II SA/Ol 456/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę żołnierza zawodowego na decyzję o zwolnieniu ze służby, uznając, że długotrwałe przebywanie na zwolnieniach lekarskich uzasadnia takie rozstrzygnięcie w interesie Sił Zbrojnych.
Skarżący, żołnierz zawodowy, kwestionował decyzję o zwolnieniu ze służby wojskowej, argumentując, że opinia służbowa, która stanowiła podstawę zwolnienia, została wydana w okresie jego długotrwałej nieobecności spowodowanej urazem doznanym na służbie. Sąd administracyjny uznał jednak, że przebywanie na zwolnieniu lekarskim nie wyklucza możliwości opiniowania służbowego, a długotrwała nieobecność żołnierza negatywnie wpływa na funkcjonowanie pododdziału, co uzasadnia zwolnienie w interesie Sił Zbrojnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę D. A. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej, która uchyliła rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i ustaliła nową datę, utrzymując w mocy decyzję o zwolnieniu z powodu otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. Skarżący podnosił, że opinia służbowa była wadliwa, gdyż wydano ją w okresie jego długotrwałego zwolnienia lekarskiego (łącznie 340 dni) związanego z urazem doznanym na zajęciach z wychowania fizycznego. Sąd podkreślił, że sądy administracyjne nie kontrolują merytorycznej zasadności opinii służbowej, a jedynie jej zgodność z prawem. Stwierdzono, że przebywanie na zwolnieniu lekarskim nie uniemożliwia opiniowania służbowego, a długotrwała nieobecność żołnierza może negatywnie wpływać na działalność pododdziału. Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy i wyczerpująco uzasadniły swoje stanowisko, wskazując, że interes Sił Zbrojnych RP, związany z potrzebą dyspozycyjności i profesjonalizmu żołnierzy, przeważa nad interesem indywidualnym skarżącego. W związku z tym skarga została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, długotrwałe przebywanie na zwolnieniu lekarskim nie wyklucza możliwości sporządzenia opinii służbowej, a opinia taka, jeśli stała się ostateczna, może stanowić podstawę do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, zwłaszcza gdy długotrwała nieobecność negatywnie wpływa na działalność pododdziału i interes Sił Zbrojnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy ustawy o obronie Ojczyzny i rozporządzenia w sprawie opiniowania służbowego nie wyłączają możliwości opiniowania żołnierza przebywającego na zwolnieniu lekarskim, o ile spełnione są wymogi formalne dotyczące okresu służby. Podkreślono, że sądy administracyjne nie kontrolują merytorycznej oceny zawartej w opinii, a jedynie jej zgodność z prawem. Długotrwała nieobecność żołnierza może być uznana za przesłankę przemawiającą za zwolnieniem w interesie służby.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.o.o. art. 228 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o obronie Ojczyzny
Otrzymanie przez żołnierza zawodowego dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej stanowi podstawę do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.
Pomocnicze
u.o.o. art. 127 § ust. 1, ust. 2 pkt 1
Ustawa o obronie Ojczyzny
Żołnierz zawodowy podlega opiniowaniu służbowemu w czasie pełnienia czynnej służby wojskowej, z wyłączeniem służby pełnionej w razie mobilizacji i w czasie wojny. Opiniowanie służbowe przeprowadza się corocznie.
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach art. 3 § ust. 1, 2
Określa terminy i zasady przeprowadzania opiniowania służbowego żołnierzy zawodowych.
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy § § 3 ust. 1, 2
Opiniowanie służbowe żołnierzy zawodowych przeprowadza się w okresie od dnia 15 sierpnia do dnia 15 października. Opiniowaniem obejmuje się żołnierzy, którzy przez co najmniej 6 miesięcy pełnili zawodową służbę wojskową do dnia 15 sierpnia danego roku.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący oddalenia skargi.
p.p.s.a. art. 134 § ust. 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu.
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny materiału dowodowego.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 228 ust. 1 pkt 4 i art. 229 u.o.o. poprzez wydanie decyzji zwalniającej skarżącego z zawodowej służby wojskowej w zw. z otrzymaniem dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. Naruszenie § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. poprzez wydanie opinii służbowej żołnierza w sytuacji braku podstaw prawnych i uwzględnienie tej opinii jako ostatecznej. Naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 80 i art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie wnikliwego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, naruszenie zasady prawdy obiektywnej, niepodjęcie kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego, nieprzeprowadzenie merytorycznego postępowania i ograniczenie się do powtórzenia argumentacji organu I instancji. Naruszenie art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z brakiem należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, pominięcie istotnych dowodów i okoliczności przemawiających na korzyść skarżącego. Naruszenie art. 11 k.p.a. poprzez uchybienie zasadzie przekonywania.
Godne uwagi sformułowania
sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres. Wymaga zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności przebywanie na długotrwałym zwolnieniu lekarskim samo w sobie nie uniemożliwia przeprowadzenia opiniowania służbowego w dobie profesjonalizacji Sił Zbrojnych w interesie społecznym, tożsamym z potrzebami armii leży, aby kluczowe stanowiska służbowe w Wojsku Polskim były obsadzane żołnierzami zawodowymi, którzy nie tylko spełniają wymagania formalne do ich objęcia, ale też dają gwarancję długoterminowego wykonywania powierzonych im zadań w sposób najbardziej profesjonalny. Interes społeczny - tożsamy z interesem Sił Zbrojnych RP - bezsprzecznie przeważa nad słusznym interesem strony.
Skład orzekający
Katarzyna Matczak
przewodniczący
Piotr Chybicki
sprawozdawca
Tadeusz Lipiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opiniowania służbowego żołnierzy zawodowych i podstaw do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej w przypadku długotrwałych zwolnień lekarskich, a także zakres kontroli sądowej decyzji administracyjnych w sprawach wojskowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych i przepisów Ustawy o obronie Ojczyzny. Interpretacja przepisów proceduralnych ma charakter ogólny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu służby wojskowej – zwolnienia z niej z powodu problemów zdrowotnych i ich wpływu na ocenę służbową. Jest to interesujące dla żołnierzy i osób związanych z wojskiem.
“Czy długotrwałe zwolnienie lekarskie może oznaczać koniec kariery w wojsku? Sąd rozstrzyga.”
Sektor
obronność
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ol 456/25 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2025-11-06 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-07-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Katarzyna Matczak /przewodniczący/ Piotr Chybicki /sprawozdawca/ Tadeusz Lipiński Symbol z opisem 6191 Żołnierze zawodowi Hasła tematyczne Żołnierze zawodowi Skarżony organ Dowódca Jednostki Wojskowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 248 art. 127 ust. 1, ust. 2 pkt 1, art. 228 ust. 1 pkt 4 Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t. j.) Dz.U. 2024 poz 466 par. 3 ust. 1, 2 Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Dnia 6 listopada 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Protokolant starszy specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2025 roku sprawy ze skargi D. A. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej - oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2025 r., nr [...] Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w O. (dalej: "Dowódca JW"), po rozpatrzeniu odwołania D.A. (dalej: "skarżący") od Rozkazu Personalnego z dnia [...] 2025 r. Dowódcy [...] (dalej: "organ I instancji") w przedmiocie zwolnienia z dniem [...] 2025 r. z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do pasywnej rezerwy wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej, 1. uchylił zaskarżony rozkaz w części dotyczącej ustalenia daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i w tej części ustalił nową datę zwolnienia z zawodowej służby wojskowej na dzień [...] 2025 r.; 2. w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu [...] 2024 r. z opiniowania służbowego za okres od [...] września 2023 r. do [...] września 2024 r. skarżący, pełniący zawodową służbę wojskową, otrzymał ogólną ocenę dostateczną. Tego samego dnia skarżący został zapoznany z treścią opinii służbowej, otrzymał również kopię opinii, co potwierdził własnoręcznym podpisem. Opinia ta stała się ostateczna z dniem 21 września 2024 r., bowiem skarżący nie skorzystał z możliwości poddania opinii kontroli instancyjnej. Po wszczęciu postępowania w przedmiocie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej za 2024 r., organ I instancji rozkazem personalnym z dnia [...] 2025 r. zwolnił skarżącego z dniem [...] 2025 r. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do pasywnej rezerwy wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. Dowódca JW, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, wyjaśnił, że zgodnie z art. 228 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 248 ze zm.) – dalej: "u.o.o.", otrzymanie przez żołnierza ogólnej oceny dostatecznej w opinii służbowej stanowi podstawę zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Możliwość skorzystania przez właściwy organ z przywołanej przesłanki dla zwolnienia żołnierza uwarunkowana jest spełnieniem następujących warunków: 1. żołnierz zawodowy podlegał opiniowaniu służbowemu w wyniku, którego otrzymał dostateczną ogólną ocenę z opinii służbowej za 2024 r., 2. opinia służbowa, w której żołnierz otrzymał dostateczną ocenę ogólną stała się ostateczna. Dowódca JW wskazał, że w niniejszej sprawie oba warunki zostały wyczerpane. Dowódca JW podniósł ponadto, że w art. 127 u.o.o. jasno zostało określone co podlega ocenie i jaka jest skala ocen. Skarżący otrzymał ogólną ocenę dostateczną z ostatniej opinii służbowej, uzyskując 57 punktów. Dowódca JW wskazał również, że skarżący w okresie opiniowania służbowego przebywał na zwolnieniu 191 dni, zatem podlegał opiniowaniu służbowemu w 2024 roku. Sam fakt korzystania ze zwolnień lekarskich nie powoduje wygaśnięcia czy zawieszenia stosunku służbowego, jak i nie uchyla obowiązku opiniowania. Dla realizacji wymogu opiniowania nie jest konieczne rzeczywiste realizowanie zadań służbowych przez okres sześciu miesięcy. Ponadto Dowódca JW uznał, że organ I instancji dokonał wyczerpującego rozpatrzenia całego zebranego materiału dowodowego, dopuścił on do sprawy dowody przesłane przez pełnomocnika skarżącego, tj. zaświadczenie lekarskie z dnia 16 października 2024 r. o zwolnieniu z egzaminu rocznego z wychowania fizycznego w 2024 r. oraz kolejne zaświadczenie lekarskie z dnia 15 stycznia 2025 r. o zwolnieniu z egzaminu rocznego z wychowania fizycznego w 2024 r., które dotyczy skutków zdarzenia/urazu z dnia [...] 2024 r. Brak podejścia do egzaminu z wychowania fizycznego potwierdza tylko, że skarżący nie jest w stanie wypełnić podstawowych wymagań jakim są dyspozycyjność oraz odporność na trudy służby. Ponadto Dowódca JW dopuścił dowód z dokumentacji medycznej skarżącego na okoliczność leczenia, zabiegu operacyjnego, rehabilitacji, stanu zdrowia. Jednak jak zauważył Dowódca JW, rzekomy wypadek skarżącego nie został zakwalifikowany jako w związku ze służbą, ponadto skarżący już w 2023 roku przebywał ponad 6 miesięcy na zwolnieniu lekarskim pomimo, że uraz nastąpił w 2024 r. Zdaniem Dowódcy JW, w niniejszej sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej. Taką okolicznością jest permanentne przebywanie żołnierza na zwolnieniach lekarskich, które negatywnie oddziałuje na działalność całego pododdziału. Mimo, iż w odwołaniu od rozkazu personalnego skarżący opisywany jest jako żołnierz sumienny, zdeterminowany, który realizuje zadania terminowo i z zaangażowaniem oraz posiada najwyższe kwalifikacje dopełnienia służby zawodowej, to przebieg jego dotychczasowej służby wojskowej, złożony głównie ze zwolnień lekarskich nie odzwierciedla postawy żołnierza opisywanej w w/w odwołaniu. Skarżący został powołany do [...] Brygady [...] w 2022 r., a pierwsze długotrwałe zwolnienie lekarskie przedłożył już w 2023 r. Zwolnienie obejmowało okres od [...] 2023 r. do [...] 2023 r. Skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim w 2023 roku - 183 dni, w 2024 roku - 235 dni, w 2025 roku - 100 dni (stan na dzień 12 maja 2025 r.). Skarżący nie podszedł również do egzaminu z wychowania fizycznego w 2024 r. W tej sytuacji Dowódcy JW stwierdził, że w dobie profesjonalizacji Sił Zbrojnych w interesie społecznym, tożsamym z potrzebami armii leży, aby kluczowe stanowiska służbowe w Wojsku Polskim były obsadzane żołnierzami zawodowymi, którzy nie tylko spełniają wymagania formalne do ich objęcia, ale też dają gwarancję długoterminowego wykonywania powierzonych im zadań w sposób najbardziej profesjonalny. Interes społeczny - tożsamy z interesem Sił Zbrojnych RP - bezsprzecznie przeważa nad słusznym interesem strony. W interesie Sił Zbrojnych jest, aby żołnierze pełnili służbę rzetelnie, profesjonalnie i wykazywali się sprawnością i dyspozycyjnością. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia i poprzedzającego ją rozkazu personalnego. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: 1. art. 228 ust. 1 pkt 4 i art. 229 u.o.o. poprzez wydanie decyzji zwalniającej skarżącego z zawodowej służby wojskowej w zw. z otrzymaniem dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej; 2. § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy poprzez wydanie opinii służbowej żołnierza w sytuacji, gdy brak jest do tego podstaw prawnych i uwzględnienie tej opinii jako ostatecznej; 3. art. 77 § 1 w zw. z art. 80 i art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572) – dalej: "k.p.a.", poprzez zaniechanie wnikliwego i wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia materiału dowodowego, naruszenie zasady prawdy obiektywnej, niepodjęcie wszystkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego z uwzględnieniem słusznego interesu obywatela, a także nie przeprowadzenie merytorycznego postępowania i ograniczenie się do powtórzenia argumentacji organu I instancji; 4. art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z brakiem należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, pominięcie istotnych dowodów oraz okoliczności przemawiających na korzyść skarżącego; 5. art. 11 k.p.a. poprzez uchybienie zasadzie przekonywania. W uzasadnieniu podniesiono, że wątpliwości skarżącego budzi fakt opiniowania służbowego w sytuacji, gdy skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim w zw. z urazem doznanym w trakcie zajęć z wychowania fizycznego na służbie. Skarżący w zw. z doznanym urazem łącznie od 340 dni przebywa na zwolnieniu lekarskim, nie pełniąc służby wojskowej. Przeszedł on zabieg operacyjny, kontynuuje leczenie i rehabilitacje, co wynika z dokumentacji medycznej dołączonej do akt sprawy. Ponadto, zdaniem skarżącego, organ nie wykazał w niniejszej sprawie, aby interes społeczny – definiowany jako potrzeby Sił Zbrojnych, przemawiał za zwolnieniem skarżącego z zawodowej służby wojskowej. W ocenie skarżącego, Dowódca JW nie wyjaśnił powodów, dla których uznał, że skarżący nie rokuje powrotu do czynnej służby po uporaniu się z problemami zdrowotnymi. W odpowiedzi na skargę Dowódca JW wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 6 listopada 2025 r. skarżący podniósł, że rozkaz wobec niego został wydany z naruszeniem prawa. W ocenie skarżącego, nie było podstaw do opiniowania służbowego, bowiem skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim po zabiegu dotyczącym leczenia urazu jakiego doznał na zajęciach służbowych z wychowania fizycznego. Z kolei pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi wyjaśniając, że organy obu instancji szczegółowo wykazały zasadność podjęcia takiej decyzji. Poza tym organ dał skarżącemu szansę, aby wykazał się przydatnością do służby przez okres kilku miesięcy, jednak skarżący tego nie zrobił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz.U. 2024 r., poz. 935 – zwanej dalej p.p.s.a.). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 § 1 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Przedmiotem rozpoznania w sprawie jest decyzja Dowódcy JW z dnia [...] 2025 r., uchylająca Rozkaz Personalny organu I instancji z dnia [...] 2025 r. w części dotyczącej terminu zwolnienia z dniem [...] 2025 r. skarżącego z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy pasywnej wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej i ustalająca nowy termin tego zwolnienia – na dzień [...] 2025 r., zaś w pozostałej części utrzymująca zaskarżony rozkaz personalny w mocy. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 228 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, zgodnie z którym żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. Szczegółowe warunki i tryb zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej określa rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 2023 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz.U. z 2023 r., poz. 433) – dalej: "rozporządzenie z dnia 20 lutego 2023 r.". Stosownie do § 12 pkt 2 ww. rozporządzenia, w przypadku otrzymania ogólnej oceny dostatecznej w opinii służbowej dowódca jednostki wojskowej może wystąpić z wnioskiem do organu zwalniającego o zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej. W takim przypadku organ zwalniający wydaje decyzję o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej, a w decyzji określa datę zwolnienia (§ 15 ust. 1 rozporządzenia z dnia 20 lutego 2023 r.). Decyzja w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej ma charakter uznaniowy. Powołane przepisy wskazują, że otrzymanie przez żołnierza ogólnej oceny dostatecznej w opinii służbowej może stanowić podstawę do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Kwestia ta pozostawiona jest uznaniu właściwego organu, który może rozważać pozostawienie żołnierza w służbie, mimo niskiej oceny. Jest to jednak uprawnienie organu, z którego może on nie skorzystać. Jedynym kryterium, którym organ powinien się w tym względzie kierować, jest dobro służby. Żadne względy natury osobistej żołnierza nie mogą stanowić przeszkody do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej w takiej sytuacji. Jedynym warunkiem, jaki właściwy organ musi zweryfikować, jest istnienie ostatecznej lub zweryfikowanej opinii służbowej. Ocenia on wyłącznie, czy opinia służbowa została wydana przez właściwy organ, czy podlega wykonaniu oraz czy zawarto w niej dostateczną ocenę ogólną o opiniowanym. Sprowadza się to w istocie do ustalenia, czy opinia spełnia prawem przewidziane warunki formalne, a tym samym, czy można jej przypisać wartość dowodu, potwierdzającego wysokość przypisanej żołnierzowi oceny ogólnej (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2013 r., I OSK 2732/12, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 maja 2021 r., II SA/Ol 240/21, dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Należy również podkreślić, że sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres. Wymaga zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu istotnych dla sprawy okoliczności. Sąd bada zatem, czy decyzja organu nie jest arbitralna (dowolna) lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów (por. wyrok WSA w Szczecinie z 14 listopada 2024 r., II SA/Sz 624/24, CBOSA). Analiza przedłożonych Sądowi akt postępowania oraz akt osobowych skarżącego pozwala na stwierdzenie, że organy obu instancji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. W sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że skarżący otrzymał dostateczną ocenę w opinii obejmującej okres od [...] września 2023 r. do [...] września 2024 r. Okoliczność ta dawała właściwemu organowi podstawę do podjęcia decyzji, czy pomimo niskiej oceny skarżący może pozostać w służbie, czy też interes służby wymaga jego zwolnienia. Podkreślenia przy tym wymaga, że opinia służbowa wydawana jest i podlega kontroli w odrębnym, przypisanym do tego trybie, odbywającym się w ramach wewnętrznych struktur organów wojskowych, co wynika z art. 127 u.o.o., przy czym jak wskazuje przedłożona dokumentacja, skarżący z możliwości odwołania się od opinii nie skorzystał. Prawo opiniowania i oceniania żołnierzy oraz funkcjonariuszy innych służb mundurowych jest atrybutem właściwego przełożonego i mieści się w sferze podległości służbowej. Ten zakres władzy służbowej pozostaje poza kontrolą sądową (art. 5 pkt 2 p.p.s.a.). Zatem nie tylko literalne brzmienie art. 127 u.o.o., ale także rozwiązania systemowe wykluczają badanie prawidłowości (rzetelności) dostatecznej oceny opiniowanego żołnierza zawodowego przy sądowoadministracyjnej kontroli decyzji w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 12 września 2024 r., II SA/Sz 268/24, CBOSA). Treść skargi wskazuje, że skarżący uważa wydanie opinii za okres od [...] września 2023 r. do [...] września 2024 r. za niedopuszczalne, bowiem przebywał on na zwolnieniu lekarskim (łącznie 340 dni) w związku z urazem doznanym w trakcie zajęć z wychowania fizycznego na służbie, nie pełniąc służby wojskowej. Należy jednak zwrócić uwagę na ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że przebywanie na długotrwałym zwolnieniu lekarskim samo w sobie nie uniemożliwia przeprowadzenia opiniowania służbowego. Zgodnie bowiem z art. 127 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.o.o. w czasie pełnienia czynnej służby wojskowej, z wyłączeniem służby pełnionej w razie mobilizacji i w czasie wojny, żołnierz podlega opiniowaniu służbowemu przez przełożonego. Opiniowanie służbowe przeprowadza się corocznie - w przypadku żołnierza zawodowego. Jednocześnie w myśl § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy (Dz.U. z 2024 r., poz. 461) – dalej: "rozporządzenie z dnia 25 marca 2024 r.", opiniowanie służbowe żołnierzy zawodowych przeprowadza się w okresie od dnia 15 sierpnia do dnia 15 października. Opiniowaniem służbowym obejmuje się żołnierzy zawodowych, którzy od dnia sporządzenia ostatniej opinii służbowej lub powołania do pełnienia zawodowej służby wojskowej do dnia 15 sierpnia danego roku przez okres co najmniej 6 miesięcy pełnili zawodową służbę wojskową i nie zaprzestali jej pełnienia w przypadkach, o których mowa w: 1) art. 228 ust. 1 pkt 11, 2) art. 284 ust. 1 lub art. 286 - w przypadku nieobecności przekraczającej okres 6 miesięcy - ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (§ 3 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 marca 2024 r.). Z unormowań tych wynika, że o ile do dnia 15 sierpnia danego roku żołnierz pozostawał w służbie przez co najmniej 6 miesięcy, to sporządza się o nim opinię, bez względu na to, czy w badanym okresie żołnierz nie mógł realizować obowiązków z usprawiedliwionych przyczyn (poza przypadkami wymienionymi w art. 228 ust. 1 pkt 11, 284 ust. 1 lub 286 u.o.o., przy czym jeśli chodzi o skarżącego żaden z tych wypadków nie zachodził bowiem nie przebywał on na urlopie wychowawczym czy rodzicielskim ani też nie upłynął okres 12 miesięcy od dnia zaprzestania pełnienia służby z powodu choroby). Do takiej interpretacji przekonuje treść art. 127 ust. 2 u.o.o., zgodnie z którym, opiniowanie służbowe żołnierza ma na celu, oprócz oceny jego wywiązywania się z obowiązków na stanowisku służbowym lub wykonywania zadań, również: a) ocenę jego kompetencji i predyspozycji, b) ocenę jego postawy i zachowania poza godzinami służby, c) wyznaczenie kierunków rozwoju zawodowego i określenie potrzeb szkoleniowych opiniowanego żołnierza. Fakt, że ustawodawca nakłada obowiązek corocznego opiniowania żołnierzy zawodowych, w określonych ustawowo terminach wskazuje na to, że osoby pozostające w zawodowej służbie wojskowej podlegają temu opiniowaniu, którego celem jest ustalenie aktualności przydatności do służby. Zważyć też należy, że ustawodawca – poza wyjątkami opisanymi wyżej, które nie dotyczą sytuacji skarżącego - nie przewidział innych przypadków, które pozwalałyby na odstąpienie od opiniowania żołnierza w terminach ustawowo określonych. Nie można pominąć również faktu, że żołnierz przebywający na zwolnieniu lekarskim, pomimo zwolnienia z zajęć służbowych, nadal pozostaje na zajmowanym stanowisku. Okoliczność, że korzysta ze zwolnienia lekarskiego nie oznacza zatem, że przestał on pełnić zawodową służbę wojskową. Niezależnie od powyższego, podkreślić należy, że skoro skarżący nie skorzystał z możliwości złożenia odwołania od opinii, zatem jej prawidłowość nie podlegała ocenie. Treść opinii jednoznacznie wskazuje, że jeśli chodzi o kryteria oceny wywiązywania się z obowiązków lub zadań, a częściowo także i kryteria kompetencji i predyspozycji, skarżący spełnia wymagania określone w poszczególnych kryteriach przeważnie w ograniczonym zakresie. Poza tym niewątpliwie każda nieobecność, a w szczególności długotrwała, bądź krótkie ale częste nieobecności, wpływają na sposób organizacji służby pozostałych żołnierzy i organ, podejmując decyzję w zakresie zwolnienia skarżącego ze służby był władny ocenić, czy w odniesieniu do skarżącego stanowi to przesłankę uniemożliwiającą pozostanie w służbie. W ocenie Sądu, w badanej sprawie organ zgromadził materiał dowodowy, stanowiący wystarczającą podstawę do podjęcia decyzji o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej i należycie go ocenił, a swoje stanowisko wyczerpująco uzasadnił. Nie może zatem być mowy o dowolności, czy przekroczeniu granic uznania administracyjnego. Dowódca JW w zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że okolicznością uzasadniającą zwolnienie skarżącego ze służby jest permanentne przebywanie przez niego na zwolnieniach lekarskich, które negatywnie oddziałuje na działalność całego pododdziału. Mimo, iż w odwołaniu od rozkazu personalnego skarżący opisywany jest jako żołnierz sumienny, zdeterminowany, który realizuje zadania terminowo i z zaangażowaniem oraz posiada najwyższe kwalifikacje dopełnienia służby zawodowej, to przebieg jego dotychczasowej służby wojskowej, złożony głównie ze zwolnień lekarskich nie odzwierciedla postawy żołnierza opisywanej w w/w odwołaniu. Dowódca JW zauważył, że skarżący został powołany do [...] Brygady [...] w 2022 r., a pierwsze długotrwałe zwolnienie lekarskie przedłożył już w 2023 r. Zwolnienie obejmowało okres od [...] 2023 r. do [...] 2023 r. Skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim w 2023 roku - 183 dni, w 2024 roku - 235 dni, w 2025 roku - 100 dni (stan na dzień 12 maja 2025 r.). Skarżący nie podszedł również do egzaminu z wychowania fizycznego w 2024 r. Organ rozważył przy tym słuszny interes strony oraz interes publiczny, tj. interes Sił Zbrojnych RP i wyjaśnił z jakich względów – w jego ocenie - interes Sił Zbrojnych przeważa nad słusznym interesem strony. Wyjaśnił, że w dobie profesjonalizacji Sił Zbrojnych w interesie społecznym, tożsamym z potrzebami armii leży, aby kluczowe stanowiska służbowe w Wojsku Polskim były obsadzane żołnierzami zawodowymi, którzy nie tylko spełniają wymagania formalne do ich objęcia, ale też dają gwarancję długoterminowego wykonywania powierzonych im zadań w sposób najbardziej profesjonalny. Interes społeczny - tożsamy z interesem Sił Zbrojnych RP - bezsprzecznie przeważa nad słusznym interesem strony. W interesie Sił Zbrojnych jest, aby żołnierze pełnili służbę rzetelnie, profesjonalnie i wykazywali się sprawnością i dyspozycyjnością. Z tych względów, podnoszone w skardze zarzuty naruszenia przepisów ustawy o obronie Ojczyzny oraz rozporządzenia w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy należy uznać za niezasadne. Nie mogły też odnieść spodziewanego rezultatu zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania. W ocenie Sądu, organy obu instancji w toku prowadzonego postępowania administracyjnego wzięły pod uwagę prawidłowo zebrane dowody i w sposób wyczerpujący uzasadniły podjęte rozstrzygnięcia, co pozwoliło Sądowi stwierdzić, iż ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie była dowolna. Organ w sposób należyty, zgodnie z art. 7 k.p.a., zebrał materiał dowodowy niezbędny do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie i wszechstronnie go rozważył. Uzasadnienia obu decyzji pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, że ocena organu prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego nie była dowolna, jak również nie została naruszona zasada przekonywania. Twierdzenie skargi o błędnej ocenie materiału dowodowego nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Organ rozważył zarówno interes strony jak i interes społeczny. Fakt, że interes strony nie przeważył w tej sprawie nad interesem Sił Zbrojnych RP - zasadnie utożsamionym przez organ z interesem społecznym - nie świadczy o wadliwej ocenie zgromadzonego materiału, ani o niezgodności z prawem decyzji. Powyższe nie stanowi też o naruszeniu zasady zaufania do władzy publicznej. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI