II SA/Ol 427/22

II SA/Ol 427/22 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2022-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Piotr Chybicki /przewodniczący sprawozdawca/
S. Beata Jezielska
Tadeusz Lipiński
Symbol z opisem
6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1100
art. 33 ust. 3, art. 33 ust. 4 pkt 4
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - t.j.
Sentencja
Dnia 30 czerwca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 czerwca 2022 roku sprawy ze skargi I. G. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadnienie
Decyzją z 11 marca 2022 r., Starosta Powiatu w "[...]" (dalej: organ I instancji), działając na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2021 r., poz. 1100 ze zm.; dalej: u.p.z.), orzekł o utracie przez I. G. (dalej: skarżąca) statusu osoby bezrobotnej z dniem "[...]". W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca nie stawiła się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomiła w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa.
W odwołaniu od tej decyzji, skarżąca podniosła, że "[...]" udała się do urzędu pracy celem podpisania gotowości do podjęcia pracy. Nie została jednak wpuszczona na teren urzędu, ponieważ nie miała zakrytych ust i nosa. Poinformowała jednocześnie, że jest wyłączona z obowiązku noszenia maseczki w miejscach publicznych. Na miejsce zdarzenia wezwany został patrol policji. W ocenie skarżącej, niewpuszczenie jej na teren urzędu było działaniem rażąco bezprawnym i uniemożliwiającym wykonanie obowiązku wynikającego z art. 33 ust. 3 u.p.z.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z 15 kwietnia 2022 r., Wojewoda Warmińsko-Mazurski (dalej: organ odwoławczy) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że stosownie do art. 33 ust. 3 u.p.z. bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu wskazanym w tym przepisie, zaś z art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z. wynika, że bezrobotny, który nie stawił się w tym terminie powinien w ciągu 7 dni poinformować o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa, czego skarżąca nie uczyniła. Organ odwoławczy wskazał jednocześnie, że aby możliwe było usprawiedliwienie nieobecności musiałyby zaistnieć obiektywne przyczyny uniemożliwiające stawienie się w wyznaczonym terminie, tj. choroba bezrobotnego, konieczność sprawowania osobistej opieki nad chorym członkiem rodziny, potwierdzone zaświadczeniem lekarskim albo udokumentowane zdarzenie losowe. O przyczynach tych bezrobotny powinien poinformować urząd pracy w ustawowym terminie i uzgodnić nowy termin stawiennictwa.
Odnosząc się do okoliczności podniesionych w odwołaniu, organ odwoławczy stwierdził, że pracownicy urzędu pracy nie są uprawnieni do weryfikacji przeciwskazań do zakrywania ust i nosa, zaś na terenie urzędu pracy obowiązał w tym czasie obowiązek noszenia maseczek wynikający z § 25 ust. 2 pkt d rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2021 r., poz. 861 ze zm.; dalej: rozporządzenie z dnia 6 maja 2021 r.). Organ zauważył, że zgodnie z kartą stawiennictwa skarżąca w okresie epidemii Covid-19 stawiła się w urzędzie pracy kilka razy, wiedziała więc jakie są zasady i stosowała się do nich. W świetle powyższego uznał, że wskazana przez skarżącą przyczyna niestawiennictwa jest przyczyną spowodowaną przez nią samą i nie może być uznana za usprawiedliwioną. Ponadto została przez nią wskazana dopiero w odwołaniu, czyli 38 dni po wyznaczonej dacie wizyty celem potwierdzenia gotowości.
Skarżąca wniosła skargę na powyższą decyzję, zarzucając jej naruszenie przepisów art. 7, 30, 32 i 60 Konstytucji RP, art. 2a i 36 ust. 1 u.p.z. oraz przepisów ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (Dz. U. z 2020 r., poz. 2156), a ponadto obrazę § 25 ust. 4 pkt 4b i 4c rozporządzenia z dnia 6 maja 2021 r. oraz art. 6, 7 i 7a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.). Na tej podstawie wniosła o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej decyzji oraz uznanie jej uprawnień do korzystania ze statusu osoby bezrobotnej od dnia "[...]". W uzasadnieniu podniosła, że organy zarzuciły jej niestawiennictwo w celu dopełnienia obowiązku wynikającego z art. 33 ust. 3 u.p.z., podczas gdy ona w wyznaczonym terminie stawiła się w budynku urzędu pracy, lecz nie została wpuszczona do pomieszczeń przeznaczonych do obsługi interesantów przez pracowników tego urzędu, mimo że oświadczyła, iż jest wyłączona z obowiązku zakrywania ust i nosa. Niewpuszczenie jej do tych pomieszczeń, stanowiące w tej sytuacji, naruszenie prawa, uniemożliwiło jej wykonanie ciążącego na niej obowiązku. Skarżąca stwierdziła, że działanie urzędników nosiło znamiona dyskryminacji bezpośredniej, naruszało zasadę równego traktowania, a ponadto naruszone zostały przy tym jej godność oraz prawo do wolności, w tym podejmowania decyzji, a także prawa wynikające z przywołanych wyżej przepisów Konstytucji RP. Wskazała, że stanowi to również naruszenie art. 6 k.p.a., zaś instrumentalne traktowanie przepisów rozporządzenia z dnia 6 maja 2021 r. - niedopuszczalne naruszenie art. 7 i 7a k.p.a.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi, dodał, że osoby niemogące zasłaniać ust i nosa zobowiązane były do uzyskania zaświadczenia lekarskiego lub innego dokumentu potwierdzającego występowanie określonych schorzeń. Skarżąca nie przedstawiła takiego dokumentu. Pracownik urzędu pracy nie jest natomiast osobą uprawnioną do weryfikacji przeciwskazań do zakrywania ust i nosa. Na miejsce wezwana została policja i jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy notatki policyjnej wniosek o ukaranie w sprawie nieprzestrzegania zakazów, nakazów, ograniczeń lub obowiązków określonych w przepisach o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi został przesłany do sądu, z czego wynika, że skarżąca nie przedstawiła wymaganego dokumentu także uprawnionemu do weryfikacji organowi. Organ odwoławczy nie uznał tym samym, że w warunkach niniejszej sprawy doszło do naruszenia prawa.
W piśmie procesowym, skarżąca poinformowała, że postępowanie przeciwko niej jako obwinionej o to, że w dniu "[...]" w budynku urzędu pracy nie zastosowała się do obowiązku zakrycia ust i nosa, zostało umorzone.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
W świetle art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sąd administracyjny ma obowiązek badania zaskarżonych aktów wyłącznie w zakresie ich legalności, a więc z punktu widzenia ich zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie w wyniku przeprowadzonej kontroli legalności, Sąd stwierdził naruszenie prawa, które uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Skarga okazała się zatem zasadna.
Podstawę prawną decyzji organu I instancji stanowił art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2022 r., poz. 690 ze zm.; dalej: u.p.z.). Zgodnie z tym przepisem, starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa (art. 33 ust. 4 pkt 4 zd. 1 u.p.z.).
Jak wynika z art. 33 ust. 3 zd. 1 u.p.z., bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 2805/13, "organ zatrudnienia, wyznaczając bezrobotnemu termin wizyty w powiatowym urzędzie pracy, nie tylko działa w celu aktywizacji bezrobotnego, której głównym celem jest znalezienie mu zatrudnienia, ale także weryfikuje jego gotowość i zdolność do podjęcia zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej. Zatem, samo pozostawanie bez pracy nie oznacza jeszcze, że osoba taka korzysta ze statusu bezrobotnego, bowiem konieczna jeszcze jest jej zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia. Bezrobotny, zainteresowany uzyskaniem pracy, musi, więc, stawiając się w powiatowym urzędzie pracy, co jest jego obowiązkiem, wykazać swą dyspozycyjność, by organ zatrudnienia mógł ocenić jego gotowość i zdolność do podjęcia pracy."
W warunkach niniejszej sprawy, jak wynika z akt sprawy, skarżąca miała stawić się w urzędzie pracy w dniu "[...]" w celu potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Wbrew stanowisku organów obydwu instancji, w okolicznościach niniejszej sprawy nie można uznać, że nie stawiła się w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie.
Jak wynika z twierdzeń skarżącej zawartych zarówno z odwołaniu, jak i w skardze, w dniu "[...]" udała się do urzędu pracy, lecz nie została wpuszczona na jego teren. Nie miała zakrytych ust i nosa, lecz jest wyłączona z obowiązku noszenia maseczki w miejscach publicznych. Okoliczności związane ze stawiennictwem skarżącej w urzędzie pracy znajdują potwierdzenie w znajdującej się w aktach administracyjnych notatce służbowej pracownika urzędu, zgodnie z którą w dniu "[...]" skarżąca chciała wejść na teren urzędu. Nie miała założonej maseczki i nie zgodziła się na jej założenie, twierdząc że posiada przeciwskazania do jej noszenia. W związku z tym, że urząd nie posiada uprawnień do weryfikacji przeciwskazań do zakrywania ust i nosa, skarżąca nie została wpuszczona na jego teren. O zdarzeniu poinformowana została policja, a po przejeździe policyjnego patrolu, funkcjonariusz sporządził wniosek o ukaranie skarżącej.
Z powyższego jednoznacznie wynika, że w wyznaczonym terminie skarżąca stawiła się w urzędzie pracy. Poprzez fizyczne stawiennictwo bezrobotny daje natomiast świadectwo swojej dyspozycyjności, wykazując zdolność i gotowość do podjęcia pracy. Skarżąca, stawiając się w urzędzie, spełniła zatem ciążący na niej obowiązek wynikający z art. 33 ust. 3 zd. 1 u.p.z., realizując cel tego przepisu. Bezsporne jest również, że fakt stawiennictwa skarżącej w urzędzie i niewpuszczenia jej na teren urzędu, niezależnie od słuszności tego ostatniego działania, był znany pracownikom urzędu. Nie można tym samym uznać, że w okolicznościach niniejszej sprawy doszło do wypełnienia hipotezy normy zawartej w art. 33 ust. 4 pkt 4 zd. 1 u.p.z., dającego podstawę do pozbawienia skarżącej statusu bezrobotnego. Zastosowanie tak dotkliwej sankcji wobec skarżącej w sytuacji, gdy stawiła się w urzędzie pracy, potwierdzając tym samym swoją dyspozycyjność, stanowi zatem w okolicznościach niniejszej sprawy, naruszenie tego przepisu, uzasadniające uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji.
Na zakończenie zauważyć należy, że w tle niniejszej sprawy pozostaje kwestia zasadności niewpuszczenia skarżącej na teren urzędu w związku z brakiem maseczki. To, jakie obowiązywały wymogi zakrywania ust i nosa w czasie wizyty skarżącej, czy musiała mieć ona założoną maseczkę, aby wejść na teren urzędu oraz, czy poprzez uniemożliwienie jej wejścia doszło do naruszenia określonych przepisów prawa, ma w ocenie Sądu drugorzędne znaczenie i pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. W warunkach niniejszej sprawy istotne dla jej rozstrzygnięcia jest bowiem stawienie się przez skarżącą w urzędzie pracy i wypełnienie przez to ratio legis art. 33 ust. 3 zd. 1 u.p.z.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ uwzględni treść art. 153 p.p.s.a.