II OSK 1127/20

II OSK 1127/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-04-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-06-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mirosław Gdesz /sprawozdawca/
Paweł Miładowski /przewodniczący/
Roman Ciąglewicz
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 1409/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-10-02
II OSK 1127/22 - Wyrok NSA z 2025-09-10
II SA/Gl 345/16 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2021-09-23
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 28, art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 1409/19 w sprawie ze skargi E. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyrokiem z 2 października 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 1409/19 oddalił skargę E. P. (dalej skarżąca) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z [...] marca 2019 r. nr [...] utrzymujące w mocy własne postanowienie z [...] grudnia 2018 r. nr [...], którym odmówiono wszczęcia z wniosku skarżącej postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez Burmistrza Miasta G. z dnia [...] października 2015 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.
Sąd I instancji stwierdził, że trafnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Siedlcach uznało, że skarżąca nie ma interesu prawnego w przedmiotowej sprawie administracyjnej.
2. Skarżąca wniosła od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 151 w zw. z 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej Ppsa) w zw. z art. 61a § 1 oraz art. 28 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej Kpa), poprzez oddalenie skargi na postanowienie, którym SKO w Siedlcach utrzymało postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania, pomimo nieoczywistości braku przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji i konieczności przeprowadzenia w tym zakresie postępowania wyjaśniającego;
2) art. 141 § 4 Ppsa, poprzez nieprawidłowe uzasadnienie zaskarżonego wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, które nie poddaje się możliwości kontroli instancyjnej rozstrzygnięcia, w szczególności przyjmujące formę braku odniesienia się do zarzutów zawartych w skardze i wyjaśnienia przesłanek rozstrzygnięcia utrzymującego w obrocie wadliwe postanowienia.
W oparciu o wskazane zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
3. W piśmie z 29 marca 2023 r. uczestnik postępowania O. sp. z o.o. z siedzibą w W. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
4.1. Skarga kasacyjna jest niezasadna.
4.2. Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznanie sprawy we wskazanym trybie było konieczne, gdyż przeprowadzanie rozpraw zgodnie z ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwiększyłoby zagrożenie dla osób biorących w nich udział. Jednocześnie ze względów technicznych nie można przeprowadzić wszystkich rozpraw na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem.
4.3. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 Ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 Ppsa. Przy tym zgodnie z art. 193 zdanie drugie Ppsa uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej w oparciu o stan faktyczny przyjęty w orzeczeniu przez sąd pierwszej instancji.
4.4. Pierwszy, a zarazem kluczowy zarzut naruszenia prawa procesowego, jest w ogóle błędnie skonstruowany, ponieważ wskazuje jako przepis prawa procesowego art. 28 Kpa, który to przepis ma charakter materialnoprawny. Stanowi on, że "Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Przyjęta w art. 28 Kpa przesłanka interesu prawnego wymaga wyprowadzenia go z przepisów prawa materialnego, zatem naruszenie tego przepisu można wywieść tylko łącznie z regulacją zawartą w ustawach materialnoprawnych. W skardze kasacyjnej takiego powiązania jest jednak brak.
4.5. Pomijając niedoskonałość zarzutu skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny w całości podziela stanowisko Sądu I instancji o braku interesu prawnego po stronie skarżącej, aby żądać wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji i prawidłowego zastosowania art. 61a § 1 Kpa. Wykazywane przez skarżącą samowolne korzystanie z nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności skarżącej nie świadczy o tym, że posiada ona interes prawny, aby wystąpić o stwierdzenie nieważności ww. decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Przedmiotem oceny w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest bowiem jej legalność według stanu na dzień jej wydania, nie zaś kwestie związane ze stanem faktycznym jaki zaistniał po jej wydaniu. Decyzja stwierdzająca nieważność jest bowiem decyzją deklaratoryjną, działającą ex tunc. Stwierdzenie nieważności decyzji powoduje ten skutek, że decyzja taka traci swą moc obowiązującą od dnia jej wydania. Ponadto ustalone w tej decyzji warunki nie powodują dla skarżącej żadnych obowiązków czy utrudnień, a jej nieruchomość nie graniczy z działką, na której miałaby być realizowana inwestycja, jak i nie leży w zasięgu jej oddziaływania. Zgodnie bowiem z treścią ww. decyzji dostęp do drogi publicznej ma odbywać się przez działkę nr [...] (ulica [...]), która stanowi własność Miasta G., a nie poprzez nieruchomość skarżącej. Kwestia faktycznego korzystania z działki nr [...] jest zatem irrelewantna dla oceny legalności ww. decyzji ustalającej warunki zabudowy. Wobec powyższego zarzut naruszenia art. 151 w zw. z 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 61 a § 1 oraz art. 28 Kpa nie mógł odnieść zamierzonego skutku.
4.6. Ponadto, wbrew twierdzeniom skarżącej, uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom art. 141 § 4 Ppsa. Sąd I instancji ocenił legalność zaskarżonego postanowienia i wypowiedział się w zakresie istotnych dla rozpoznania sprawy zarzutów i argumentów oraz wskazał podstawę prawną wyroku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymaganiom formalnym i pozwoliło na przeprowadzenie kontroli instancyjnej. Jednoznaczny zaś stan faktyczny sprawy pozwalał na ustalenie przesłanek, jakimi kierował się Wojewódzki Sąd Administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie. Motywy, które legły u podstaw oddalenia skargi zostały przez Sąd dokładnie wyjaśnione.
4.7. Zarzuty skargi kasacyjnej są więc niezasadne.
4.8. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 Ppsa, skargę kasacyjną oddalił