II SA/Ol 462/24

II SA/Ol 462/24 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2024-10-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Ewa Osipuk
Marzenna Glabas
Tadeusz Lipiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 742
art. 86, art. 91,  art. 93
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
Sentencja
Dnia 22 października 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas sędzia WSA Ewa Osipuk Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2024 roku sprawy ze skargi K. M. na decyzję Rektora A. w E. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stypendium rektora - oddala skargę.
Uzasadnienie
Z akt administracyjnych przekazanych wraz ze skargą wynika, że Rektor [...] (dalej jako: "Rektor", "organ") decyzją z 27 marca 2024 r., po rozpatrzeniu wniosku K.M. ("strona", "skarżący"), odmówił przyznania stypendium rektora na okres 5 miesięcy roku akademickiego 2023/2024, tj. od 1 marca 2024 r. do 31 lipca 2024 r.
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że zgodnie z art. 93 ust. 4 pkt 1 i ust. 6 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz § 12 ust. 6 i 8 Szczegółowego Regulaminu Świadczeń dla studentów [...] łączny okres, przez który przysługuje stypendium rektora wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem że w ramach tego okresu świadczenie przysługuje na studiach:
1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów;
2) drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów.
Do okresu tego wlicza się wszystkie rozpoczęte przez studenta semestry w tym semestry przypadające w okresie korzystania z urlopów, o których mowa w art. 85 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, z wyjątkiem semestrów na kolejnych studiach pierwszego stopnia rozpoczętych lub kontynuowanych po uzyskaniu pierwszego tytułu zawodowego licencjata, inżyniera albo równorzędnego. W przypadku kształcenia się na kilku kierunkach studiów semestry odbywane równocześnie traktuje się jako jeden semestr.
Z treści wniosku i informacji uzyskanych z systemu informatycznego POL-on wynika, że skarżący studiował łącznie przez okres 9 semestrów na studiach pierwszego stopnia, zaś rozpoczęty semestr jest dziesiątym. Wobec powyższego skarżący nie spełnia warunku określonego w art. 93 ust. 4 pkt 1 i ust. 6 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z 23 kwietnia 2024 r. Rektor utrzymał w mocy decyzję z 27 marca 2024 r.
Skargę na powyższą decyzję wywiódł skarżący, zarzucając naruszenie prawa materialnego w postaci niewłaściwej interpretacji art. 93 ust. 4 pkt 1 i ust. 6 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, polegającej na wadliwym przyjęciu, że dziewięć semestrów dla studiów pierwszego stopnia, przez który student ma prawo pobierać stypendium to okres, którego upływ bez względu na fakt pobierania świadczenia, pozbawia studenta należnego mu świadczenia, podczas gdy okresem tym jest 12 semestrów, zaś okres 9 miesięcy to czas, który musi się mieścić w okresie tychże 12 miesięcy.
W oparciu o powyższy zarzut skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie skarżącemu należnego mu stypendium.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że łączny okres przez który przysługują świadczenia wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem, że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach pierwszego stopnia nie dłużej niż 9 semestrów. Skarżący studiuje dziesiąty semestr, w tym czasie stypendium rektora pobierał przez 5 z możliwych 9 semestrów.
W odpowiedzi na skargę Rektor wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U z 2024 r., poz. 1267).
Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia
z prawem, nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach,
a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa uchyla go lub stwierdza jego nieważność.
Nadto wskazania wymaga, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy
co wynika z treści art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2024 r., poz. 935 dalej jako: "p.p.s.a."), przy czym Sąd rozstrzygając sprawę nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Rektora z 23 kwietnia 2024 r., którą ostatecznie odmówiono skarżącemu przyznania stypendium rektora.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r. poz. 742 ), dalej również jako: "u.p.s.w.n.".
Zgodnie z art. 86 ust. 1 u.p.s.w.n. student może ubiegać się o:
1) stypendium socjalne;
2) stypendium dla osób niepełnosprawnych;
3) zapomogę;
4) stypendium rektora;
5) stypendium finansowane przez jednostkę samorządu terytorialnego;
6) stypendium za wyniki w nauce lub w sporcie finansowane przez osobę fizyczną lub osobę prawną niebędącą państwową ani samorządową osobą prawną.
Przyznanie świadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-4, oraz odmowa jego przyznania następują w drodze decyzji administracyjnej (art. 86 ust. 2 u.p.s.w.n.).
Na podstawie art. 91 ust. 1 u.p.s.w.n., stypendium rektora może otrzymać student, który uzyskał wyróżniające wyniki w nauce, osiągnięcia naukowe lub artystyczne, lub osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie co najmniej na poziomie krajowym. Stypendium rektora przyznaje się nie więcej niż 10% studentów na określonym kierunku studiów (art. 91 ust. 3 u.p.s.w.n.).
Stosownie zaś do treści art. 93 ust. 4 u.p.s.w.n., łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach:
1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów;
2) drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów.
Łączny okres, o którym mowa w ust. 4, jest dłuższy o 2 semestry w przypadku, gdy student podjął jednolite studia magisterskie, których czas trwania określony w przepisach prawa wynosi 11 albo 12 semestrów (art. 93 ust. 5 u.p.s.w.n.).
Do okresu, o którym mowa w ust. 4 i 5, wlicza się wszystkie rozpoczęte przez studenta semestry na studiach, o których mowa w ust. 1, w tym semestry przypadające w okresie korzystania z urlopów, o których mowa w art. 85 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem semestrów na kolejnych studiach pierwszego stopnia rozpoczętych lub kontynuowanych po uzyskaniu pierwszego tytułu zawodowego licencjata, inżyniera albo równorzędnego. W przypadku kształcenia się na kilku kierunkach studiów semestry odbywane równocześnie traktuje się jako jeden semestr (art. 93 ust. 6 u.p.s.w.n.).
Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, że pojęciu "przysługuje", wobec braku definicji ustawowej, należy nadać powszechne rozumienie językowe i odnosić je do świadczenia, które zostało przyznane po spełnieniu wszystkich kryteriów. Dokonana w 2021 r. nowelizacja u.p.s.w.n. jednoznacznie ograniczyła okres, przez który to prawo przysługuje do 12 semestrów (na studiach pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów) wiążąc ten czas z okresem samego studiowania - jako podstawowej przesłanki ustawowej i związanego z nią uprawnienia do ubiegania się o świadczenia, z którego student może korzystać (vide: wyrok WSA w Łodzi z 30 maja 2023 r., sygn. II SA/Łd 129/23, dostępny w CBOSA; por. wyrok WSA w Gliwicach z 28 lutego 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 31/23, dostępny w CBOSA).
Obecne brzmienie art. 93 ust. 4 u.p.s.w.n. wskazuje, że okres, w którym student posiada możliwość ubiegania się o świadczenia jest liczony bez względu na ich faktyczne pobieranie. Dla biegu okresu, w którym student ma prawo ubiegać się i otrzymywać świadczenia stypendialne nie ma znaczenia, czy student występuje w tym okresie o świadczenia oraz czy faktycznie w tym okresie świadczenia te pobiera. Ustawodawca określił to w sposób jednoznaczny, gdyż inaczej nie można rozumieć stwierdzenia " bez względu na ich pobieranie przez studenta".
Dlatego bez znaczenia jest to przez ile semestrów skarżący pobierał stypendium rektora, natomiast istotne jest to jak długo studiował.
W rozpoznawanej sprawie żadnych rozbieżności nie budzi to, że skarżący ubiegał się o stypendium rektora, w czasie gdy rozpoczął 10 semestr studiów i przez cały czas były to studia pierwszego stopnia. W takim przypadku organ zobowiązany był do zastosowania treści wynikającej z art. 93 ust. 4 pkt 1 u.p.s.w.n., który ogranicza do 9 semestrów możliwość pobierania stypendium rektora dla studentów studiów pierwszego stopnia.
Innymi słowy, przypadku skarżącego będącego przez cały czas studentem studiów pierwszego stopnia, istniała możliwość pobierania stypendium rektora tylko przez pierwsze 9 semestrów tychże studiów, od 10 semestru utracił on taką możliwość na studiach pierwszego stopnia. Raz jeszcze podkreślić należy, że żadnego znaczenia nie ma to, czy wcześniej i jak długo pobierał on to stypendium, gdyż możliwość jego przyznania powiązana została z czasem studiów. W ocenie sądu jest to rozwiązanie słuszne i sprawiedliwe.
Za oczywistą omyłkę pisarską sąd uznał to, że końcowej treści zarzutu skargi znalazły się stwierdzenia "9 miesięcy" i "12 miesięcy", a nie 9 i 12 semestrów.
Dlatego też na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.