II SA/OL 409/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka M. sp. z o.o. złożyła wniosek o przeniesienie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie zagrodowej, które pierwotnie uzyskała spółka M. i P. M. Wniosek oparty był na umowie dzierżawy działek rolnych. Starosta Giżycki odmówił przeniesienia pozwolenia, argumentując, że spółka nie spełnia warunków zabudowy zagrodowej i narusza przepisy ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, co prowadziłoby do obejścia prawa. Wojewoda Warmińsko-Mazurski utrzymał tę decyzję w mocy, podkreślając, że decyzja o przeniesieniu pozwolenia jest związana, ale organ musi zweryfikować możliwość przejęcia warunków przez wnioskodawcę. Stwierdzono, że spółka, jako osoba prawna, nie może być rolnikiem indywidualnym i realizować zabudowy zagrodowej, a umowa dzierżawy była sprzeczna z ustawą o kształtowaniu ustroju rolnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę spółki. Sąd uznał, że spółka nie legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ponieważ umowa dzierżawy była nieważna z uwagi na naruszenie przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego (zakaz zbywania lub oddawania w posiadanie nieruchomości rolnej przez okres 5 lat od nabycia). Ponadto, sąd potwierdził, że zabudowa zagrodowa jest przeznaczona dla rolników indywidualnych (osób fizycznych) prowadzących gospodarstwo rolne, a nie dla osób prawnych. W związku z tym, przeniesienie pozwolenia na budowę na rzecz spółki stanowiłoby obejście prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przeniesienia pozwolenia na budowę, prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a w szczególności stosowania ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego w kontekście zabudowy zagrodowej i możliwości jej realizacji przez osoby prawne.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z zabudową zagrodową i przeniesieniem pozwolenia na budowę przez spółkę dzierżawiącą nieruchomość rolną. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w innych typach spraw budowlanych lub dotyczących innych form prawnych podmiotów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może uzyskać przeniesienie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie zagrodowej, jeśli nie jest rolnikiem indywidualnym i dzierżawi nieruchomość rolną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, spółka z o.o. nie może uzyskać przeniesienia pozwolenia na budowę zabudowy zagrodowej, ponieważ nie posiada statusu rolnika indywidualnego, a umowa dzierżawy nieruchomości rolnej była nieważna z uwagi na naruszenie przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zabudowa zagrodowa jest przeznaczona dla rolników indywidualnych (osób fizycznych) prowadzących gospodarstwo rolne. Spółka z o.o. nie może być rolnikiem indywidualnym. Ponadto, umowa dzierżawy była sprzeczna z ustawą o kształtowaniu ustroju rolnego, która zakazuje zbywania lub oddawania w posiadanie nieruchomości rolnej przez okres 5 lat od jej nabycia przez pierwotnego inwestora. W związku z tym spółka nie wykazała prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a przeniesienie pozwolenia stanowiłoby obejście prawa.
Czy umowa dzierżawy nieruchomości rolnej, zawarta przez pierwotnego nabywcę przed upływem 5-letniego okresu od nabycia, jest ważna w kontekście prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa dzierżawy jest nieważna, ponieważ jest sprzeczna z ustawą o kształtowaniu ustroju rolnego.
Uzasadnienie
Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego nakłada na nabywcę nieruchomości rolnej obowiązek prowadzenia gospodarstwa rolnego przez co najmniej 5 lat od dnia nabycia i zakazuje zbywania lub oddawania w posiadanie nieruchomości innym podmiotom w tym okresie. Dzierżawca jest posiadaczem zależnym. Umowa dzierżawy zawarta przed upływem tego terminu jest nieważna na podstawie art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego.
Przepisy (20)
Główne
u.p.b. art. 40 § ust. 1 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obowiązek organu do przeniesienia pozwolenia na budowę na wniosek nowego inwestora, jeżeli dołączy on oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Pomocnicze
u.p.b. art. 3 § pkt 11
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych.
u.p.b. art. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Ogólna zasada prawa do zabudowy nieruchomości gruntowej pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami.
u.p.b. art. 34 § ust. 4 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
u.p.b. art. 35 § ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obowiązek sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przed wydaniem pozwolenia na budowę.
u.k.u.r. art. 2a § ust. 1
Ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego
Nabywcą nieruchomości rolnej może być co do zasady wyłącznie rolnik indywidualny.
u.k.u.r. art. 2b § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego
Nabywca nieruchomości rolnej jest obowiązany prowadzić gospodarstwo rolne przez co najmniej 5 lat od dnia nabycia i nie może jej zbyć ani oddać w posiadanie innym podmiotom w tym okresie.
u.k.u.r. art. 5 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego
Definicja gospodarstwa rodzinnego jako gospodarstwa rolnego prowadzonego przez rolnika indywidualnego.
u.k.u.r. art. 6 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego
Definicja rolnika indywidualnego jako osoby fizycznej spełniającej określone warunki.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. art. 3 § ust. 3
Definicja zabudowy zagrodowej jako zespołu zabudowań na terenie wiejskim lub podmiejskim składającego się z domu mieszkalnego i budynków gospodarczych, w szczególności w rodzinnych gospodarstwach rolnych.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna.
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Definicja posiadacza zależnego.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na zgodny wniosek stron.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny dokonuje kontroli legalności zaskarżonej decyzji na podstawie akt sprawy.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wzruszenia zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi, jeśli nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2
Zasada legalności obligująca sądy administracyjne do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do podejmowania wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny materiału dowodowego według zasad logiki i doświadczenia życiowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa dzierżawy nieruchomości rolnej zawarta przez pierwotnego nabywcę przed upływem 5-letniego okresu od nabycia jest nieważna z uwagi na naruszenie ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. • Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie może być uznana za rolnika indywidualnego i nie może realizować zabudowy zagrodowej. • Przeniesienie pozwolenia na budowę zabudowy zagrodowej na rzecz spółki stanowiłoby obejście prawa.
Odrzucone argumenty
Decyzja o przeniesieniu pozwolenia na budowę jest decyzją związaną, a wskazane w art. 40 u.p.b. warunki formalne zostały spełnione. • Przepisy ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego nie wykluczają możliwości przeniesienia pozwolenia na budowę, gdyż nie znajdą zastosowania w przypadku decyzji związanej. • Organ I instancji nie wykazał się wyczerpującym rozpatrzeniem materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja w przedmiocie przeniesienia pozwolenia na budowę ma charakter związany. • Organ jest uprawniony i zobowiązany do zweryfikowania, czy złożone przez skarżącą oświadczenie o przejęciu warunków zawartych w decyzji o pozwoleniu na budowę jest dopuszczalne, a konkretnie, czy w sensie prawnym jest możliwe, aby skarżąca te warunki przejęła. • Sam dom mieszkalny jednorodzinny, co oczywiste, nie wyczerpuje pojęcia zabudowy zagrodowej. • Zaistniały stan sugeruje obejście prawa, a także naruszenie konstytucyjnych zasad praworządności i legalizmu. • Zawarta umowa dzierżawy wprawdzie stanowi, że spółka może korzystać z nieruchomości w zakresie objętym ww. pozwoleniem na budowę, jednak umowę tę należy uznać za zawartą sprzecznie z obowiązującymi przepisami prawa, a tym samym za nieważną. • Zabudowa zagrodowa ma zapewnić zamieszkiwanie rolnika w pobliżu prowadzonego gospodarstwa rolnego. Zamieszkiwać może tylko osoba fizyczna, a nie osoba prawna.
Skład orzekający
Marzenna Glabas
przewodniczący sprawozdawca
Ewa Osipuk
sędzia
Piotr Chybicki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przeniesienia pozwolenia na budowę, prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a w szczególności stosowania ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego w kontekście zabudowy zagrodowej i możliwości jej realizacji przez osoby prawne."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z zabudową zagrodową i przeniesieniem pozwolenia na budowę przez spółkę dzierżawiącą nieruchomość rolną. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w innych typach spraw budowlanych lub dotyczących innych form prawnych podmiotów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów prawa budowlanego i rolnego, pokazując, jak przepisy dotyczące obrotu nieruchomościami rolnymi mogą wpływać na proces budowlany i kto może realizować określone typy zabudowy. Jest to przykład sytuacji, gdzie próba obejścia prawa przez podmiot gospodarczy została skutecznie zablokowana przez organy i sąd.
“Spółka chciała budować zagrodę, ale sąd przypomniał: tylko rolnik!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.