II SA/Ol 452/06

II SA/Ol 452/06 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2006-09-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-06-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
A. Katarzyna Matczak
Hanna Raszkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Zbigniew Ślusarczyk
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Sygn. powiązane
II OSK 2036/06 - Wyrok NSA z 2008-02-13
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Asesor WSA Katarzyna Matczak Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. WSA/wyr.1 - sentencja wyroku
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 27 kwietnia
2004 roku, sygn. akt 2 V SA 4900/03 stwierdził nieważność decyzji Wojewody z dnia "[...]", znak "[...]" oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia "[...]",
znak "[...]" w sprawie wymeldowania L. K. z pobytu stałego w lokalu przy ul. R. w O.
Po ponownym rozpatrzeniu wniosku A. K. i B. K. oraz M. i J. J., Prezydent Miasta decyzją z dnia "[...]", znak "[...]" orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego z lokalu nr "[...]" przy ul. R. w O. L. K. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że z wnioskiem o wymeldowanie L. K. z przedmiotowego lokalu wystąpili w dniu 8 lutego 2002 roku właściciele lokalu – A. K. i B. K. Lokal został sprzedany "[...]"2003 roku M. i J. J., którzy także wystąpili o wymeldowanie z przedmiotowego lokalu L. K.
Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ ustalił, że L. K. został zameldowany w lokalu przy ul. R. w O. "[...]" 1998 roku za zgodą ówczesnego właściciela lokalu – R. K. L. K. prowadził wspólnie z bratem R. K. działalność gospodarczą w O.
Po śmierci R. K. "[...]"1999 roku, właścicielami lokalu stali się: żona zmarłego – A. K. oraz synowie – B. i J. K. (postanowienie Sądu Rejonowego "[...]", sygn. akt "[...]").
Do czasu cofnięcia pełnomocnictwa przez spadkobierców zmarłego w "[...]"2001 roku, L. K. dalej prowadził działalność gospodarczą w O. W tym okresie, zgodnie z zeznaniami świadków, przebywał w lokalu przy ul. R. w O., jak i w L. we własnej nieruchomości przy ul. B. Opłaty za lokal przy ul. R. w O. L. K. uiszczał do marca 2001 roku. We wrześniu 2001 roku zostały odłączone media (energia i gaz) z powodu zadłużenia w opłatach.
L. K. posiadał dostęp do przedmiotowego lokalu do dnia 16 lutego
2002 roku, a następnie 8 marca 2002 roku wniósł powództwo do Sądu Rejonowego przeciwko A. K. i B. K. o ochronę naruszonego posiadania.
Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia "[...]", sygn. akt "[...]" nakazał M. K. i B. K. przywrócenie L. K. posiadania lokalu przy ul. R. w O. Wyrok ten nie został wykonany, gdyż w tym czasie lokal był już własnością M. i J. J.
Orzekając o wymeldowaniu organ wyjaśnił, że zameldowanie jest rejestracją pewnego stanu faktycznego, a nie prawnego. Służy ono wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. W tej sytuacji organ wziął pod uwagę, że obecnie właścicielami lokalu przy ul. R. w O. są M. i J. J. oraz za zasadne uznał żądanie uregulowania ewidencji zameldowanych osób w ich lokalu zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym.
Od powyższej decyzji L. K. wniósł odwołanie podnosząc, że nie zostały wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności nie wyjaśniono, gdzie znajduje się jego centrum życiowe. Ponadto doszło do naruszenia prawa materialnego poprzez uzależnienie rozstrzygnięcia od uprawnień do lokalu.
W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że decyzja nie zawiera uzasadnienia faktycznego pozwalającego na ustalenie, że sporny lokal został przez niego trwale opuszczony.
Wojewoda decyzją z dnia "[...]", znak "[...]" utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zameldowanie potwierdza tylko fakt przebywania osoby w danym lokalu, pomijając uprawnienia, własność czy roszczenia majątkowe osób ubiegających się lub posiadających zameldowanie. Zdaniem organu, w wyniku dokonanej oceny zebranego materiału dowodowego w sprawie, nie ma podstaw, aby L. K. posiadał zameldowanie w przedmiotowym lokalu. Dalszego jego zameldowanie stanowiłoby tzw. "fikcję meldunkową".
Na powyższą decyzję L. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia i decyzji ją poprzedzającej oraz umorzenia postępowania, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7, 8 i 9 k.p.a. poprzez wydanie orzeczenia w sposób nieobiektywny, bez dążenia do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i bez uwzględnienia słusznego interesu obywatela, a także naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez oparcie decyzji na materiale dowodowym zebranym przez organ I instancji w sposób ogólnikowy i jednostronny. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 15 ust. 2 Ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz pominięcie w ocenie prawnej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 roku, co spowodowało oddalenie odwołania i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu L. K. podniósł, że organ odwoławczy nie wziął pod uwagę okoliczności, iż usunięcie skarżącego ze spornego lokalu nastąpiło na skutek bezprawnych działań A. K. i B. K. Ponadto organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutu braku wyjaśnienia przez organ I instancji, gdzie znajduje się centrum życiowe skarżącego oraz nie wziął pod uwagę wyroku Sądu Rejonowego przywracającego skarżącemu posiadanie lokalu. Zdaniem skarżącego, decyzja organu II instancji nie zawiera także uzasadnienia faktycznego pozwalającego na ustalenie, że L. K. trwale opuścił sporny lokal.
W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ na podstawie zgromadzonych dokumentów wywiódł, iż L. K. nie przebywa w przedmiotowym lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 Ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2006 roku skarżący podniósł, że skierował sprawę do komornika, a po zwrocie wniosku egzekucyjnego złożył zażalenie na czynności komornika. Skarżący złożył do akt teczkę z dokumentami składanymi do komornika i Sądu Rejonowego w L. oraz w O. od 3 grudnia 2003 roku oraz postanowienie Sądu Okręgowego "[...]", które zostały dopuszczone jako dowód przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Na podstawie art. 1 § 2 Ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny bada zaskarżone decyzje pod względem ich legalności, czyli zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Sąd rozpoznając skargę dokonuje oceny, czy przy wydaniu aktów nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego lub procesowego.
Zgodnie z treścią, obowiązującego w dniu wydawania zaskarżonej decyzji, art. 15 ust. 2 Ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz.U. z 2001 roku, nr 87, poz. 960 ze zm.) organ gminy wydawał na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zatem podstawą do dokonania przez organ czynności wymeldowania był sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu.
Należy zwrócić uwagę, że w pojęciu "miejsca pobytu" zawarty jest zarówno element fizyczny polegający na faktycznym przebywaniu w określonym miejscu, jak i element psychiczny, który polega na zamiarze określonego zachowania. Stosownie bowiem do treści art. 6 ust.1 Ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Jednak sam zamiar stałego pobytu w określonym miejscu nie stanowi o zamieszkiwaniu tam osoby. Miejsce, w którym osoba ma zamiar stale zamieszkiwać stanowić powinno centrum jej życiowej działalności.
W przedmiotowej sprawie L. K. mieszkał u brata R. K. w lokalu przy ul. R. w O. Po śmierci brata w 1999 roku skarżący nadal mieszkał w przedmiotowym lokalu i w związku
z tym uiszczał opłaty. Jednakże opłaty były uiszczane jedynie do marca 2001 roku, co przyznał sam skarżący. Z powodu nieopłacania rachunków w sierpniu 2001 roku został odłączony prąd, a we wrześniu gaz. Media te zostały ponownie podłączone dopiero w lutym 2002 roku, po zawarciu umów z zakładem energetycznym i gazowniczym przez B. K. Zatem trudno uznać, że w lokalu tym mieszkał skarżący w czasie zimy bez prądu, a tym bardziej bez gazowego ogrzewania.
Ponadto z oświadczeń K. D., E. i J. K., S. Z., J. Z., K. S. będących sąsiadami skarżącego w L. wynika, że często widują skarżącego na terenie jego posesji przy ul. B., nawet kilka razy dziennie i ich zdaniem L. jest miejscem stałego pobytu L. K. Także świadkowie z O. wskazani przez skarżącego – A. B. i S. K. przyznali, że skarżący posiadał klucze do mieszkania w O., bywał w nim i jeździł do L.
Również córka skarżącego A. K. zamieszkała w O. oświadczyła, iż jej ojciec mieszka w L. Od 1995 roku nie widziała się z ojcem, który przyjechał do niej dopiero w 2001 roku. Spotykała się z ojcem w O., który po zakończeniu spotkania mówił, że jedzie do L. Ojciec również raz w tygodniu dzwoni do niej z L.
Z kolei matka A. K. – R. K. jako dowód na potwierdzenie faktu, iż skarżący mieszka w L. przedłożyła kserokopie nadawanych przez niego na poczcie w L. przekazów pieniężnych (alimentów) w latach 1998-2002.
Ponadto z zeznań B. K. i A. K. wynika, że L. K. mieszka na stałe w swoim domu w L., przy ul. B. Pomimo, iż skarżący deklaruje, że chce nadal mieszkać w lokalu przy ul. R. w O., to sam zamiar stałego pobytu w określonym miejscu nie stanowi o zamieszkiwaniu tam osoby. Konieczne jest też rzeczywiste przebywanie w tym miejscu a centrum życiowe skarżącego nie było zlokalizowane w O. nawet wtedy, gdy skarżący miał swobodny dostęp do spornego lokalu. Odcięcie mediów umożliwiających zamieszkiwanie przy ul R. w O. nastąpiło w sierpniu i wrześniu 2001 r. z powodu zadłużenia. Okoliczność ta świadczy o tym, że skarżący nie zamierzał nadal korzystać ze spornego mieszkania i ponosić związanych z nim opłat.
Zatem na podstawie materiału dowodowego, zebranego wyczerpująco przez organ, nie było podstaw do twierdzenia, że centrum życiowe skarżącego znajduje się w O., a nie w L., gdzie skarżący posiada dom, jest widziany przez sąsiadów, skąd kontaktuje się z córką i wysyła jej alimenty. W tej sytuacji organy zasadnie uznały, że skarżący opuścił przedmiotowy lokal bez wymeldowania i tym samym została spełniona konieczna przesłanka do wymeldowania z art. 15 ust. 2 Ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Trudno też przyjąć, że skarżący podejmował próby powrotu do lokalu. Zeznający w sprawie świadkowie – mieszkańcy L. – podali, że skarżący od kilkunastu lat jest ich sąsiadem (S. Z., E i J K.) i na stałe przebywa w L. (K. D., K. S., J.Z.). Zeznania tych świadków nie stoją w sprzeczności z zeznaniami świadków zawnioskowanych przez skarżącego gdyż nie jest kwestionowany fakt, że L. K. sporadycznie przebywał w lokalu przy ul. R. w O.
Skarżący wystąpił wprawdzie do sądu powszechnego z pozwem o przywrócenie posiadania, a następnie do komornika, jednakże dokonywane przez niego czynności były nieskuteczne (np. zwrot wniosku egzekucyjnego z powodu braków formalnych, odrzucenie przez sąd skargi na czynności komornika z powodu jej złożenia po terminie). Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyraził pogląd, że jeżeli opuszczenie lokalu nastąpiło na skutek przeszkód stawianych przez jego właściciela, to o opuszczeniu lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy można mówić wówczas, gdy dana osoba skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. (sygn. akt III SA 1424/99,) ale w przedmiotowej sprawie nie można mówić o wykorzystaniu przez skarżącego przysługujących mu środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Podejmował on pewne czynności jednakże na skutek jego własnych działań nie mogły one przynieść oczekiwanego rezultatu. W przypadku bowiem uchybienia terminu czy braku odpowiedzi na wezwanie organu należy liczyć się z tym, że sprawa nie zostanie załatwiona po myśli wnioskującego (np. postanowienie SR "[...]", skarga na czynności komornika z dnia 21 kwietnia 2005, pismo komornika z dnia 8marca 2005r., sygn. akt "[...]")
Z tych względów uznać należy, że dalsze zameldowanie skarżącego w spornym lokalu stanowiłoby tzw. "fikcję meldunkową". A na podkreślenie zasługuje fakt, że celem ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest właśnie wyeliminowanie z życia w jak największym stopniu tego zjawiska tj. stanu w którym faktyczne przebywanie danej osoby nie pokrywa się z jej zameldowaniem. Celem przepisu art. 15 ust. 2 wyżej wymienionej ustawy jest stworzenie ewidencji, która odzwierciedlałaby istniejąca w rzeczywistości sytuację tj. stan, w którym zameldowanie byłoby zgodne z centrum życiowym danej osoby.
Sąd nie podzielił także zarzutu skarżącego naruszenia przez organ zasady prawdy obiektywnej zawartej w art. 7 k.p.a. Zgodnie z tą zasadą organy administracji publicznej zobowiązane są do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych w danej sprawie. Biorąc pod uwagę zgromadzony przez organ I instancji materiał dowodowy w postaci dokumentów oraz zeznań świadków i stron, niezasadny jest zarzut skarżącego braku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy przez organ i oparcia decyzji na materiale zebranym w sposób jednostronny. Należy bowiem pamiętać, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) zgodnie, z którą to do organu prowadzącego postępowanie należy ocena wiarygodności dowodów i wyciągnięcie z nich wniosków dotyczących sprawy.
Za niezasadny został także uznany zarzut naruszenia przez organ zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli unormowanej w
art. 7 k.p.a. Zasada ta nie może powodować naruszenia przepisów prawa materialnego (wyrok NSA z 25 lutego 2002 roku, II SA 3126/00, niepubl.) a to właśnie przepisy prawa materialnego wyznaczają treść rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, czyli w przedmiotowej sprawie przepisy Ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, natomiast
Także pozostałe zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Skarżący stwierdza, że zostały naruszone przepisy art. 8 i 9 k.p.a. W art. 8 k.p.a. została zawarta zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Z kolei w art. 9 k.p.a. została określona zasada obowiązku organów udzielania informacji faktycznej i prawnej. Skarżący nie wskazał jednak na czym miałoby polegać naruszenie wskazanych zasad przez organ II instancji w trakcie wydawania zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 Ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.
nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.