II SA/OL 436/21

II SA/Ol 436/21 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2021-10-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Katarzyna Matczak
Marzenna Glabas /przewodniczący/
Piotr Chybicki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II GSK 239/22 - Postanowienie NSA z 2025-01-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 110
art. 130 ust. 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
Dz.U. 2015 poz 541
art. 7 ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 134,  art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 21 października 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 października 2021 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy - oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze (Kolegium) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., 256, dalej: k.p.a.) w związku z art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r., poz. 110, dalej: u.p.r.), po rozpatrzeniu odwołania M. K. od decyzji Starosty "[...]", z upoważnienia którego działał Inspektor w Wydziale Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego w "[...]" (organ I instancji) z dnia "[...]" w przedmiocie zatrzymania M. K. (skarżący) prawa jazdy kat. "[...]" nr "[...]", wydanego na druku "[...]" w dniu 13 grudnia 2006 r. przez Starostę "[...]" – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Zakwestionowana decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy.
Decyzją z dnia "[...]" organ I instancji zatrzymał M. K. prawo jazdy kat. "[...]" nr "[...]", wydane na druku "[...]" w dniu 13 grudnia 2006 r. przez Starostę "[...]". Podstawę prawną decyzji stanowiły przepisy art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw oraz art. 104 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, iż wpłynął wniosek od Komendanta Wojewódzkiego Policji, z którego wynikało, że M. K. przekroczył liczbę 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, Jednocześnie wskazał, że nie jest powołany do prowadzenia postępowania wyjaśniającego i jest związany wnioskiem Policji.
W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącego podniósł, że M. K. nie przekroczył liczby punktów wymaganych do wydania przedmiotowej decyzji, bowiem w jednej ze spraw wykroczeniowych wskazanych we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji toczy się postępowanie przed Rzecznikiem Praw Obywatelskich z wniosku strony o wywiedzenie przez Rzecznika kasacji. Organ pierwszej I dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych, bowiem uznał, iż jest związany wnioskiem KWP i nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w przedmiocie nałożenia punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Organ naruszył art. 10 k.p.a., gdyż nie zapewnił odwołującemu się czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w tym także poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji, co w konsekwencji uniemożliwiło zgłoszenie wniosków odnośnie postępowania kasacyjnego. Zatem organ jedynie powierzchownie i niedokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy.
W uzasadnieniu decyzji z dnia "[...]" Kolegium podniosło, że w sprawie z wniosku Policji wynika, że M. K. dopuścił się w okresie od 29 września 2016 r. do 6 września 2017 r. szeregu wykroczeń drogowych, za które otrzymał łącznie 28 punktów. Odnośnie wykroczenia z dnia 6 września 2017 r., za które otrzymał 10 punktów, Kolegium ustaliło, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 29 października 2018 r. uznano winę M. K., a wyrok ten uprawomocnił się dnia 10 stycznia 2020 r., co miało miejsce z uwagi na postępowanie odwoławcze i wydanie wyroku przez Sąd Okręgowy. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia tej kwestii legł u podstaw uprzedniej decyzji Kolegium uchylającej decyzję organu I instancji zarówno odnośnie zatrzymania prawa jazdy, jak i decyzję dotyczącą skierowania na badania psychologiczne. Kolegium podkreśliło, że wniosek do Rzecznika Praw Obywatelskich o wywiedzenie kasacji w postępowaniu wykroczeniowym w imieniu M. K. nie ma żadnego wpływu na bieg postępowania administracyjnego. W żaden też sposób nie rzutuje na punkty karne przyznane za poszczególne wykroczenia. Kasację, jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, wnosi się do Sądu Najwyższego tylko i wyłącznie od orzeczeń prawomocnych, a zatem mających walor ostateczności i kończących postępowanie sądowe. W sprawach wykroczeniowych krąg podmiotów posiadających legitymację czynną do wniesienia kasacji jest ograniczony podmiotowo do Rzecznika Praw Obywatelskich i Prokuratora Generalnego. Natomiast nawet wywiedzenie przez Rzecznika Praw Obywatelskich kasacji samo w sobie nie powoduje wstrzymania wykonania prawomocnego orzeczenia. Odnosząc się zaś do kwestionowania liczby naliczonych punktów organ zaznaczył, że nie ma racji skarżący twierdząc, że organ nie jest związany wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji i winien prowadzić własne ustalenia i postępowanie wyjaśniające w tym zakresie. Ani Starosta, ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze, prowadząc postępowania w sprawie dotyczącej uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Dodatkowo Kolegium wskazało, że samo naruszenie art. 10 k.p.a., przejawiające się w braku umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, nie jest samodzielną przesłanką do uchylenia takiej decyzji, czy też wznowienia postępowania w sprawie.
W skardze do tut. Sądu na decyzję organu odwoławczego z dnia "[...]", pełnomocnik skarżącego zarzucił jej naruszenie
art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w stanie faktycznym niniejszej sprawy oraz wydanie decyzji administracyjnej, a także uznanie, że rozstrzygnięcie przedmiotowego postępowania nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Sąd Najwyższy, podczas gdy organ I i II instancji obowiązany był do wydania postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia istotnej kwestii dotyczącej prawidłowości naliczenia punktów karnych.
art. 39 k.p.a. w zw. z art. 40 § 1 k.p.a. w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez pominięcie przez organ II instancji faktu, że nie doręczono stronie decyzji organu I instancji, a tym samym uniemożliwiono wypowiedzenia się skarżącemu w toku postępowania przed organem I instancji, w tym uniemożliwiono stronie składanie wniosków dowodowych i czynnego uczestniczenia w postępowaniu.
art. 7 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów i niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego zebranego w sprawie wbrew zasadom logiki oraz doświadczenia życiowego, skutkujące pozostawanie stronniczym przez organ w toku postępowania administracyjnego oraz i wydaniem ostatecznej decyzji, bez dokonania czynności pozwalających na ustalenie, czy RPO zamierza sporządzić i wnieść kasację w sprawie skarżącego.
art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 marca 2015 o zmianie ustawy - Kodeks kamy oraz niektórych innych ustaw poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżący przekroczył liczbę 24 punktów karnych, podczas gdy w toku postępowania zarówno przed organem I instancji, jak i II skarżący podnosił, że rozstrzygnięcie w przedmiocie faktycznej ilości posiadanych przez niego punktów karnych zostanie rozstrzygnięte dopiero po wywiedzeniu przez Rzecznika Praw Obywatelskich kasacji nadzwyczajnej, gdyż stronie nie przysługuje nadzwyczajny środek zaskarżenia w postaci kasacji do Sądu Najwyższego.
Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Jednocześnie zaś, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325,
dalej: p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
Oceniając, w świetle powołanych wyżej kryteriów zaskarżaną decyzję, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa.
Rozpoznając przedmiotową sprawę w tak zakreślonych granicach Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa i brak jest podstaw o wyeliminowania ich z obrotu prawnego.
Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy.
Materialnoprawną podstawą wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy stanowił art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 541, dalej jako ustawa zmieniająca), zgodnie z którym starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 u.p.r.
Zawarty w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy zwrot "wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy" wyraźnie wskazuje, że decyzja wydana na podstawie tego przepisu jest decyzją o charakterze związanym. Oznacza to, że w sytuacji, gdy kierowca przekroczy 24 punkty za naruszenie przepisów o ruchu drogowym, ustawodawca nie pozostawił organowi administracji publicznej żadnej dowolności i uznaniowości. W konsekwencji w przypadku złożenia stosownego wniosku przez komendanta Policji, organ nie ma wyboru, co do odstąpienia od wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Podkreślić należy, że organ nie prowadzi żadnych własnych ustaleń co do naruszenia przepisów o ruchu drogowym, a jedynie opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji, która ma charakter dokumentu urzędowego, stanowiącego dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.
Słusznie więc organ odwoławczy wskazał, że prowadzenie ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego należy do wyłącznej kompetencji właściwych organów Policji. W konsekwencji, w postępowaniu o zatrzymanie prawa jazdy przedmiotem rozważań starosty nie mogą być zarzuty dotyczące ilości posiadanych punktów, czy okoliczności dotyczące naruszenia przepisów ruchu drogowego. Zarzuty te mogą być rozważane wyłącznie w postępowaniu przed organami Policji, a następnie przed sądem administracyjnym w skardze na czynność lub ewentualnie bezczynność w przedmiocie wpisu do ewidencji.
Przenosząc powyższe przepisy na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy skarżącemu została wydana w związku z otrzymaniem przez skarżącego 28 punktów za naruszenie przepisów drogowych w okresie od 29 września 2016 r. do 6 września 2017 r. Jednocześnie podkreślić należy, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji została wydana w chwili, gdy obowiązywał już art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej. Wprowadzona tym przepisem sankcja zatrzymania prawa jazdy obowiązuje od dnia 18 maja 2015 r., tj., od wejścia w życie ustawy zmieniającej.
Podkreślić należy, że zgodnie z art. 130 ust. 1 u.p.r. Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Przepis ten został co prawa uchylony z dniem 4 czerwca 2018 r., jednak skarżący otrzymał 28 punktów za naruszenia przepisów prawa o ruchu drogowym to w okresie obowiązywania powołanej powyżej ustawy - tj. w okresie od 29 września 2016 r. do 6 września 2017 r.
Wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji skarżącego z uwagi na fakt, że skarżący otrzymał łącznie 28 punktów karnych obligował Starostę do wszczęcia postępowania o zatrzymanie prawa jazdy i w konsekwencji - do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu przedmiotowego dokumentu. Organy w wystarczającym do rozstrzygnięcia stopniu ustaliły stan faktyczny sprawy, prawidłowo zastosowały oraz zinterpretowały obowiązujące przepisy w trakcie dokonania przez skarżącego naruszenia przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. W konsekwencji decyzja o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy jest zgodna z prawem, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest prawidłowe i spełnia wymogi określone w art. 107 k.p.a., a w szczególności wymogi z § 3 tego przepisu.
Dokonując dalszej analizy zarzutów dotyczących naruszenia prawa procesowego i materialnego, w świetle poczynionych dotychczas rozważań stwierdzić należy, że ograniczają się one do twierdzenia, iż konieczne było zawieszenie postępowania administracyjnego z uwagi na złożenie do Rzecznika Praw Obywatelskich wniosku o wywiedzenie kasacji oraz do Sądu Najwyższego. Pełnomocnik skarżącego w żadnym stopniu nie wyjaśnia jednak, gdzie upatruje stronniczego postępowania organu administracji czy wybiórczego zbadania sprawy. Stwierdzenia te nie zostały nawet uprawdopodobnione. Niczego w rozpoznawanej sprawie nie zmienia kwestia wywiedzeniu przez Rzecznika Praw Obywatelskich kasacji nadzwyczajnej. Dlatego zupełnie bezzasadne byłoby oczekiwanie na przyszłe i niepewne wniesienie kasacji oraz ewentualne rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego. W przypadku uchylenia prawomocnego wyroku sądu skazującego skarżącego za wykroczenie, istnieją środki prawne do wzruszenia również ostatecznej decyzji administracyjnej. Zawieszenie postępowania administracyjnego w takiej sytuacji jest wręcz niedopuszczalne gdyż wniosku o wywiedzenie kasacji w sprawie o wykroczenie nie można w realiach rozpoznawanej sprawy uznać za zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Ponadto, w sprawie nie doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. skoro pełnomocnik skarżącego w terminie zaskarżył decyzję organu I instancji do organu odwoławczego.
Nie znajdując zatem podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub zasady postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, należało orzec jak w sentencji.
W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.