 stycznia 1998 r., co prowadzi do konkluzji, że w tym przypadku odpowiednie stosowanie przepisów dotyczących trwałego zarządu nie może obejmować ustalenia opłaty z tytułu użytkowania ww. nieruchomości;
3. art. 155 k.p.a., poprzez niezastosowanie tego przepisu, co polegało na tym, że nawet jeżeli przyjąć za dopuszczalne ustalenie stronie opłaty rocznej za rok 2025 i lata następne z tytułu użytkowania nieruchomości (z czym Spółka się konsekwentnie nie zgadza), to ustalenie opłaty powinno zostać dokonane
z uwzględnieniem treści decyzji z [...] 1987 r., rozstrzygającej m.in. w przedmiocie opłaty. Skoro jest to decyzja, na mocy której strona nabyła prawo, to winna ona być zmieniona w tym trybie. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są niezgodne z prawem, bo wydano je w wadliwie przeprowadzonym postępowaniu, gdyż właściwy był tryb zmiany decyzji z 1987 r.,
a nie wydanie nowej.
W obszernym uzasadnieniu skargi Spółka argumentowała, że decyzją
z [...] 1987 r. przekazano jej poprzednikowi prawnemu przedmiotową nieruchomość na czas nieokreślony i nieodpłatnie, co wprost wynika z § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 kwietnia 1986 r. w sprawie zasad i trybu przekazywania między jednostkami gospodarki uspołecznionej państwowych nieruchomości rolnych i leśnych oraz niektórych innych nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolniczej i leśnej, a także właściwości organów w tych sprawach, stanowiącego podstawę wydania decyzji z 1987 r. Skarżąca podkreśliła, że zwolnienie to obowiązywało nieprzerwanie przez 37 lat i nie budziło żadnych wątpliwości po stronie Gminy. Podniosła, że przedmiotowej decyzji przysługuje tzw. domniemanie legalności, a skoro tak, to winna ona być zmieniona w określonym trybie. Rozstrzygnięcie w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej ostateczną decyzją stanowi rażące naruszenie przepisów prawa i winno skutkować jej nieważnością. Na mocy decyzji z [...] 1987 r. Spółka została zwolniona z ponoszenia opłaty z tytułu użytkowania, i dlatego opłata ta nie może zostać ponownie ustalona po 37 latach. Ostatecznie skarżąca dodała, że organy w tej sprawie nawet nie podjęły próby zastosowania art. 155 k.p.a. i nie wystąpiły o zgodę skarżącej, a więc zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są niezgodne z prawem.
W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z 7 sierpnia 2025 r. skarżąca zarzuciła organowi, że
w odpowiedzi na skargę nie odniósł się on do merytorycznych zarzutów skargi.
Postanowieniem z 21 sierpnia 2025 r., sygn. akt II SA/Ol 474/25, tutejszy Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie 28 października 2025 r., Prezes Zarządu Spółki poparł skargę
i argumenty w niej zawarte.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu, zgodnie z art. 145
§ 1 pkt 1 (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Stosownie zaś do art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd orzeka na podstawie akt sprawy.
Kontrolując zaskarżoną decyzję według powyższego kryterium legalności, tutejszy Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja Kolegium oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają prawu.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy u.g.n. Jednakże ze względu na zmiany regulacji prawnych statuujących zasady dysponowania gruntami państwowymi oraz jednostek samorządu terytorialnego celowe jest przypomnienie ewoluowania przepisów w tym zakresie.
W rozpoznawanej sprawie w istocie sporna była kwestia zasadności ustalenia opłaty za nieruchomość oddaną w użytkowanie. Skarżąca powoływała się na to, że nie powinna być obciążona przedmiotową opłatą, ponieważ nieruchomość, której dotyczy postępowanie, została przekazana jej poprzednikowi prawnemu nieodpłatnie na podstawie § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 kwietnia
1986 r. w sprawie zasad i trybu przekazywania między jednostkami gospodarki uspołecznionej państwowych nieruchomości rolnych i leśnych oraz niektórych innych nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolniczej i leśnej, a także właściwości organów w tych sprawach (Dz. U. Nr 17 poz. 90, dalej jako: "rozporządzenie z 1986 r."). Delegację ustawową wydania rozporządzenia stanowił art. 276 Kodeksu cywilnego w brzmieniu: "Przekazywanie rolniczym spółdzielniom produkcyjnym gruntów Skarbu Państwa do użytkowania reguluje rozporządzenie Rady Ministrów". Z kolei ww. § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 1986 r. stanowił, że nieruchomość przekazuje się na czas oznaczony lub nieoznaczony jednostkom państwowym i spółdzielniom produkcji rolnej – nieodpłatnie. W § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 1986 r. zawarte były zasady przekazywania nieruchomości odpłatnie na rzecz innych podmiotów. Organ mógł w szczególnie uzasadnionych przypadkach zwolnić jednostkę w całości lub w części od opłat określonych w ust. 1 pkt 2 (§ 7 ust. 2 rozporządzenia z 1986 r.). Rozporządzenie to utraciło moc obowiązującą 1 stycznia 1992 r. w związku z uchyleniem art. 276 Kodeksu cywilnego, na mocy art. 59 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 107, poz. 464, obecnie Dz. U. z 2025 r. poz. 826).
W ocenie tutejszego Sądu, strona nie może w rozpoznawanej sprawie skutecznie powoływać się na uprawnienie wynikające z nieobowiązującego już przepisu prawa. Nie ma bowiem podstaw do odwoływania się do rozporządzenia
z 1986 r. – które stanowiło podstawę prawną decyzji z [...] 1987 r. – w sytuacji, gdy w rozstrzygnięciu decyzji organ nie orzekł o nieodpłatnym przekazaniu nieruchomości. Nie można rozstrzygnięcia takiego domniemywać w oparciu o powołaną podstawę prawną. Domniemanie takie byłoby nieuprawnione tym bardziej, że użyte w rozporządzeniu wyrażenie "przechodzą nieodpłatnie" nie jest równoznaczne z określeniem "przechodzą w nieodpłatny zarząd" (zob. wyrok WSA w Olsztynie z 3 września 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 464/19, LEX nr 2725223). Co więcej, nieruchomość została przekazana decyzją podmiotowi I. SA Zespół Zakładów Mazury w [...]. Podmiot ten pozostawał w latach 1976-1986 pod zarządem O. Zakładów Okrętowych, których z kolei właścicielem była państwowa Stocznia Gdańska.
Okolicznością bezsporną jest, że 5 grudnia 1990 r. działka nr geod. [...] była przedmiotem użytkowania, ustanowionego stosowną decyzją administracyjną. Zasadnie więc organ pierwszej instancji zastosował przepis art. 210 u.g.n. W art. 210 ust. 1 u.g.n. (w brzmieniu obowiązującym do 2000 r.), umieszczonym w przepisach przejściowych, została wprowadzona zasada, że grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w użytkowaniu osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej oraz znajdujące się na tych gruntach budynki, inne urządzenia i lokale pozostają nadal
w użytkowaniu tych osób i jednostek. Do użytkowania tego należało stosować przepisy Kodeksu cywilnego, w szczególności przepisy Działu II "Użytkowanie", czyli art. 252 Kodeksu cywilnego i następne, co wprost wynikało z art. 210 ust. 1 u.g.n.
in fine. Następnie, ustawą z dnia 7 stycznia 2000 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz innych ustaw (Dz. U. z 2000 r., Nr 6 poz. 70), która weszła
w życie 15 lutego 2000 r. dokonano zmiany art. 210 ust. 1 u.g.n., nadając mu obecne brzmienie. Zgodnie z nim grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w użytkowaniu osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej oraz znajdujące się na tych gruntach budynki, inne urządzenia i lokale pozostają nadal w użytkowaniu tych osób i jednostek. Do użytkowania tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące trwałego zarządu. W uzasadnieniu wyroku z 15 grudnia 2021 r., sygn. akt
I OSK 3024/18 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administarcyjnych), Naczelny Sąd Administracyjny przywołał fragmenty uzasadnienia projektu tej zmiany, w którym wskazano, iż "art. 1 pkt 35 projektu przywraca przedwcześnie zmieniony przepis
art. 210 u.g.n. Prawo użytkowania przysługujące organizacjom społecznym, mimo akcji uwłaszczeń, nadal funkcjonuje w szerokim zakresie. Zostało ono ustalone na tych samych warunkach, co prawo trwałego zarządu. Dopóki ta forma użytkowania istnieje w praktyce, należy do niej stosować te same zasady, co do trwałego zarządu. Przepisy Kodeksu cywilnego są w tym zakresie niewystarczające. (...) Owa niewystarczalność dotyczyła uprawnień właściciela w stosunku do uprawnień organizacji społecznych, których użytkowanie zostało ustanowione w drodze decyzji". Z kolei ustawą z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 141 poz. 1492) do art. 210 u.g.n. dodano ust. 3, zgodnie z którym "do użytkowania ustanowionego w drodze decyzji przed dniem 1 stycznia 1998 r. stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące trwałego zarządu". Przepis wszedł w życie w dniu 22 września 2004 r.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że do użytkowania w rozumieniu powołanego art. 210 ust. 1 u.g.n. stosować można odpowiednio te przepisy
o trwałym zarządzie, które nie kolidują z przepisami dotyczącymi użytkowania stanowiącymi istotę tego prawa a wynikającymi z Kodeksu cywilnego. Niemniej podkreślić trzeba, że ustanowione na gruncie prawa administracyjnego użytkowanie doznaje ograniczeń wynikających z ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W odniesieniu do gruntów oddanych w użytkowanie przed dniem 5 grudnia 1990 r. – jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie – do użytkowania stosuje się odpowiednio (z uwagi na podmiot, któremu to prawo służy) przepisy o trwałym zarządzie. Rozważenia w niniejszej sprawie wymagało więc, czy wszystkie regulacje dotyczące instytucji trwałego zarządu mogą być stosowane wprost do spornego użytkowania.
Jak się przyjmuje w orzecznictwie sądowoadministracyjnym odpowiednie stosowanie przepisów prawa polega na zwykłym stosowaniu wprost określonych przepisów odniesienia, z tym jednak, że całkowicie nie mają zastosowania bądź też
w pewnej części swej treści ulegają zmianie, te spośród nich, które ze względu na treść swych postanowień, są bezprzedmiotowe lub całkowicie sprzeczne z przepisami normującymi dane stosunki, do których mają być one zastosowane. Dokonując odpowiedniego stosowania przepisów zawsze należy wybierać rozwiązania bliższe naturze stosunków podstawowych oraz specyfice i celom regulacji podstawowej (por. wyrok NSA z 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1773/15, LEX nr 2315777).
Wyjaśnić Skarżącej należy, że źródłem powstania pierwotnego użytkowania na rzecz spółki I. SA była decyzja właściwego organu, wydana w oparciu o § 7 pkt 1 rozporządzenia z 1986 r., który pozwalał na przekazanie nieruchomości nieodpłatnie jedynie jednostkom państwowym i spółdzielniom produkcji rolnej. Natomiast innym jednostkom można było przekazać nieruchomość w użytkowanie co do zasady odpłatnie. Świadczy to o tym, że prawodawca zróżnicował sytuację prawną podmiotów, którym nieruchomość została przekazana do użytkowania, co w konsekwencji uzasadnia odpowiednie stosowanie przepisów u.g.n. o trwałym zarządzie. W ocenie tutejszego Sądu, użycie w art. 210 ust 1 u.g.n. m.in. zwrotu "stosuje się odpowiednio przepisy o zarządzie trwałym" pozwalało organowi na ustalenie kwestionowanej przez skarżącą opłaty, co wprost wynika
z przepisu art. 82 ust. 1 i 2 u.g.n. Zgodnie z ww. przepisem za nieruchomość oddaną w trwały zarząd pobiera się opłaty roczne. Opłaty roczne uiszcza się przez cały okres trwałego zarządu, w terminie do dnia 31 marca każdego roku, z góry za dany rok.
W pierwszym roku po ustanowieniu trwałego zarządu opłatę roczną uiszcza się najpóźniej po upływie 30 dni od dnia, w którym decyzja o oddaniu nieruchomości
w trwały zarząd stała się ostateczna. Z kolei z art. 83 u.g.n. wynika, że opłaty z tytułu trwałego zarządu ustala się według stawki procentowej od ceny nieruchomości ustalonej zgodnie z art. 67 ust. 3 u.g.n. (ust. 1), a w przypadku nieruchomości oddanych na cele rolne stawka ta wynosi 1% (ust. 2 pkt 3). Z kolei nie pobiera się opłat rocznych za nieruchomości oddane w trwały zarząd pod drogi publiczne, parki, zieleńce, ogrody botaniczne, ogrody zoologiczne oraz rezerwaty przyrody (ust. 3).
W kontrolowanej sprawie przedmiotowa opłata została ustalona na podstawie prawidłowo sporządzonego operatu szacunkowego, który organy wyczerpująco oceniły, słusznie uznając, że może on stanowić podstawę określenia wartości nieruchomości. Prawidłowo zastosowały także stawkę procentową oraz nie nałożyły opłaty za nieruchomość oddaną w trwały zarząd pod drogę publiczną.
Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przepisu art. 155 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie wskazać należy, że w sprawie nie było podstaw do stosowania ww. regulacji. W ocenie tutejszego Sądu wskutek wydania zaskarżonej decyzji nie doszło do zmiany decyzji z [...] 1987 r., która – jak już wcześniej wskazano – rozstrzygała wyłącznie o wygaśnięciu prawa użytkowana przez PGR S. i przekazaniu tego prawa na czas nieokreślony na rzecz I. SA, a więc poprzednika prawnego skarżącej Spółki. Z tego samego powodu niezasadny jest zarzut skargi, dotyczący wydania decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Decyzja z [...] 1987 r. w ogóle nie zawierała rozstrzygnięcia w zakresie opłat, a jej przedmiotem było jedynie wygaszenie użytkowania przedmiotowej nieruchomości przez PGR S. i ustanowienie tego prawa na rzecz poprzednika prawnego skarżącej. Stronie wyjaśnić pozostaje, że rozstrzygnięcie o odpłatności w ww. decyzji z [...] 1987 r. mogło być pominięte zważywszy na podmiot, któremu nieruchomość była przekazywana (§ 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 1986 r., który wprost wskazany został w podstawie prawnej przedmiotowej decyzji). Skarżąca nie jest ani podmiotem państwowym, ani spółdzielnią produkcji rolnej. Jako podmiot prawa prywatnego mieści się natomiast w zakresie uregulowanym w § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 1986 r. Z tego względu uprawnione było zastosowanie w stosunku do skarżącej przepisów u.g.n., dotyczących opłat z tytułu trwałego zarządu nieruchomością.
Konkludując, tutejszy Sąd uznał zarzuty naruszenia art. 210 ust. 1 i 3 w zw. z art. 82 ust. 1 i 2 w zw. z art. 83 ust. 1 i 2 w zw. z art. 87 u.g.n. oraz wymienione w skardze zarzuty naruszenia k.p.a. za bezzasadne. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z przepisami prawa materialnego, a w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów procesowych, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę.