II SA/Ol 448/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2025-09-30
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo miejscoweuchwałaPFRONśrodki publicznerehabilitacjaosoby niepełnosprawnepublikacja aktuinteres prawnysądownictwo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził nieważność uchwały Rady Powiatu w Ostródzie dotyczącej przeznaczenia środków PFRON na rehabilitację, z powodu jej nieprawidłowej publikacji.

Skarżąca K.K. zaskarżyła uchwałę Rady Powiatu w Ostródzie dotyczącą podziału środków PFRON na rehabilitację, zarzucając jej naruszenie prawa, w tym brak publikacji w dzienniku urzędowym. Sąd uznał, że uchwała, jako akt prawa miejscowego, powinna być opublikowana, a jej wejście w życie z dniem podjęcia bez publikacji stanowi istotne naruszenie prawa. W konsekwencji, sąd stwierdził nieważność uchwały w całości.

Sprawa dotyczyła skargi K.K. na uchwałę Rady Powiatu w Ostródzie z dnia 14 marca 2025 r., nr X/74/2025, w przedmiocie określenia zadań z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej, na które przeznacza się środki Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) w 2025 roku. Skarżąca podniosła szereg zarzutów, w tym przede wszystkim brak publikacji uchwały w Dzienniku Urzędowym Województwa Warmińsko-Mazurskiego, co jej zdaniem uniemożliwiało jej wejście w życie i czyniło ją niewiążącą. Zarzuciła również, że uchwała weszła w życie z dniem podjęcia, co narusza przepisy o vacatio legis, oraz że sposób podziału środków jest dyskryminujący i nieracjonalny. Organ wniósł o odrzucenie skargi, twierdząc, że skarżąca nie wykazała indywidualnego interesu prawnego i że uchwała nie jest aktem prawa miejscowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał skargę za zasadną. Sąd potwierdził, że skarżąca ma interes prawny, gdyż odmówiono jej dofinansowania ze środków PFRON, powołując się m.in. na zaskarżoną uchwałę. Kluczowym argumentem sądu było stwierdzenie, że uchwała stanowi akt prawa miejscowego i jako taki powinna zostać opublikowana w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Ponieważ uchwała nie została opublikowana, a weszła w życie z dniem podjęcia, sąd uznał to za istotne naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności uchwały w całości. Sąd podkreślił, że brak publikacji aktu prawa miejscowego oznacza, iż nie uzyskał on mocy prawnej. Pozostałe zarzuty dotyczące podziału środków nie miały znaczenia dla oceny legalności uchwały w świetle stwierdzonego naruszenia proceduralnego. Sąd zasądził od Powiatu Ostródzkiego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, taka uchwała jest nieważna.

Uzasadnienie

Akt prawa miejscowego, aby mógł wejść w życie i być wiążący, musi zostać opublikowany w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Brak publikacji stanowi istotne naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności uchwały w całości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (19)

Główne

p.p.s.a. art. 147 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.p. art. 87 § 1

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

u.s.p. art. 79 § 1

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

u.s.p. art. 40 § 1

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

u.s.p. art. 44

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

u.o.a.n. art. 2 § 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

u.o.a.n. art. 4 § 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

u.o.a.n. art. 4 § 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

u.o.a.n. art. 13 § 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

Konstytucja RP art. 88 § 1-2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o rehabilitacji art. 35a § 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

ustawa o rehabilitacji art. 35a § 3

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

ustawa o rehabilitacji art. 48 § 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. art. 2 § 3

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. art. 5

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała jako akt prawa miejscowego nie została opublikowana w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Uchwała weszła w życie z dniem podjęcia, co narusza przepisy o vacatio legis. Brak publikacji aktu prawa miejscowego jest istotnym naruszeniem prawa skutkującym jego nieważnością.

Odrzucone argumenty

Organ twierdził, że skarżąca nie wykazała indywidualnego interesu prawnego. Organ twierdził, że uchwała nie jest aktem prawa miejscowego, lecz aktem kierownictwa wewnętrznego. Organ argumentował, że podział środków był zgodny z prawem i uwzględniał specyfikę potrzeb powiatu.

Godne uwagi sformułowania

akt prawa miejscowego powinien zostać opublikowany w wojewódzkim dzienniku urzędowym brak publikacji aktu prawa miejscowego jest istotnym naruszeniem prawa nieopublikowana uchwała nie uzyskała obowiązującej mocy prawnej

Skład orzekający

Beata Jezielska

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Osipuk

sędzia

Grzegorz Klimek

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie procedury publikacji aktów prawa miejscowego przez organy samorządowe, skutkujące ich nieważnością."

Ograniczenia: Dotyczy głównie aktów prawa miejscowego i wymogów formalnych ich wejścia w życie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje kluczowe znaczenie formalnych wymogów publikacji aktów prawnych, co ma bezpośrednie przełożenie na ich ważność i skuteczność. Jest to ważna lekcja dla samorządów i obywateli.

Uchwała rady powiatu nieważna z powodu braku publikacji – kluczowa lekcja o prawie miejscowym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 448/25 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2025-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Beata Jezielska /przewodniczący sprawozdawca/
Ewa Osipuk
Grzegorz Klimek
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
6392 Skargi  na  uchwały rady powiatu  w przedmiocie ...  (art. 87  i  88  ustawy o  samorządzie powiatowym)
Hasła tematyczne
Prawo miejscowe
Skarżony organ
Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art.3 par.2 pkt 5 i 6, art.147 par.1, art.200, art.205 par.2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 107
art.40 ust.1, art.44, art.79 ust.1, art.87 ust.1
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 44
art.35a ust.1 pkt 7 lit.c) i ust.3, art.48 ust.1 pkt 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t. j.)
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art.88 ust.1-2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2019 poz 1461
art.2 ust.1, art.4 ust.1-2, art.13 pkt 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk asesor WSA Grzegorz Klimek Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2025 r. sprawy ze skargi K. K. na uchwałę Rady Powiatu w Ostródzie z dnia 14 marca 2025 r., nr X/74/2025 w przedmiocie określenia zadań z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej na realizację których w 2025 roku przeznacza się środki Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości; 2) zasądza od Powiatu Ostródzkiego na rzecz skarżącej K. K. kwotę 300 zł (trzysta złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Rada Powiatu w O. (dalej jako: organ lub Rada Powiatu) w dniu 14 marca 2025 r., na podstawie art. 35a ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 44 ze zm., dalej jako: ustawa o rehabilitacji), podjęła uchwałę nr (...) w sprawie określenia zadań z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej na realizację których w 2025 roku przeznacza się środki Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.
Skargę na powyższą uchwałę wniosła K. K. (dalej jako: skarżąca), domagając się stwierdzenia jej nieważności w całości oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając swój interes prawny w zaskarżeniu uchwały skarżąca podniosła, że uchwała wpływa bezpośrednio na jej sytuację prawną, gdyż prowadzi działalność rehabilitacyjną na rzecz osób niepełnosprawnych i wystąpiła do Starosty Powiatu w O. z wnioskiem o dofinansowanie zakupu sprzętu rehabilitacyjnego ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej jako: PFRON). Podała, że decyzją z 15 maja 2025 r. odmówiono jej dofinansowania, powołując się m.in. na zapisy zaskarżonej uchwały. Zarzuciła, że uchwała nie została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Warmińsko-Mazurskiego, a zdaniem skarżącej publikacja uchwały jedynie w Biuletynie Informacji Publicznej lub udostępnienie jej treści w sposób nieformalny nie spełnia wymogu promulgacji i nie czyni aktu wiążącym. Zdaniem skarżącej przedmiotowa uchwała stanowi akt prawa miejscowego, gdyż wyznacza granice dostępu do publicznych funduszy dla określonych kategorii podmiotów, a jej postanowienia określają sposób dystrybucji środków publicznych przeznaczonych na realizację celów rehabilitacji społecznej i zawodowej osób niepełnosprawnych oraz warunki, jakie muszą spełnić podmioty ubiegające się o dofinansowanie w powiecie. W związku z tym zawarty w § 3 zaskarżonej uchwały zapis, zgodnie z którym uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia należy zatem uznać za rażące naruszenie prawa. Ponadto, nawet gdyby uchwała została skutecznie ogłoszona, nie mogłaby wejść w życie z dniem podjęcia, gdyż zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych, akty prawa miejscowego co do zasady wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ich ogłoszenia (tzw. vacatio legis), chyba że przepisy szczególne przewidują inny termin. Skarżąca podniosła również, że działania rady powiatu prowadzące do wykluczenia z dofinansowania podmiotów prowadzących działalność gospodarczą jest rażącym naruszeniem prawa, a podział jednego zadania na dwie odrębne grupy beneficjentów jest niezgodny z prawem i prowadzi do nieproporcjonalnego ograniczenia prawa do ubiegania się o środki z PFRON. Zarzuciła, że organ stwierdził brak możliwości przyznania dofinansowania dla podmiotów wykonujących systemową rehabilitację osób niepełnosprawnych z uwagi na brak środków, a jednocześnie w kwestionowanej uchwale przeznaczono 407.500 zł na turnusy rehabilitacyjne oraz 330.000 zł na działania w zakresie "rekreacji i turystyki" osób niepełnosprawnych. W ocenie skarżącej taka dysproporcja środków świadczy o arbitralnym i nieracjonalnym podejściu do gospodarowania funduszami publicznymi przeznaczonymi na rehabilitację osób z niepełnosprawnościami. Podała, że osoby z głęboką niepełnosprawnością, wymagające ciągłego wsparcia, pozostają całkowicie pominięte, gdyż dla tych osób jedyną formą rzeczywistej pomocy pozostaje lokalna fizjoterapia, realizowana w miejscu zamieszkania lub jego najbliższym otoczeniu. Zatem taki model wydatkowania środków koncentrujący się niemal wyłącznie na działaniach adresowanych do osób bardziej samodzielnych, zdolnych do podróży i aktywnego uczestnictwa w zajęciach prowadzi do systemowego wykluczenia tych osób z dostępu do środków publicznych przeznaczonych na rehabilitację, co pozostaje w sprzeczności z zasadą równego traktowania, sprawiedliwości społecznej i racjonalnego gospodarowania środkami publicznymi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie skargi. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi, organ podniósł, że skarżąca nie wykazała, aby zaskarżona uchwała dotyczyła jej indywidualnego interesu prawnego. Wskazano, że skarżąca nie jest bezpośrednim adresatem zaskarżonej uchwały, ponieważ uchwała ta nie zawiera żadnych norm prawnych dotyczących sfery jej praw i obowiązków. To, że taka uchwała mogłaby być podstawą do wydania rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie w przyszłości z korzyścią lub z niekorzyścią dla skarżącej jest sytuacją hipotetyczną i nie może być podstawą do przyjęcia, że zachodzi aktualny, realny i indywidualny interes skarżącej. Ponadto, w ocenie organu przedmiotowa uchwała nie stanowi aktu prawa miejscowego, gdyż nie rozstrzyga bezpośrednio o prawach i obowiązkach niezindywidualizowanego kręgu adresatów zewnętrznych; nie zawiera norm o charakterze abstrakcyjnym, lecz jedynie te, które określają podział środków na zadania z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej. Dodatkowo wskazany, że podział środków finansowych obowiązuje tylko przez określony okres, tj. wyłącznie w 2025 r. W ocenie organu jest to akt kierownictwa wewnętrznego, skierowany do określonych ustawowo jednostek w ramach struktury wewnętrznej powiatu, tj. powiatowego urzędu pracy i powiatowego centrum pomocy rodzinie. Organ podał także, że art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. c ustawy o rehabilitacji oraz art. 35a ust. 3 tej ustawy nie nakładają na radę powiatu obowiązku realizacji wszystkich zadań, jakie wskazuje ustawa w art. 35a ust. 1. O wyborze zadań i wysokości środków na ich dofinansowanie decyduje specyfika potrzeb występujących w danym powiecie. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ wskazał, że środki z PFRON winny być rozdzielane jak największej liczbie uprawnionych, a rozmiar dofinansowania będzie zawsze przedmiotem uznania organu. Obowiązku realizowania przez samorząd powiatowy wszystkich zadań z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych nie można także wywieść z § 2 pkt 3 rozporządzenia z dnia 25 czerwca 2002 r. W ocenie organu dopuszczalne jest przyjęcie do dofinansowania realizacji zadania określonego w § 5 rozporządzenia tylko w części, tj. na rzecz wskazanej kategorii podmiotów w nim oznaczonej. Zastosowany w nim podział adresatów zadania, jakim jest dofinasowanie zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny, przeprowadzony został z uwzględnieniem kryterium jego wykorzystania, tj. bezpośrednio przez osobę niepełnosprawną lub też pośrednio – poprzez korzystanie z usług świadczonych w ramach działalności gospodarczej związanej z rehabilitacją osób niepełnosprawnych. Wskazano, że skarżąca - prowadząc działalność gospodarczą związaną z rehabilitacją osób niepełnosprawnych i wykorzystując dofinansowany sprzęt rehabilitacyjny w swojej działalności gospodarczej - znajduje się w innej sytuacji niż osoby niepełnosprawne, dla których ze względu na potrzeby wynikające z niepełnosprawności, niezbędnym jest zaopatrzenie w sprzęt rehabilitacyjny. Wobec tego nie można zarzucić organowi, że przyjmując w § 1 uchwały wykonanie w części zadania określonego w § 2 pkt 3 w związku z § 5 ust. 1 rozporządzenia z dnia 25 czerwca 2002 r. naruszył zasadę równości i tym samym, dyskryminował skarżącą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Stosownie do art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Przy czym zgodnie z art. 147 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę stwierdza nieważność uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że uchwała wydana została z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że stosownie do art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2024 r. poz. 107 ze zm., dalej jako: u.s.p.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą, podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Dla skutecznego wniesienia skargi konieczne jest zatem wykazanie przez stronę, że wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały został naruszony jej konkretny interes prawny lub uprawnienie przez ograniczenie lub pozbawienie uprawnień wynikających z przysługującego jej prawa. Należy zatem wykazać, że wskutek podjęcia kontrolowanej uchwały doszło do naruszenia konkretnego i aktualnego, prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę oraz wskazać naruszenie przez organ powiatu konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego.
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę nie ulega wątpliwości, że skarżąca posiada interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały, a ponadto interes ten został naruszony, bowiem decyzją z 15 maja 2025 r. działający z upoważnienia Starosty Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w O. odmówił skarżącej przyznania dofinansowania do zakupu sprzętu rehabilitacyjnego ze środków PFRON, powołując się m.in. na zapisy kwestionowanej uchwały. Należy przy tym wskazać, że skarżąca należy do podmiotów, którym może zostać przyznane dofinansowanie z PFRON na podstawie obowiązujących przepisów. W myśl art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. c) ustawy o rehabilitacji do zadań powiatu należy dofinansowanie zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny, przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze przyznawane osobom niepełnosprawnym na podstawie odrębnych przepisów. Natomiast zgodnie z art. 35a ust. 3 ustawy o rehabilitacji rada powiatu w formie uchwały określa zadania, na które przeznacza środki określone w art. 48 ust. 1 pkt 1. Z kolei art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy stanowi, że środki PFRON są przekazywane przez Prezesa Zarządu tego Funduszu samorządom wojewódzkim i powiatowym na realizację określonych zadań lub rodzajów zadań, na wyodrębniony rachunek bankowy - według algorytmu. Zgodnie z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych ze środków PFRON mogą być finansowane w części lub całości wymienione w tym przepisie rodzaje zadań, w tym m.in. zaopatrzenie w sprzęt rehabilitacyjny, przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze przyznawane osobom niepełnosprawnym na podstawie odrębnych przepisów. Jednocześnie w § 5 rozporządzenia wymieniono podmioty, które mogą ubiegać się o dofinansowanie ze środków Funduszu zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny. Do podmiotów tych należą m.in. osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli prowadzą działalność związaną z rehabilitacją osób niepełnosprawnych przez okres co najmniej dwóch lat przed dniem złożenia wniosku oraz udokumentują posiadanie środków własnych lub pozyskanych z innych źródeł na sfinansowanie przedsięwzięcia w wysokości nieobjętej dofinansowaniem ze środków Funduszu – z tym zastrzeżeniem, że podmioty te mogą ubiegać się o dofinansowanie jeden raz w roku. Skarżąca, prowadząc działalność gospodarczą związaną z rehabilitacją osób niepełnosprawnych, niewątpliwie należy do grupy osób, które mogą starać się o powyższe dofinansowanie. Wbrew zatem twierdzeniu organu interes prawny skarżącej w zaskarżeniu uchwały ma charakter bezpośredni, indywidualny, realny i aktualny, a ponadto doszło do jego naruszenia. Tym samym wniosek organu o odrzucenie wniesionej skargi nie znajduje uzasadnienia.
Przechodząc do oceny zaskarżonej uchwały należy wskazać, że w myśl art. 79 ust. 1 u.s.p. uchwała organu powiatu sprzeczna z prawem jest nieważna. W orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie utrwalił się pogląd, że tylko istotne naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności aktu (np. uchwały) organu powiatu, a za takie uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym, do których zalicza się m.in.: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. wyroki NSA: z 11 lutego 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1459/97, z 8 lutego 1996 r., sygn. akt SA/Gd 327/95, dostępne w CBOSA). Przy czym stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić wówczas, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Nie jest jednak konieczne rażące naruszenie, warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji czy postanowienia, o jakim mowa w przepisie art. 156 § 1 k.p.a.
Podnieść należy, że słuszny jest zarzut strony skarżącej, że kwestionowana uchwała należy do kategorii aktów prawa miejscowego, gdyż wynikające z niej normy mają charakter powszechnie obowiązujący, dotyczy ona sytuacji powtarzalnych, a nie jednorazowych, a ponadto ma charakter zewnętrzny wobec administracji, normatywny, generalny i abstrakcyjny (por. wyroki NSA: z 19 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 2048/17; z 19 czerwca 2018 r., sygn. akt II OSK 1909/16; z 16 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 2868/17; z 8 maja 2024 r., sygn. akt I GSK 463/23 oraz wyroki WSA: wyrok WSA w Łodzi z 7 września 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 574/17; wyrok WSA w Opolu z 23 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Op 443/19, wyrok WSA w Białymstoku z 12 października 2022 r., sygn. akt I SA/Bk 270/22, wyrok WSA w Szczecinie z 5 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 448/22, wyrok WSA we Wrocławiu z 23 listopada 2016 r., sygn. akt IV SA/Wr 302/16). W związku z tym przedmiotowa uchwała jako akt prawa miejscowego, powinna zostać opublikowana w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Natomiast w § 3 zaskarżonej uchwały stwierdzono, że wchodzi ona w życie z dniem podjęcia i podlega podaniu do publicznej wiadomości. Nie przewidziano zatem jej publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym, a co za tym idzie, do ogłoszenia zaskarżonej uchwały w tym publikatorze nie doszło.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że zakwestionowana uchwała została wydana z istotnym naruszeniem prawa, powodującym jej nieważność w całości, tj. z naruszeniem przepisów regulujących procedurę jej podejmowania w zakresie obowiązku publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Warunkiem bowiem wejścia w życie aktu prawa miejscowego, podobnie jak wszystkich aktów prawa powszechnie obowiązującego, jest jego ogłoszenie, co wynika wprost z art. 88 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP, zaś zasady i tryb ogłaszania aktów normatywnych określa ustawa. Stosownie do art. 2 ust. 1 w związku z art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1461 dalej jako: u.o.a.n.) ogłoszenie aktu normatywnego, w tym aktu prawa miejscowego stanowionego przez organ powiatu, w dzienniku urzędowym jest obowiązkowe. W myśl art. 4 ust. 1 u.o.a.n. akty normatywne, zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w dziennikach urzędowych wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny określi termin dłuższy (tzw. vacatio legis). W uzasadnionych przypadkach akty normatywne, z zastrzeżeniem ust. 3 (dotyczącego przepisów porządkowych), mogą wchodzić w życie w terminie krótszym niż czternaście dni, a jeżeli ważny interes państwa wymaga natychmiastowego wejścia w życie aktu normatywnego i zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie, dniem wejścia w życie może być dzień ogłoszenia tego aktu w dzienniku urzędowym (art. 4 ust. 2 u.o.a.n.). Do powyższych zasad i trybu ogłaszania aktów prawa miejscowego odsyła także art. 44 u.s.p.
Podkreślić przy tym należy, że prawidłowe ogłoszenie aktu prawa miejscowego ma zasadnicze znaczenie dla jego obowiązywania, gdyż jest warunkiem jego wejścia w życie. Akt normatywny, który nie został opublikowany (ogłoszony) zgodnie z obowiązującą procedurą i we właściwym trybie, nie może wiązać adresatów zawartych w nim norm prawnych i nie odnosi skutku prawnego. Dotyczy to całego zakresu normatywnego tego aktu, czyli wszystkich norm prawnych w nim zawartych. Innymi słowy nieopublikowana uchwała nie uzyskała obowiązującej mocy prawnej, co jest równoznaczne z istotnym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 79 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym i powoduje jej nieważność w całości (por. wyroki NSA: z 23 października 2008 r., sygn. akt I OSK 701/08 oraz z 9 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1608/12).
Niespełnienie w uchwale stanowiącej akt prawa miejscowego wymagań formalnych w zakresie należytej publikacji, wynikających z art. 40 ust. 1 i art. 44 u.s.p. w związku z art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 i art. 13 pkt 2 u.o.a.n. jest istotnym naruszeniem prawa, powodującym konieczność stwierdzenia jej nieważności w całości.
Z powyższych względów pozostałe zarzuty dotyczące sposobu rozdziału środków dokonanych w samej uchwale nie miały istotnego znaczenia dla oceny legalności zaskrzonej uchwały. Należy przy tym zauważyć, że uzasadniając swój zarzut odnośnie do sposobu podziału środków w zaskarżonej uchwale skarżąca podniosła, że niedopuszczalny jest podział jednego zadania na dwie odrębne grupy beneficjentów, czyli osoby niepełnosprawne oraz osoby prowadzące działalność gospodarczą. Powołała się przy tym na wyrok WSA w Szczecinie o sygn. akt II SA/Sz 448/22, z którego uzasadnienia wynika, że taki podział w uchwale zaskarżonej w tamtej sprawie rada powiatu zastosowała. Tymczasem z załącznika do uchwały zaskarżonej w niniejszej sprawę nie wynika, aby analogiczne zapisy zostały wprowadzone w zaskarżonej uchwale. Zatem skarżąca nie wyjaśniła, które zapisy w uchwale zaskarżonej w niniejszej sprawie – w jej ocenie – świadczą o dokonaniu takiego podziału. Natomiast zupełnie odrębną sprawą jest okoliczność, że skarżącej odmówiono przyznania dofinansowania ze środków PFRON w drodze decyzji, a w związku z tym pozostaje to poza zakresem niniejszej sprawy. Odnosząc się natomiast do zarzutu przeznaczenia określonych kwot na turnusy rehabilitacyjne oraz dofinansowanie sportu, kultury rekreacji i turystyki osób niepełnoprawnych, to w ocenie Sądu skarżąca nie wykazała, aby zapisy te naruszały jej interes prawny.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI