II SA/OL 436/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2022-09-14
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanenadzór budowlanyremontrozbiórkastan technicznydecyzja administracyjnawspółwłasnośćbudynek gospodarczy

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję nakazującą remont budynku gospodarczego, uznając, że nie ma podstaw do nakazania rozbiórki, gdyż budynek nadaje się do remontu, a właściciele wyrazili zamiar jego wykonania.

Skarżąca kwestionowała decyzję nakazującą remont budynku gospodarczego, domagając się jego rozbiórki. Argumentowała, że budynek nie nadaje się do remontu i powinien zostać rozebrany. Sąd, analizując przepisy Prawa budowlanego dotyczące obowiązku utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym oraz przesłanki do nakazania rozbiórki, uznał, że organ nadzoru budowlanego prawidłowo ocenił, iż budynek nadaje się do remontu. Podkreślono, że brak zamiaru właściciela remontu jest kluczowy dla nakazania rozbiórki, a w tym przypadku taki zamiar został wyrażony.

Sprawa dotyczyła skargi T. F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą współwłaścicielom wykonanie prac remontowych w budynku gospodarczym. Skarżąca domagała się nakazania rozbiórki budynku, argumentując, że nie nadaje się on do remontu. Organy nadzoru budowlanego uznały, że stan techniczny budynku pozwala na jego remont, a nie na rozbiórkę, powołując się na art. 66 Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo oceniły stan techniczny budynku i nie było podstaw do nakazania rozbiórki na podstawie art. 67 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że nakazanie rozbiórki jest możliwe tylko wtedy, gdy obiekt nie nadaje się do remontu lub właściciel nie ma zamiaru go remontować. W tej sprawie, mimo opinii wskazującej na nieopłacalność remontu, uznano, że jest on technicznie możliwy, a pozostali współwłaściciele wyrazili zamiar jego wykonania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Organ nadzoru budowlanego powinien wydać decyzję nakazującą remont, jeśli budynek nadaje się do remontu i właściciel wyraża zamiar jego wykonania. Decyzja o rozbiórce jest możliwa tylko wtedy, gdy obiekt nie nadaje się do remontu lub właściciel nie ma zamiaru go remontować.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 67 Prawa budowlanego (nakaz rozbiórki) nie może być stosowany rozszerzająco. Kluczowe jest nie tylko obiektywna możliwość remontu, ale także zamiar właściciela jego wykonania. W przypadku braku takiego zamiaru lub obiektywnej niemożności remontu, można nakazać rozbiórkę. W tej sprawie uznano, że remont jest możliwy, a zamiar jego wykonania został wyrażony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

Pb art. 66 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pb art. 67 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

Pb art. 5 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Rozporządzenie z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 204 § § 204

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 84 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budynek gospodarczy nadaje się do remontu, a nie do rozbiórki. Właściciele wyrazili zamiar wykonania prac remontowych.

Odrzucone argumenty

Budynek gospodarczy nie nadaje się do remontu i powinien zostać rozebrany. Organy nadzoru budowlanego błędnie zastosowały art. 66 Prawa budowlanego i nie zastosowały art. 67 Prawa budowlanego. Organy naruszyły przepisy postępowania poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego i brak zasięgnięcia opinii biegłego.

Godne uwagi sformułowania

nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia nie tylko do obiektywnej niemożności przeprowadzenia remontu, odbudowy lub wykończenia, ale również do braku zamiaru właściciela doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem nakazanie rozbiórki obiektu możliwe jest wyłącznie w sytuacji, w której właściciel danego budynku nie ma zamiaru podjęcia działań zmierzających do rozpoczęcia i wykonania prac remontowych, wykończeniowych bądź odbudowy

Skład orzekający

Alicja Jaszczak-Sikora

sędzia

Bogusław Jażdżyk

sprawozdawca

Katarzyna Matczak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących obowiązku remontu lub rozbiórki obiektu budowlanego, znaczenie zamiaru właściciela w kontekście decyzji o rozbiórce."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budynku gospodarczego i oceny jego stanu technicznego przez organy nadzoru budowlanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt między właścicielami a organami nadzoru budowlanego w kwestii remontu lub rozbiórki obiektu. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym i administracyjnym.

Remont czy rozbiórka? Sąd wyjaśnia, kiedy budynek musi zostać wyburzony, a kiedy wystarczy naprawa.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 436/22 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2022-09-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Alicja Jaszczak-Sikora
Bogusław Jażdżyk /sprawozdawca/
Katarzyna Matczak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 2858/22 - Wyrok NSA z 2024-10-11
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 66, art. 67 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Dnia 14 września 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 września 2022 roku sprawy ze skargi T. F. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wykonania prac koniecznych do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości - oddala skargę.
Uzasadnienie
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że w dniu 29 kwietnia 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczytnie (organ I instancji) wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego budynku gospodarczego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] obręb A miasto A będącego własnością T. F., A. L., B. M..
Decyzją z 10 czerwca 2021 r. organ I instancji nakazał współwłaścicielom budynku gospodarczego (T. F., A. L., B. M.) położonego na terenie działki nr [...] w obr. A m. A, wykonać w tym budynku prace remontowe konieczne do usunięcia w nim nieprawidłowości technicznych, w terminie do 30 grudnia 2021 r.
Po rozpatrzeniu odwołania T. F. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (organ odwoławczy) decyzją z 20 września 2021 r. uchylił decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wykluczył możliwość zastosowania art. 67 ustawy Prawo budowlane w odniesieniu do przedmiotowego obiektu oraz wskazał na konieczność dokonania ustaleń umożliwiających prawidłowe sformułowanie rozstrzygnięcia decyzji administracyjnej wydanej w trybie art. 66 Prawa budowlanego. Organ podkreślił, że brak wyczerpujących ustaleń we wskazanym zakresie nie pozwala na stwierdzenie jakie konkretnie warunki zostały naruszone, a co za tym idzie jakie obowiązki należy nałożyć na właścicieli obiektu w celu wyeliminowania stwierdzonych naruszeń.
Organ I instancji kolejną decyzją z 31 grudnia 2021 r. nakazał współwłaścicielom budynku gospodarczego (T. F., A. L., B. M.) położonego na terenie działki nr [...] w obr. A m. A, wykonać w tym budynku określone prace remontowe, konieczne do usunięcia w nim nieprawidłowości technicznych. Organ I instancji opisał tok prowadzonego postępowania oraz podniósł, że nie ma podstaw do nakazania rozbiórki obiektu na podstawie art. 67 Prawa budowlanego. Stwierdzono, że przeprowadzona kontrola budynku wykazała jego uszkodzenia. Organ podniósł, że w dniu kontroli T. F. przedłożyła opinię o stanie technicznym budynku oraz o kosztach jego remontu, sporządzoną przez W. P. posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Wskazano, że o ile opis stanu technicznego większości elementów budynku (w przedłożonej opinii) jest zgodny z ustaleniami dokonanymi przez inspektorów PINB, to w przypadku uszkodzeń ściany szczytowej południowo-wschodniej, organ nadzoru budowlanego dokonał odrębnej oceny przyczyn uszkodzenia ściany. W jego ocenie uszkodzenia ściany nie wynikają ze zniszczenia fundamentów a związane są m.in. z wcześniejszym mocowaniem elementów szklarni, która była dobudowana do budynku gospodarczego. Oceniono, że nie ma w tym przypadku konieczności rozbiórki całej ściany i wykonania jej na nowo wraz z fundamentami.
Odwołanie od decyzji organu I instancji wniosła T. F. (dalej jako: strona, skarżąca), działając przez pełnomocnika. Zakwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucono:
- naruszenie art. 66 ust. 1 pkt. 1 i 3 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że nakazanie wykonania prac remontowych pozwoli na usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, podczas gdy budynek nie nadaje się do remontu i zasadna jest jego rozbiórka,
- naruszenie art. 67 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędne niezastosowanie, podczas gdy stan techniczny budynku gospodarczego wskazuje, że nie nadaje się on do remontu i organ nadzoru budowlanego powinien wydać decyzję nakazującą współwłaścicielom jego rozbiórkę,
- niewystarczające zebranie oraz błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego skutkującego uznaniem, że wykonanie prac remontowych pozwoli usunąć stwierdzone nieprawidłowości i brak jest konieczności nakazu rozbiórki obiektu (naruszenie art. 7 k.p.a., art. 80 k.p.a., 84 § 1 k.p.a.).
Organ odwoławczy decyzją z 4 kwietnia 2022 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że analiza dokumentacji zgromadzonej w sprawie (protokoły oględzin i kontroli z dnia 10.12.2020 oraz 29.04.2021, 4.11.2021 r., opinia o stanie technicznym budynku z lipca 2021 r. a także informacja T. F. z dnia 6 grudnia 2021 r.) pozwalają na stwierdzenie, że stan przedmiotowego obiektu budowlanego w świetle norm prawa budowlanego (art. 5 ust. 2 Pb, § 204 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie) jest z punktu widzenia technicznego nieodpowiedni. Stwierdzone nieprawidłowości skutkują bezpośrednio naruszeniem warunków bezpieczeństwa konstrukcji gdyż odnoszą się do elementów konstrukcyjnych takich jak: dach, strop, ściany zewnętrzne (ściany nośne) czy też nadproża. Rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji - w nawiązaniu do stwierdzonych nieprawidłowości - wyraźnie określa czynności i roboty budowlane, które adresat decyzji jest zobowiązany wykonać w celu zapewnienia prawidłowego stanu technicznego obiektu budowlanego, natomiast z uzasadnienia decyzji wynika na jakiej podstawie organ przyjął, że stan techniczny obiektu budowalnego jest nieodpowiedni oraz dlaczego - w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości - nałożył obowiązki wymienione w rozstrzygnięciu decyzji. Podkreślono, że nałożone na współwłaścicieli obowiązki eliminują nie tylko nieodpowiedni stan techniczny ale i estetyczny (nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia właściwości użytkowych i sprawności technicznej - obowiązki uzupełnienia tynków, uzupełnienie braków w szkleniu okien).
Skargę na decyzję organu odwoławczego wywiodła skarżąca, działając przez pełnomocnika. Wniesiono o:
1) uchylenie decyzji organów obydwu instancji oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez nakazanie rozbiórki budynku gospodarczego znajdującego się na terenie działki nr [...] w obrębie A w A,
2) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii technicznej mgr. inż. J. M. z dnia 2 maja 2022 r. na okoliczność stanu technicznego budynku gospodarczego znajdującego się na terenie działki nr [...] w obrębie A w A, bezwzględnej zasadności jego rozbiórki,
3) zasądzenie od organu odwoławczego na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym zastępstwa prawnego według norm przepisanych, o ile nie zostanie przedłożony spis kosztów.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono:
1) przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
a) art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dowolną i wybiórczą ocenę materiału dowodowego oraz pozbawione podstaw faktycznych i prawnych stwierdzenie, że budynek gospodarczy znajdujący się na terenie działki nr [...] w obrębie A w A nadaje się do odbudowy i remontu, prowadzące do oceny, że brak jest przesłanek, które uzasadniałyby wydanie decyzji nakazującej jego rozbiórkę, podczas gdy całościowa analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie winna prowadzić do wniosku, że obiekt ten nie nadaje się do remontu i z uwagi na to powinna zostać wydana decyzja nakazująca jego rozbiórkę i uporządkowanie terenu,
b) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez niezwrócenie się do biegłego z zakresu budownictwa i konstrukcji w celu wyjaśnienia wszelkich istotnych okoliczności sprawy, w tym pojawiających się wątpliwości oraz odmiennych twierdzeń stron co do możliwości remontu oraz odbudowania budynku gospodarczego,
2) przepisów prawa materialnego, to jest:
a) art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że nakazanie wykonania prac remontowych pozwoli usunąć stwierdzone nieprawidłowości, podczas gdy budynek gospodarczy nie nadaje się do remontu i zasadna jest jego rozbiórka,
b) art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez jego błędne niezastosowanie, podczas gdy stan techniczny budynku gospodarczego wskazuje, że nie nadaje się on do remontu i organ nadzoru budowlanego powinien wydać decyzję nakazującą współwłaścicielom rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu.
W uzasadnieniu skargi skonkludowano, że współwłaściciele, pomimo złożonych deklaracji wykonania prac remontowych budynku gospodarczego, nie podjęli żadnych stosownych działań w tym kierunku, poza przybiciem kilku desek maskujących prawdziwy stan budynku. W tych okolicznościach sama tylko techniczna możliwość wykonania remontu obiektu budowlanego przy bierności jego współwłaścicieli nie jest wystarczająca do wydania nakazu na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Niezbędne jest tu uzyskanie przez organ nadzoru budowlanego wiarygodnego zapewnienia właściciela o możliwości wykonania robót mających na celu doprowadzenie obiektu do odpowiedniego stanu technicznie, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Co więcej, B. M. składając zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych do Urzędu Skarbowego w Szczytnie, dwukrotnie wskazała, że rzeczony budynek gospodarczy przeznaczony jest do rozbiórki.
Do skargi załączono opinię techniczną z 2 maja 2022 r. sporządzoną przez J. M., z której wynika, że remont budynku jest praktycznie niemożliwy, a budynek należy bezwzględnie przeznaczyć do rozbiórki. W opinii – jej autor – podniósł również, że nie dostrzegł prac remontowych, które byłyby zgodne ze sztuką budowlaną.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
W piśmie procesowym z 18 sierpnia 2022 r. skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów oraz ze zdjęć budynku na okoliczność braku przeprowadzenia prac remontowych w pełnym zakresie i istnienia dalszych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku. Skarżąca podniosła, że oświadczenie inż. J. G. co do przeprowadzonego w spornym budynku remontu nie zasługuje w jej ocenie na uwzględnienie. Według niej stwierdzone czynności przeprowadzonego remontu wyraźnie odbiegają od zakresu nakazanych prac remontowych.
W piśmie procesowym z 9 września 2022 r. określonym jako "wniosek dowodowy skarżącej", strona zwróciła się o przeprowadzenie licznych, wskazanych przez nią dowodów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności
z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U z 2021 r., poz. 137).
Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia
z prawem, nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach,
a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa uchyla go lub stwierdza jego nieważność.
Nadto wskazania wymaga, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy
co wynika z treści art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U z 2022 r., poz. 329 – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.). Sąd rozstrzygając sprawę nie jest też związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przepis art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. 2021. poz. 2351) przewiduje, że właściciel lub zarządca obiektu budowlanego mają obowiązek utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego (czyli m.in. utrzymywany w należytym stanie technicznym i estetycznym, tak aby nie doszło do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej), a także zachowując należytą staranność, zapewnić bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego. Obowiązki podmiotów wskazanych w art. 61 wynikają z samej ustawy (z mocy prawa). Skutkiem niezastosowania się przez właściciela lub zarządcę obiektu do tych obowiązków jest możliwość wydania przez organ nadzoru budowlanego określonych decyzji.
Stanowiący podstawę materialnoprawną podjętego rozstrzygnięcia przepis art. 66 w ust. 1 Prawa budowlanego zawiera 4 punkty, statuujące przesłanki, których spełnienie daje podstawy do tego, aby w decyzji administracyjnej nałożyć na jej adresata określone obowiązki. Zgodnie z treścią tego przepisu, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:
1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo
2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo
3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo
4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Stosownie zaś do art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. Z brzmienia tego przepisu wynika, że przesłanką umożliwiającą nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego jest nie tyle zły stan techniczny obiektu budowlanego, ale to, że nie nadaje się on do remontu, odbudowy lub wykończenia. Mając na uwadze, że przepis art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego stanowi podstawę prawną wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego, która najdalej ingeruje w konstytucyjnie chronione prawo własności niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca tego przepisu.
Organy przyjęły, że nie ma podstaw do nakazania rozbiórki obiektu na podstawie art. 67 Prawa budowlanego, natomiast uzasadnione jest nałożenie na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego obowiązku wykonania określonych prac remontowych. Stwierdzono, że przeprowadzona kontrola budynku wykazała jego uszkodzenia, które mogą jednak być wyremontowane.
Podkreślenia wymaga, że nakazanie przeprowadzenia robót budowlanych zmierzających do przywrócenia budynku do stanu zgodnego z prawem budowlanym bądź nakazanie rozbiórki takiego budynku stanowi ingerencję władzy publicznej w uprawnienia właścicielskie bądź - w zależności od okoliczności konkretnej sprawy - władztwo wynikające z innego prawa podmiotowego o cywilnoprawnym charakterze do danego obiektu (użytkowanie wieczyste, najem, dzierżawa). W związku z tym orzeczenie nakazu z art. 66 lub art. 67 Prawa budowlanego powinno zostać poprzedzone postępowaniem zmierzającym do ustalenia zaistnienia przesłanek wskazanych w wyżej cytowanych przepisach. W szczególności nakazanie rozbiórki obiektu możliwe jest wyłącznie w sytuacji, w której właściciel danego budynku nie ma zamiaru podjęcia działań zmierzających do rozpoczęcia i wykonania prac remontowych, wykończeniowych bądź odbudowy. W sytuacji natomiast, gdy właściciel uzna, że jest w stanie podjąć prace prowadzące do remontu, odbudowy bądź wykończenia obiektu budowlanego, brak jest podstaw do wydania nakazu rozbiórki. W takim przypadku, jeżeli wykonanie robót jest możliwe z technicznego puntu widzenia, organ powinien wydać decyzję na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, określając rodzaj koniecznych do wykonania robót oraz termin ich wykonania. Dopiero w przypadku niewywiązania się przez właściciela z nałożonych na niego obowiązków możliwe będzie wydanie nakazu rozbiórki na podstawie art. 67 Prawa budowlanego (vide: wyroki WSA w Warszawie z: 23 listopada 2004 r., IV SA 2055/03, LEX nr 728412, oraz 28 lipca 2005 r., VII SA/Wa 1621/04, LEX nr 842398).
Powyższe znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który stoi na stanowisku, że zwrot "nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia", o którym mowa w art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, odnosi się nie tylko do obiektywnej niemożności przeprowadzenia remontu, odbudowy lub wykończenia, ale również do braku zamiaru właściciela doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Oznacza to, że zanim organ nadzoru budowlanego orzeknie o potrzebie rozbiórki danego obiektu budowlanego, powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, którego celem jest również ustalenie, czy i w jaki sposób właściciel obiektu budowlanego ma zamiar usunąć istniejące naruszenia porządku prawnego w budownictwie (wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 515/08).
W trakcie postępowania administracyjnego stanowiącego przedmiot oceny w niniejszej sprawie skarżąca (będąca współwłaścicielem spornego obiektu) przedłożyła opinię o stanie technicznym budynku oraz o kosztach jego remontu, sporządzoną przez W. P. posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Z opinii tej wynika, że przedmiotowy budynek gospodarczy wymaga gruntownego remontu i wymiany niektórych elementów. Wskazano na przykład, że drewniana konstrukcja dachu z uwagi na jej bardzo zły stan techniczny wymaga rozbiórki i posadowienia nowej konstrukcji krytej blachodachówką. Natomiast w odniesieniu do fundamentów stwierdzono, że wykonane zostały one jako ławy betonowe a ich stan techniczny jest dostateczny za wyjątkiem ławy pod ścianą szczytową, która musi być rozebrana i wykonana od nowa. Skonkludowano, że remont budynku ze względów ekonomicznych jest nieopłacalny.
Z przedstawionej opinii technicznej spornego budynku nie wynika brak możliwości przeprowadzenia jego remontu. Podniesiono jedynie, że jest on nieopłacalny ze względów ekonomicznych. Takie względy nie stanowią jednak przesłanki stanowiącej o braku możliwości zastosowania art. 66 Prawa budowlanego. Organ nadzoru budowlanego zaś ocenił, w oparciu o przeprowadzone oględziny i podjęte czynności kontrolne, że jest możliwość przeprowadzenia remontu spornego budynku gospodarczego. W większości podzielił on wnioski wynikające z opinii co do zakresu koniecznego remontu. Jednakże stwierdzono również, że o ile opis stanu technicznego większości elementów budynku (w przedłożonej opinii) jest zgodny z ustaleniami dokonanymi przez inspektorów PINB, to w przypadku uszkodzeń ściany szczytowej południowo-wschodniej organ nadzoru budowlanego dokonał odrębnej oceny przyczyn uszkodzenia ściany. W jego ocenie uszkodzenia ściany nie wynikają ze zniszczenia fundamentów a związane są m.in. z wcześniejszym mocowaniem elementów szklarni, która była dobudowana do budynku gospodarczego. Oceniono, że nie ma w tym przypadku konieczności rozbiórki całej ściany i wykonania na nowo wraz z fundamentami.
W ocenie Sądu brak jest podstaw do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, skoro ocena dokonana przez organ specjalistyczny zatrudniający osoby o odpowiednich kwalifikacjach wskazuje, że obiekt nadaje się do remontu a już z całą pewnością nadaje się do odbudowy (czemu zresztą nie przeczy opinia przedstawiona przez skarżącą). Ponadto pozostali współwłaściciele tego budynku gospodarczego mający do niego prawo, zamierzają wykonać niezbędne prace remontowe.
Podkreślić należy, że użyty w art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego zwrot "nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia" odnosi się nie tylko do obiektywnej niemożności przeprowadzenia remontu, odbudowy lub wykończenia obiektu ale również właśnie do braku zamiaru właściciela doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem. W niniejszej sprawie zaś taki zamiar jednoznacznie został wyrażony przez pozostałych współwłaścicieli.
Oczywiście o zamiarze podjęcia określonych prac nie mogą świadczyć jedynie gołosłowne twierdzenia właściciela czy zarządcy obiektu. Właściciel obiektu powinien wskazać, jakie działania podjął w tym celu (Gliniecki Andrzej (red.), Prawo budowlane. Komentarz, wyd. III).
Skoro jednak przedmiotowy budynek gospodarczy kwalifikuje się do remontu lub odbudowy, którą inwestor zadeklarował i ostatecznie wykonał (na co wskazuje korespondencja nadesłana do sądu po wniesieniu skargi na decyzję WINB), to w takiej sytuacji brak było podstaw do nakazania mu przez organ nadzoru budowlanego rozbiórki tego obiektu, na zasadzie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego. Zarówno nakazanie wykonania robót budowlanych zmierzających do przywrócenia budynku do stanu zgodnego z prawem budowlanym (których konieczności wykonania w sprawie stwierdzono), jak i nakazanie rozbiórki budynku - jako stanowiące istotną ingerencję władzy publicznej w uprawnienia właścicielskie, wymaga poprzedzenia przez ustalenie zamiaru właściciela, który w sprawie jednoznacznie przemawia za brakiem podstaw do zastosowania art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego.
Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że bezzasadne są zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 3 i art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego.
W ocenie Sądu nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Z akt sprawy wynika, że organy nie uchybiły przepisom proceduralnym i przeanalizowały wszystkie okoliczności, które były istotne i niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, tj. art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakazuje natomiast wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Interpretując powyższe przepisy należy zauważyć, że ustawodawca nałożył na organy administracji publicznej obowiązek podjęcia wyłącznie działań niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego. Tym samym, organy nie są zobowiązane do dokonywania czynności nieistotnych dla skonkretyzowania praw i obowiązków danego podmiotu. Uwaga ta dotyczy również przepisu art. 77 § 1 k.p.a., będącego uszczegółowieniem zasady prawdy materialnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a. W praktyce oznacza to konieczność zgromadzenia i analizy dokumentów, które pozwolą na wydanie rozstrzygnięcia. Natomiast pozyskiwanie dowodów ponad ten wymóg, nie jest już obowiązkiem organów administracji publicznej. Dlatego też w świetle poczynionych ustaleń i zebranych dowodów nie było konieczności występowania przez organ o kolejną opinię biegłego z zakresu budownictwa i konstrukcji.
Należy uznać, że zakwestionowane decyzje wydane zostały w oparciu o właściwie ustalony stan faktyczny i przy prawidłowym zastosowaniu obowiązujących przepisów prawa w tym zakresie. W sprawie zebrano wystarczającą ilość materiału dowodowego i dokonano jego właściwej oceny. Dlatego nie może być mowy o naruszeniu, wskazywanych w skardze, przepisów art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 84 § 1 k.p.a.
Ponadto wskazać należy skarżącej, że zakres i prawidłowość wykonanych prac remontowych pozostaje poza kontrolą Sądu w niniejszej sprawie. Sąd bada bowiem prawidłowość podjętego w sprawie rozstrzygnięcia na dzień wydania zaskarżonej decyzji organu II instancji, czyli w tym przypadku na dzień 4 kwietnia 2022 r. Dodatkowo podnieść trzeba, że jakość robót budowlanych wykonanych w oparciu o decyzję organu I instancji również pozostaje poza zakresem badania sądu. Sąd bowiem rozstrzyga w granicach danej sprawy. Kwestia zaś wykonania przez stronę decyzji organów zapadłych w niniejszej sprawie wykracza poza granice sprawy.
Odnosząc się natomiast do opinii technicznej załączonej do skargi wskazać należy, że opinia ta została sporządzona już po wydaniu przez organ II instancji zaskarżonej decyzji. Nawet, gdyby przejąć, że sporny budynek nie nadaje się do remontu (na co wskazuje autor opinii), to i tak opinia ta nie wyklucza możliwości odbudowy budynku, zatem brak było podstaw do wydania decyzji w oparciu o art. 67 Prawa budowlanego. Ponadto jak wskazano wyżej poza zakresem sprawy pozostaje ocena jakości wykonanych robót po wydaniu decyzji przez organu nadzoru budowlanego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł o oddaleniu skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI