II SA/OL 447/25

II SA/Ol 447/25 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2025-11-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Bogusław Jażdżyk /przewodniczący sprawozdawca/
Grzegorz Klimek
Tadeusz Lipiński
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OZ 646/25 - Postanowienie NSA z 2025-10-16
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1130
art. 50 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 1145
art. 113 ust. 7, art. 114 ust. 3 i 4, art. 124 ust. 1-2 i 4-7, art. 124a
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2025 r. sprawy ze skargi P. C. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 14 kwietnia 2025 r. Starosta E. (dalej: "organ I instancji"), działając na podstawie art. 124a w związku z art. 124 ust. 1-2 i 4-7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145; dalej jako: "u.g.n."), uwzględnił wniosek P S.A. z siedzibą w L. (dalej jako: "spółka", "inwestor") i ograniczył na rzecz tej spółki sposób korzystania z części nieruchomości:
- położonej w obrębie C., gmina E., powiat e., województwo w., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr A,
- położonej w obrębie P., gmina E., powiat e., województwo w., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr B, nr C, nr D, nr E, nr F, nr G, nr H, nr I, nr J, nr K.
Wskazano, że ograniczenie sposobu korzystania z części nieruchomości polegać będzie na udzieleniu zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przewodów służących do przesyłania energii elektrycznej, t.j. wykonania czynności związanych z przebudową istniejącej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV relacji E. 1 – E. 2 – O.".
Organ I instancji podniósł, że przedmiotowa nieruchomość stanowi współwłasność pięciu osób fizycznych, w tym jedna to osoba nieżyjąca (dowód: akt zgonu wystawiony przez Hrabstwo S., Stan K.). Zgodnie z informacją z Sądu Rejonowego w E. I Wydziału Cywilnego z 25 września 2024 r., nie zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe po zmarłej B.T. Dodatkowo Starosta E. sprawdził w notarialnych rejestrach, czy został sporządzony akt notarialny na tą okoliczność, t.j.: w notarialnych aktach poświadczenia dziedziczenia sporządzonych po 01.03.2009 r., sądowych stwierdzeniach nabycia spadku wydanych po 08.09.2016 r. oraz w europejskich poświadczeniach spadkowych wydanych w Polsce po 08.09.2016 r. Taki wpis nie został zarejestrowany w systemie internetowym.
Z uwagi na ustalone w toku postępowania okoliczności, zgodnie z art. 113 ust 7 u.g.n., podstawą do prowadzenia postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości był art. 124a u.g.n., który przewiduje stosowanie przepisów art. 124 ust. 1-2 i 4-7 odpowiednio do nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym.
Zgodnie zaś z tymi regulacjami prawnymi dla nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym nie przeprowadza się rokowań. Rokowania zastępuje się informacją o zamiarze ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, która to informacja zostaje podana do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Jeżeli w ciągu dwóch miesięcy od dnia ukazania się ogłoszenia nie zgłoszą się osoby, którym przysługują prawa rzeczowe to można wszcząć postępowanie, zgodnie z art. 114 ust. 3 i 4 i wydać decyzję o zezwoleniu na ingerencję w nieruchomość w ramach określonych w art. 124 ust. 1 u.g.n. Takie osoby się nie zgłosiły, zatem nie było obowiązku przeprowadzania rokowań.
Pozostałe zaś przesłanki ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości zostały spełnione, ponieważ inwestycja służy realizacji celu publicznego a ponadto jest zgodna z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego.
Odwołanie od decyzji organu I instancji wniósł P.C. (dalej jako: "skarżący", "strona"), wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Przedmiotowej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez brak spełnienia przesłanek do wydania decyzji określonych w art. 124 ust. 1 u.g.n. oraz niezastosowanie art. 124 ust. 3 u.g.n., mimo istnienia ku temu podstaw.
Wojewoda Warmińsko-Mazurski (dalej jako: "organ odwoławczy", "wojewoda") decyzją z dnia 30 maja 2025 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy zgodził się i potwierdził ustalenia organu I instancji. Podkreślił, że postępowanie przed organem I instancji toczyło się w trybie art. 124a u.g.n., w myśl którego, przepisy art. 124 ust. 1-2 i 4-7, art. 124b oraz art. 125 i art. 126 stosuje się odpowiednio do nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym. Jako nieuregulowany stan prawny nieruchomości ustawodawca nakazuje zaś traktować także takie przypadki, w których właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie żyje, ale nie przeprowadzono postępowania spadkowego po tych osobach lub nie zostało ono zakończone. W niniejszej sprawie taka sytuacja miała miejsce. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, przedmiotowa nieruchomość stanowi współwłasność pięciu osób fizycznych, w tym jedna to osoba nieżyjąca. Zgodnie z informacją z Sądu Rejonowego w E. I Wydziału Cywilnego, nie zostało przeprowadzone postępowania spadkowe po zmarłej B.T. Dodatkowo Starosta E. sprawdził w notarialnych rejestrach czy został sporządzony akt notarialny na tą okoliczność. Taki wpis nie został zarejestrowany w systemie internetowym.
Zaistniała zatem w niniejszej sprawie sytuacja wyklucza prowadzenie rokowań, które co do zasady prowadzone są pomiędzy właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości a osobą lub jednostką organizacyjną zamierzającą wystąpić z wnioskiem o zezwolenie na udostępnienie nieruchomości. Zamiast rokowań, informacja o zamiarze wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości podawana jest przez starostę do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości oraz na stronach internetowych starostwa powiatowego, a także przez ogłoszenie w prasie o zasięgu ogólnopolskim. Tak więc w przypadku nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym nie przedkłada się dokumentów z rokowań, bowiem takie dokumenty nie mogły zostać wytworzone.
Organ odwoławczy ocenił, że materiał dowodowy zawarty w aktach administracyjnych przedmiotowej sprawy uprawniał do stwierdzenia, że spełnione zostały wszystkie wymienione w art. 124 ust. 1 u.g.n. przesłanki, pozwalające na decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości.
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący wniósł o uchylenie decyzji wydanych w obu instancjach i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 124 ust. 1 oraz art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, dalej jako "u.g.n." poprzez jego błędne zastosowanie i wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., pomimo braku spełnienia przesłanek do wydania decyzji określonych w ww. przepisie,
b) art. 124 ust. 3 u.g.n. poprzez jego niezastosowanie, pomimo istnienia podstaw do zastosowania ww. przepisu,
c) art. 124a u.g.n. poprzez jego zastosowanie, pomimo, iż nieruchomość objęta inwestycją nie powinna być traktowana jako nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym z uwagi na udzielenie pełnomocnictwa przez zmarłego współwłaściciela do przeprowadzenia negocjacji i ewentualnego wyrażenia zgody, a ponadto uznanie, iż przepis ten wyłącza zastosowanie art. 124 ust. 3 u.g.n., podczas gdy przepis ten wskazuje jakie przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami należy stosować odpowiednio,
d) art. 113 ust. 6 i 7 u.g.n. poprzez jego zastosowanie i uznanie, że nieruchomość ma nieuregulowany stan prawny, podczas gdy z uwagi na udzielenie pełnomocnictwa przez zmarłego współwłaściciela w zakresie przeprowadzenia negocjacji i ewentualnego wyrażenia zgody należało podjąć rokowania ze współwłaścicielami i pełnomocnikiem zmarłego współwłaściciela,
2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w szczególności uznanie przez organ II instancji, że organ I instancji prawidłowo i kompletnie ocenił materiał dowodowy, podczas gdy organ I instancji:
- nie wezwał P S.A. do przedłożenia dokumentu z negocjacji ze współwłaścicielami,
- nie ustalił, czy współwłaściciele nieruchomości i pełnomocnik zmarłego współwłaściciela nieruchomości objętej inwestycją wyrażają zgodę na tę inwestycję,
- przyjęcie per se z uwagi na śmierć jednego ze współwłaścicieli, że prowadzenie rokowań jest wykluczone, w sytuacji gdy zmarła B.T. ustanowiła pełnomocnika upoważnionego do przeprowadzenia negocjacji w tym zakresie i ewentualnego wyrażenia zgody,
- niewezwanie przez organ II instancji do przedłożenia tego pełnomocnictwa, pomimo twierdzeń skarżącego w tym zakresie,
b) art. 114 ust. 3 i 4, art. 115 ust. 3 i 4 oraz art. 118a ust. 2 i 3 u.g.n. poprzez ich zastosowanie w sytuacji, gdy z uwagi na udzielone pełnomocnictwo przez zmarłego współwłaściciela nieruchomość nie powinna być traktowana jako nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym, a zatem konieczne było przeprowadzenie rokowań ze współwłaścicielami oraz pełnomocnikiem zmarłego współwłaściciela,
c) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że przed śmiercią zmarła B.T. ustanowiła pełnomocnika upoważnionego do przeprowadzenia negocjacji w tym zakresie i ewentualnego wyrażenia zgody i co istotne pełnomocnictwo to nie wygasało z chwilą śmierci. Wymaga podkreślenia, że jeżeli z intencji lub z treści pełnomocnictwa wynika, iż nie wygasa ono z chwilą śmierci mocodawcy, utrzymuje ono nadal moc prawną po śmierci mocodawcy. Tym samym wbrew twierdzeniom organu było możliwe przeprowadzenie negocjacji i nie została wykluczona możliwość uzyskania zgody współwłaścicieli na planowane prace. Nie mamy bowiem do czynienia z nieuregulowanym stanem prawnym nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z 15 sierpnia 2025 r. inwestor udzielił odpowiedzi na skargę, nie zgadzając się z zarzutami w niej sformułowanymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się co do zasady do oceny zgodności zaskarżonej decyzji
z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U z 2024 r. poz. 1267) i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a." Sąd administracyjny kontrolując zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym – art. 133 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na zasadzie tego przepisu Sąd analizuje całokształt sprawy objętej zaskarżonym aktem i ma obowiązek z urzędu uwzględnić wszelkie naruszenia prawa, które mogłyby mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia. Badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa
w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że podstawą prawną ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości jest przepis art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r., poz. 1145 ze zm.), u.g.n. Przepis ten stanowi, że starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji,
a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją
o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W myśl ust. 2 tego artykułu decyzja ta wydawana jest z urzędu albo na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej. Stosownie do art. 124 ust. 3 u.g.n. udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem
o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. Przepisy art. 114 ust. 1 i 2 oraz art. 115 stosuje się odpowiednio.
Wyjaśnić należy, że przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. upoważnia do władczego rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej o zezwoleniu na zajęcie nieruchomości, aby inwestor realizujący cel publiczny mógł uzyskać tytuł prawny do władania konkretną nieruchomością na cele budowlane, po to by wybudować określone przewody, ciągi, obiekty lub urządzenia infrastruktury technicznej realizujące cel publiczny, które po ich wybudowaniu pozostaną na nieruchomości jako odrębny od gruntu przedmiot własności (art. 49 § 1 k.c.), w razie braku porozumienia inwestora
z właścicielem nieruchomości, na podstawie którego podmiot wykonujący inwestycję celu publicznego uzyskałby uprawnienie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418). W judykaturze nie budzi wątpliwości, że decyzja wydana na podstawie art. 124 u.g.n. stanowi tytuł do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i tworzy trwały administracyjny tytuł prawny do nieruchomości, co wynika
z postanowień art. 124 ust. 5 -7 u.g.n. (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 629/19, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). Artykuł 124 ust. 1 u.g.n. obejmuje zarówno roboty inwestycyjne celu publicznego realizowane od podstaw, jak i polegające na przebudowie już istniejącej inwestycji celu publicznego.
W ocenie sądu rozpoznającego niniejszą sprawę nie budzi wątpliwości fakt, że wnioskowana inwestycja – polegająca na założeniu i przeprowadzeniu przewodów służących do przesyłania energii w związku z przebudową linii elektroenergetycznej – stanowi inwestycję celu publicznego.
Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1130), u.p.z.p., inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w przypadku jego braku – w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Warunek, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 4, stosuje się odpowiednio. Ze wskazanego przepisu wynika, że kluczową przesłanką do zastosowanie tej regulacji jest bezsporne ustalenie, że w danej sprawie mamy do czynienia z inwestycją celu publicznego. Definicję tego pojęcia zawiera art. 2 pkt 5 u.p.z.p., zgodnie z którym "inwestycją celu publicznego" są działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), oraz metropolitalnym (obejmującym obszar metropolitalny) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Zgodnie z art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami celami publicznymi w rozumieniu ustawy są: budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.
Inwestycja omawianego typu – taka jak w przedmiotowej sprawie – niewątpliwie ma znaczenie nadrzędne w odniesieniu do słusznego interesu właścicieli nieruchomości, którym ograniczono sposób korzystania z niej, a który to interes sprowadza się do możliwości niezakłóconego korzystania z nieruchomości (zob. wyrok NSA z 20 września 2019 r., sygn. akt I OSK 2713/17 oraz wyrok NSA z 12 października 2016 r., sygn. akt I OSK 3417/15, dostępne w CBOSA).
Ponadto działki oznaczone numerami: C, E-K, położone w obrębie P., gmina E., powiat e., objęte są miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przyjętym Uchwałą Rady Gminy E. nr [...] z dnia [...] 2008 w sprawie zmiany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pn. "P." k/E. zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Gminy E. z dnia [...] 2005 r. Działki zaś oznaczone numerem A w obrębie C. oraz numerem B. i numerem D. w obrębie P., gmina E., powiat e., objęte są miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przyjętym Uchwałą Rady Gminy E. nr [...] z dnia [...] 2023 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "E. Osada" w gminie E.
Analiza przebiegu przedmiotowej inwestycji wskazuje, że jest ona zgodna z rysunkiem i zapisami wskazanych planów miejscowych obowiązujących na terenach, na których znajdują się przedmiotowe wyszczególnione działki, objęte ograniczeniami.
Ponadto co do zasady ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem takich nieruchomości. Do wniosku o udzielenie zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. Jednakże, co istotne w kontekście niniejszej sprawy, stosownie do art. 124a u.g.n. przepisy art. 124 ust. 1-2 i 4-7, art. 124b oraz art. 125 i art. 126 stosuje się odpowiednio do nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym. Do postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z tych nieruchomości stosuje się art. 114 ust. 3 i 4, art. 115 ust. 3 i 4 oraz art. 118a ust. 2 i 3.
W przypadku nieruchomości z nieuregulowanym stanem prawnym nie przedkłada się więc dokumentów z rokowań, bowiem takie dokumenty nie będą mogły zostać wytworzone. Nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym to zgodnie z art. 113 ust. 6 i 7 u.g.n. nieruchomość, dla której ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić osób, którym przysługują do niej prawa rzeczowe. Pojęcie to stosuje się również, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie żyje i nie przeprowadzono lub nie zostało zakończone postępowanie spadkowe (por. np. wyrok NSA z dnia 9 października 2018 r., sygn. I OSK 1701/18, dostępny w CBOSA).
Stosownie do art. 114 ust. 3 u.g.n. w przypadku nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym informację o zamiarze wywłaszczenia starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, podaje do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości oraz na stronach internetowych starostwa powiatowego, a także przez ogłoszenie w prasie o zasięgu ogólnopolskim. Jeżeli wywłaszczenie dotyczy części nieruchomości, ogłoszenie zawiera również informację o zamiarze wszczęcia postępowania w sprawie podziału tej nieruchomości. Zgodnie zaś z art. 114 ust. 4 u.g.n. jeżeli w terminie 2 miesięcy od dnia ogłoszenia, o którym mowa w ust. 3, nie zgłoszą się osoby, które wykażą, że przysługują im prawa rzeczowe do nieruchomości, można wszcząć postępowanie w sprawie podziału i postępowanie wywłaszczeniowe.
Na gruncie niniejszej sprawy przedmiotowa nieruchomość stanowi współwłasność pięciu osób fizycznych, w tym jedna to osoba nieżyjąca (dowód: akt zgonu wystawiony przez Hrabstwo S., Stan K., akta adm., k. – 58). Zgodnie z informacją z Sądu Rejonowego w E. I Wydziału Cywilnego z 25 września 2024 r., nie zostało przeprowadzone postępowania spadkowe po zmarłej B.T. Dodatkowo Starosta E. sprawdził w notarialnych rejestrach, czy został sporządzony akt notarialny na tą okoliczność. Taki wpis nie został zarejestrowany w systemie internetowym.
W świetle powyższego nie budzi wątpliwości, że przedmiotowa nieruchomość ma częściowo nieuregulowany stan prawny, a co za tym idzie organ w sposób prawidłowy stosownie do art. 114 ust. 3 i 4 w związku z art. 124 u.g.n. podał do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości oraz na stronach internetowych starostwa powiatowego, a także przez ogłoszenie w prasie o zasięgu ogólnopolskim informację o zamiarze wszczęcia postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości.
Wobec tego całkowicie bezpodstawne są – podnoszone w skardze – zarzuty naruszenia art. 124 ust. 1 oraz art. 124 ust. 3, jak również art. 124a u.g.n. i art. 113 ust. 6 i 7 u.g.n.
Bezpodstawny jest również zarzut naruszenia art. 114 ust. 3 i 4, art. 115 ust. 3 i 4 oraz art. 118a ust. 2 i 3 u.g.n. poprzez ich zastosowanie w sytuacji, gdy z uwagi na udzielone pełnomocnictwo przez zmarłego współwłaściciela nieruchomość nie powinna być traktowana jako nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym, a zatem konieczne było przeprowadzenie rokowań ze współwłaścicielami oraz pełnomocnikiem zmarłego współwłaściciela. Przede wszystkim należy podkreślić, że w pełni została zachowana procedura określona w art. 114 ust. 3 i 4 u.g.n. Podano zatem informację o zamiarze wszczęcia postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości. Pomimo podania do publicznej wiadomości wskazanej informacji, nie zgłosiły się osoby, które wykazałyby, że przysługują im prawa rzeczowe do nieruchomości. Nie przedstawiono też na żadnym etapie wskazywanego przez skarżącego pełnomocnictwa zmarłego współwłaściciela przedmiotowej nieruchomości.
Dodać również należy, co słusznie podniósł uczestnik postępowania w piśmie procesowym z 15 sierpnia 2025 r. będącym odpowiedzią na skargę, że nawet ewentualne dokonanie czynności administracyjnej przez pełnomocnika po śmierci mocodawcy nie wywołuje skutków prawnych. Takie stanowisko znajduje również odzwierciedlenie w treści przepisu art. 102 § 2 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym umocowanie wygasa ze śmiercią mocodawcy lub pełnomocnika, chyba, że w pełnomocnictwie inaczej zastrzeżono z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa. Nawet jednak w przypadku wskazanego odmiennego zastrzeżenia, musiałoby ono zostać uznane za nieważne w przedmiotowym zakresie, jako nieuzasadnione treścią stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa. Zgodzić się bowiem należy, że nie sposób realizować uprawnień strony w postępowaniu administracyjnym w sytuacji, gdy ta strona utraciła wskutek śmierci swoją zdolność prawną, a tym samym zdolność do czynności prawnych, a w jej miejsce mają uprawnienie wejść inne osoby, które na dzień orzekania nie legitymują się stosownym dokumentem.
Z akt sprawy wynika, że organy obydwu instancji nie uchybiły przepisom proceduralnym i przeanalizowały wszystkie okoliczności, które były niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, tj. art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakazuje natomiast wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Jak wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, interpretując powyższe przepisy, należy zauważyć, że ustawodawca nałożył na organy administracji publicznej obowiązek podjęcia wyłącznie działań niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego. Tym samym, organy nie są zobowiązane do dokonywania czynności nieistotnych dla skonkretyzowania praw i obowiązków danego podmiotu. Uwaga ta dotyczy również przepisu art. 77 § 1 k.p.a., będącego uszczegółowieniem zasady prawdy materialnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a. W praktyce oznacza to konieczność zgromadzenia i analizy dokumentów, które pozwolą na wydanie rozstrzygnięcia.
Należy uznać, że zakwestionowane decyzje wydane zostały w oparciu o właściwie i wyczerpująco ustalony stan faktyczny i przy prawidłowym zastosowaniu obowiązujących przepisów prawa w tym zakresie. W sprawie zebrano wystarczającą ilość materiału dowodowego i dokonano jego właściwej oceny, biorąc również pod uwagę wyjaśnienia skarżącego. Dlatego nie może być mowy o naruszeniu, wskazywanych w skardze, przepisów art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, sąd skargę oddalił jako niezasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a.