II SA/Ol 447/15

II SA/Ol 447/15 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2015-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-05-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Adam Matuszak /sprawozdawca/
Janina Kosowska /przewodniczący/
Katarzyna Matczak
Symbol z opisem
6197 Służba Celna
Hasła tematyczne
Służba celna
Sygn. powiązane
I OSK 2822/15 - Wyrok NSA z 2016-05-06
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono orzeczenie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
art. 1 par. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Dz.U. 2009 nr 168 poz 1323
art. 122,   art. 166  ust. 4, art. 167 ust. 5,  art. 169,  art. 187 ust. 3
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.
Dz.U. 2012 poz 270
art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, c,  art. 152,  art. 200,  art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Dnia 30 czerwca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2015 roku sprawy ze skargi M. H. na orzeczenie dyscyplinarne Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wydalenia ze służby I. uchyla zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie dyscyplinarne organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego M. H. kwotę 257 złotych (słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia "[...]", znak: "[...]", Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy orzeczenie dyscyplinarne Naczelnika Urzędu Celnego z dnia "[...]", znak: "[...]"o wymierzeniu rewidentowi celnemu M. H. kary wydalenia ze służby.
Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawiał się następująco:
Postanowieniem z dnia "[...]" Naczelnik Urzędu Celnego w "[...]" wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko M. H. o naruszenie obowiązków służbowych polegające na tym, że pełniąc służbę w Oddziale Celnym w "[...]" Urzędu Celnego w dniu "[...]", przy rewizji samochodu o nr rej. "[...]" w Budynku Kontroli Szczegółowej, nie dochował należytej staranności związanej z wykonywaniem powierzonych obowiązków służbowych, w wyniku czego po wykonaniu powtórnej kontroli ww. pojazdu przez funkcjonariuszy z Wydziału Zwalczania Przestępczości Izby Celnej , ujawniono 6600 sztuk papierosów, co stanowi naruszenie ustawowego obowiązku określonego w art. 122 pkt 2 w zw. z art. 166 pkt 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.) – dalej jako u.s.c.
Naczelnik Urzędu Celnego orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia "[...]" uznał M. H. za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na tym, że pełniąc służbę w Oddziale Celnym w "[...]" w dniu "[...]" przy rewizji samochodu o nr rej. "[...]", nie dochował należytej staranności związanej z wykonywaniem powierzonych obowiązków służbowych, czym naruszył obowiązki wynikające z art. 122 pkt 2 w zw. z art. 166 pkt 4 u.s.c., tj. wykonał czynność służbową w sposób niedbały lub nieprawidłowy. Jednocześnie orzekł wobec młodszego rewidenta celnego M. H., pełniącego służbę w Urzędzie Celnym na stanowisku Specjalisty Służby Celnej, karę dyscyplinarną określoną w art. 167 ust. 1 pkt 10 u.s.c. – wydalenia ze Służby Celnej. Organ ustalił, że na zmianie w dniu "[...]", M. H. wraz z M. Ł. pełnili funkcję odpowiedzialnych w Budynku Kontroli Szczegółowej – dalej jako BKS. Telefoniczna informacja o prześwietleniu pojazdu "[...]" o nr rej. "[...]" za pomocą RTG została przekazana M. H., który udał się do pomieszczenia z RTG po pojazd i dokumenty. Jednocześnie M. H., przez kontrolera RTG, przekazana została ustnie informacja o prawdopodobnych miejscach ukrycia papierosów oraz wskazany obraz na monitorze. Pojazd wraz z dokumentami odebrał M. H. Ustalono, iż pojazd "[...]" wjechał do BKS o godz. 2.36., o 2.37 M. H. wsiadł do pojazdu i o 2.44 z niego wyszedł nie dokonując czynności związanych z kontrolą. Od godz. 2.46 do 2.47 obwiniony przeprowadził kontrolę przy przednich prawych drzwiach samochodu. Organ opierając się na materiale filmowym uznał, że kontrola szczegółowa nie została przeprowadzona rzetelnie, gdyż papierosy zostały wyciągnięte z samochodu przez podróżnego osobiście, a obwiniony nie sprawdził po podróżnym, czy w samochodzie pozostały jeszcze papierosy. Ponadto, podczas kontroli nie używał żadnego specjalistycznego sprzętu, poza latarką. Sprzęt nie został pobrany, ani też nie odnotowano przyczyny jego niepobrania. Opierając się o konkluzję biegłego organ przyjął, że kontrola nie wyczerpała znamion kontroli szczegółowej, tj. nie została przeprowadzona z należytą starannością. O godz. 2.47 pojazd opuścił BKS i udał się na parking spedycji. Kontrolujący funkcjonariusze nie poinformowali o zakończeniu kontroli, ani też nie nastąpiło "zamknięcie" kontroli w Systemie Odpraw Celnych – Osobowych (SOC-O). Funkcjonariusze grupy mobilnej, na podstawie obrazu z kamer stwierdzili, że kontrola nie została przeprowadzona w miejscach wskazanych przez RTG. O godz. 3.08 pojazd "[...]" opuścił parking i o 3.09 wjechał do BKS grupy mobilnej do powtórnej kontroli. W momencie rozpoczęcia przez funkcjonariuszy grupy mobilnej powtórnej kontroli, M. Ł. poinformował kierownika zmiany R. B., że dotychczas przeprowadzona kontrola nie została jeszcze zakończona. O powyższym fakcie R. B. i M. H. poinformowali funkcjonariuszy grupy mobilnej, tj. Ł. P. i K. G., jednak nie spowodowało to przerwania powtórnej kontroli. W wyniku powtórnej kontroli ujawniono 6600 sztuk papierosów ukrytych w drzwiach tylnych oraz przednich prawych. Organ wskazał, że nie ulega wątpliwości, że obwiniony pełniąc służbę w Oddziale Celnym w "[...]" w dniu "[...]", przy rewizji samochodu o nr rej. "[...]" w Budynku Kontroli Szczegółowej nie dochował należytej staranności związanej z wykonaniem powierzonych obowiązków służbowych, co stanowi naruszenie ustawowego obowiązku określonego w art. 122 pkt. 2 w zw. z art. 166 pkt. 4 u.s.c. Obwiniony nie przeprowadził kontroli pojazdu, którą można uznać za szczegółową, stwierdzić należy wręcz, że kontrola w ogóle nie została przeprowadzona, a zachowanie obwinionego podczas kontroli wskazuje na celowe działanie - odstąpienie od kontroli. Najważniejszym dowodem w sprawie jest zapis monitoringu. Mimo, że kontrola nie została formalnie zamknięta w systemie SOC-O, biorąc wszystkie dowody pod uwagę, należy uznać, że obwiniony zakończył czynności kontrolne. Nadto, brak było możliwości aby papierosy zostały umieszczone w kontrolowanym samochodzie przez osoby postronne, w czasie pomiędzy kontrolą przeprowadzoną przez obwinionego a kontrolą powtórną. Dodatkowo organ wskazał, że M. H. był dobrze przygotowany do przeprowadzenia kontroli, tzn. został przeszkolony, ma 7 letni staż pracy, doświadczenie w rewizji pojazdów, został poinformowany o wyniku prześwietlenia pojazdu. W tym stanie rzeczy Naczelnik Urzędu Celnego nie znalazł okoliczności uzasadniających złagodzenie wymiaru kary.
W odwołaniu od powyższego orzeczenia dyscyplinarnego M. H. zarzucił:
1. obrazę prawa procesowego, a mianowicie art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k. w zw. z art. 187 u.s.c. polegającą na:
- dokonaniu dowolnej, jednostronnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego,
- pominięciu istotnych okoliczności ujawnionych w toku postępowania dotyczących warunków wykonywania kontroli, posiadanego wyszkolenia, wiedzy obwinionego, organizacji pracy, jak również nieprzestrzegania przez innych funkcjonariuszy zasad określonych w obowiązujących przepisach,
- błędną ocenę dowodu z opinii biegłego oraz informacji od kierownika OC w "[...]" na okoliczność rodzaju kontroli wykonywanych w BKS, norm czasowych dotyczących poszczególnych kontroli, czasu ich trwania, ilości oraz zakresu, co skutkowało poczynieniem sprzecznych z obowiązującymi procedurami ustaleń w sprawie.
2. błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na przyjęciu, że obwiniony: nie dokonał kontroli pojazdu; celowo odstąpił od przeprowadzenia kontroli wskazanych mu miejsc, tj. drzwi i dachu; nie korzystał z żadnych narzędzi; mylnym przyjęciu, że zakończył kontrolowanie pojazdu i nie było możliwości umieszczenia papierosów w samochodzie przez osoby postronne.
Wskazując na powyższe, wniósł o zmianę zakwestionowanego rozstrzygnięcia organu.
Dyrektor Izby Celnej, po wysłuchaniu obwinionego i rzecznika dyscyplinarnego, orzeczeniem z dnia "[...]" utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne stwierdzając, że ustalenia organu I instancji są prawidłowe, wyprowadzone wnioski wynikają z właściwie zebranego i ocenionego materiału dowodowego, natomiast zastosowana kara jest adekwatna do popełnionego czynu. W zakresie ustaleń faktycznych organ II instancji podzielił ustalenia Naczelnika Urzędu Celnego, z tą różnicą, iż przyjął, że odrzuca tezę Naczelnika Urzędu Celnego o zmowie pomiędzy obwinionym, a podróżnym oraz uznaje za nieuzasadniony zarzut braku kontroli dachu pojazdu i nie korzystanie przez obwinionego z narzędzi. Organ potwierdził, że w praktyce celnej zdarzają się odstępstwa od instrukcji SOC-O spowodowane spiętrzeniem kontroli celnej. Tytułem przykładu wskazał na uzupełnianie zapisów w systemie już po zakończeniu czynności np. "zezwolenia wyjazdu". Uznał jednak owe odstępstwa za nie mające wpływu na ocenę postępowania obwinionego, gdyż w świetle ujawnionego przez niego przemytu i wcześniejszych wskazań RTG co do miejsc ukrycia towaru, jego zachowanie także należałoby ocenić jako rażące naruszenie obowiązków służbowych i zasad kontroli. W ocenie organu II instancji w sytuacji ujawnienia przemytu przerwanie kontroli jest niedopuszczalne, wręcz należy podejmować kolejne czynności wykorzystując sprzęt specjalistyczny do kontroli. W tej sytuacji interwencję funkcjonariuszy grupy mobilnej, którzy zareagowali na rażące naruszenie obowiązków funkcjonariusza, ocenił pozytywnie. Jakkolwiek – jak uznał organ II instancji – ze strony funkcjonariuszy grupy mobilnej nastąpiło odstępstwo od procedury "powtórnej kontroli" (pkt 7.6. Instrukcji SOC-O), to jednak zostało ono uznane za dopuszczalne i konieczne. Organ stwierdził, że zaniechanie obwinionego polegało na tym, że miał potwierdzić lub zaprzeczyć ustaleniom operatorów RTG, czego nie uczynił. Rażące zaniedbanie obowiązków przez obwinionego przejawia się w nieprzeprowadzeniu szczegółowej kontroli pojazdu, pomimo dysponowania informacją o prawdopodobnym miejscu ukrycia papierosów, możności dysponowania narzędziami oraz pomocą innych funkcjonariuszy. Powyższe stanowi naruszenie art. 166 pkt 4 u.s.c., statuującego odpowiedzialność funkcjonariusza celnego za zaniechanie czynności służbowej albo wykonywanie jej w sposób niedbały lub nieprawidłowy. Natomiast kara wydalenia ze Służby Celnej ma oparcie w art. 167 ust. 1 pkt 10 u.s.c. Organ podał, iż żadna z okoliczności wskazanych w art. 167 ust. 6 u.s.c. wpływająca na złagodzenie wymiaru kary w przypadku obwinionego M. H. nie zaszła. Organ także nie uznał za zasadny zarzut o rażącej niewspółmierności kary dyscyplinarnej twierdząc, że mieści się on w katalogu rzeczonych kar.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie dyscyplinarne złożył do sądu administracyjnego pełnomocnik M. H. adw. J. B. zarzucając orzeczeniu naruszenie:
- obrazę prawa procesowego, a mianowicie art. 178 ust. 3 pkt 6 u.s.c. przez brak wskazania w uzasadnieniu orzeczenia faktów, które uznano za udowodnione lub nie udowodnione, na jakich w tej mierze oparto się dowodach i dlaczego nie uznano dowodów przeciwnych oraz brak należytego wyjaśnienia podstawy prawnej orzeczenia, a jedynie przytoczenie treści przepisów bez odniesienia do stanu faktycznego, co może uniemożliwiać przeprowadzenie właściwej kontroli zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego.
- obrazę prawa procesowego, która miała wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a mianowicie:
a) art. 410 k.p.k. w zw. z art. 187 u.s.c., poprzez uznanie przez organ za podstawę czynionych ustaleń faktycznych w sprawie, a co za tym idzie i orzekania m.in. zeznań świadków z postępowania karnego, których protokoły zostały "dołączone" do akt postępowania dyscyplinarnego,
b) art. 410 k.p.k. w zw. z art. 187 u.s.c. przez uznanie, że dowodem w sprawie jest m.in. nagranie z monitoringu, na którym zarejestrowano przebieg kontroli, w sytuacji gdy dowód ten nie został ujawniony przez oględziny (odtworzenie),
c) art. 7 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k., art. 410 k.p.k. w zw. a art. 187 u.s.c. przez dokonanie wybiórczej, zupełnie dowolnej i jednostronnej oceny zebranego w toku postępowania materiału dowodowego, w szczególności wyjaśnień obwinionego, zeznań świadków, obowiązujących instrukcji z pominięciem okoliczności korzystnych dla obwinionego, niewyjaśnieniu sprzeczności lub różnic w zeznaniach świadków składanych w toku postępowania dyscyplinarnego i postępowania karnego, interpretowania wszystkich okoliczności na niekorzyść obwinionego, w tym także niedających się usunąć wątpliwości.
- poczynienie błędnych ustaleń faktycznych, stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia, co było bezpośrednio spowodowane wskazanymi naruszeniami prawa procesowego, a polegających na uznaniu, że: obwiniony dopuścił się zarzuconego mu przewinienia dyscyplinarnego w dniu "[...]", w sytuacji gdy zebrany materiał dowodowy wskazuje, że zarzucany obwinionemu czyn miał mieć miejsce w dniu "[...]".; obwiniony, pełniąc funkcję na stanowisku "odpowiedzialnego na BKS" miał obowiązek dokonywania kontroli, co leży w zakresie obowiązków "rewidenta", pomimo że coś innego wynika z Regulaminu Organizacyjnego Oddziału Celnego w "[...]" – "[...]"; skarżący zakończył kontrolę pojazdu "[...]" o nr rej. "[...]", co zgodnie z przepisami i obowiązującymi procedurami, a nie wybiórczym ich traktowaniem lub nieznajomością przez niektórych funkcjonariuszy, uprawniało do dokonania kontroli powtórnej, w sytuacji gdy coś innego wynika z analizy systemu SOC-O oraz zeznań świadków m.in. M. Ł. i M. J.; odstępstwa od wypełniania obowiązków i procedur przez Grupę Mobilną zgodnie z instrukcją SOC-O; zgoda na czasowe opuszczenie budynku kontroli szczegółowej przez pojazdu kontrolowany stanowiła rażące naruszenie obowiązków i zasad kontroli, gdyż organ celny pozbawiony byłby możliwości dozoru nad pojazdem, pomimo funkcjonującego monitoringu na przejściu granicznym w "[...]".
Wskazując na powyższe pełnomocnik M. H. wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego oraz poprzedzającego go orzeczenia organu I instancji.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym orzeczeniu. Dodał, że obwiniony w sposób rozmyślny nie zastosował się do dyrektyw kontroli, tj. zakończył kontrolę umożliwiając podróżnemu, który nielegalnie wprowadzał towary na obszar celny Unii Europejskiej, uniknąć odpowiedzialności z tytułu naruszenia prawa.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie w dniu 30 czerwca 2015 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, że do przeprowadzania kontroli szczegółowej na stanowisku BKS powołani są rewidenci. Wówczas skarzący pełnił obowiązki "odpowiedzialnego" i w związku z tą funkcją do jego obowiązków nie należało przeszukiwanie samochodów. Nadto, pełnomocnik wskazał, że nieprawomocnym wyrokiem z dnia 13 maja 2015 r. Sąd Rejonowy uniewinnił M. H. od odpowiedzialności karnej za zdarzenie będące przedmiotem postępowania dyscyplinarnego w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Operując metodyką kontroli wykładni prawa w odniesieniu do stanowiącego przedmiot kontroli zaskarżonego aktu, sąd administracyjny bada (ocenia) jego legalność w zakresie odnoszącym się do kompetencyjno - proceduralnych podstaw działania organu administracji podejmującego rozstrzygnięcie w indywidualnej sprawie oraz materialnoprawnych podstaw jego wydania, kontrolując prawidłowość ich wykładni oraz prawidłowość ich zastosowania (patrz wyrok NSA z dnia 16 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 217/11, opubl. w Lex nr 1137919).
W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Reguła wyrażona w tym przepisie oznacza, że sąd administracyjny ma prawo, a nawet obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami.
W przypadku uwzględnienia skargi, przepis umieszczony w art. art. 135 p.p.s.a. pozwala na objęcie kontrolą wszystkich rozstrzygnięć wydanych w sprawie niezależnie od tego, w jakiej fazie postępowania administracyjnego zapadło, jeżeli mieszczą się one w granicach stosunku administracyjnego wyznaczającego daną sprawę.
Kierując się powołanymi regułami ustawowymi uznać należy, że skarga podlegała uwzględnieniu.
Zadaniem sądu administracyjnego, w sprawach związanych z postępowaniem dyscyplinarnym, jest sprawdzenie zgodności tegoż postępowania z obowiązującymi przepisami prawa, tj. czy postępowanie zostało wszczęte i toczyło się zgodnie z przepisami Rozdziału 11 ustawy o Służbie Celnej, a także czy zastosowana wobec funkcjonariusza kara mieści się w katalogu kar dyscyplinarnych określonych w art. 167 ust. 1 tej ustawy.
Skarżone orzeczenie wydane zostało na podstawie art. 169 ust. 1, art. 187 u.s.c. i § 12 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w stosunku do funkcjonariuszy celnych z dnia 11 lutego 2010 r. ( Dz. U. Nr 89, poz. 555). Przywołany art. 169 ust. 1 u.s.c. normuje właściwość rzeczową organów dyscyplinarnych, zaś art. 187 tej ustawy stanowi, iż w sprawach nieunormowanych w niniejszym rozdziale, tj. 11 u.s.c. stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. Z uzasadnienia skarżonego orzeczenia wynika jednak, że zarzucone obwinionemu przewinienie dyscyplinarne oparto na art. 166 pkt 4 u.s.c., zaś karę dyscyplinarną na art. 167 ust. 1 pkt 10 przedmiotowej ustawy. W art. 166 pkt 4 rzeczonej ustawy przewidziano odpowiedzialność dyscyplinarną funkcjonariusza celnego za zaniechanie czynności służbowej albo niewykonanie jej w sposób niedbały lub nieprawidłowy.
W ocenie organu II instancji niedbałość/nieprawidłowość czynności służbowej przypisanej obwinionemu M. H. przejawiała się w niedochowaniu należytej staranności przy rewizji w dniu "[...]" pojazdu nr rej. "[...]" czym naruszył art. 122 pkt 2 w zw. z art. 166 pkt 4 u.s.c. Z kolei art. 122 pkt 2 tej ustawy stanowi, iż funkcjonariusz jest obowiązany do rzetelnego i terminowego wykonywania powierzonych zadań. Owa niedbałość/nieprawidłowość przy kontroli wspominanego pojazdu przejawiała się w nieujawnieniu części kontrabandy (papierosów) ukrytych w przedmiotowym samochodzie.
Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji podzielił zarzut skargi i stwierdził naruszenie prawa, to jest art. 178 ust. 3 pkt 6 u.s.c. Zgodnie z tym przepisem orzeczenie dyscyplinarne powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Powołana ustawa o Służbie Celnej nie określa precyzyjnie, w jaki sposób powinno zostać sporządzone uzasadnienie. Jednakże w ocenie sądu lakoniczność sformułowania ustawy nie może zwalniać organu z obowiązku wnikliwego i starannego wyjaśnienia, czym kierował się wydając orzeczenie dyscyplinarne o ukaraniu funkcjonariusza celnego. Osoba ukarana ma prawo poznać motywy, którym organ kierował się uznając, że naruszyła ona obowiązki służbowe. Zatem oczywistym jest, że uzasadnienie winno wskazywać fakty uznane za udowodnione i dowody, na których w tej mierze oparł się organ orzekający oraz przyczyny, dlaczego innym dowodom, zwłaszcza tym prezentowanym przez obwinionego, odmówił wiarygodności. Powyższe okoliczności, które rzutują na wynik sprawy, powinny zostać poparte wnikliwym wyjaśnieniem, dlaczego postępowanie funkcjonariusza celnego było niewłaściwe, a jego wina nie budzi wątpliwości (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 20 grudnia 2011r., III SA/Łd 1085/11, LEX Nr 1154690). Brak spełnienia powyższych elementów czyni weryfikację legalności orzeczenia przez pryzmat motywów jego uzasadnienia co najmniej utrudnioną, jeśli nie niemożliwą. Normatywnym potwierdzeniem powyższego stanowiska jest art. 424 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 1997 r., Nr 89, poz. 555 ze zm.) - stosowany odpowiednio w uwagi na art. 187 u.s.c. – stanowiący, iż uzasadnienie winno zawierać wskazanie, jakie fakty zostały uznane za udowodnione lub nie udowodnione, na jakich w tej mierze organ oparł się dowodach i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych. Takiej wnikliwej oceny materiału dowodowego zabrakło w uzasadnieniu orzeczenia Dyrektora Izby Celnej w skarżonym orzeczeniu.
Skarżone orzeczenie dyscyplinarne o ukaraniu karą wydalenia ze Służby Celnej opiera się na stwierdzeniu, że obwiniony M. H. w sposób nienależyty (niedbały/nieprawidłowy) dokonał rewizji szczegółowej pojazdu w BKS, pomimo, iż taka powinność na nim ciążyła. Jednakże analiza akt postępowania wskazuje, że organ w sposób przekonywujący i jednoznaczny nie wykazał, że zaistniały podstawy do wydalenia skarżącego ze służby.
Po pierwsze organ powinność dokonania przez M. H. szczegółowej kontroli pojazdu wywodzi z karty opisu stanowiska nr ‘[...]", stanowiącej załącznik do ww. karty zakresu obowiązków i uprawnień. Jednocześnie tytułem przykładu wskazał na powinności wynikające z owych dokumentów, lecz wśród nich nie ma obowiązku przeszukania środków transportu, łącznie z częściowym demontażem środków transportu przy wykorzystaniu urządzeń i narzędzi specjalistycznych, a właśnie zaniechanie powyższego w kwestionowanym orzeczeniu zarzuca się obwinionemu. Co więcej takowe obowiązki M. H. nie wynikają jednoznacznie z zakresu stanowiska służbowego "[...]" - kontrola szczegółowa w BKS. Nadto z Regulaminu organizacyjnego Oddziału Celnego wynika, iż za przeszukanie środków transportu, łącznie z częściowym demontażem pojazdów, dokonywanie przeszukań osobistych, a w przypadku ujawnienia przemytu zabezpieczenie niezbędnych dowodów dla prawidłowego postępowania, sporządzenie notatki oraz rejestracji wyników kontroli w systemie SOC-O odpowiedzialny jest rewident BKS. Tymczasem niekwestionowanym pozostaje, iż obwiniony M. H. w dniu "[...]" pełnił służbę jako "odpowiedzialny BKS". Z tytułu pełnionej funkcji był zobowiązany m. in., jak wskazał organ, do poinformowania podróżnych o zakresie i sposobie przeprowadzenia przeszukania pojazdu. Czy jednak z tego można wywieść powinności odpowiedzialnego BKS do dokonania czynności, której niedbałe/nieprawidłowe wykonanie jest przedmiotem zarzutu wobec skarżącego. W tym też zakresie organy winny poczynić ustalenia ukierunkowane na precyzyjne i jednoznaczne ustalenie zakresu obowiązków służbowych skarżącego M. H., zwłaszcza w kontekście czynności, których zaniechanie zostało mu zarzucone.
Po wtóre uznanie przez organ I instancji, iż kontrola szczegółowa została zakończona w oparciu tylko i wyłącznie o sam fakt opuszczenia przez pojazd BKS pozostaje w oczywistej sprzeczności z ujawnionym materiałem dowodowym w sprawie. Organ nie kwestionuje, iż pojazd opuścił BKS, pomimo braku zezwolenia wyjazdu zgodnie z instrukcją i procedurą użytkowania systemu odpraw celnych osobowych (SOC-O). Nie podważa się także faktu, że po opuszczeniu przez pojazd BKS jego dokumentacja wraz z paszportami nie zostały podróżnym wydane. W świetle powyższego przekonywująco brzmi teza skarżącego o zgodzie tylko na czasowe opuszczenie BKS przez kontrolowany pojazd, tym bardziej, jak podaje, tego rodzaju praktyka, nie była wyjątkowa w tym Oddziale. Nie sposób również pominąć okoliczności, że obie kontrole, tj. ta wykonywania m. in. przez skarżącego, jak i "powtórna", były prowadzone równolegle. Jednakże, w ocenie Sądu, inicjatywa dowodowa organu w bezspornym ustaleniu okoliczności zakończenia (względnie jej braku) kontroli, pomimo opuszczenia BKS przez kontrolowany pojazd, nie została w pełni przedsięwzięta. Kontynuując postępowanie organ zweryfikuje przyczyny: powtórnej kontroli (przesłuchanie w charakterze świadka członków Grupy Mobilnej na okoliczność motywu zarządzenia ponownej kontroli, pomimo posiadania potwierdzonej informacji, iż kontrola pierwotna nie została zakończona) oraz opóźnienia we wprowadzeniu do SOC-O faktu dokonania powtórnej kontroli.
Zasadny jest również zarzut w zakresie nieprzeprowadzenia w postępowaniu dyscyplinarnym, pomimo wniosku pełnomocnika skarżącego, dowodu z przesłuchania świadków: M. Ł., Ł. U., M. W. oraz członków Grupy Mobilnej na okoliczność przebiegu kontroli wykonywanej przez skarżącego, sprzeczności wynikającej z dokumentów i wpisów w systemie komputerowym, interpretacji odczytu wyniku RTG, działań funkcjonariuszy z Grupy Mobilnej. W ocenie sądu, mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem zgłoszony wniosek był realizacją przyjętej linii obrony przez skarżącego, dlatego też dowód z przesłuchania wnioskowanych świadków powinien być przeprowadzony.
W konsekwencji powyższego zarzut skargi o zinterpretowaniu wszystkich wątpliwości dowodowych na niekorzyść skarzącego, aktualnie jest co najmniej przedwczesny, skoro inicjatywa dowodowa organów w weryfikacji okoliczności istotnych w kwestii deliktu dyscyplinarnego nie została w pełni, w zakresie powyżej prezentowanym, przedsięwzięta.
Abstrahując od przyszłych ustaleń dowodowych w sprawie, aktualnie skarżone orzeczenie nie spełnia wymogu art. 167 ust. 5 u.s.c., gdyż nie wskazuje, która z okoliczności tam wskazanych wpłynęła za zaostrzenie wymiaru kary, najdolegliwszej w gradacji ich wymiaru. Kwestionowane orzeczenie nie daje tez pełnej odpowiedzi, z jakiego powodu fakt nieposiadania przez skarżącego informacji o domniemanych miejscach ukrycia papierosów i faktycznej niemożności (co najmniej utrudniony dostęp do komputerów) weryfikacji owych miejsc ewentualnej kontrabandy nie był rozważany przez organy orzekające w sprawie jako okoliczności, przynajmniej co do zasady, mogące potencjalnie świadczyć o nieumyślnym popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego (art. 167 ust. 6 pkt 1 u.s.c.). Kontynuując postępowanie organy uwzględnią wyłożoną ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone oraz poprzedzające je orzeczenie organu I instancji. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzekł, ze zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu. O kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 200, 205 § 2 i 209 p.p.s.a.