II SA/OL 431/25

II SA/Ol 431/25 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2025-10-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Bogusław Jażdżyk /przewodniczący sprawozdawca/
Grzegorz Klimek
Tadeusz Lipiński
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Stwierdzono bezskuteczność czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3  par. 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 1212
art. 18 ust. 1 i ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński asesor WSA Grzegorz Klimek Protokolant referent Natalia Stemplewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2025 r. sprawy ze skargi P. P. na czynność Starosty O. w przedmiocie wpisania w dokumencie prawa jazdy terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności w zakresie wpisania w dokument prawa jazdy terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami w kategoriach B i D; II. zasądza od Starosty O. na rzecz P. P. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Z akt administracyjnych przekazanych wraz ze skargą wynika, że P. P. (dalej jako: "strona", "skarżący") w lutym 2025 r. złożył w Starostwie Powiatowym w [...] wniosek o wydanie prawa jazdy kategorii B+E, niezbędny do uzyskania "Profilu Kandydata na Kierowcę", wymaganego przy zapisie na kurs szkolenia tej kategorii. Do wniosku dołączył aktualne orzeczenie lekarskie, stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kat. AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T z wyznaczonym terminem następnego badania na dzień 26 stycznia 2040 r. Po zdaniu egzaminu na kategorię B+E złożył wniosek o wydanie nowego dokumentu prawa jazdy, rozszerzonego o dodatkowe uprawnienia B+E.
W dokumencie prawa jazdy uprawnienia kategorii B oraz kategorii D, które były bezterminowe, zostały ograniczone terminem do dnia 26 stycznia 2040 r.
Pismem z 30 czerwca 2025 r. skarżący wywiódł skargę na czynność Starosty [...] w przedmiocie wpisania w dokumencie prawa jazdy terminu ważności uprawnienia kategorii B i kategorii D do dnia 26 stycznia 2040 r. Wniósł o stwierdzenie bezskuteczności czynności polegającej na wpisaniu w dokumencie prawa jazdy terminu ważności uprawnienia kategorii B i kategorii D do dnia 26 stycznia 2040 r. W ocenie strony czynność, polegająca na wpisaniu w dokumencie prawa jazdy terminu ważności uprawnień kategorii B i D, do dnia 26 stycznia 2040 r., nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Skutkiem tej czynności jest bezpodstawne ograniczenie uprawnień skarżącego do kierowania pojazdami kategorii B i D, co narusza następujące przepisy i zasady:
- art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) – poprzez dokonanie wpisu w dokumencie prawa jazdy (w pozycji 11), który faktycznie ogranicza ważność uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B (uzyskanych bezterminowo w dniu 19.03.1998 r.), oraz kategorii D (uzyskanych bezterminowo w dniu 25.10.2005 r.), co stanowi naruszenie zasady trwałości decyzji ostatecznych;
- art. 13 ust. 2 dyrektywy 2006/126/WE w sprawie praw jazdy – poprzez dokonanie czynności niezgodnej z treścią tego przepisu, skutkującej tym, że uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B i D, przyznane przed 19 stycznia 2013 r., w praktyce zostały ograniczone czasowo, mimo, że dyrektywa przewiduje możliwość zachowania praw nabytych dla uprawnień uzyskanych przed wejściem w życie nowych przepisów;
- art. 2 Konstytucji RP – poprzez umieszczenie w dokumencie prawa jazdy wpisu sugerującego istnienie ograniczenia ważności uprawnienia, dotyczącego kierowania pojazdami kat. B, uzyskane w dniu 19.03.1998 r. bezterminowo i kat. D, uzyskanych bezterminowo w dniu 25.10.2005r., co pozostaje w sprzeczności z zasadami określoności przepisów prawa, ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz ochrony praw słusznie nabytych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w zakresie wydanych uprawnień i zakreślonych terminów ich ważności. Wskazano, że podstawą do wydanego przez organ rozstrzygnięcia było orzeczenie lekarskie, w którym lekarz uprawniony do badań kierowców wyznaczył termin ważności uprawnień.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności
z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U z 2024 r. poz. 1267).
Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia
z prawem, nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach,
a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa uchyla go lub stwierdza jego nieważność.
Nadto wskazania wymaga, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy
co wynika z treści art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U z 2024 r. poz. 935 – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.). Sąd rozstrzygając sprawę nie jest też związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli sądowej z mocy art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. mogą być inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Natomiast według art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio. W art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ustawodawca określił przesłanki uwzględnienia skargi sądowoadministracyjnej wniesionej na decyzję administracyjną lub postanowienie.
Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie była czynność materialno-techniczna organu dotycząca wpisu do prawa jazdy daty ważności uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie zakwestionowanym w skardze przez skarżącego, tj. wpisania do prawa jazdy terminu przysługujących uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B i D do 26 stycznia 2040 r. W tym więc zakresie sąd dokonał kontroli czynności organu.
Istota sporu sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy organ, przy wydawaniu nowego dokumentu prawa jazdy w związku z nabyciem przez stronę uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B+E, których datę ważności określono na 26 stycznia 2040 r., był także uprawniony (do tego z urzędu – bez wniosku strony) do określenia w ww. dokumencie daty ważności uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B i D na 26 stycznia 2040 r., mimo że strona nabyła te uprawnienia wcześniej i nabyła je jako bezterminowe.
Problem prawny objęty tymi zarzutami był już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego m.in. w wyrokach z: 24 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2312/20; 21 października 2021 r., sygn. akt II GSK 1421/21; 10 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 2030/21; 17 marca 2022 r., sygn. akt II GSK 98/22; 11 stycznia 2024r., sygn. akt II GSK 1055/23; 10 lipca 2024 r., sygn. akt II GSK 2330/23 i 11 września 2024 r., II GSK 806/24, kontrolującego analogiczne stanowisko (opubl.: orzeczenia.na.gov.pl). Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela i uznaje za własne zasadnicze motywy rozstrzygnięcia wskazane w uzasadnieniach powyższych orzeczeń.
Stosownie do treści art. 18 ust. 1ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1210 z późn. zm., dalej jako: u.k.p.): "Osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem jest obowiązana zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu w stopniu powodującym nieczytelność, a także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia". Starosta zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 2 u.k.p. na wniosek osoby uprawnionej wydaje nowy dokument pod warunkiem zwrotu dokumentu wymagającego zmiany danych. Zgodnie więc z procedurą określoną powyższym przepisem organ powinien wydać osobie uprawnionej do kierowania pojazdami nowy dokument prawa jazdy z uaktualnionymi danymi objętymi zmianą. Powyższa regulacja ma na celu zapewnienie aktualności danych ujętych w dokumencie prawa jazdy tak, aby brak było jakichkolwiek wątpliwości co do tego, jakie konkretnie kategorie uprawnienia do kierowania pojazdem posiada określona osoba. Nowowydany dokument, o jakim mowa w art. 18 ust. 2 pkt 2 u.k.p., udostępniany osobie wnioskującej o jego wydanie z powodu zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych powinien, poza uzasadnioną zmianą, jedynie powtarzać zapisy zawarte w dokumencie poprzednim. Dokonane zmiany nie mogą dotyczyć w żadnym wypadku posiadanych już uprawnień do kierowania pojazdami.
W myśl § 9 ust. 1 pkt 2 lit. a) i b) Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231) prawo jazdy lub pozwolenie albo wtórnik tych dokumentów wydaje się w przypadku osoby ubiegającej się o rozszerzenie uprawnień do kierowania pojazdami po otrzymaniu za pośrednictwem ośrodka egzaminowania dokumentów i informacji od tego ośrodka o pozytywnym wyniku egzaminu państwowego dla osoby, zamieszczonej w profilu kandydata na kierowcę i informacji potwierdzających spełnienie wymagań, o których mowa w art. 11 ust. 4 u.k.p., lub kopii posiadanego prawa jazdy wymienionych kategorii.
Zdaniem organu z orzeczenia lekarskiego wynika ograniczenie terminu ważności uprawnienia do kierowania pojazdami również w zakresie kategorii B i D. Natomiast podstawa do wpisania daty ważności uprawnienia wynika z przepisów u.k.p. i rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów wydanego na podstawie delegacji ustawowej określonej przez art. 20 ut. 1 pkt 2 u.k.p.: "Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji oraz ministrem właściwym do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia: szczegółowe warunki wydawania i zatrzymywania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, cofania i przywracania uprawnień do kierowania pojazdami, a także szczegółowe czynności organów i innych jednostek z tym związane oraz wzory dokumentów stosowanych w tych sprawach". Tym samym interpretacji uregulowań rozporządzenia nie można interpretować wbrew zapisom wspomnianej delegacji oraz przepisów u.k.p.
Według § 10 ust. 3 pkt 10 lit. a) ww. rozporządzenia wniosek oraz prawo jazdy lub pozwolenie wypełnia się w przypadku określonym w ust. 1 pkt 5 w następujący sposób: "data ważności uprawnienia - najwcześniejsza z dat określonych w orzeczeniu lekarskim i odpowiednio w orzeczeniu psychologicznym dla przeprowadzenia ponownych badań lekarskich lub psychologicznych w zakresie określonej kategorii prawa jazdy lub 15 lat od daty wydania prawa jazdy w przypadku prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B, B1, B+E i T, jeżeli dla określonej kategorii prawa jazdy w orzeczeniu lekarskim nie ustalono tej daty lub orzeczenie zostało wydane bez określenia terminu ważności, z zastrzeżeniem ust. 4 oraz art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy, przy czym: a) w przypadku prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, В1, B, B+E i T - za datę stosowaną do określenia daty ważności tych uprawnień przyjmuje się jedną datę określoną w najpóźniej wydanym orzeczeniu lekarskim; stosuje się również w zakresie prawa jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D i D+E, z zastrzeżeniem lit. b-f". Jednocześnie należy podkreślić, że przypadek określony we wspomnianym ust. 1 pkt 5 dotyczy żądania wydania prawa jazdy lub pozwolenia jeżeli była wydana decyzja administracyjna (wówczas należy wypełnić wniosek o wydanie prawa jazdy lub pozwolenia w części H).
W okolicznościach kontrolowanej sprawy nie było sporne, że decyzja została wydana wyłącznie co do uzyskanych nowych uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B+E. Natomiast w odniesieniu do posiadanych uprawnień kategorii B i D nie było podstaw do wydawania decyzji. Tym samym i na tej podstawie nie można było ograniczyć stronie terminu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B i D.
Stanowisko prezentowane przez organ pozostaje także w sprzeczności z § 29 rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów. Przepis ten rozróżnia pojęcia "daty ważności prawa jazdy" i "daty ważności uprawnienia". Zgodnie z § 29 ust. 1 wyżej wymienionego przepisu w przypadku osób, które posiadały w dniu wejścia w życie ustawy uprawnienia do kierowania pojazdami, których data ważności nie była ograniczona orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, w pozycji "data ważności uprawnienia" umieszcza się symbol "-" jako informację, że dana kategoria prawa jazdy jest ważna bezterminowo. Natomiast o ważności prawa jazdy stanowi ust. 2, według którego w przypadku osób, o których mowa w ust. 1, data ważności prawa jazdy, o której mowa w § 10 ust. 3 pkt 4 lit. a), nie może być dłuższa niż 15 lat, przy czym na mocy § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 maja 2018 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. poz. 1062) § 10 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów uzyskał brzmienie: "4) data ważności prawa jazdy - najpóźniejsza z dat określonych w rubryce data ważności uprawnienia dla poszczególnych kategorii prawa jazdy". Przepis ten odnosi się więc do uregulowań zawartych w u.k.p. rozróżniających przysługujące stronie prawo podmiotowe – uprawnienie do kierowania pojazdem, od samego dokumentu prawa jazdy – blankietu, który jedynie potwierdza posiadanie przez daną osobę tego uprawnienia.
Na blankiecie prawa jazdy ujawnieniu winny podlegać odrębnie – data ważności dokumentu prawa jazdy oraz data ważności samego uprawnienia do kierowania pojazdami. Utrata prawa jazdy z jakichkolwiek powodów, w tym również z powodu utraty jego ważności, nie jest tożsama z utratą uprawnień do kierowania pojazdami. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.k.p. dokumenty praw jazdy według nowego wzoru mają ściśle określony termin ważności. Jednakże z przepisu tego nie wynika, że nabyte bezterminowo uprawnienia do kierowania pojazdami, nabyte przez osoby pod rządami poprzednich przepisów, tracą ważność. Przy ubieganiu się o nowe prawo jazdy osoby takie nie muszą zatem ubiegać się jednocześnie o ponowne nabycie uprawnień do kierowania pojazdami (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt K 5/13, OTK-A 2013/9/137). Z kolei ograniczenia wynikające z wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r., nr 2006/126/WE, w sprawie praw jazdy (Dz. U. UE L z 2006 r. Nr 403, poz. 18 z późn. zm.), która w art. 7 ust. 2 przewiduje administracyjny okres ważności praw jazdy poszczególnych kategorii, nie dotyczą uprawnień do kierowania pojazdami przyznanych przed 19 stycznia 2013 r. i nie podlegają ograniczeniu lub unieważnieniu przez przepisy tejże dyrektywy.
Stanowiska powyższego nie zmienia § 29 ust. 3 rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów mówiący, że przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku osób, którym po dniu wejścia w życie ustawy data ważności uprawnienia została zmieniona w związku z przedłożeniem nowego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Podstawę do przeprowadzania badań lekarskich wprowadza art. 75 u.k.p., który w ust. 1 określa osoby, które podlegają badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, w tym m.in.: osoba ubiegająca się o uzyskanie uprawnień do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub uprawnienia do kierowania tramwajem (pkt 1); osoba przedłużająca ważność prawa jazdy określonej kategorii lub pozwolenia na kierowanie tramwajem (pkt 2); osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem cofniętego ze względu na stan zdrowia (pkt 3); kierujący motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu (pkt 4); osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia (pkt 5).
Z przedłożonego orzeczenia lekarskiego nr [...] z 29 stycznia 2025 r. wynikało, że jako podstawę jego wydania lekarz podał art. 75 ust. 1 pkt 1 u.k.p., czyli uzyskanie uprawnień (tutaj do kierowania pojazdami kategorii B+E). Nie było więc to badanie prowadzone w odniesieniu do uprawnień kategorii B i D. Tym samym nie mogło prowadzić do zmiany ważności uprawnienia kategorii B i D. Dlatego w związku z przedłożeniem przez stronę omawianego orzeczenia lekarskiego nie mogło dojść do zmiany terminu uprawnień kategorii B i D, co byłoby podstawą do zastosowania § 29 ust. 3 rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów.
Nie mógł tego stanowiska zmienić § 9 rozporządzenia w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców: "W przypadku gdy osoba ubiegająca się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami albo kierowca podlega jednocześnie badaniom lekarskim przeprowadzanym dla więcej niż jednej kategorii prawa jazdy, przeprowadza się jedno badanie lekarskie obejmujące swoim zakresem wszystkie wymagania związane z tymi kategoriami", gdyż z orzeczenia lekarskiego, podstawy jego wydania, nie wynikało aby strona miała być badana dla posiadanej już kategorii B i D prawa jazdy.
Z kolei art. 76 ust. 1 u.k.p. określa dla których uprawnień do kierowania pojazdami są wykonywane badania lekarskie, nie dając podstawy do określania długości ważności uprawnień do kierowania.
Podobnie art. 79 ust. 3 u.k.p. nie mógł stanowić podstawy do określenia terminu ważności uprawnień dla pojazdów kategorii B i D w przypadku strony, gdyż zakreślenie terminu ważności tych uprawnień nie wynikało ze stanu zdrowia wnioskodawcy, a tylko ograniczeń spowodowanych stanem zdrowia badanego dotyczy ta regulacja. Przepis ten stanowi bowiem, że orzeczenie lekarskie może zawierać wynikające ze stanu zdrowia ograniczenia w zakresie: terminu ważności uprawnienia do kierowania pojazdami (pkt 1); pojazdów, którymi może kierować osoba badana, ich wyposażenia, oznakowania lub przystosowania (pkt 2); specjalnych wymagań wobec osoby kierującej pojazdem (pkt 3).
Przyjęcie za poprawne stanowiska organu doprowadziłoby do sytuacji, w której złożenie wniosku o wymianę dokumentu prawa jazdy z powodu zmiany danych stwarzałoby podstawę do prowadzenia powtórnej weryfikacji uprawnień nabytych bezterminowo. Po wtóre, podstawę prawną do cofnięcia lub ograniczenia uprawnień nabytych z mocy decyzji ostatecznej stanowiłyby przepisy rozporządzenia wykonawczego do ustawy. Oznaczałoby to naruszenie podstawowej dyrektywy wykładni systemowej nakazującej respektowanie hierarchii aktów normatywnych. Ponadto nabyte bezterminowo uprawnienia administracyjne doznawałyby ograniczeń na podstawie regulacji zawartej w rozporządzeniu, która w tym zakresie nie mieści się w upoważnieniu ustawowym.
Nie była podważana moc dowodowa ww. orzeczenia lekarskiego, jak i fakt, że zostało wydane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami przez stronę ubiegającą się o wydanie prawa jazdy dla nowonabytych uprawnień kategorii B+E, co zresztą potwierdziła podstawa wskazana przez lekarza w tymże zaświadczeniu. Dlatego organ, mając na uwadze, że wniosek dotyczył wyłącznie dopisania nowych uprawnień – kategorii B+E i z tego powodu wydania nowego dokumentu prawa jazdy, nie miał podstaw do zmian w zakresie uprawnień kategorii B i D.
Z przedstawionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., w pkt I stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności w zakresie wpisania w dokument prawa jazdy terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami w kategoriach B i D.
O kosztach sąd orzekł w pkt II, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.