II SA/Ol 404/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję o warunkach zabudowy dla rozbudowy fermy trzody chlewnej, uznając, że inwestycja stanowi zabudowę zagrodową, dla której nie stosuje się zasady dobrego sąsiedztwa, gdy gospodarstwo rolne przekracza średnią gminną.
Skarżący sprzeciwiali się wydaniu warunków zabudowy dla budowy budynku trzody chlewnej, argumentując naruszenie zasady dobrego sąsiedztwa i wpływu inwestycji na ich nieruchomość. Sąd uznał jednak, że inwestycja dotyczy zabudowy zagrodowej, a gospodarstwo rolne inwestora przekracza średnią powierzchnię w gminie, co na mocy art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wyłącza stosowanie zasady dobrego sąsiedztwa. Sąd podkreślił również, że kwestie środowiskowe zostały już rozstrzygnięte w odrębnej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę T. S. i L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku trzody chlewnej. Skarżący zarzucali naruszenie zasady dobrego sąsiedztwa, przepisów k.p.a. oraz brak zbadania, czy inwestor posiada zabudowę zagrodową. Sąd, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, oddalił skargę. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że inwestycja dotyczy zabudowy zagrodowej, a gospodarstwo rolne inwestora (o powierzchni znacznie przekraczającej średnią gminną) uzasadnia zastosowanie wyjątku z art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co oznacza, że zasada dobrego sąsiedztwa nie musiała być badana. Sąd podkreślił, że decyzja o warunkach zabudowy ma charakter wstępny i nie przesądza o prawie do prowadzenia inwestycji, a kwestie środowiskowe zostały już rozstrzygnięte w odrębnej, ostatecznej decyzji środowiskowej, która wiąże organ wydający decyzję o warunkach zabudowy. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa i nie dopatrzył się naruszeń, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zasada dobrego sąsiedztwa nie ma zastosowania w przypadku zabudowy zagrodowej, gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie (art. 61 ust. 4 u.p.z.p.).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że inwestycja dotyczy zabudowy zagrodowej, a gospodarstwo rolne inwestora jest większe niż średnia w gminie, co wyłącza stosowanie zasady dobrego sąsiedztwa. Podkreślono, że celem tej zasady jest zapobieganie rozproszeniu zabudowy, co nie dotyczy zabudowy zagrodowej większych gospodarstw rolnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (24)
Główne
u.p.z.p. art. 61 § ust. 4
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wyjątek od zasady dobrego sąsiedztwa dla zabudowy zagrodowej, gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego przekracza średnią gminną.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Zasada dobrego sąsiedztwa, wymagająca dostosowania nowej zabudowy do istniejącej.
u.p.z.p. art. 59 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wymóg uzyskania decyzji o warunkach zabudowy dla zmiany zagospodarowania terenu polegającej na budowie obiektu budowlanego.
u.p.z.p. art. 56
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Brak możliwości odmowy wydania decyzji o warunkach zabudowy, jeśli inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
u.p.z.p. art. 64 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Obowiązek wydania decyzji o warunkach zabudowy, jeśli spełnione są warunki określone w art. 61.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności i podejmowania działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd dokonuje kontroli zaskarżonego aktu na podstawie akt sprawy.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice kognicji sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
u.ś.i.o. art. 72 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy.
u.ś.i.o. art. 82 § ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Określenie rodzaju i miejsca realizacji przedsięwzięcia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
u.ś.i.o. art. 86 § pkt 2
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organy wydające decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1.
k.c. art. 144
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny
Zakaz dokonywania czynności, które by nadmiernie zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich.
Konstytucja RP art. 21
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona własności.
Konstytucja RP art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo własności.
rozp. MI ws. warunków technicznych art. 3 § pkt 3
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Definicja zabudowy zagrodowej (budynki mieszkalne, gospodarcze, inwentarskie).
u.p.z.p. art. 2 § pkt 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Definicja ładu przestrzennego.
u.p.z.p. art. 4 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określanie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy w decyzji lokalizacyjnej lub decyzji o warunkach zabudowy w braku planu miejscowego.
u.p.z.p. art. 6 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Zasada wolności zagospodarowania terenu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Inwestycja dotyczy zabudowy zagrodowej, a gospodarstwo rolne inwestora przekracza średnią powierzchnię w gminie, co wyłącza stosowanie zasady dobrego sąsiedztwa (art. 61 ust. 4 u.p.z.p.). Kwestie środowiskowe zostały już rozstrzygnięte w ostatecznej decyzji środowiskowej, która wiąże organ wydający decyzję o warunkach zabudowy. Decyzja o warunkach zabudowy jest decyzją związaną, wydawaną w przypadku braku planu miejscowego, gdy inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Odrzucone argumenty
Naruszenie zasady dobrego sąsiedztwa. Niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego. Brak zbadania, czy inwestor posiada zabudowę zagrodową. Naruszenie konstytucyjnych praw własności i interesów osób trzecich.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja o warunkach zabudowy ma charakter wstępny i ogólny. Nie przesądza jeszcze o prawie do prowadzenia konkretnej inwestycji w konkretnym miejscu, a jedynie określa, czy dana inwestycja w danym miejscu jest w ogóle możliwa. Celem bowiem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest określenie możliwych negatywnych skutków dla środowiska związanych z realizacją przedsięwzięć. Właściwy organ nie może odmówić ustalenia warunków nowej zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nieruchomość nie jest objęta planem miejscowym, a zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Decyzja o warunkach zabudowy jest rozstrzygnięciem związanym.
Skład orzekający
Piotr Chybicki
przewodniczący
Marzenna Glabas
sprawozdawca
Grzegorz Klimek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w kontekście zabudowy zagrodowej i zasady dobrego sąsiedztwa; rozgraniczenie etapów postępowania w sprawach inwestycyjnych (decyzja środowiskowa a decyzja o warunkach zabudowy)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zabudowy zagrodowej i przekroczenia średniej powierzchni gospodarstwa rolnego w gminie. Kwestie środowiskowe i pozwolenie na budowę są rozstrzygane w odrębnych postępowaniach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy typowego sporu sąsiedzkiego w kontekście planowania przestrzennego, ale zawiera istotne dla prawników interpretacje przepisów dotyczących zabudowy zagrodowej i rozgraniczenia kompetencji między decyzją środowiskową a decyzją o warunkach zabudowy.
“Farma trzody chlewnej a zasada dobrego sąsiedztwa: Kiedy rolnik może budować bliżej sąsiada?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ol 404/24 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2024-09-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-05-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Grzegorz Klimek Marzenna Glabas /sprawozdawca/ Piotr Chybicki /przewodniczący/ Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 977 art. 61 ust. 1 pkt 1, ust. 4 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Chybicki Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 września 2024 r. sprawy ze skargi T. S., L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z 8 grudnia 2023 r. Wójt Gminy (dalej jako: "organ I instancji"), działając na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 6 i 9, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 i 4, art. 61 oraz art. 64 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977 ze zm., dalej jako: "u.p.z.p."), ustalił na wniosek D. K. (dalej jako: "inwestor") warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku trzody chlewnej o obsadzie 240 sztuk wraz z infrastrukturą na części działki [...]. Odwołanie od tej decyzji wniósł właściciel sąsiedniej nieruchomości L. S., podnosząc, że nie wyraża zgody na wybudowanie obiektu. Zarzucił, że organ I instancji nie uwzględnił szerszego oddziaływania inwestycji na środowisko i należących do skarżącego budynków, czym naruszono art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Inwestycja rażąco narusza dobra osobiste skarżącego i zasadę dobrego sąsiedztwa, gdyż inwestor chce wybudować chlewnię daleko od swojego domu mieszkalnego z przyczyn odorowych, hałasowych oraz wystąpienia wszelkiego rodzaju insektów, a planuje budowę przy budynku mieszkalnym sąsiada. Zdaniem odwołującego inwestycja może przyczynić się do zrujnowania jego gospodarstwa rolnego poprzez ryzyko wystąpienia ogniska ASF w wyniku przelotu much, gzów oraz przemieszczania się gryzoni. Dodatkowo zarzucił, że organ nie zastosował się do art. 61 ust. 1 pkt 4 i 6 u.p.z.p., gdyż nie wykazał w decyzji ani słowem, że inwestor ma zabudowę zagrodową. Podniósł, że wybudowanie kolejnej chlewni przez sąsiada utrudnia i uniemożliwia jego rodzinie zamieszkiwanie na ich nieruchomości. Odległość budynku planowanego od budynku mieszkalnego to 100 m. Podkreślił, że nie sprzeciwia się powstaniu budynku inwentarskiego, ale w innej lokalizacji. Ponadto, jego zdaniem, wniosek o ustalenie warunków zabudowy powinien zostać oddalony, gdyż decyzja środowiskowa RI.6220.17.2022 z 3 lutego 2023 r. posiada szereg braków, narusza zasadę praworządności, bezstronności i przezorności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Elblągu (dalej jako: "organ odwoławczy", "Kolegium") decyzją z 5 lutego 2024 r. nr Rep.61/ZP/24 utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 61 ust. 4 u.p.z.p. przepisów ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Organ I instancji wyjaśnił zaś (na stronie 2 załącznika nr 2 do decyzji, zatytułowanego: "Analiza opisowa wykonana do decyzji o warunkach zabudowy nr 128/2023"), że średnia wielkość powierzchni gospodarstwa rolnego w gminie N. wynosi 10,9972 ha. Inwestor prowadzi natomiast gospodarstwo rolne o powierzchni 28,8410 ha fizycznych (własność) oraz 23,9817 ha fizycznych (współwłasność). Organ I instancji ustalił, że budynki wchodzące w skład prowadzonego przez inwestora gospodarstwa rolnego położone są na działce o nr [...], tj. działce, na której planuje się wnioskowane przedsięwzięcie. Obecnie na działce usytuowane są następujące budynki, służące na potrzeby prowadzonego gospodarstwa rolnego: a) budynek mieszkalny - powierzchnia zabudowy: 201 m2; b) budynek produkcyjny usługowy i gospodarczy dla rolnictwa: 48 m2; c) budynek produkcyjny usługowy i gospodarczy dla rolnictwa: 494 m2; d) budynek produkcyjny usługowy i gospodarczy dla rolnictwa: 220 m2; e) budynek produkcyjny usługowy i gospodarczy dla rolnictwa: 502 m2; f) budynek produkcyjny usługowy i gospodarczy dla rolnictwa: 136 m2; g) budynek produkcyjny usługowy i gospodarczy dla rolnictwa: 12 m2; h) budynek produkcyjny usługowy i gospodarczy dla rolnictwa: 615 m2; i) budynek produkcyjny usługowy i gospodarczy dla rolnictwa: 1072 m2. W związku z tym, w ocenie składu orzekającego Kolegium, organ I instancji prawidłowo przyjął, iż planowana inwestycja dotyczy zabudowy zagrodowej. Tym samym wydanie pozytywnej decyzji uzależnione jest od łącznego spełnienia warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 2-6 u.p.z.p. Wobec tego Kolegium stwierdziło, że objęta wnioskiem działka nr [...] o powierzchni 7,10 ha stanowi grunty klasy: Br-R.III, Br-RIVa, N, PsIV, RIIIb i RIVa. Teren objęty inwestycją nie znajduje się w miejscowości uzdrowiskowej, obszarze morskich portów i przystani, terenie zagrożonym osuwaniem się mas ziemnych, terenie górniczym, w parku narodowym, na terenie ochrony zasobów wodnych oraz ochrony ludzi i mienia przed powodzią, na terenie zamkniętym. Działka posiada dostęp do drogi publicznej - ustala się obsługę komunikacyjną istniejącym zjazdem z drogi powiatowej. Teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Ponadto z analizy opisowej do decyzji wynika, że przedmiotowe zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 6 u.p.z.p. Kolegium podkreśliło, że z treści art. 56 w związku z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. bezspornie wynika, że nie można odmówić wydania decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Zaskarżona decyzja z 8 grudnia 2023 r. została wydana po uzgodnieniu z organami uzgadniającymi, tj. Dyrektorem Zarządu Dróg Powiatowych; Starostą; Dyrektorem Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Kolegium podniosło, że decyzja o warunkach zabudowy ma charakter wstępny i ogólny. Nie przesądza jeszcze o prawie do prowadzenia konkretnej inwestycji w konkretnym miejscu, a jedynie określa, czy dana inwestycja w danym miejscu jest w ogóle możliwa. Zarzuty związane z uciążliwością inwestycji w zakresie emisji hałasu, odoru oraz występowaniem insektów mogły być przedmiotem postępowania prowadzonego w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowego przedsięwzięcia (ostateczna decyzja Wójta Gminy z dnia 3 lutego 2023 r. znak: RI.6220.17.2022). Celem bowiem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest określenie możliwych negatywnych skutków dla środowiska związanych z realizacją przedsięwzięć. T. S. i L. S. (dalej jako: "skarżący"), reprezentowani przez radcę prawnego, zaskarżyli powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, wnosząc o uchylenie obu wskazanych decyzji instancyjnych, w związku z naruszeniem: - art. 61 ust. 4 w zw. art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. poprzez przyjęcie przez organ, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do nieuwzględnienia zasady dobrego sąsiedztwa z uwagi na przyjęcie przez organ, że powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie, co nie zostało przez organ dostatecznie wykazane, a z krótkiej i lakonicznej decyzji nie można wywnioskować, że przesłanka wskazana w art. 61 ust. 4 u.p.z.p. została spełniona, wobec czego nie było podstaw do uznania, że zasada dobrego sąsiedztwa nie ma zastosowania; - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej wydanej decyzji, co uniemożliwia zbadanie podstaw wydania zaskarżonej decyzji, nadto brak dopasowania stanu faktycznego do przywołanych podstaw prawnych oraz niezastosowanie zasady dobrego sąsiedztwa w niniejszej sprawie z uwagi na wadliwe przyjęcie przez Kolegium, że zastosowanie na kanwie rozpatrywanej sprawy znajdzie wyjątek pozwalający na pominięcie ww. zasady co nie zostało jednak wykazane przez organ; - art. 61 ust. 1 pkt 4 i 6 u.p.z.p. poprzez nieuwzględnienie faktu, że organ I instancji nie zbadał i nie wykazał, aby inwestor posiadał zabudowę zagrodową, a brak takich ustaleń nie pozwalał na wydanie decyzji o warunkach zabudowy, co w konsekwencji powoduje wadliwość decyzji i konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego; - art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. poprzez nieuwzględnienie faktu, że organ I instancji nie zbadał i nie wykazał, aby co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, była zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu, a brak takich ustaleń nie pozwalał na wydanie decyzji o warunkach zabudowy co w konsekwencji powoduje wadliwość decyzji i konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego; - art. 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny oraz art. 21 oraz art. 64 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji brak uwzględnienia występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym skarżących, a także nieuwzględnienie negatywnego wpływu inwestycji na nieruchomości sąsiednie, co narusza konstytucyjne prawo własności. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśniło, odnosząc się do wątpliwości czy inwestor planuje inwestycję w ramach zabudowy zagrodowej, że zgodnie z orzecznictwem przez "zabudowę zagrodową" należy rozumieć funkcjonalnie zorganizowane w ramach jednego podwórka zabudowania o charakterze gospodarczym (w tym produkcyjnym) oraz mieszkaniowym służące prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Na zabudowę zagrodową składa się zatem zespół budynków, z których przynajmniej jeden musi mieć charakter mieszkalny, zlokalizowanych w obrębie jednego podwórza. W przedmiotowej sprawie - zdaniem Kolegium - bezspornie planowana inwestycja będzie służyć "obsłudze" prowadzonego przez inwestora gospodarstwa rolnego. Z załączonego do akt sprawy wydruku ze strony geoportal "Informacja o działce", wynika że na działce ewidencyjnej nr [...], na której planuje się wnioskowane przedsięwzięcie, usytuowanych jest siedem budynków sklasyfikowanych jako budynki produkcyjne usługowe i gospodarcze dla rolnictwa, budynek niemieszkalny oraz budynek mieszkalny. Ponadto z treści decyzji Wójta Gminy z dnia 3 lutego 2023 r. znak: RI.6220.17.2022 o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie (na działce nr [...]) fermy o nowy budynek chowu trzody chlewnej wynika, że "na terenie działki znajduje się ferma trzody chlewnej, składająca się z 2 budynków. Na terenie działki znajdują się również pomieszczenia garażowe i magazynowe do przechowywania sprzętu rolniczego. Rozbudowa będzie polegała na dobudowaniu do budynku inwentarskiego dodatkowego pomieszczenia o wymiarach 15 m (długość) i 16,7 m (szerokość)". Ustalony w sprawie stan faktyczny bezspornie zatem świadczy, iż inwestor prowadzi w Gminie gospodarstwo rolne. W konsekwencji, organ I instancji prawidłowo zastosował przepis art. 61 ust. 4 u.p.z.p., stanowiący odstępstwo od zasady badania tzw. dobrego sąsiedztwa. W związku z tym, że przepis art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, Kolegium nie odniosło się do tej części skargi, która dotyczy "zasady dobrego sąsiedztwa". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a."), na wniosek organu i wobec braku żądania przeprowadzenia rozprawy przez stronę skarżącą i uczestnika postępowania. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnego naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 p.p.s.a.). Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził naruszeń prawa dających podstawę do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Zaskarżona decyzja ustalająca warunki zabudowy wydana została zgodnie z przepisami u.p.z.p., z poszanowaniem zasad unormowanych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako: "k.p.a."). Wbrew przekonaniu skarżących z akt administracyjnych sprawy, w tym z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego jasno wynika, że inwestor jest rolnikiem, prowadzi gospodarstwo rolne o areale przewyższającym średnią w gminie i na działce objętej wnioskiem znajduje się związana z tym gospodarstwem zabudowa zagrodowa (budynek mieszkalny, budynki inwentarskie i gospodarcze). Sporny budynek chlewni o obsadzie 240 sztuk wraz z infrastrukturą, dla którego ustalane są warunki zabudowy, będzie kolejnym na działce nr [...]. Obecnie na działce tej znajduje się budynek mieszkalny i siedem budynków związanych z produkcja rolną, w tym dwie chlewnie. Z załączonej do akt sprawy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z 3 lutego 2023 r. wynika, że inwestor planuje rozbudować fermę chowu trzody chlewnej o nowy budynek chlewni o obsadzie 240 szt. wraz z infrastrukturą. W decyzji środowiskowej ustalono, że rozbudowa fermy będzie polegała na dobudowaniu do budynku inwentarskiego o obsadzie 992 szt. tuczników (od strony wschodniej) dodatkowego pomieszczenia o wymiarach 15 m (długość) x 16,7 m (szerokość). Docelowo w trzech pomieszczeniach będzie prowadzony chów tuczników w liczbie 1684 szt. Zgodnie z pkt 2.2 lit. g) decyzji o warunkach zabudowy wydanej przez organ I instancji: "inwestycja powinna być zaprojektowana i wykonana zgodnie z ustaleniami zawartymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia znak: RI.6220.17.2022 z dnia 3 lutego 2023 r. Zatem to decyzja środowiskowa dopuściła kolejny budynek chlewni od strony działki skarżących. Decyzja ta jest ostateczna i wiąże w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U z 2024 r. poz. 1112) wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu. W myśl art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. a) tej ustawy w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ określa rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia. Zaś art. 86 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organy wydające decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1. Organ odwoławczy prawidłowo zatem wyjaśnił skarżącemu, że wpływ inwestycji (czyli rozbudowy fermy o kolejny budynek chlewni) na środowisko, w tym na życie i zdrowie ludzi był oceniany na etapie wydawania decyzji środowiskowej. W związku z tym na obecnym etapie nie można już tych kwestii rozstrzygać. Ustawodawca odrębnymi przepisami reguluje poszczególne etapy inwestycyjne. W każdym z etapów badane są i rozstrzygane odmienne kwestie. Każdy z etapów kończy się decyzją, która kończy postępowanie w danej dziedzinie i wiąże na kolejnym etapie inwestycyjnym. Przez to na kolejnych etapach nie bada się już kwestii rozstrzygniętych decyzją ostateczną. Jeżeli skarżący nie zgadzają się z wydaną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego zamierzenia budowlanego, to mogą dochodzić jej wzruszenia w trybach nadzwyczajnych. Na obecnym etapie Sąd nie może badać legalności tej decyzji, gdyż jest związany granicami sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie może być tylko spełnienie przesłanek z u.p.z.p. Wskazać należy w związku z tym , że zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w decyzji lokalizacyjnej - co do inwestycji celu publicznego, a w zakresie pozostałych inwestycji w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Wydania takiej decyzji w sytuacji braku planu wymaga w szczególności, w myśl art. 59 ust. 1 u.p.z.p., zmiana zagospodarowania terenu polegająca między innymi na budowie obiektu budowlanego. Właściwy organ nie może odmówić ustalenia warunków nowej zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nieruchomość nie jest objęta planem miejscowym, a zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi (art. 56 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p). Decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu jest aktem stosowania prawa, w sposób władczy konkretyzuje uprawnienia wynikające z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Właściwy organ winien przeprowadzić postępowanie przewidziane przepisami powołanej ustawy i jest zobligowany wydać pozytywną decyzję, jeżeli inwestor spełni wszystkie wymagania określone przepisami art. 61 u.p.z.p. Tym samym decyzja o warunkach zabudowy jest rozstrzygnięciem związanym. Jeśli wniosek o ustalenie warunków zabudowy dotyczy inwestycji, której lokalizacja pozostaje w zgodzie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i z unormowaniami przewidzianymi w przepisach szczególnych, do których odsyła ta ustawa, to organ właściwy w sprawie winien wydać decyzję pozytywną. Organ administracji publicznej w tych sprawach nie ma uprawnień kształtujących i ma obowiązek uwzględnić wniosek, co podkreślić należy, gdy stwierdzi łączne spełnienie warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1-6 u.p.z.p. Takie działanie koresponduje z zasadą wolności zagospodarowania terenu, określoną w art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. W myśl tego ostatniego przepisu każdy ma prawo do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, w granicach określonych ustawą. Omawiana ustawa precyzuje zaś w art. 61, jakie warunki muszą zostać spełnione dla ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji. Pierwszy z tych warunków dotyczy spełnienia tzw. zasady dobrego sąsiedztwa (art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.) Zgodnie z tym unormowaniem wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe, jeżeli co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Unormowanie to wymaga dostosowania nowej zabudowy do zastanego w danym miejscu stanu dotychczasowej zabudowy, jej cech i parametrów o charakterze urbanistycznym (zagospodarowanie obszaru) i architektonicznym (ukształtowanie wzniesionych obiektów). Celem tej zasady jest zagwarantowanie ładu przestrzennego, określonego treścią art. 2 pkt 1 u.p.z.p. i rozumianego jako takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w przyporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, gospodarczo - społeczne, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne. W doktrynie jak i judykaturze przyjmuje się zgodnie, że art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. ma na celu zapobieganie rozproszeniu zabudowy jak i powstrzymanie zabudowy, której funkcji nie da się pogodzić z już istniejącą na terenach, gdzie nie ma miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przyjmuje się, że na danym terenie mogą występować różne funkcje. Warunkiem takiego rozwiązania jest ustalenie, iż funkcje te wzajemnie się nie wykluczają i nie są ze sobą sprzeczne (por. wyrok NSA z 23 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2551/11; z 10 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 1649/16, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). Stosownie do art. 61 ust. 4 u.p.z.p. przepisów ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Na podstawie tego przepisu przyjmuje się, że utrzymanie zabudowy rozproszonej jest uzasadnione tylko w przypadku zabudowy zagrodowej większych gospodarstw rolnych, przekraczających średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie, z uwagi na charakter działalności rolniczej, wykorzystującej znaczne obszary na uprawę roślin, czy hodowlę zwierząt. Tylko w takiej sytuacji możliwa jest swobodna lokalizacja nowej zabudowy na terenie dotychczas niezurbanizowanym. W innych przypadkach muszą być bezwzględnie respektowane wymagania art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., który ma zapobiec rozproszeniu zabudowy o innym charakterze. Zauważyć trzeba przy tym, że w przypadku zabudowy zagrodowej oczywiste jest łączenie funkcji mieszkaniowej z budynkami inwentarskimi. Wpisane jest to w specyfikę prowadzenia gospodarstwa rolnego i wynika z powszechnego rozumienia zabudowy zagrodowej, które uwzględnia definicja tego pojęcia zawarta w przepisach wykonawczych do ustawy Prawo budowlane, tj. rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r. poz. 1225). Rozporządzenie to spójnie z ustawą Prawo budowlane rozróżnia w ramach zabudowy zagrodowej: budynki mieszkalne, budynki gospodarcze i budynki inwentarskie (§ 3 pkt 3 rozporządzenia). Termin zabudowy zagrodowej należy łączyć ściśle z prowadzeniem gospodarstwa rolnego i produkcją rolną przez rolnika indywidualnego, co bezspornie ma miejsce na działce objętej wnioskiem. Skarżący w odwołaniu sam wskazywał, że inwestor zamieszkuje na wskazanej działce, a sporny budynek chlewni jest kolejnym w ramach prowadzonej przez inwestora działalności. Skarżący oświadczył, że nie sprzeciwia się budynkowi inwentarskiemu, ale w innej lokalizacji. Sprzeciw skarżącego nie mógł zostać uwzględniony, bo na etapie ustalenia warunków zabudowy nie obowiązują przepisy określające odległość między budynkami. Będzie to weryfikowane na etapie wydawania pozwolenia na budowę. Reasumując, w niniejszej sprawie organy orzekające prawidłowo przyjęły, że wniosek dotyczy uzupełnienia zabudowy zagrodowej, wykazały też jaka jest średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego w gminie i jaka jest powierzchnia gospodarstwa rolnego prowadzonego przez inwestora. Z porównania podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji liczb jasno wynika, że w sprawie nie miał zastosowanie art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Wobec opisanej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji charakterystyki działki nr [...], przytoczeniu definicji zabudowy zagrodowej z § 3 pkt 3 cytowanego rozporządzenia, ustaleniu, że inwestor prowadzi gospodarstwo rolne o konkretnym areale przewyższającym średnią w gminie, których to informacji skarżący nie negują, niezrozumiałym jest twierdzenie skarżących, że organy nie wykazały, że sprawa dotyczy zabudowy zagrodowej. Wywód organu odwoławczego na ten temat jest spójny, wyczerpujący i logiczny. W realiach niniejszej sprawy nie sposób też nie dostrzec, że nawet gdyby w sprawie nie miałby mieć zastosowanie wyjątek z art. 61 ust. 4 u.p.z.p., to istniejąca już na działce inwestora zabudowa mogłaby być wyznacznikiem dla nowej zabudowy na tej działce i jak najbardziej pozwala na wybudowanie kolejnego budynku o funkcji i parametrach już istniejących na tej działce. Podkreślić należy ponownie, że na etapie ustalenia warunków zabudowy nie bada się w ogóle wpływu inwestycji na środowisko. W ramach zasady dobrego sąsiedztwa ustala się tylko, czy w obszarze analizowanym istnieje już zabudowa o wnioskowanej funkcji i parametrach. Jeżeli wystąpi chociaż jedna tak zabudowa, nie ma podstaw do odmownego załatwienia wniosku. Co do powołanego w skardze naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. to w uzasadnieniu decyzji wyjaśniono jakie rodzaje gruntów występują na wnioskowanej działce i jakie jest jej przeznaczenie. Ustalenia te bezspornie uwidaczniają, że działka nr [...] to grunty rolne, wykorzystywane do prowadzenia gospodarstwa rolnego. Wnioskowana zabudowa nie zmienia przeznaczenia tych gruntów, a tym samym nie wymaga zgody, o której mowa w art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. W zakresie zarzutu naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 6 u.p.z.p., to skarżący w żaden sposób nie podważyli ustalenia organu odwoławczego, że zamierzenie nie znajduje się w obszarze, o którym mowa w tym unormowaniu. Z podanych przyczyn skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i z tego powodu podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI