II SA/Ol 438/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na cele budowy linii energetycznych z powodu wadliwego przeprowadzenia rokowań z użytkownikiem wieczystym.
Spółka zaskarżyła decyzję Wojewody o ograniczeniu sposobu korzystania z jej nieruchomości na cele budowy linii energetycznych. Skarżąca zarzuciła m.in. nieprawidłowe rokowania z inwestorem oraz rozbieżności w określaniu powierzchni zajęcia nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Sąd stwierdził, że nie zostały spełnione obligatoryjne przesłanki do wydania decyzji w trybie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w szczególności brak było prawidłowo przeprowadzonych rokowań z użytkownikiem wieczystym.
Spółka M. w E. zaskarżyła decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z części działki stanowiącej własność spółki w użytkowaniu wieczystym. Celem ograniczenia było udzielenie zezwolenia inwestorowi na realizację inwestycji liniowej polegającej na budowie kablowej linii SN i nN. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące nieprawidłowości rokowań z inwestorem, braku ustosunkowania się organu pierwszej instancji do jej uwag i dowodów, a także nieprawidłowego wyznaczenia dodatkowej "powierzchni zajęcia nieruchomości". Wojewoda uznał, że spełnione zostały warunki z art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, inwestycja stanowi cel publiczny, a rokowania zostały przeprowadzone. Stwierdził, że zakres ograniczenia nie wykracza poza niezbędną potrzebę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że nie została spełniona jedna z obligatoryjnych przesłanek do wydania decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., a mianowicie brak było prawidłowo przeprowadzonych rokowań z użytkownikiem wieczystym. Wskazano na wadliwość rokowań, w tym na brak wykazania przez inwestora stosownego umocowania do ich prowadzenia, a także na rozbieżności między wnioskowaną a ostatecznie określoną powierzchnią zajęcia nieruchomości. Sąd podkreślił, że wydanie decyzji w tym trybie jest dopuszczalne tylko po przeprowadzeniu bezskutecznych rokowań, które powinny być potwierdzone dokumentami załączonymi do wniosku. W niniejszej sprawie rokowania były wadliwe zarówno co do przedmiotu (obejmowały działki nieujęte w decyzji lokalizacyjnej), jak i co do reprezentacji inwestora.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, rokowania były wadliwe z powodu braku wykazania umocowania przez przedstawicieli inwestora oraz rozbieżności między wnioskowaną a ostatecznie określoną powierzchnią zajęcia nieruchomości, a także przeprowadzania ich przed wydaniem ostatecznej decyzji lokalizacyjnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rokowania nie spełniły wymogów formalnych, ponieważ podmioty prowadzące korespondencję nie wykazały stosownego umocowania do reprezentowania inwestora w zakresie zaciągania zobowiązań finansowych. Ponadto, przedmiot rokowań (dotyczący trzech działek) nie był w pełni zgodny z ostateczną decyzją lokalizacyjną (dotyczącą jednej działki), a część prób negocjacji podjęto przed wydaniem decyzji lokalizacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
u.g.n. art. 124 § 1 i 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 124 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 124 § 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1 i 3
Kodeks postępowania administracyjnego
u.g.n. art. 124b
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 6 § pkt 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15 zzs4 § ust. 3
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwość rokowań z użytkownikiem wieczystym z powodu braku wykazania umocowania przez przedstawicieli inwestora. Rozbieżność między wnioskowaną a ostatecznie określoną powierzchnią zajęcia nieruchomości. Przeprowadzenie rokowań przed wydaniem ostatecznej decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Ustawodawca ustanowił zatem pierwszeństwo umownego rozstrzygnięcia kwestii dysponowania przez inwestora nieruchomością przed rozstrzygnięciem jej w formie decyzji administracyjnej. Dopiero brak osiągnięcia porozumienia pomiędzy właścicielem (użytkownikiem wieczystym) nieruchomości i inwestorem oraz brak zgody właściciela (użytkownika wieczystego) na wykonanie na jego nieruchomości prac inwestycyjnych upoważnia organ administracyjny do wydania zezwolenia. Dla oceny możliwości zastosowania art. 124 ust. 1 u.g.n. inwestor ma obowiązek wystąpić na piśmie o zgodę do właściciela nieruchomości (użytkownika wieczystego) na wykonanie zakreślonych prac służących realizacji inwestycji celu publicznego, gdyż tylko brak zgody uzasadnia ingerencję władczą organów administracji publicznej. Rolą organów jest wyłącznie ustalenie, czy rokowania w ogóle się odbyły i czy w ich wyniku doszło między stronami do porozumienia. Jednym z podstawowych wymogów formalnych rokowań jest należyta reprezentacja uczestniczących w nich stron (właściwe umocowanie osób reprezentujących strony).
Skład orzekający
Adam Matuszak
przewodniczący sprawozdawca
Piotr Chybicki
sędzia
Katarzyna Matczak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wadliwość rokowań w postępowaniach o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 u.g.n., wymogi formalne rokowań, konieczność wykazania umocowania przez reprezentantów inwestora, zgodność przedmiotu rokowań z decyzją lokalizacyjną."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 u.g.n. w przypadku braku zgody właściciela/użytkownika wieczystego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe są formalne aspekty postępowania administracyjnego, nawet w sprawach dotyczących inwestycji celu publicznego. Błędy proceduralne, takie jak wadliwe rokowania, mogą prowadzić do uchylenia decyzji, co jest istotne dla zrozumienia praw właścicieli nieruchomości.
“Wadliwe rokowania z inwestorem doprowadziły do uchylenia decyzji o ograniczeniu korzystania z nieruchomości.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ol 438/22 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2022-09-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-06-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Adam Matuszak /przewodniczący sprawozdawca/ Katarzyna Matczak Piotr Chybicki Symbol z opisem 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę Hasła tematyczne Nieruchomości Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1899 art. 124 ust. 1 i 3 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Piotr Chybicki sędzia WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 września 2022 r. sprawy ze skargi Spółki M. w E. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Decyzją z 22 lutego 2022 r. Starosta [...] (dalej: "organ pierwszej instancji"), po rozpatrzeniu wniosku [...] (dalej: "inwestor", "wnioskodawca"), ograniczył sposób korzystania z części działki [...], stanowiącej własność Powiatu [...] w użytkowaniu wieczystym [...] spółki jawnej [...] (dalej: "skarżąca", "spółka"), przez udzielenie zezwolenia inwestorowi na realizację inwestycji liniowej, polegającej na budowie kablowej linii SN w pasie ograniczonego korzystania o długości 110 m i szerokości 1 m oraz kablowej linii nN w pasie ograniczonego korzystania o długości 5,20 m i szerokości 1 m, oraz na funkcjonowanie linii po jej wybudowaniu. Starosta określił ponadto powierzchnię zajęcia nieruchomości na czas realizacji inwestycji - 422 m2 i wskazał, że lokalizację urządzenia przesyłowego oznaczono kolorem czerwonym na załączniku graficznym nr 1, stanowiącym integralną część decyzji. W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu skarżąca zakwestionowała prawidłowość rokowań, które miały być prowadzone z inwestorem. Zarzuciła też, że organ pierwszej instancji nie ustosunkował się do zgłaszanych przez nią uwag i dowodów. Nadto wskazała na nieprawidłowe wyznaczenie w decyzji dodatkowej "powierzchni zajęcia nieruchomości". Wojewoda Warmińsko-Mazurski (dalej "Wojewoda", "organ odwoławczy") decyzją z 29 kwietnia 2022 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewoda, ocenił, że zostały spełnione wszystkie warunki określone w art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1899, z późn. zm.), dalej: "u.g.n.", pozwalające na ograniczenie sposobu korzystania z ww. działki. Stwierdził, że planowana inwestycja stanowi cel publiczny, o którym mowa w art. 6 pkt 2 u.g.n. Dodał, że rozstrzygnął to w sposób wiążący [...] w decyzji z 8 lipca 2020 r., ustalając lokalizację inwestycji celu publicznego, polegającą na budowie linii kablowej Sn i nN. Wojewoda zaznaczył, że decyzja lokalizacyjna kształtuje przebieg inwestycji celu publicznego i przeznaczenie danej nieruchomości pod taką inwestycję, co wyłącza możliwość formułowania przez organy dodatkowych wymogów. Porównał linię zasięgu inwestycji na załączniku nr 1 decyzji z przedstawioną przez inwestora w toku postępowania mapą, obrazującą zakres inwestycji na przedmiotowej działce, w tym określającą pas ograniczenia części nieruchomości, i ocenił, że zaskarżona decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości jest zgodna z postanowieniami decyzji lokalizacyjnej w zakresie przebiegu planowanej inwestycji. Wojewoda stwierdził, że zakres ograniczenia korzystania z przedmiotowej nieruchomości nie wykracza poza niezbędną potrzebę, wynikającą z decyzji lokalizacyjnej, wobec czego zarzut spółki, dotyczący wyznaczenia w decyzji dodatkowej powierzchni zajęcia nieruchomości, nie zasługiwał na uwzględnienie. Odnosząc się do kwestii rokowań, o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n., Wojewoda uznał, że zgromadzona dokumentacja jednoznacznie potwierdza, że przed wydaniem decyzji przeprowadzone zostały wymagane rokowania w celu uzyskania zgody skarżącej na budowę na jej nieruchomości linii elektroenergetycznej. Wojewoda wskazał, że inwestor dwukrotnie podejmował próbę umownego ustanowienia służebności przesyłu na części przedmiotowej działki pismami z 16 marca 2021 r. i z 14 kwietnia 2021 r., w których zaoferował jednorazowe wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu. Pisma pozostały jednak bez odpowiedzi. Dodał, że nie jest rzeczą organów oceniać, czy zaproponowane przez inwestora warunki były do przyjęcia dla użytkownika wieczystego. Rolą organów jest wyłącznie ustalenie, czy rokowania w ogóle się odbyły i czy w ich wyniku doszło między stronami do porozumienia. Wojewoda stwierdził ponadto, że 5 listopada 2019 r. inwestor złożył wniosek o wydanie decyzji administracyjnej, zobowiązującej właściciela do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności przebudowy linii SN 15kV w trybie art. 124b u.g.n. Po skorygowaniu podstawy prawnej i kilkakrotnym wstrzymywaniu wydania decyzji, wnioskiem z 3 lutego 2021 r., sprecyzowany został zakres i podstawa prawna żądania. Wnioskodawca 22 lutego 2021 r. po raz kolejny wystąpił o wstrzymanie procedowania wniosku z 3 lutego 2021 r. Po ponownym podjęciu próby przeprowadzenia rokowań, pismem z 24 maja 2021 r., zawnioskował o podjęcie postępowania. Starosta pismem z 8 lipca 2021 r., zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego i o zebranym materiale dowodowym. Strony miały zatem możliwość zapoznania się z pełnym materiałem dowodowym. W skardze wywiedzionej do tut. Sądu na decyzję Wojewody skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 8 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, z późn. zm.), dalej: "k.p.a.", przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, polegające w szczególności na: - błędnym przyjęciu, że została spełniona przesłanka braku zgody użytkownika wieczystego przewidziana w art. 124 ust. 1 u.g.n., podczas gdy rokowania nie zostały rozpoczęte i przeprowadzone w związku z nieprzedstawieniem umocowania przez przedstawicieli inwestora; - przyjęciu, że użytkownik wieczysty kwestionował możliwość ustanowienia służebności przesyłu jako formy zgody na realizację inwestycji, podczas gdy skarżąca kwestionuje jedynie przyjęcie przez organ, że propozycja ustanowienia służebności w zakresie węższym niż niezbędny do wykonania prac jest jednoznaczna z prośbą o wyrażenie zgody na realizację inwestycji; - pominięciu różnicy między powierzchnią, co do której wnioskodawca występował do użytkownika wieczystego o ustanowienie służebności przesyłu (114 m2) a powierzchnią wskazaną we wniosku, a następnie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości (422 m2) - co doprowadziło do utrzymania w obrocie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości w szerszym zakresie niż określony w wystąpieniu wnioskodawcy do użytkownika wieczystego, - niedostrzeżeniu przez organ drugiej instancji, że wskazanie przez Starostę odmiennej daty wszczęcia postępowania w zawiadomieniu o jego wszczęciu (5 listopad 2019 r.) i w decyzji kończącej postępowanie w sprawie (3 luty 2021 r.) wprowadziło zupełnie inną sytuację prawną spółki z uwagi na rozbieżność w materiale dowodowym zebranym w tych odcinkach czasowych i uniemożliwiło podjęcie obrony swoich praw oraz błędną ocenę, że możliwość zapoznania się z aktami sprawy niweluje to naruszenie; 2) art. 8, art. 11 w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. przez sporządzenie uzasadnienia w sposób oderwany od rozpatrywanej sprawy, schematycznie, bez analizy przedstawionych zarzutów; 3) art. 124 ust. 1 u.g.n. przez przyjęcie, że arbitralne wyznaczenie w decyzji dodatkowej "powierzchni zajęcia nieruchomości na czas realizacji inwestycji" jest dopuszczalne pod warunkiem zgodności z decyzją lokalizacyjną, a także przez przyjęcie, że można wyznaczyć obszar ograniczenia w sposób nieprecyzyjny, tj. na mapie, która uniemożliwia odczytanie, w którym miejscu i jaka infrastruktura zostanie zlokalizowana; 4) art. 124 ust. 3 u.g.n. przez przyjęcie, że propozycja ustanowienia służebności jest jednoznaczna z przeprowadzeniem rokowań, w sytuacji gdy wniosek o ograniczenie obejmuje obszar wykraczający poza proponowaną służebność. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 124 ust. 1 u.g.n. Zgodnie z tym przepisem starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Stosownie do ust. 3 art. 124 udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. Z ww. przepisów wynika, że wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości przez jej właścicieli (użytkowników wieczystych), na skutek realizacji inwestycji przez inny podmiot, jest dopuszczalne tylko, jeżeli zostały spełnione łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, omawiana instytucja jest dopuszczalna jedynie w odniesieniu do inwestycji celu publicznego. Po drugie, cel publiczny musi być zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub w razie jego braku z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Po trzecie, warunkiem koniecznym jest przeprowadzenie bezskutecznych rokowań z właścicielem nieruchomości, które powinny zostać potwierdzone dokumentami załączonymi do wniosku inwestora o wydanie decyzji. Ustawodawca ustanowił zatem pierwszeństwo umownego rozstrzygnięcia kwestii dysponowania przez inwestora nieruchomością przed rozstrzygnięciem jej w formie decyzji administracyjnej. Dopiero brak osiągnięcia porozumienia pomiędzy właścicielem (użytkownikiem wieczystym) nieruchomości i inwestorem oraz brak zgody właściciela (użytkownika wieczystego) na wykonanie na jego nieruchomości prac inwestycyjnych upoważnia organ administracyjny do wydania zezwolenia, o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. Wydanie decyzji w omawianym trybie jest więc uzależnione m.in. od bezspornego wykazania przez inwestora, że przed złożeniem wniosku o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości przeprowadził rokowania z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości i rokowania te były nieskuteczne. Przy czym należy zaznaczyć, że treść art. 124 ust. 3 zd. trzecie u.g.n. wyklucza możliwość uzupełnienia przez wnioskodawcę wniosku o wydanie decyzji w omawianym trybie, o dokumenty z przeprowadzonych rokowań, które nie miały miejsca przed datą złożenia tego wniosku. Należy mieć na uwadze że w omawianym trybie organ administracji przymusowo ogranicza prawo własności (użytkowania wieczystego) nieruchomości i z uwagi na to wszystkie przesłanki muszą być spełnione w dacie złożenia wniosku. Nie można też uznać za prawidłowe rokowań, które prowadzone były przed wydaniem ostatecznej decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego lub przed wejściem w życie planu miejscowego. Jak wynika wprost z treści art. 124 ust. 3 u.g.n. rokowania mają dotyczyć "uzyskania zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1" – które jak wynika ze zd. drugiego ust. 1 – muszą być zgodne m.in. z decyzją lokalizacyjną. Niewątpliwie zasadnie wywodził Wojewoda, że strony samodzielnie i dowolnie decydują nie tylko o tym, czy na skutek rokowań dojdą do porozumienia skutkującego dokonaniem czynności prawnej, lecz również o tym, kiedy je zakończyć. Spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań, jako przesłanki wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości, oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n., a druga strona ich nie zaakceptowała, lub też nie odpowiedziała na propozycję. Podkreślić należy, że dla oceny możliwości zastosowania art. 124 ust. 1 u.g.n. inwestor ma obowiązek wystąpić na piśmie o zgodę do właściciela nieruchomości (użytkownika wieczystego) na wykonanie zakreślonych prac służących realizacji inwestycji celu publicznego, gdyż tylko brak zgody uzasadnia ingerencję władczą organów administracji publicznej i wydanie decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n. Nie jest natomiast rzeczą organów w tym postępowaniu oceniać, czy warunki zaproponowane przez inwestora były dla właściciela korzystne. Rolą organów jest wyłącznie ustalenie, czy rokowania w ogóle się odbyły i czy w ich wyniku doszło między stronami do porozumienia. Zatem, nie są oceniane warunki negocjacji, proponowana kwota odszkodowania, powody braku sfinalizowania rokowań, jak i okoliczność, czy inwestor zaproponował właścicielowi takie warunki, które są dla niego korzystne, czy też takie, które są dla niego nie do przyjęcia (por. np. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 28 września 2017 r., II SA/Go 677/17, wyroki WSA w Olsztynie z 29 maja 2017 r., II SA/Ol 210/17 i z 22 listopada 2017 r., II SA/Ol 667/17 oraz wyroki NSA z 6 lipca 2016 r., I OSK 179/15 i z 17 listopada 2017 r., I OSK 209/16 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Rolą organów administracji jest zatem ocena jedynie tego, czy rokowania formalnie miały miejsce. Dla uznania, że rokowania się odbyły istotna jest ich formalna poprawność. Kwestia ta musi być przedmiotem oceny organów, gdyż stanowi element stanu faktycznego sprawy administracyjnej, wyznaczonego normami prawa materialnego. Przy czym ta ocena organów podlega już kontroli sądu administracyjnego. Tylko bowiem prawidłowa ocena poprawności formalnej rokowań pozwala uznać, że ta część stanu faktycznego rozpoznawanej przez organy sprawy została ustalona prawidłowo. Jeżeli rokowania od strony formalnej przebiegały nieprawidłowo, wówczas nie można uznać, że się odbyły, a w konsekwencji, że został spełniony jeden z podstawowych warunków rozstrzygnięcia sprawy i wydania decyzji w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. Oceniając w tym kontekście przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty należy podzielić zarzuty skarżącej spółki dotyczące nieprawidłowości w prowadzeniu rokowań. Jak wynika z akt sprawy, inwestor wystąpił do Starosty z wnioskiem o wydanie decyzji "o zobowiązanie właściciela do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z przebudową linii Sn 15kV" już 5 listopada 2019 r. Zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Tak więc w tej dacie inwestor powinien dopełnić wszystkich przesłanek, od których ustawodawca uzależnił wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. Decyzja w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie linii kablowych SN i nN na działkach o numerach: [...], została natomiast wydana dopiero 8 lipca 2020 r. i stała się ostateczna 10 grudnia 2020 r. (k. 66 akt administracyjnych). Inwestor objął ww. wnioskiem działki o numerach: [...], będące w użytkowaniu wieczystym skarżącej. Podkreślić należy, że każde pismo, które organy znały za kierowane do skarżącej spółki przez inwestora, to jest pisma z 17 maja 2019 r., 8 sierpnia 2019 r. i 1 października 2019 r. oraz z 16 marca 2021 r. i 14 kwietnia 2021 r., a także rozprawa administracyjna przeprowadzona przez Starostę 21 grudnia 2021 r., również miały za przedmiot wszystkie te działki. Tymczasem, w decyzji lokalizacyjnej ujęto wyłącznie działkę nr [...]. Tym samym, z uwagi na to, że przedmiotem ww. pism było udzielenie zgody przez skarżącą na udostępnienie trzech nieruchomości, z których tylko jedna była objęta ustaleniami ww. decyzji lokalizacyjnej, nie można uznać ich za prawidłowe rokowania poprzedzające wydanie decyzji z 22 lutego 2022 r., ograniczającej sposób korzystania z części działki nr [...], przez udzielenie zezwolenia inwestorowi na realizację opisanej wyżej inwestycji liniowej. Dodać należy, że również z uwagi na to, że próby negocjacji pismami z 17 maja 2021 r., 8 sierpnia 2021 r. i 1 października 2019 r., podejmowane były przed wydaniem ostatecznej decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, to jest gdy nie był znany ostateczny przebieg inwestycji ani obszar zajęcia, zaś pisma z 16 marca i 14 kwietnia 2021 r., wystosowano już po złożeniu wniosku o wydanie decyzji w trybie art. 124 u.g.n., zatem nie został spełniony warunek, że rokowania powinny być przeprowadzone przed złożeniem wniosku o wydanie decyzji o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, nie można było by uznać, że te pisma dowodzą przeprowadzenia prawidłowych negocjacji. Zasadnie też zarzucała skarżąca spółka, że podmioty prowadzące z nią korespondencję nie wykazały się stosowym umocowaniem do prowadzenia rokowań w imieniu inwestora. Jak wynika z akt sprawy, zarówno kierująca do spółki pisma z 17 maja 2019 r., 8 sierpnia 2019 r. i 1 października 2019 r. "Przedsiębiorstwo [...], jak i [...] (pisma z 16 marca i 14 kwietnia 2021 r.), nie załączyły do ww. pism pełnomocnictwa do reprezentowania [...] w rokowaniach ze skarżącą. W konsekwencji, także z tego względu czynności "rokowań" dokonywane przez te podmioty były wadliwe. Jak bowiem wynika z art. 124 ust. 3 zd. drugie u.g.n. rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Brak umocowania powoduje, że kierowane do właściciela zaproszenia do rokowań są formalnie wadliwe i nie mogą wywołać przewidzianych prawem skutków. Jednym z podstawowych wymogów formalnych rokowań jest należyta reprezentacja uczestniczących w nich stron (właściwe umocowanie osób reprezentujących strony). Przedmiotem rokowań jest ustalenie wszystkich istotnych elementów przyszłej umowy w zakresie dysponowania przez inwestora nieruchomością. Jednym z tych istotnych elementów jest wysokość wynagrodzenia lub odszkodowania, które inwestor zobowiązuje się wypłacić właścicielowi nieruchomości. Jeżeli zatem w zamyśle docelowo rokowania mają lub mogą się zakończyć osiągnięciem porozumienia także w zakresie wysokości wynagrodzenia lub odszkodowania, a wynik tych negocjacji jest dla inwestora wiążący, to po jego stronie już w momencie osiągnięcia konsensusu powstaje zobowiązanie (dochodzi do zaciągnięcia zobowiązania). Z tych względów osoba lub osoby reprezentujące w toku rokowań inwestora winny legitymować się stosownym umocowaniem, to znaczy umocowaniem do zaciągania zobowiązań finansowych w imieniu mocodawcy (zob. wyrok WSA w Opolu z 11.01.2022 r., II SA/Op 448/21). Z uwagi na powyższe nie można uznać, że w okolicznościach niniejszej sprawy odbyły się poprawnie formalnie rokowania. Zasadnie również skarżąca zarzuca, że obszar zajęcia określony w sentencji decyzji Starosty jest większy, niż określony przez inwestora w odniesieniu do ww. działki. Inwestor wnioskował bowiem o zajęcie 114 m2, natomiast Starosta nie sprecyzował w sentencji decyzji obszaru zajęcia nieruchomości przez inwestycję przez jednoznaczne określenie powierzchni stałego zajęcia, a jedynie opisał, że udziela zezwolenia na realizację inwestycji liniowej "polegającej na budowie kablowej linii SN w pasie ograniczonego korzystania o długości 110 m i szerokości 1 m oraz kablowej linii nN w pasie ograniczonego korzystania o długości 5,20 m i szerokości 1 m" oraz na funkcjonowanie linii po jej wybudowaniu. Z powyższego wynika, że określona przez organ pierwszej instancji powierzchnia stałego zajęcia wynosi 115,2 m2 i jest większa niż powierzchnia zajęcia wskazanej przez inwestora we wniosku oraz w jego pismach kierowanych do skarżącej spółki (114 m2). Starosta precyzyjnie określił jedynie powierzchnię zajęcia nieruchomości na czas realizacji inwestycji (422 m2). Decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. prowadzi do ograniczenia prawa własności nieruchomości i z tego względu ma charakter wyjątkowy. Musi ona zatem ściśle określać zakres ograniczenia prawa własności, tj. w sposób jasny z tej decyzji musi wynikać, nie tylko jednoznaczny przebieg inwestycji, ale i zakres uszczuplenia władztwa właściciela i to tylko w granicach niezbędnych do wykonania danej inwestycji oraz zgodnie z warunkami wynikającymi z planu zagospodarowania przestrzennego. Reasumując należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie nie została spełniona jedna z trzech obligatoryjnych przesłanek do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w formie decyzji w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n., gdyż przed złożeniem wniosku o wydanie decyzji w ww. trybie, a po wydaniu decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, inwestor (właściwie umocowany pełnomocnik inwestora) nie przeprowadził ze skarżącą spółką rokowań, których przedmiotem byłoby wyrażenia zgody na budowę kablowej linii SN oraz kablowej linii nN, zgodnej z treścią decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, co wyklucza wydanie decyzji w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. W konsekwencji zasadne są również zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., gdyż organy obu instancji nie oceniły zgromadzonego materiału dowodowego i nie rozstrzygnęły sprawy w sposób wskazanych w tych przepisach. Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji uwzględnią powyższe rozważania. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Przedmiotowa skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, z późn. zm.), wobec uznania za konieczne rozpoznania sprawy w związku z obowiązkiem terminowego rozpoznania spraw, istnieniem zagrożenia dla życia i zdrowia stron oraz brakiem możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI