II SA/Ol 408/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2025-11-06
NSAbudowlaneWysokawsa
warunki zabudowyelektrownia fotowoltaicznaprawo budowlanezagospodarowanie przestrzennedobry sąsiadinstalacja OZEpostępowanie administracyjnewsauchwałaochrona środowiska

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję o warunkach zabudowy dla elektrowni fotowoltaicznej, uznając, że przepisy o "dobrym sąsiedztwie" nie mają zastosowania do tego typu inwestycji.

Skarga dotyczyła decyzji o warunkach zabudowy dla elektrowni fotowoltaicznej. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące naruszenia procedury administracyjnej, braku analizy sąsiedztwa, wpływu na środowisko i krajobraz. Sąd uznał, że przepisy o "dobrym sąsiedztwie" i dostępie do drogi publicznej nie mają zastosowania do instalacji odnawialnych źródeł energii, zgodnie z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. Ponadto, sąd stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający, a zarzuty dotyczące procedury i uzasadnienia decyzji były niezasadne. Skarga została oddalona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę J. S., K. S., L. Z. i A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie elektrowni fotowoltaicznej o mocy do 1 MW. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym niewłaściwe zawiadomienie o wszczęciu postępowania, brak pouczenia o statusie strony, nieprawidłowe zastosowanie przepisów dotyczących warunków zabudowy, brak analizy stanu faktycznego, w tym sąsiedztwa innych inwestycji i zabudowy mieszkaniowej, a także wpływ inwestycji na środowisko i krajobraz. Sąd, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, oddalił skargę. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że zgodnie z art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przepisy dotyczące "dobrego sąsiedztwa" oraz dostępu do drogi publicznej nie mają zastosowania do instalacji odnawialnych źródeł energii, takich jak elektrownie fotowoltaiczne. Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, a uzasadnienie decyzji było wystarczające. Zarzuty dotyczące procedury administracyjnej, w tym terminu zawiadomienia o wszczęciu postępowania, zostały uznane za niezasadne, ponieważ skarżący aktywnie uczestniczyli w postępowaniu. Sąd podkreślił, że na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy nie bada się szczegółowo wpływu inwestycji na środowisko czy krajobraz, a jedynie zgodność z przepisami odrębnymi. W przypadku elektrowni fotowoltaicznej o mocy do 1 MW, nie stwierdzono obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Sąd zaznaczył również, że skarżący nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego, a podnoszone kwestie dotyczące spadku wartości nieruchomości czy walorów krajobrazowych stanowią interes faktyczny, niepodlegający ochronie prawnej w tym postępowaniu. Ostatecznie, sąd stwierdził, że żaden przepis nie sprzeciwiał się wnioskowanej inwestycji, a organy nie mogły odmówić jej uwzględnienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, zgodnie z art. 61 ust. 3 pkt 3 u.p.z.p., przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do instalacji odnawialnych źródeł energii.

Uzasadnienie

Ustawodawca poprzez wyłączenie zawarte w art. 61 ust. 3 u.p.z.p. jednoznacznie przesądził, że w stosunku do instalacji OZE nie bada się funkcji występujących na obszarach sąsiadujących z terenem inwestycji. Definicja instalacji OZE obejmuje m.in. energię słoneczną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (23)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe tylko przy łącznym spełnieniu warunków określonych w ust. 1. Jednakże, zgodnie z ust. 3 pkt 3, przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do instalacji odnawialnego źródła energii.

u.p.z.p. art. 61 § ust. 3 pkt 3

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wyłącza stosowanie zasady "dobrego sąsiedztwa" (pkt 1) i wymogu dostępu do drogi publicznej (pkt 2) do instalacji odnawialnego źródła energii.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd dokonuje kontroli zaskarżonego aktu na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi jako niezasadnej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ orzekający stoi na straży praworządności i przeprowadza dowody z urzędu lub na wniosek strony. Zasada oficjalności postępowania.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.

k.p.a. art. 10

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zapewnienie stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania i możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.

k.p.a. art. 61 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy zawiadomienia o wszczęciu postępowania.

k.p.a. art. 61 § § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy zawiadomienia o wszczęciu postępowania.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ocenia na podstawie materiału dowodowego, czy okoliczności faktyczne uzasadniają wydanie decyzji zgodnej z żądaniem strony.

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

u.o.ź.e. art. 2 § pkt 13

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii

Definicja instalacji odnawialnego źródła energii.

u.o.ź.e. art. 2 § pkt 22

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii

Definicja odnawialnego źródła energii.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 3 § ust. 1 pkt 54a

Określa, które zabudowy systemami fotowoltaicznymi mogą być uznane za przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

u.i.ś.o. art. 59 § ust. 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

u.i.ś.o. art. 63 § ust. 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Określa przesłanki stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

u.i.ś.o. art. 72 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Decyzja środowiskowa jest wydawana przed decyzją ustalającą warunki zabudowy i ma charakter wiążący.

p.o.ś. art. 6 § ust. 2

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska

Określa, że budowa farmy fotowoltaicznej do 1MW nie jest przedsięwzięciem, którego negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane.

Ustawa z dnia 12 kwietnia 2002 r. o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Przepisy wykonawcze do ustawy Prawo budowlane, stosowane na etapie pozwolenia na budowę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy o "dobrym sąsiedztwie" i dostępie do drogi publicznej nie mają zastosowania do instalacji OZE (art. 61 ust. 3 u.p.z.p.). Skarżący nie został pozbawiony czynnego udziału w postępowaniu, mimo zarzutów o wadliwe zawiadomienie. Na etapie decyzji o warunkach zabudowy nie wymaga się szczegółowej analizy wpływu na środowisko dla tego typu inwestycji. Zarzuty dotyczące interesu faktycznego (np. spadek wartości nieruchomości, estetyka) nie są podstawą do odmowy wydania decyzji.

Odrzucone argumenty

Naruszenie procedury administracyjnej poprzez wadliwe zawiadomienie o wszczęciu postępowania i brak pouczenia o statusie strony. Niewłaściwe zastosowanie art. 61 u.p.z.p. i brak analizy zasady "dobrego sąsiedztwa". Niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i brak analizy wpływu inwestycji na sąsiedztwo, środowisko, zdrowie. Naruszenie przepisów dotyczących ochrony wód podziemnych i gruntów rolnych. Niewłaściwe zastosowanie art. 127a k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

"przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do instalacji odnawialnego źródła energii" "nie można zgodzić się z zarzucanym w skardze naruszeniem art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a." "Zarzuty skarżącego dotyczące spadku wartości nieruchomości, zainteresowania turystów okolicą, czy oszpecenia krajobrazu stanowią interes faktyczny, który nie podlega ochronie prawnej." "Na etapie ustalenia warunków zabudowy, żaden przepis nie wymagał od inwestora przedstawienia analizy wpływu inwestycji na środowisko..."

Skład orzekający

Katarzyna Matczak

przewodniczący sprawozdawca

Tadeusz Lipiński

sędzia

Piotr Chybicki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku stosowania zasady \"dobrego sąsiedztwa\" do instalacji OZE, interpretacja przepisów dotyczących postępowania administracyjnego w sprawach warunków zabudowy dla farm fotowoltaicznych, oraz zakres badania wpływu inwestycji na środowisko na etapie ustalania warunków zabudowy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji instalacji OZE, gdzie wyłączono stosowanie niektórych przepisów u.p.z.p. Wartość praktyczna może być ograniczona do spraw dotyczących podobnych inwestycji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy popularnych inwestycji w farmy fotowoltaiczne i wyjaśnia kluczowe kwestie prawne związane z ich lokalizacją, w tym wyłączenie zasady "dobrego sąsiedztwa", co jest istotne dla inwestorów i właścicieli nieruchomości.

Farma fotowoltaiczna bez "dobrego sąsiada"? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady lokalizacji OZE.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 408/25 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2025-11-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Katarzyna Matczak /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Chybicki
Tadeusz Lipiński
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1130
art. 61 ust. 1, ust. 3 pkt 3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.)
Sentencja
Dnia 6 listopada 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 listopada 2025 roku sprawy ze skargi Ł. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy - oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją nr 341/2024 z dnia 29 listopada 2024 r. Wójt Gminy (dalej: "organ I instancji") ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie elektrowni fotowoltaicznej o mocy do 1 MW wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą na części działki nr [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130; dalej w skrócie : "u.p.z.p.").
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli J. S., K. S., L. Z. i A. Z., reprezentowani przez radcę prawnego. Zaskarżonej decyzji pełnomocnik odwołujących zarzucił naruszenie następujących przepisów:
1. art. 61 § 1 i § 4 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przesłanie zawiadomienia o wszczęciu postępowania dopiero 2 września 2024 r., gdy faktycznie postępowanie w sprawie zostało wszczęte 27 czerwca 2024 r., a ponadto nie zawiera ono wskazania na czyje żądanie zostało wszczęte;
2. art. 61 § 1 i § 4 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i poinformowanie
o okoliczności wszczęcia na żądanie strony przedmiotowego postępowania dopiero po upływie 2 miesięcy od daty jego faktycznego wszczęcia, de facto ograniczając m.in. odwołującym się prawo zapoznawania się z aktami sprawy w terminie 7 dni od otrzymania zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego;
3. art. 61 § 1 w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie
i niepoinformowanie odwołujących się o ich statusie prawnym oraz o przysługujących im uprawnieniach w toku postępowania - zawiadomienie z dnia 2 września 2024 r. nie spełnia ww. kryteriów, gdyż organ nie poinformował odwołujących się ani o ich statusie w toczącym się postępowaniu, ani o przysługujących im uprawieniach. Podmiot, do którego wysyłane jest pismo organu może nie wiedzieć, w jakim charakterze bierze udział w tym konkretnym postępowaniu, w szczególności domyślać się swojego statusu strony z pisma adresowanego do bliżej nieokreślonego kręgu osób, informującego
w sposób ogólny o części przysługujących uprawnień w toku postępowania;
4. art. 127 lit. a k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i wskazanie nieobowiązującego brzmienia przepisu, który obowiązywał do dnia 11 maja 2023 r., gdy od dnia 12 maja 2023 r. przepis ten obowiązuje w nowym brzmieniu nieujętym
w zaskarżonej decyzji;
5. art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i lakoniczne sporządzenie uzasadnienia decyzji, ogólnikowe stwierdzenie, że zamierzenie inwestycyjne spełnia wymagania określone w art. 61 u.p.z.p., a ponadto naruszenie fundamentalnych zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, albowiem organ poinformował strony postępowania o wszczętym na wniosek postępowaniu administracyjnym w sposób nieprawidłowy, gdyż w treści zawiadomienia nie określił zarówno sposobu wszczęcia postępowania, statusu stron, do których kierował zawiadomienie, jak również dokonał zawiadomienia o toczącym się postępowaniu dopiero po 2 miesiącach od daty jego faktycznego wszczęcia, ograniczając czasowo wszystkich pozostałych uczestników postępowania w zakresie ich uprawnień;
6. art. 77 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niepodjęcie przez organ wszelkich możliwych działań w zakresie ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy, a w szczególności:
a) brak ustalenia, że przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne jest w bezpośrednim sąsiedztwie tożsamej inwestycji zlokalizowanej na nieruchomości położonej
w odległości niespełna 100 m;
b) brak ustalenia, że przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne jest w bezpośrednim sąsiedztwie znacznej liczby budynków mieszkalnych już zlokalizowanych w pobliżu działki nr [...] oraz planowanych do wybudowania na podstawie wydanych decyzji
o warunkach zabudowy;
c) w odniesieniu do zarzutu opisanego w ppkt "a" organ nie przeprowadził analizy stanu faktycznego sprawy wiedząc z urzędu, że w pobliżu planowanej inwestycji znajduje się inna elektrownia fotowoltaiczna i czy działania podjęte przez inwestora poprzez złożenie wniosku o budowę przedmiotowej infrastruktury nie mają na celu ominięcia procedury oddziaływania inwestycji na środowisko, albowiem analiza stanu faktycznego sprawy ograniczyła się przez organ do nieprawdziwego twierdzenia, jakoby w pobliżu planowanej inwestycji nie było żadnej zwartej zabudowy, gdy faktycznie na mapach przedkładanych przez odwołujących wskazane zostało bliskie sąsiedztwo zabudowy mieszkaniowej;
7. art. 75 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak przeprowadzenia oględzin nieruchomości będącej przedmiotem inwestycji w celu wykonania analizy urbanistycznej;
8. art. 61 u.p.z.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że warunki zabudowy przedstawione w zaskarżonej decyzji odpowiadają warunkom określonym
w tym przepisie, przy czym w ocenie odwołujących się organ ograniczył się wyłącznie do powierzchownego ustalenia stanu faktycznego sprawy bez merytorycznej analizy kwestii problemowych podnoszonych przez odwołujących się na etapie poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji, o których mowa w pismach z 18 września 2024 r. i 21 października 2024 r.
9. art. 61 ust. 3 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. poprzez ich błędną wykładnię i nieprawidłowe uznanie, że do wydania decyzji o warunkach zabudowy na terenach, dla których nie ma miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest konieczne łączne spełnienie wszystkich warunków wskazanych w ust. 1, podczas gdy wymogi określone w tym przepisie stanowiące zasadę "dobrego sąsiedztwa" winny zostać spełnione w przypadku ww. inwestycji, albowiem wykładnia art. 61 ust. 3 u.p.z.p. powinna być zgodna z celem ustanowionej w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. zasady dobrego sąsiedztwa z przyczyn, dla których ustanowiono wyłączenie od tej reguły. Przeznaczenie terenu pod nową zabudowę ma być zgodne z przeznaczeniem zastanym w otoczeniu, którego granice wyznacza obszar analizowany. Zwolnienie od zasady dobrego sąsiedztwa, wynikające z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie powinno naruszać zastanej funkcji w zakresie zabudowy i zagospodarowania terenu;
10. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu
i niewszechstronnym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz jego dowolnej ocenie wskutek zaniechania działań niezbędnych do wyjaśnienia istotnych okoliczności stanu faktycznego sprawy, tj. wyjaśnienia kwestii położenia elektrowni fotowoltaicznej
w granicy z nieruchomością odwołującego, co wynika z załączonej do wniosku mapy zasadniczej, co stanowi naruszenie przepisów prawa budowlanego (§ 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie), braku ustalenia wpływu elektrowni fotowoltaicznej na otocznie, ludzi zamieszkujących w bezpośrednim sąsiedztwie, w szczególności z uwzględnieniem pola elektromagnetycznego oraz hałasu, jaki generuje taka elektrownia);
11. art. 107 § 3 k.p.a. polegające na braku należytego uzasadnienia faktycznego
i prawnego zaskarżonej decyzji. Organ w szczątkowym uzasadnieniu ograniczył się do odnotowania stanowisk pozostałych stron postępowania, w tym odwołującego, przy jednoczesnym braku merytorycznego odniesienia się do argumentacji podnoszonej przez strony;
12. art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2024 r. - Prawo geologiczne
i górnicze poprzez jego niewłaściwe zastosowanie pomimo wiedzy organu, że na terenie inwestycji znajdują się udokumentowane złoża wód podziemnych oznaczone jako GZWP nr [...] organ ograniczył się wyłącznie do milczącego uzgodnienia treści projektu decyzji na podstawie art. 53 ust 4 pkt 5 lit. "b" u.p.z.p. bez analizy zasadności ochrony ww. zbiornika wody podziemnej - istotnego z punktu widzenia przedmiotu ochrony.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z 25 kwietnia 2025 r.,
nr SKO.73.27.2025, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej: "organ odwoławczy", "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z brzmieniem art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wydanie decyzji
o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; |
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych
i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy,
o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi;
6) zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze:
a) w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji
w zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 273 i 1846 oraz z 2023 r. poz. 595), ustanowiony został zakaz,
o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt ł tej ustawy,
b) strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu, o którym mowa w art. 53 ust. 5e pkt 2,
c) strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu.
Zgodnie z brzmieniem art. 61 ust. 3 u.p.z.p. przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej, a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. Zgodnie z tym ostatnim przepisem instalacja odnawialnego źródła energii oznacza instalację stanowiącą wyodrębniony zespół: a) urządzeń służących do wytwarzania energii opisanych przez dane techniczne i handlowe, w których energia jest wytwarzana z odnawialnych źródeł energii lub b) obiektów budowlanych i urządzeń stanowiących całość techniczno-użytkową służący do wytwarzania biogazu rolniczego - a także połączony z tym zespołem magazyn energii, w tym magazyn biogazu rolniczego. Z kolei z treści art. 2 pkt 22 ww. ustawy wynika, że odnawialne źródło energii to odnawialne, niekopalne źródła energii obejmujące energię wiatru, energię promieniowania słonecznego, energię aerotermalną, energię geotermalną, energię hydrotermalną, hydroenergię, energię fal, prądów i pływów morskich, energię otrzymywaną z biomasy, biogazu, biogazu rolniczego oraz z biopłynów. W związku z tym do instalacji odnawialnego źródła energii nie stosuje się przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p., zatem dla inwestycji tego rodzaju nie bada się przesłanki tzw. dobrego sąsiedztwa oraz przesłanki dostępu terenu inwestycji do drogi publicznej. Dlatego zarzuty dotyczące braku "dobrego sąsiedztwa" dla planowanej inwestycji nie mogły zostać uwzględnione.
Kolegium wyjaśniło, że z przeprowadzonej analizy wynika, że uzbrojenie terenu jest wystarczające dla planowanego zamierzenia. Inwestycja będzie podłączona do sieci elektroenergetycznej na warunkach określonych przez zarządcę sieci, natomiast zaopatrzenie w wodę, gaz, ciepło, ze względu na jej charakter, nie jest przewidziane dla planowanej inwestycji. Teren inwestycji nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Teren objęty wnioskiem obejmuje grunty rolne klas: RIVa, PsV, PsVI, zatem nie obejmuje gruntów rolnych klas I-III, objętych szczególną ochroną przed zmianą ich przeznaczenia na cele nierolnicze. Projekt decyzji został w tym zakresie uzgodniony z właściwym do tego organem, tj. ze Starostą, który w ustawowym terminie nie zajął stanowiska w sprawie. W związku z tym, na podstawie art. 53 ust. 5 u.p.z.p., projekt decyzji uznaje się za uzgodniony. Projekt decyzji został uzgodniony z Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie Zarządem Zlewni - jako organem właściwym w zakresie melioracji wodnych, Marszałkiem Województwa Warmińsko-Mazurskiego - w odniesieniu do udokumentowanych wód podziemnych, Powiatowym Inspektorem Sanitarnym - pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych oraz zarządcą dróg gminnych - w odniesieniu do obszarów przyległych do pasa drogowego. Żaden z wymienionych organów nie zajął stanowiska w ustawowym terminie, w związku z czym na podstawie art. 53 ust. 5 u.p.z.p., uzgodnienie uznaje się za dokonane. Poza tym, na podstawie art. 53 ust. 5e u.p.z.p., projekt decyzji przedłożono do zaopiniowania operatorowi systemu dystrybucyjnego gazowego - Polska Spółka Gazownictwa sp. z o.o., Oddział Zakład Gazowniczy, który nie przedstawił opinii w ustawowym 2-tygodniowym terminie, w związku z czym - na podstawie art. 53 ust. 5f u.p.z.p. - należało przyjąć, że przedstawił opinię pozytywną. Ustalono zatem, że inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi, spełniona została przesłanka określona w art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p.
Kolegium ustaliło nadto, że zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze: a) w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 428, 784 i 922), ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, b) strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu, c) strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu.
Organ odwoławczy ustalił, że planowana inwestycja nie stanowi przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z treścią § 3 ust. 1 pkt 54a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz.1839) do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się: zabudowa systemami fotowoltaicznymi o powierzchni wyznaczanej po obrysie zewnętrznych skrajnych modułów paneli nie mniejszej niż:
a) 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub
w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy,
b) 2 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a
- z wyłączeniem zabudowy systemami fotowoltaicznymi lokalizowanej na dachach
i elewacjach obiektów budowlanych.
Kolegium stwierdziło, że teren inwestycji nie znajduje się na obszarze objętym którąś z form ochrony przyrody, o których mowa powyżej, a powierzchnia terenu przeznaczona pod realizację przedsięwzięcia wynosi maksymalnie 9550 m2, w związku z tym inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Odnosząc się do zarzutu odwołania, że nie wzięto pod uwagę okoliczności, iż w sąsiedztwie planowanej inwestycji znajduje się inna elektrownia fotowoltaiczna, którą należy uwzględnić przy rozpatrywaniu sprawy, Kolegium stwierdziło, że elektrownia ta znajduje się na działce nr [...], w odległości co najmniej 130 m od terenu inwestycji i nie podlega uwzględnieniu przy ustalaniu oddziaływania obecnej inwestycji na środowisko.
Za niezasadne uznano zarzuty dotyczące zbyt późnego wysłania zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie, czy też braku pouczenia strony, w jakim charakterze występuje w tym postępowaniu. Odwołujący nie wykazał, aby okoliczności te wywarły jakikolwiek wpływ na przebieg postępowania czy treść rozstrzygnięcia w sprawie. Podobnie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostaje błędne przytoczenie treści przepisu art. 127a k.p.a. Za niezasadne uznano nadto zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania poprzez brak wyczerpującego i wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, czy też niewystarczającego uzasadnienia motywów rozstrzygnięcia. W ocenie Kolegium zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do prawidłowego rozpatrzenia sprawy i wydania rozstrzygnięcia. Podkreślono, że decyzja o warunkach zabudowy nie jest decyzją uznaniową i w przypadku, gdy wszystkie przesłanki do jej wydania zostaną spełnione, organ jest zobowiązany ustalić warunki zabudowy zgodnie z wnioskiem inwestora. W niniejszej sprawie przesłanki zostały spełnione.
Skargę na tą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Olsztynie wywiedli J. S., K. S., L. Z. i A. Z., reprezentowani przez radcę prawnego, który podniósł takie same zarzuty i argumenty jak w odwołaniu, zrezygnował tylko z zarzutu naruszenia art. 127 lit. a k.p.a. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik akcentował, że skarżący, na skutek wadliwego zawiadomienia o wszczęciu postępowania, przez cały okres postępowania przed organem I instancji w istocie rzeczy byli pozbawieni możliwości czynnego udziału, albowiem nie był im znany status w tym postępowaniu. Kwestia ta ma fundamentalne znaczenie w sprawie. Nawet przy założeniu, że skarżącym umożliwiono wypowiedzenie się w sprawie przed zakończeniem postępowania administracyjnego, to nadal na ten moment nie wiedzieli w jakim charakterze w nim występują. Podkreślił, że postępowanie zostało wszczęte 27 czerwca 2024 r. W zawiadomieniu z 2 września 2024 r. nie wskazano natomiast faktycznej daty wszczęcia, statusu osób, do których skierowano zawiadomienie oraz niekompletnie poinformowano o przysługujących stronie uprawnieniach. Pełnomocnik stwierdził, że istotna jest również kwestia niewyjaśnienia bliskiej odległości istniejącej już infrastruktury, która w ocenie skarżących jest zlokalizowana bliżej niż 100 m, a nie jak wskazał organ I instancji na etapie postępowania odwoławczego 130 m, nie przedstawiając na tę okoliczność jakiejkolwiek mapy umożliwiającej weryfikację ustaleń. Zarzucono, że organ odwoławczy pominął kwestię zbiornika wód podziemnych, jak też lokalizację w bezpośrednim sąsiedztwie działki już istniejącej elektrowni fotowoltaicznej i zabudowy mieszkaniowej. Podniesiono, że nie wyjaśniono kwestii hałasu emitowanego przez falowniki, który z uwagi na bliskie posadowienie będzie uciążliwy i powinien być oceniany z punktu widzenia kumulacji oddziaływania na osoby zamieszkujące w bezpośredniej styczności z działką nr [...]. Wywiedziono, że niewątpliwie inwestycja w zakresie budowy elektrowni fotowoltaicznej prowadzi do faktycznej zmiany przeznaczenia terenu z funkcji upraw rolnych, czy funkcji mieszkaniowej na funkcję przemysłową. Organy obu instancji nie wyjaśniły tej kwestii w sposób dostateczny, gdyż nie wskazały sposobu montażu paneli i konstrukcji, która ma być zastosowana do ich posadowienia, co ma istotny wpływ na ocenę stanu faktycznego i merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W piśmie procesowym z 21 lipca 2025 r. pełnomocnik skarżących oświadczył, że J. S., K. S. i A. Z. cofają skargę, podtrzymał natomiast skargę L. Z. (dalej: "skarżący")
i wniósł o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym.
Prawomocnym postanowieniem z 22 sierpnia 2025 r. sygn. akt II SA/Ol 408/25 tutejszy Sąd odrzucił skargi J. S., K. S. i A. Z. z powodu nieuzupełnienia braków formalnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), na zgodny wniosek organu i skarżącego, wobec braku sprzeciwu pozostałych uczestników.
W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Chodzi tu o naruszenie, które skutkuje przyjęciem, że bez jego popełnienia nie doszłoby do wydania rozstrzygnięcia określonej treści. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Sąd administracyjny nie rozstrzyga o uprawnieniach, czy też obowiązkach, a jedynie może uchylić zaskarżony akt lub czynność lub stwierdzić ich nieważność w przypadkach wskazanych w ustawie.
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu
o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., nie stwierdził naruszeń prawa, które uzasadniałyby jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, z poszanowaniem zasad unormowanych w art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 61 § 1 i § 4, art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: "k.p.a."). W szczególności organy wyjaśniły sprawę w stopniu pozwalającym na jej merytoryczne rozstrzygnięcie. Organy orzekające nie miały obowiązku przeprowadzenia oględzin nieruchomości, dlatego niezasadny jest zarzut naruszenia art. 75 k.p.a. Zgromadzony materiał dowodowy w postaci wypisów z rejestru gruntów i załączonej mapy jest wystarczający i został rozważony w całokształcie. Poczynionym przez organy orzekające ustaleniom faktycznym nie można przypisać dowolności, gdyż mają oparcie w dowodach przeprowadzonych zgodnie z obowiązującymi przepisami. Ponadto ich ocena jest zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Organy orzekające dokonały prawidłowej subsumcji ustaleń faktycznych. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a., gdyż zgodnie z tym unormowaniem Kolegium wyjaśniło jakie okoliczności faktyczne i prawne przemawiały za ustaleniem warunków zabudowy dla wnioskowanego zamierzenia budowlanego, co umożliwiało poznanie motywów i weryfikację zajętego stanowiska.
Za bezpodstawny należało uznać zarzut skargi dotyczący zbyt późnego zawiadomienia o wszczęciu postępowania i nieokreślenia w zawiadomieniu statusu zawiadamianego. Z akt sprawy wynika, że wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy elektrowni fotowoltaicznej o mocy do 1MW wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą na działce nr [...] wpłynął do organu w dniu 27 czerwca 2024 r.,
a zawiadomienie o wszczęciu postępowania sporządzone zostało 2 września 2024 r.
i tego samego dnia nadane przesyłką poleconą. Do tego momentu nie były podejmowane przez organ żadne czynności w sprawie. Zatem organ nie pozbawił skarżącego udziału w postępowaniu, bo do tego czasu nie były prowadzone żadne działania. Dopiero po zawiadomieniu o wszczęciu postępowania organ podjął czynności procesowe. W treści zawiadomienia jasno wskazano (in fine), że zawiadomienie otrzymują: 1. wnioskodawca wskazany z imienia i nazwiska oraz 2. strony postępowania. Wykaz stron postępowania przedstawiono odrębnie na k. 17 akt administracyjnych. Wykazu stron nie zawierało zawiadomienie. Niemniej jednak skoro zawiadomienie doręczono skarżącemu, a w jego treści wyraźnie wskazano, że zawiadomienie otrzymują strony postępowania, to nie powinno budzić wątpliwości, że organ I instancji uznał skarżącego za stronę postępowania. W zawiadomieniu prawidłowo też pouczono skarżącego o uprawnieniach strony postępowania, wynikających z treści art. 10 k.p.a. Organ I instancji w zawiadomieniu wprost powołał ten przepis, wskazując, że zgodnie z tym unormowaniem strony postępowania mogą zapoznać się z aktami sprawy, mają prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania i wypowiedzenia się w sprawie. Tym samym organ I instancji umożliwił skarżącemu czynny udział w postępowaniu od samego początku jego prowadzenia. Poza tym skarżący brał aktywny udział w postępowaniu - składał pisemne wyjaśnienia, przedkładał mapy i zdjęcia (k. 116-128 akt administracyjnych), miał możliwość zapoznania się z aktami sprawy, złożył odwołanie. Nie odpowiada więc prawdziwe twierdzenie skarżącego, że ograniczono mu możliwość udziału w postępowaniu, w tym uniemożliwiono złożenie wniosków dowodowych.
Niezasadne okazały się też zarzuty dotyczące braków postępowania wyjaśniającego, w tym odniesienia się do okoliczności podnoszonych w pismach z 18 września 2024 r. i 21 października 2024 r. (k. 77-78, 96-98 akt administracyjnych).
W pismach tych skarżący wyrażał sprzeciw wobec realizacji elektrowni fotowoltaicznej na działce rolnej nr [...] o pow. 1,4730 ha. Obie działki (skarżącego i inwestora) położone są po przeciwległej stronie drogi gminnej. Skarżący w wymienionych pismach powołał się na obowiązujące ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, które nie stanowi aktu prawa miejscowego (art. 9 ust. 5 u.p.z.p. w brzemieniu sprzed nowelizacji wskazanej w zaskarżonej decyzji), a więc nie zawiera przepisów powszechnie obowiązujących i nie może wiązać przy wydaniu decyzji administracyjnej. Dlatego nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia, że według studium objęta wnioskiem działka położona jest w strefie krajobrazowej, w obszarze o funkcji: rolnictwo, turystyka, leśnictwo.
Skarżący w składanych pismach zarzucił, że powstanie inwestycji narusza zasady ładu przestrzennego i koliduje z sąsiadującym obszarem rolniczym. Elektrownia fotowoltaiczna zalicza się do zabudowy przemysłowej, która nie spełnia warunków dobrego sąsiedztwa. Inwestycja wpłynie na środowisko naturalne, zdrowie przez zwiększenie emisji hałasu, wibracji i promieniowania elektromagnetycznego. Wytwarzane ciepło może powodować wysuszenie obszaru i podnoszenie temperatury otoczenia, a w związku z tym obniżenie wód gruntowych. Będzie oddziaływać na sąsiednie nieruchomości (odbijający się refleks słoneczny, hałas z transformatorów
i inwerterów, oświetlenie farmy, itp.). Wszystkie sąsiadujące działki stracą na atrakcyjności i wartości. Farma fotowoltaiczna znacznie pogorszy estetykę i walory krajobrazowe. Zostanie naruszony i pogorszony dobrostan fauny i flory. W niedużej odległości - 370 m znajduje się Obszar Chronionego Krajobrazu [...]. Teren przewidziany pod inwestycję i działki sąsiednie charakteryzują się cennymi walorami krajobrazowymi (bliskość jezior, lasów, obecność zwierząt). Dlatego są częstym miejscem spacerów, przejażdżek rowerowych, umożliwiają uprawianie różnych dyscyplin sportowych mieszkańcom i turystom. Elektrownia zablokuje rozwój turystyki, agroturystyki, rolnictwa i leśnictwa. Skarżący podkreślił, że w pobliżu znajduje się już elektrownia fotowoltaiczna, kolejna będzie szpeciła krajobraz. Skarżący podnosił też, że około 100 m od planowanej inwestycji znajdują się pierwsze zabudowania,
a w odległości około 450 m zostały wydane dla szeregu działek warunki zabudowy dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, których część została już zabudowana.
To tereny o rozpoczętym procesie urbanizacji z powstającą nową zwartą zabudową jednorodzinną. Dlatego teren inwestycji farmy jest sprzeczny z głosem mieszkańców
i bardzo istotny dla przyszłych pokoleń. Analizowany teren jest głównym i jednym
z nielicznych miejsc wsi, gdzie krajobraz i otoczenie przyciąga mieszkańców i turystów.
Wbrew przekonaniu skarżącego organy orzekające nie pominęły okoliczności podnoszonych przez skarżącego, wyjaśniono bowiem skarżącemu spójnie i logicznie, że w sprawie nie miała zastosowania zasada "dobrego sąsiedztwa". Poza tym Kolegium rzeczowo wyjaśniło jakie przepisy miały zastosowanie do rozpatrzenia wniosku inwestora i jakie okoliczności wynikające z tych przepisów organy mogły brać pod uwagę. Ustalenie, że organy orzekające nie odniosły się wprost do niektórych twierdzeń skarżącego, które nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia w świetle obowiązujących przepisów, pozostaje bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia.
Podnieść pozostaje, że zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Aby norma prawa materialnego mogła być prawidłowo zastosowana, muszą zostać ustalone wszystkie okoliczności objęte hipotezą lub dyspozycją przepisu. W tym celu organ dokonuje wykładni przepisu i ustala zakres koniecznego postępowania wyjaśniającego oraz sposób jego udokumentowania. W myśl art. 7 k.p.a. organ orzekający stoi na straży praworządności i przeprowadza dowody z urzędu lub na wniosek strony. Wywodzona z tego przepisu zasada oficjalności postępowania oznacza, że organ administracji jest zobowiązany z urzędu do ustalenia prawdy materialnej, czyli zgodnej z rzeczywistością. W tym celu jest zobligowany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co zostało wprost wyrażone w art. 77 § 1 k.p.a. Przy czym, co podkreślić trzeba, to mające w sprawie przepisy prawa materialnego wyznaczają zakres koniecznego postępowania wyjaśniającego. Tym samym zakres postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organ nie jest nieograniczony. Organ zobowiązany jest ustalić okoliczności determinujące zastosowanie normy prawnej lub wykluczające jej stosowanie. Przepisy u.p.z.p. określają natomiast precyzyjnie kto i na jakich zasadach może wystąpić o ustalenie warunków zabudowy.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w decyzji lokalizacyjnej - co do inwestycji celu publicznego, a w zakresie pozostałych inwestycji - w drodze decyzji
o warunkach zabudowy. Wydania takiej decyzji w sytuacji braku planu wymaga
w szczególności, w myśl art. 59 ust. 1 u.p.z.p., zmiana zagospodarowania terenu polegająca między innymi na budowie obiektu budowlanego. Właściwy organ nie może odmówić ustalenia warunków nowej zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nieruchomość nie jest objęta planem miejscowym, a zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi (art. 56 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p). Decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu jest aktem stosowania prawa, w sposób władczy konkretyzuje uprawnienia wynikające z ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym. Rolą organu rozpatrującego wniosek o wydanie warunków zabudowy jest przesądzenie zgodności zamierzonej inwestycji
z obowiązującym w tym zakresie krajowym porządkiem prawnym. Jeżeli, tak jak
w niniejszej sprawie organy orzekające stwierdziły łączne spełnienie warunków określonych w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., to nie mogły odmówić uwzględnienia wniosku.
W rozpatrywanym przypadku istotnym było, na co zasadnie organ odwoławczy zwrócił uwagę i prawidłowo wyjaśnił, że wnioskowane zamierzenie stanowi instalację odnawialnego źródła energii i zgodnie z art. 61 ust. 3 pkt 3 u.p.z.p. w stosunku do takiego przedsięwzięcia nie mają zastosowania przepisy art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por wyroki NSA z 29 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 712/24 i z 28 lutego 2024 r., sygn. akt II OSK 2654/22 i powołane w nich wyroki, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA") i Sąd orzekający w tej sprawie w pełni je podziela. Przez dokonane wyłączenie ustawodawca przesądził jednoznacznie, że w stosunku do takiego rodzaju inwestycji nie bada się w ogóle funkcji występujących na obszarach sąsiadujących z terenem inwestycji. Na podstawie zastrzeżonego ustawowo wyłączenia należy przyjąć, że odnawialne źródła energii, których definicję ustawową Kolegium prawidłowo przytoczyło, nie kolidują z jakąkolwiek zastaną funkcją terenu sąsiadującego. Dlatego organ I instancji nie miał obowiązku na zasadzie art. 61 ust. 5a u.p.z.p. wyznaczania obszaru analizowanego i badania czy i w jakiej odległości występuje zabudowa mieszkaniowa, czy inna farma fotowoltaiczna oraz rozstrzygać czy występująca w sąsiedztwie zabudowa może współistnieć. Z tego względu skarżący niezasadnie zarzuca brak ustalenia odległości inwestycji od zabudowy mieszkaniowej, czy też uwzględnienia, że w bliskiej odległości istnieje już elektrownia fotowoltaiczna (skarżący podaje, że jest to odległość 100 m, Kolegium ustaliło, że jest to co najmniej 130 m).
Skarżący niezasadnie sprzeciwia się inwestycji z uwagi na interes, zdrowie mieszkańców, walory krajobrazowe czy ochronę środowiska. Przede wszystkim trzeba zauważyć, że skarżący nie wykazał, aby przysługiwały mu prawa rzeczowe do akcentowanej zabudowy mieszkaniowej albo aby mieszkał w pobliżu analizowanego terenu. Tytuł strony uzyskał w związku z tytułem prawnym do niezabudowanej działki rolnej. Jest to teren, który nie podlega szczególnej ochronie i niewątpliwie zaskarżona decyzja nie narusza interesu prawnego skarżącego. Skarżący może zaś działać tylko
w ramach własnego interesu prawnego, a nie interesu społecznego. Zastrzeżenia skarżącego dotyczące spadku wartości nieruchomości, zainteresowania turystów okolicą, czy oszpecenia krajobrazu stanowią interes faktyczny, który nie podlega ochronie prawnej. Żaden przepis nie ogranicza możliwości lokalizowania elektrowni fotowoltaicznej z takich powodów. Zgodnie z art. 6 ust. 2 u.p.z.p. każdy ma prawo,
w granicach określonych ustawą, do:
1) zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie
z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich;
2) ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych.
Z unormowań tych wynika, że tylko interes prawny podlega ochronie prawnej. Aby strona mogła skutecznie podważyć uprawnienie innego podmiotu do realizacji zamierzenia budowlanego, musiałoby zostać wykazane, że inwestycja wpływa na sferę materialnoprawną strony, pozbawiając pewnych uprawnień gwarantowanych przepisami prawa materialnego albo uniemożliwiając ich realizację (por. wyroki NSA
z 20 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 1016/09 i z 1 grudnia 2015 r., sygn. II FSK 817/14, dostępne w CBOSA). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie występuje.
Poza tym istotnym jest w sprawie, że na etapie ustalenia warunków zabudowy, żaden przepis nie wymagał od inwestora przedstawienia analizy wpływu inwestycji na środowisko, jakichkolwiek oddziaływań, w tym na zdrowie i życie ludzkie. Żaden też przepis nie zobowiązywał organów orzekających do badania szczegółowego tych kwestii. Jedynie na zasadzie art. 53 ust.4 pkt 2a u.p.z.p. organ I instancji miał obowiązek wystąpić do Powiatowej Inspekcji Sanitarnej (PIS) o uzgodnienie decyzji pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych. Jest to instytucja wyspecjalizowana pod względem ochrony zdrowia i życia ludzkiego. Projekt decyzji do uzgodnienia wysłany został PIS w dniu 2 września 2024 r. (k.49) i pozostał bez odpowiedzi. Zatem doszło do milczącego uzgodnienia w myśl art. 53 ust. 5 u.p.z.p., a tym samym potwierdzenia, że inwestycja co do zasady nie zagraża zdrowiu i życiu ludzkiemu. Tak samo podnoszona kwestia ochrony wód gruntowych i zbiornika GZWP nr [...] - została potwierdzona uzgodnieniami milczącymi. Zasadność tych uzgodnień nie budzi zastrzeżeń w świetle bogatego orzecznictwa zapadłego na tle spraw dotyczących środowiskowych uwarunkowań dla elektrowni fotowoltaicznych, które sprowadzają się przeważnie do stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (por. wyrok WSA w Olsztynie z 19 sierpnia 2025 r., sygn. akt II SA/Ol 910/24 i powołane w nim orzecznictwo, publ. w CBOSA). W szczególności wskazuje się na kanwie tego typu spraw, że panele fotowoltaiczne nie stwarzają ryzyka zanieczyszczenia gruntu, czy jakiegokolwiek negatywnego oddziaływania na grunt.
Wyjaśnić trzeba w tym miejscu, że ustawa z dnia 3 października 2008 r.
o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa
w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2024 r. poz. 1112; dalej: "u.i.ś.o.") określa jakie przedsięwzięcia podlegają ocenie pod względem oddziaływania na środowisko. Stosownie do art. 59 ust. 1 u.i.ś.o przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: 1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1. Decyzja wydana w postępowaniu środowiskowym dotyczy wstępnego etapu inwestycyjnego, rozstrzyga i określa dopuszczalny wpływ inwestycji na środowisko, uwzględnia kumulację oddziaływań na środowisko pobliskich przedsięwzięć i jest wydawana przed decyzją ustalającą warunki zabudowy i ma charakter wiążący (art. 72 ust. 1 pkt 3 u.i.ś.o.). Organy orzekające bezspornie ustaliły zaś, na podstawie § 3 ust. 1 pkt 54a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz.1839), że planowana farma fotowoltaiczna nie stanowi przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, gdyż nie znajduje się na obszarze objętym formami ochrony przyrody, sam skarżący podawał, że teren inwestycji oddalony jest od obszaru objętego formą ochrony przyrody o 370 m, a także obszar inwestycji jest mniejszy niż 2 ha. W związku z tym przedmiotowe zamierzenie nie wymagało oceny oddziaływania na środowisko, w tym oceny możliwości kumulowania się oddziaływań z pozostającą w sąsiedztwie farmą fotowoltaiczną. Podkreślić trzeba, że na etapie ustalenia warunków zabudowy organy orzekające nie ustalają już wpływu inwestycji na środowisko w takim zakresie jak wymagają tego przepisy u.i.ś.o. Na tym etapie uwzględnieniu mogą podlegać tylko wyraźne nakazy i zakazy określone powszechnie obowiązującymi przepisami. W rozpatrywanym przypadku nie stwierdzono występowania przepisów szczególnych, które sprzeciwiałyby się realizacji wnioskowanej inwestycji na spornym terenie.
Zauważyć pozostaje, że wiele elektrowni fotowoltaicznych już funkcjonuje i ich oddziaływanie jest znane, co pozwala na ocenę zarzutów stawianych takim inwestycjom. W wyroku z 11 marca 2025 r., sygn. akt III OSK 5883/21 (publ. w CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny rozważając obowiązek przeprowadzenia oceny przedsięwzięcia na środowisko, polegającego na budowie farmy fotowoltaicznej, uznał brak takiego obowiązku. Wyjaśnił, że budowa farmy fotowoltaicznej o łącznej mocy do 1MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną nie jest przedsięwzięciem obejmującym podejmowanie działalności, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, zgodnie z treścią art. 6 ust. 2 ustawy
z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska. Na tle orzecznictwa zapadłego
w podobnych sprawach można stwierdzić, że oddziaływanie na środowisko elektrowni fotowoltaicznej o mocy 1MW nie jest znaczące. Tłumaczy to dlaczego prawodawca ograniczył restrykcje wobec tego typu inwestycji. W świetle przepisów ustawy Prawo energetyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 266), na które powołał się organ I instancji (art. 7 ust. 8d2, 8d3tej ustawy), podłączenie do sieci instalacji odnawialnego źródła energii jest priorytetowe, co gwarantuje spełnienie warunku z art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 61 ust. 5 u.p.z.p. Nie zwalnia to jednak inwestora od przestrzegania dopuszczalnych norm hałasu i oddziaływania elektromagnetycznego. Kwestii tych nie bada się jednak na etapie ustalenia warunków zabudowy, ponieważ na tym etapie określa się tylko rodzaj inwestycji i maksymalne parametry zabudowy. Dopiero na kolejnym etapie inwestycyjnym o wydanie pozwolenia na budowę, inwestor zobowiązany będzie sprecyzować położenie inwestycji na działce, położenie poszczególnych urządzeń i ich parametry, co pozwoli na konkretyzację odległości paneli fotowoltaicznych, falowników, inwerterów, stacji transformatorowej od terenów podlegających ochronie akustycznej
i elektromagnetycznej, a tym samym ustalenia związanego z tym oddziaływania. Dopiero na etapie wydawania pozwolenia na budowę mają zastosowanie przepisy wykonawcze wydane do tej ustawy, w tym powołane w skardze rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
W świetle powyższych rozważań nie można zgodzić się z zarzucanym w skardze naruszeniem art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Nie można uznać poczynionych przez organy ustaleń za dowolne, a uzasadnienie decyzji za lakoniczne. Ustalenia i rozważania organów są adekwatne do stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Reasumując, skoro żaden przepis nie sprzeciwiał się wnioskowanej inwestycji, dlatego zgodnie z art. 56 u.p.z.p. organ I instancji nie mógł odmówić uwzględnienia wniosku inwestora.
W tym stanie rzeczy skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI