II SA/OL 444/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2007-05-31
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanenadzór budowlanyroboty budowlaneczęści wspólne nieruchomościwspółwłasnośćprawo do dysponowania nieruchomościąlegalizacja robótuchwała wspólnotykontrola sądowazwiązanie wyrokiem sądu

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia nadzoru budowlanego dotyczące legalizacji robót budowlanych na schodach zewnętrznych i przyłącza kanalizacyjnego, wskazując na naruszenie związania prawomocnym wyrokiem sądu i brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w częściach wspólnych.

Sprawa dotyczyła skargi J. P. na postanowienia nadzoru budowlanego dotyczące legalizacji robót budowlanych wykonanych przez A. i S. K. w budynku wielorodzinnym. Skarżąca kwestionowała prawo inwestorów do dysponowania częściami wspólnymi nieruchomości (klatka schodowa, schody zewnętrzne) na cele budowlane, zwłaszcza w kontekście braku zgody wszystkich współwłaścicieli. Sąd administracyjny, związany wcześniejszymi wyrokami, uchylił zaskarżone postanowienia, stwierdzając, że organy nadzoru budowlanego naruszyły zasadę związania prawomocnym wyrokiem sądu i błędnie prowadziły postępowanie w sytuacji, gdy kwestia prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w częściach wspólnych nie została rozstrzygnięta.

Sprawa rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie dotyczyła skargi J. P. na postanowienia organów nadzoru budowlanego dotyczące legalizacji robót budowlanych wykonanych przez A. i S. K. w budynku mieszkalnym przy ul. "...". Chodziło o przebudowę schodów zewnętrznych oraz wykonanie przyłącza kanalizacyjnego do łazienki w lokalu nr "...". Postępowanie administracyjne było wielokrotnie prowadzone i kwestionowane przez skarżącą, która podnosiła brak prawa inwestorów do dysponowania częściami wspólnymi nieruchomości (klatka schodowa, schody zewnętrzne) na cele budowlane, zwłaszcza w sytuacji braku zgody wszystkich współwłaścicieli, w tym jej samej. Inwestorzy twierdzili, że posiadają prawo do dysponowania swoim lokalem oraz udziałem w częściach wspólnych, a zgoda większości współwłaścicieli na modernizację schodów została wyrażona uchwałą wspólnoty mieszkaniowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę, stwierdził naruszenie przepisów prawa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kluczowym argumentem Sądu było związanie wcześniejszymi wyrokami WSA, w szczególności wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2006 r. (sygn. akt II SA/Ol 927/05). W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że inwestorzy nie wykazali prawa do dysponowania częściami wspólnymi nieruchomości na cele budowlane wobec braku zgody J. P. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreślił, że organy administracji są związane oceną prawną i wskazaniami sądu zawartymi w prawomocnym wyroku. W związku z tym, dopóki postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" (w którym określono obowiązki nałożone na inwestorów) nie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, brak było podstaw do nakładania kolejnych obowiązków w trybie art. 81c Prawa budowlanego w celu ustalenia, jakie czynności należy wykonać, aby doprowadzić roboty do stanu zgodnego z prawem. Takie postępowanie stanowiłoby obejście art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i prowadziłoby do równoległego toczenia się dwóch postępowań w tej samej sprawie. Sąd odniósł się również do kwestii braku zgody współwłaścicielki na roboty budowlane, wskazując, że brak takiej zgody nie ma charakteru bezwzględnego i może być zastąpiony orzeczeniem sądu cywilnego w przypadku wystąpienia z odpowiednim roszczeniem przez pozostałych współwłaścicieli. W takiej sytuacji organ administracji mógłby rozważyć zawieszenie postępowania administracyjnego. Ostatecznie, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, uznając je za wydane z naruszeniem przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd orzekł również, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nadzoru budowlanego nie może nakładać nowych obowiązków dowodowych w celu ustalenia stanu zgodnego z prawem, jeśli wcześniej sąd administracyjny prawomocnie orzekł o braku prawa inwestora do dysponowania częściami wspólnymi nieruchomości na cele budowlane, ponieważ organ jest związany prawomocnym wyrokiem sądu.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w prawomocnym wyroku. Wcześniejszy wyrok WSA stwierdził, że inwestorzy nie wykazali prawa do dysponowania częściami wspólnymi nieruchomości wobec braku zgody jednego ze współwłaścicieli. Prowadzenie nowego postępowania dowodowego w celu ustalenia stanu zgodnego z prawem stanowiłoby obejście zasady związania wyrokiem i prowadziłoby do równoległego toczenia się dwóch postępowań w tej samej sprawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

P.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.u.s.a. art. 1 § § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 199

Kodeks cywilny

Pr. bud. art. 30 § ust. 2

Prawo budowlane

Pr. bud. art. 32 § ust. 4 pkt 2

Prawo budowlane

Pr. bud. art. 50

Prawo budowlane

Pr. bud. art. 51

Prawo budowlane

Pr. bud. art. 81c § ust. 2

Prawo budowlane

Pr. bud. art. 81c

Prawo budowlane

Pr. bud. art. 83 § ust. 1

Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nadzoru budowlanego naruszył zasadę związania prawomocnym wyrokiem WSA z dnia 25 kwietnia 2006 r. Inwestorzy nie wykazali prawa do dysponowania częściami wspólnymi nieruchomości na cele budowlane wobec braku zgody J. P. Organ nadzoru budowlanego nie jest właściwy do orzekania o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w postępowaniu legalizacyjnym.

Odrzucone argumenty

Organy nadzoru budowlanego utrzymywały w mocy swoje decyzje, uznając, że roboty budowlane są zgodne z prawem lub mogą zostać zalegalizowane. Wspólnota mieszkaniowa podjęła uchwałę wyrażającą zgodę na modernizację schodów. S. P. nie ma interesu prawnego w postępowaniu, gdyż nie jest współwłaścicielem budynku.

Godne uwagi sformułowania

Sąd jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu. Brak jest podstaw do nakładania kolejnych obowiązków po to, aby ustalić, jakie czynności należy wykonać w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Takie postępowanie stanowiłoby nie tylko obejście wyżej powołanego art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ale de facto doprowadziłoby do stanu w którym równolegle toczyłyby się dwa postępowania w tej samej sprawie. Organy nadzoru budowlanego nie są uprawnione do orzekania w trybie art. 30 Prawa budowlanego. Roszczeń z tego tytułu strony mogą dochodzić na drodze postępowania cywilnego.

Skład orzekający

Marzenna Glabas

przewodniczący

Beata Jezielska

sprawozdawca

Bogusław Jażdżyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność zasady związania prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego (art. 153 P.p.s.a.) w kontekście postępowań administracyjnych, a także właściwość organów w zakresie rozstrzygania o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej, gdzie organ administracji ignoruje wcześniejsze orzeczenia sądu administracyjnego. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach, gdzie nie występuje element związania wyrokiem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa ilustruje konflikt między sąsiadami i organy administracji, a także pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie przez organy zasad postępowania sądowego, w tym zasady związania wyrokiem. Pokazuje też, jak długo mogą trwać spory budowlane.

Sąd administracyjny karci nadzór budowlany za ignorowanie wyroku!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 444/07 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2007-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
A.Bogusław Jażdżyk
Marzenna Glabas /przewodniczący/
S. Beata Jezielska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Asesor WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2007 r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie oceny technicznej schodów zewnętrznych I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał A. i S. K. wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych w budynku mieszkalnym nr "[...]" przy ul. "[...]" w "[...]"i przedłożenie w terminie 30 dni od doręczenia postanowienia opisu i zakresu planowanych robót budowlanych wraz z niezbędnymi szkicami oraz oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W uzasadnieniu powołano się na wynik kontroli przeprowadzonej na skutek zawiadomienia organu o prowadzeniu robót remontowych i modernizacyjnych bez dokonania wcześniejszego zgłoszenia. Wskazano, iż roboty są prowadzone zarówno w lokalu inwestorów, jak i częściach wspólnych nieruchomości, tj. na klatce schodowej i wejściu do budynku.
Decyzją z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził wykonanie przez inwestorów obowiązków nałożonych wyżej wskazanym postanowieniem. Wskazano, iż inwestorzy przedłożyli w organie żądane dokumenty w wyznaczonym terminie.
Na skutek odwołania wniesionego przez J. i S. P. decyzją z dnia "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano na uchybienia procesowe poprzez naruszenie trybu określonego w art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Ponadto podano, iż organ zaniechał ustalenia właścicieli poszczególnych lokali budynku mieszkalnego przy ul. "[...]" w "[...]" oraz wyjaśnienia rozbieżności w zakresie wykonania przyłącza kanalizacyjnego. Podniesiono także, iż brak jest planu mieszkania wykonanego przez osobę uprawnioną, na podstawie którego można by ustalić stan lokalu przed oraz po remoncie i modernizacji.
Decyzją z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie orzekł o wykonaniu przez inwestorów, tj. Państwa A. i S. K. obowiązku określonego w art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, uprawniającego do dalszego prowadzenia robót budowlanych, zgodnie ze zgłoszeniem dokonanym w dniu 26 października 2004r. W uzasadnieniu wskazano, iż zakres prowadzonych robót budowlanych nie obejmuje elementów konstrukcyjnych budynku, podłączenie kanalizacyjne do nowej łazienki wykonano zaś od istniejącego na klatce schodowej pionu, który następnie został zabudowany i nie stanowi utrudnienia dla użytkowników schodów. Ponadto podano, iż przedłożone dokumenty zawierają wykaz wykonanych i planowanych robót, niezbędne rysunki i szkice oraz zgodę trzech współwłaścicieli budynku na podłączenie do pionu kanalizacyjnego i prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Na skutek kolejnego odwołania wniesionego przez J. i S. P., w którym odwołujący się zakwestionowali ustalenia organu pierwszej instancji decyzją z dnia "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując w uzasadnieniu, że prace wykonane przez inwestorów w celu dostosowania mieszkania nr "[...]" do potrzeb "[...]" niepełnosprawnego, m.in. przez podłączenie urządzeń sanitarnych do istniejącego pionu kanalizacyjnego, nie stanowią naruszenia Prawa budowlanego. W tej sytuacji, brak zgody współwłaściciela nieruchomości, w której położony jest remontowany lokal nie może skutkować wydaniem nakazu przywrócenia wykonanych robót do stanu poprzedniego.
Na tę decyzję skargę do tut. Sądu wnieśli J. i S. P. Po rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 11 maja 2005r. (Sygn. akt II SA/Ol 110-111/05) uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Sąd wskazał na istotne uchybienia procesowe, polegające na niewyjaśnieniu stanu faktycznego odnośnie zakresu wykonanych prac remontowych, w tym przede wszystkim w odniesieniu do przyłącza kanalizacyjnego nowej łazienki oraz robót budowlanych wykonanych na schodach zewnętrznych budynku.
Decyzją z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie stwierdził wykonanie przez Państwa A. i S. K. obowiązku określonego w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, uprawniającego do wykonania robót budowlanych zgodnie ze zgłoszeniem z dnia 26 października 2004r. Wskazano, iż zakres prac remontowych i modernizacyjnych wykonanych wewnątrz lokalu Nr "[...]" jest zgodny z dokonanym wcześniej przez inwestorów zgłoszeniem i w jakimkolwiek stopniu nie narusza interesów prawnych pozostałych właścicieli lokali. Roboty budowlane na schodach wejściowych na zewnątrz budynku wykonane zostały przez właścicieli lokali mieszkalnych tej klatki (w tym także Państwa K.) i polegały na zmianie kierunku zejścia z prostopadłego do ulicy na równoległy, tj. wzdłuż budynku oraz na wymianie zniszczonej warstwy posadzki. Przyłącze kanalizacyjne do nowej łazienki lokalu Nr "[...]" przebiega krótkim odcinkiem w narożniku zabiegowym stopni klatki schodowej, a następnie poprzez łazienkę jako pion jest wyprowadzone na poddasze. Na odcinku klatki schodowej pion obudowany jest deskami, co nie stanowi żadnego utrudnienia w korzystaniu z tej części budynku. Podano, iż zgodę na wykonanie przyłącza w klatce schodowej wyrazili wszyscy właściciele lokali znajdujących się w tej klatce, a sprzeciw wobec przedmiotowej inwestycji zgłosiła jedynie J. P., właścicielka lokalu Nr "[...]", posiadająca odrębne wejście do mieszkania na parterze z drugiej strony budynku. Wyjaśniono, iż wykonane roboty budowlane nie naruszyły interesów kogokolwiek z członków wspólnoty mieszkaniowej, ani też nie spowodowały żadnych uszkodzeń w innych lokalach.
Od powyższej decyzji odwołanie ponownie wnieśli Państwo J. i S. P., wskazując na brak ich zgody na wykonanie robót budowlanych, znaczną uciążliwość w funkcjonowaniu nowego przyłącza kanalizacyjnego łazienki oraz niecelowość przebudowy schodów wejściowych do budynku.
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia "[...]"Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że prace wykonane przez Państwa K. w celu dostosowania mieszkania Nr "[...]" do potrzeb "[...]" niepełnosprawnego są objęte zgłoszeniem. Organ odwoławczy zwrócił ponadto uwagę na potrzebę likwidacji barier architektonicznych i technicznych w związku z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych. Wskazał także, że ewentualne roszczenia z tytułu naruszenia własności można dochodzić na drodze postępowania cywilnego.
Skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wywiodła Pani J. P.
Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2006r. (sygn. akt II SA/Ol 927/05) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniesiono, iż na mocy postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" wstrzymującego prowadzenie robót budowlanych Państwo K. zobowiązani zostali do przedłożenia opisu i zakresu planowanych robót budowlanych wraz z niezbędnymi szkicami oraz oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Uznano, iż przeprowadzone postępowanie administracyjne mające na celu stwierdzenie wykonania przez inwestorów nałożonych w tym postanowieniu obowiązków jest poprawne jedynie w odniesieniu do określenia zakresu prac remontowych i modernizacyjnych. Natomiast istotne uchybienia dotyczą ustaleń odnośnie prawa inwestorów do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wskazano, iż z dołączonego do akt sprawy wypisu z aktu notarialnego wynika, iż Państwo A. i S. K. nabyli lokal Nr "[...]" (odrębna własność lokalu) w budynku przy ul. "[...]" w "[...]" wraz z udziałem wynoszącym 323/1000 w częściach wspólnych budynku i urządzeniach niesłużących wyłącznie właścicielom poszczególnych lokali oraz taki sam udział w działce gruntu pod budynkiem. Inwestorzy posiadają zatem prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jedynie w odniesieniu do lokalu nr "[...]", stanowiącego ich odrębną własność. Natomiast w odniesieniu do części wspólnych nieruchomości – klatki i schodów wejściowych do budynku – są jedynie ich współwłaścicielami. Zatem wykazanie przez inwestorów prawa do dysponowania także częściami wspólnymi nieruchomości uzależnione jest od wyraźnej zgody pozostałych współwłaścicieli, niezależnie od usytuowania ich lokali mieszkalnych. W związku z tym stwierdzono, iż inwestorzy wykonali obowiązki nałożone postanowieniem z dnia "[...]" jedynie w odniesieniu do robót budowlanych prowadzonych w lokalu Nr "[...]". W zakresie zaś prac w częściach wspólnych budynku, polegających na przeprowadzeniu pionu kanalizacyjnego w klatce schodowej i pracach modernizacyjnych schodów wejściowych do budynku, Państwo K. – wobec braku zgody J. P. - nie wykazali prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Sąd wskazał także, iż w przypadku kwestionowania wydanych w sprawie rozstrzygnięć także przez S. P. konieczne jest zbadanie posiadania przez niego interesu prawnego w postępowaniu.
Postanowieniem z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na A. i S. K., A. i W. R. oraz J. N. obowiązek przedłożenia oświadczeń wszystkich współwłaścicieli budynku mieszkalnego przy ul. "[...]" w "[...]" o wyrażeniu zgody na przebudowę schodów zewnętrznych tego budynku od strony ulicy i ustalił termin wykonania obowiązku na dzień 15 września 2006r. Powołano się na treść art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego wskazując, iż w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada w drodze postanowienia obowiązek uzupełnienia w określonym terminie brakujących dokumentów.
Decyzją z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł, iż A. i S. K., J. N. oraz A. i S. R. wykonali obowiązki uprawniające ich do wykonania podłączenia kanalizacyjnego do łazienki lokalu nr "[...]" oraz przebudowy schodów zewnętrznych w budynku mieszkalnym przy ul. "[...]" w "[...]" (sprawa dotycząca podłączenia kanalizacyjnego jest przedmiotem odrębnego postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 443/07). W uzasadnieniu podano, iż "[...]"Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" w "[...]" podjęła dwie uchwały, z których jedna dotyczy zgody na modernizację schodów zewnętrznych. Zdaniem organu uchwała ta jest prawidłowa i uprawnia inwestorów do wykonania przedmiotowych prac mimo że wydano ją już po zakończeniu robót. Wskazano, iż S. P. nie ma interesu prawnego w toczącym się postępowaniu, gdyż nie jest współwłaścicielem budynku, lecz jego mieszkańcem. Wskazano, iż wykonane roboty w żadnym stopniu nie spowodowały utrudnienia dla właścicieli lokalu nr "[...]", jak i pozostałych lokatorów. Nastąpiła znaczna poprawa bezpieczeństwa i estetyki schodów zewnętrznych, gdyż ich poprzedni stan kwalifikował je wręcz do wydania decyzji nakazującej remont. Z uwagi na fakt, iż roboty zostały już zakończone nie nakazano ich doprowadzenia do stanu poprzedniego, gdyż byłoby to niedopuszczalne. Podniesiono, iż zgodnie z art. 51 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego po upływie terminu lub na wniosek inwestora organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i wydaje decyzję o stwierdzeniu wykonania obowiązku. W związku z tym orzeczono jak w sentencji decyzji.
Od decyzji tej odwołała się J. P., zarzucając iż jest ona sprzeczna zarówno z wyrokiem WSA w Olsztynie z 25 kwietnia 2006r., jak i wcześniejszymi postanowieniami Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Podniosła, iż nie został wykonany nałożony na inwestorów obowiązek, gdyż nie uzyskali zgodę wszystkich współwłaścicieli na przedmiotową inwestycję. Zatem inwestorzy nie wykazali się prawem dysponowania częścią wspólną nieruchomości na cele budowlane, co stanowi obligatoryjny warunek zgłoszenia robót budowlanych. W związku z tym domaga się decyzji o rozbiórce i nakazania przestawienia schodów w poprzednie miejsce. Wyjaśniła ponadto, iż jej syn nie występuje w sprawie jako strona, lecz jako jej pełnomocnik.
Decyzją "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu pierwszej instancji oraz postanowienie z dnia "[...]" i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu podano, iż zgodnie z art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego organy nadzoru budowlanego nie są uprawnione do orzekania w trybie art. 30 Prawa budowlanego, a w związku z tym przedmiotowe postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotknięte jest wadą nieważności. Wydane bowiem zostało z naruszeniem przepisów
o właściwości. Wskazano, iż Prawo budowlane daje możliwość legalizacji robót budowlanych na podstawie art. 50-51. W sytuacji gdy roboty budowlane są już zakończone organ nadzoru może żądać na podstawie art. 81c Prawa budowlanego dokumentów, ekspertyz i ocen. Postanowienie wydane na tej podstawie ma charakter dowodowy, a inwentaryzacja robót wraz z oceną techniczną pozwoli na ocenę jakie czynności należy dokonać w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Wskazano, iż w postępowaniu w trybie określonym w art. 50-51 Prawa budowlanego brak jest delegacji prawnej do żądania od inwestora oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a roszczeń z tego tytułu strony mogą dochodzić na drodze postępowania cywilnego.
Postanowieniem z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał A. i S. K., A. i W. R. oraz J. N. dostarczyć inwentaryzację przebudowanych schodów zewnętrznych do budynku nr "[...]" od strony ulicy wraz z ich oceną techniczną w terminie do 15 lutego 2007r. W uzasadnieniu podano, iż uwzględniając uwagi zawarte w decyzji WINB z dnia "[...]" uznano za zasadne przedłożenie przez inwestorów powyższych dokumentów. Wskazano, iż ocena winna uwzględniać oprócz prawidłowości technicznej podłączenia także zbadanie, czy powoduje ono niekorzystne skutki dla lokalu nr "[...]".
Na to postanowienie zażalenie wniosła J. P. Podniosła, iż zakres nałożonych obowiązków jest niewystarczający, gdyż inwestorzy winni oni przede wszystkim wykazać prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zarzuciła, iż wykonując przedmiotowe roboty budowlane inwestorzy wiedzieli o jej sprzeciwie.
Postanowieniem z dnia "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Podniesiono, iż przepisy Prawa budowlanego dają możliwość zalegalizowania robót budowlanych prowadzonych bez wymaganego zgłoszenia. Wskazano, iż roboty budowlane dotyczące wykonania schodów zewnętrznych do budynku zostały zakończone. W takim wypadku orzecznictwo w WSA stoi na stanowisku, iż organy mają możliwość żądania na podstawie art. 81c Prawa budowlanego dokumentów, ekspertyz i ocen Postanowienie w tym zakresie ma charakter dowodowy, a żądane dokumenty pozwolą na ocenę jakie czynności należy wykonać w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Ustosunkowując się do zażalenia wyjaśniono, iż organy nadzoru budowlanego nie są uprawnione do stosowania art. 30 Prawa budowlanego, a tym samym brak jest podstaw do żądania od inwestorów wykazania się prawem dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Roszczeń w tym zakresie strony mogą dochodzić na drodze postępowania cywilnego.
Na powyższe postanowienie skargę wniosła J. P., wnosząc o jego uchylenie. Zarzuciła naruszenie przepisów Prawa budowlanego i sprzeczność postanowienia z prawomocnym wyrokiem WSA w Olsztynie z dnia 25 kwietnia 2006r. Podniosła, iż odstąpienie od żądania od inwestorów wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest sprzeczne z art. 30 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Wskazała, iż jest to obligatoryjny element zgłoszenia robót budowlanych, a inwestorzy w czasie toczącego się ponad 2 lata postępowania nie wykazali się takim prawem. Podniosła, iż Prawo budowlane daje możliwość legalizacji robót budowlanych, ale tylko w przypadku posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Podała, iż ostateczna decyzja zezwalająca na kontynuację robót została uchylona wyrokiem WSA w Olsztynie. Ponadto Sąd nakazał uwzględnić okoliczność braku zgody współwłaścicieli nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, które mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
W niniejszej sprawie Sąd dopatrzył się naruszenia prawa, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Przede wszystkim należy podnieść, iż zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przedmiotowa sprawa była zaś już dwukrotnie przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie. W związku z tym Sąd orzekający w niniejszej sprawie jest związany wskazaniami zawartymi w wydanych wyrokach, a zwłaszcza w ostatnim wyroku WSA z dnia z dnia 25 kwietnia 2006r. (Sygn. akt II SA/Ol 927/05). Podnieść zaś należy, iż w uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd stwierdził, ż inwestorzy wykonali obowiązki nałożone postanowieniem z dnia "[...]" jedynie w odniesieniu do robót budowlanych prowadzonych w lokalu nr "[...]". W zakresie zaś prac w częściach wspólnych budynku polegających na przeprowadzeniu pionu kanalizacyjnego w klatce schodowej inwestorzy – wobec braku zgody J. P. – nie wykazali prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Związanie wyrokiem dotyczy także organów administracji. Skoro zatem Sąd wyraźnie zawarł wskazania co do dalszego postępowania, to brak było podstaw do wydania zaskarżonego postanowienia w oparciu o art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.). Dopóki bowiem w obrocie prawnym funkcjonuje postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", (a dotychczas postanowienie to nie zostało wyeliminowane), w którym określono obowiązki nałożone na inwestorów, to brak jest podstaw do nakładania kolejnych obowiązków po to, aby – jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia – ustalić, jakie czynności należy wykonać w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Takie postępowanie stanowiłoby nie tylko obejście wyżej powołanego art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ale de facto doprowadziłoby do stanu w którym równolegle toczyłyby się dwa postępowania w tej samej sprawie. Zgodnie zaś z art. 156 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego organ stwierdza nieważność decyzji jeżeli dotyczy sprawy już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W świetle tego przepisu nie jest zatem dopuszczalne prowadzenie dwóch odrębnych postępowań w tej samej sprawie.
Odnosząc się natomiast do kwestii braku zgody współwłaścicielki budynku na wykonanie przedmiotowych robót, które miały na celu likwidację barier architektonicznych dla niepełnosprawnego "[...]", co z punktu widzenia społecznego należy uznać za jak najbardziej pożądane, wskazać należy, iż brak takiej zgody nie ma charakteru bezwzględnego. Taką zgodę za współwłaścicielkę budynku może bowiem wyrazić sąd cywilny, o ile pozostali współwłaściciele – na podstawie art. 199 Kodeksu cywilnego - wystąpią z odpowiednim roszczeniem. W takim przypadku organ administracji może zaś rozważyć kwestię ewentualnego zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Wobec powyższego uznać należy, iż zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji zostały wydana z naruszeniem przepisów prawa, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI