II SA/Ol 39/24

II SA/Ol 39/24 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2024-04-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Grzegorz Klimek
Katarzyna Matczak /przewodniczący sprawozdawca/
Tadeusz Lipiński
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 742
art. 86 ust. 1, art. 92 ust. 1, art. 93 ust. 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Rektora Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stypendium rektora oddala skargę.
Uzasadnienie
Z akt administracyjnych przekazanych wraz ze skargą wynika, że Rektor Uniwersytetu [...] (dalej jako: "Rektor", "organ") decyzją z 1 grudnia 2023 r., po rozpatrzeniu wniosku D. M. ("strona", "skarżąca"), odmówił jej przyznania stypendium rektora w roku akademickim 2023/2024.
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 4, art. 91 ust. 1 i ust. 3, art. 93 ust. 1-6 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz § 4 ust. 6-9 Regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu [...] łączny okres, przez który przysługuje stypendium rektora wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem że w ramach tego okresu świadczenie przysługuje na studiach:
1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów;
2) drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów.
Łączny okres, o którym mowa powyżej, jest dłuższy o 2 semestry w przypadku, gdy student podjął jednolite studia magisterskie, których czas trwania określonych w przepisach prawa wynosi 11 albo 12 semestrów. Do okresu tego wlicza się wszystkie rozpoczęte przez studenta semestry na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych magisterskich, w tym semestry przypadające w okresie korzystania z urlopów, o których mowa w art. 85 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, z wyjątkiem semestrów na kolejnych studiach pierwszego stopnia rozpoczętych lub kontynuowanych po uzyskaniu pierwszego tytułu zawodowego licencjata, inżyniera albo równorzędnego. W przypadku kształcenia się na kilku kierunkach studiów semestry odbywane równocześnie traktuje się jako jeden semestr.
Z informacji uzyskanych z systemu informatycznego USOS oraz POLON wynika, że strona studiowała przez łączny okres 16 semestrów. Mając na uwadze powyższe, łączny okres studiowania przekracza okres wskazany w art. 93 ust. 4-5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce tym samym stronie nie przysługuje wnioskowane przez nią stypendium.
Skargę na decyzję Rektora z 1 grudnia 2023 r. wywiodła skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
- błędną wykładnie art. 93 ust. 3 ustawy z d. 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r. poz. 742 z późn. zm.), dalej jako: "u.p.s.w.n.", pomijającą funkcję wskazanej regulacji, która winna uznawać, że dopiero posiadanie przez skarżącą tytułu magistra wyklucza możliwość uzyskania świadczeń o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt. 1-4 u.p.s.w.n., co wynika z wykładni funkcjonalnej niniejszego przepisu;
- błędną wykładnię treści art. 93 ust. 4 u.p.s.w.n., polegającą na przyjęciu, że okres 12 semestrów, o którym mowa w tym przepisie, odnosi się do semestrów nauki na studiach, bez względu na to czy podczas tych semestrów przysługiwały świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt. 1-4 u.p.s.w.n.;
- naruszenie art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1669 z późn. zm.), poprzez zaliczenie okresów sprzed wejścia w życie u.p.s.w.n., jako uzasadniających wypełnienie przesłanki negatywnej, wprowadzonej dopiero 1 października 2019 r., co stanowiło naruszenie zasady lex retro non agit;
- naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez niedokonanie ustaleń w zakresie okresów pobierania przez skarżącą świadczeń, istotnych dla ustalenia przysługiwania prawa do stypendium rektora.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że uzasadnienie decyzji jest lakoniczne i nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 k.p.a. Według skarżącej treść decyzji nie zawiera ustaleń świadczących o tym, że podjęto wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak również w sposób wyczerpujący nie zebrano i rozpatrzono materiału dowodowego.
Podkreślono, że organ wydając skarżoną decyzję zsumował wszystkie semestry nauki na studiach, bez względu czy podczas tych semestrów przysługiwało studentce świadczenie, czy też nie. W ocenie strony przyjęta przez organ wykładnia przepisu art. 93 ust. 4 u.p.s.w.n. jest wadliwa, gdyż przyjęto, że zawarte we wskazanym przepisie wyrażenie "świadczenie przysługuje" jest pojęciem tożsamym z wyrażeniem "posiada status studenta". Zdaniem skarżącej brak jest podstaw do wliczania do okresu przysługiwania studentowi świadczeń, o jakich mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 u.p.s.w.n., okresów w których przysługiwała jedynie możliwość ubiegania się o świadczenie na podstawie przepisów uprzednio obowiązującej ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183), jeżeli te świadczenia nie były przez studenta pobierane. Zaliczanie okresów pobierania, czy też możliwości pobierania wszelkich stypendiów (w tym stypendium rektora) przyznawanych studentom na podstawie wcześniej obowiązującego Prawa o szkolnictwie wyższym do okresu, od wpływu którego uzależniona jest utrata prawa do świadczeń przyznawanych na podstawie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, prowadziłoby do naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz.
W ocenie skarżącej rażąco niesprawiedliwe jest stosowanie w jej przypadku wykładni prawa de facto obarczającej ją negatywnymi konsekwencjami wprowadzenia wskazanych regulacji prawnych, które miały na celu zapobieganie nieuczciwemu postępowaniu osób, czerpiących nadmiernie, nieuzasadnione zyski finansowe ze środków publicznych z celowego przedłużenia okresu studiów. Ponadto odmowa przyznania stypendium rektora na rok akademicki 2023/2024 oznacza, że stypendium to otrzyma inny student (bowiem stypendium otrzymuje do 10% studentów z danego kierunku), który uzyskał niższą punktację. W ocenie skarżącej sytuacja ta jawi się jako rażące naruszenie zasad sprawiedliwości społecznej i konstytucyjnej zasady równości wobec prawa.
W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Podkreślono, że w odniesieniu do zarzutu "błędnej wykładni art. 93 ust. 3 u.p.s.w.n. pomijającą funkcję wskazanej regulacji, która winna uznawać, że dopiero posiadanie przez skarżącą tytułu magistra wyklucza możliwość uzyskania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt. 1-4 u.p.s.w.n., należy wskazać, że zgodnie z treścią uzasadnienia decyzji z dnia 1 grudnia 2023 roku, organ nie przyznał stypendium rektora z uwagi na przekroczenie okresu studiowania wskazanego w art. 93 ust. 4-5 u.p.s.w.n. - zgodnie z literalnym brzmieniem tego przepisu. Dodatkowo wskazano, że ograniczenia możliwości przyznania świadczeń wynikają zarówno z art. 93 ust. 3 jak i z art. 93 ust. 4 u.p.s.w.n., a nie jak wskazała skarżąca, że dopiero posiadanie tytułu magistra powinno wykluczać możliwość uzyskania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 u.p.s.w.n.
Podkreślono, że skarżąca ubiegała się o stypendium rektora na podstawie wniosku złożonego 7 października 2023 r. na rok akademicki 2023/2024, czyli w roku akademickim, w którym obowiązywały już znowelizowane przepisy u.p.s.w.n., w chwili gdy łączny okres studiów skarżącej wynosił 16 semestrów. Wobec tego zdaniem organu do wyliczenia okresów studiowania, od którego zależą uprawnienia do otrzymywania wskazanych w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 u.p.s.w.n. świadczeń zgodnie z art. 93 ust. 6 u.p.s.w.n., wlicza się wszystkie rozpoczęte przez skarżącą semestry na studiach, począwszy od pierwszych rozpoczętych studiów skarżącej, tj. od 1 października 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności
z prawem, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U z 2022 r., poz. 2492 z pózn. zm).
Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia
z prawem, nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach,
a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa uchyla go lub stwierdza jego nieważność.
Nadto wskazania wymaga, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy
co wynika z treści art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2023 r., poz. 1634, zwanej dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd rozstrzygając sprawę nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Rektora z 1 grudnia 2023 r., którą odmówiono skarżącej przyznania stypendium rektora w roku akademickim 2023/2024.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r. poz. 742 ze zm.), dalej: "u.p.s.w.n.", w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia przez skarżącą wniosku, tj. 7 października 2023 r.
Zgodnie z art. 86 ust. 1 u.p.s.w.n. student może ubiegać się o:
1) stypendium socjalne;
2) stypendium dla osób niepełnosprawnych;
3) zapomogę;
4) stypendium rektora;
5) stypendium finansowane przez jednostkę samorządu terytorialnego;
6) stypendium za wyniki w nauce lub w sporcie finansowane przez osobę fizyczną lub osobę prawną niebędącą państwową ani samorządową osobą prawną.
Przyznanie świadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-4, oraz odmowa jego przyznania następują w drodze decyzji administracyjnej (art. 86 ust. 2 u.p.s.w.n.). Na wniosek samorządu studenckiego świadczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 1-4, są przyznawane przez komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną. Większość członków komisji stanowią studenci. Decyzję podpisuje przewodniczący komisji albo upoważniony przez niego wiceprzewodniczący komisji (art. 86 ust. 3 u.p.s.w.n.).
Na podstawie art. 91 ust. 1 u.p.s.w.n., stypendium rektora może otrzymać student, który uzyskał wyróżniające wyniki w nauce, osiągnięcia naukowe lub artystyczne, lub osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie co najmniej na poziomie krajowym. Stypendium rektora przyznaje się nie więcej niż 10% studentów na określonym kierunku studiów. Jeżeli liczba studentów jest mniejsza niż 10, stypendium rektora może być przyznane 1 studentowi. Studentów, o których mowa w ust. 2, nie uwzględnia się przy ustalaniu liczby studentów otrzymujących stypendium rektora, o której mowa w zdaniu pierwszym (art. 91 ust. 3 u.p.s.w.n.).
Stosownie zaś do treści art. 92 ust. 1 u.p.s.w.n. stypendia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1, 2 i 4, są przyznawane na semestr lub na rok akademicki i wypłacane co miesiąc przez okres do 10 miesięcy, a gdy kształcenie trwa semestr - przez okres do 5 miesięcy. W myśl art. 93 ust. 1 i 2 u.p.s.w.n, student kształcący się równocześnie na kilku kierunkach studiów może otrzymywać świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, tylko na jednym, wskazanym przez niego kierunku.
Świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, nie przysługują studentowi posiadającemu tytuł zawodowy:
a) magistra, magistra inżyniera albo równorzędny,
b) licencjata, inżyniera albo równorzędny, jeżeli ponownie podejmuje studia pierwszego stopnia (art. 93 ust. 3 u.p.s.w.n.).
Zgodnie natomiast z art. 93 ust. 4 u.p.s.w.n., łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach:
1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów;
2) drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów.
Łączny okres, o którym mowa w ust. 4, jest dłuższy o 2 semestry w przypadku, gdy student podjął jednolite studia magisterskie, których czas trwania określony w przepisach prawa wynosi 11 albo 12 semestrów (art. 93 ust. 5 u.p.s.w.n.). Do okresu, o którym mowa w ust. 4 i 5, wlicza się wszystkie rozpoczęte przez studenta semestry na studiach, o których mowa w ust. 1, w tym semestry przypadające w okresie korzystania z urlopów, o których mowa w art. 85 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem semestrów na kolejnych studiach pierwszego stopnia rozpoczętych lub kontynuowanych po uzyskaniu pierwszego tytułu zawodowego licencjata, inżyniera albo równorzędnego. W przypadku kształcenia się na kilku kierunkach studiów semestry odbywane równocześnie traktuje się jako jeden semestr (art. 93 ust. 6 u.p.s.w.n.).
W niniejszej sprawie skarżąca zarzuciła, że przyjęta przez organ wykładnia przepisu art. 93 ust. 4 u.p.s.w.n. jest wadliwa. Zdaniem skarżącej brak jest podstaw do wliczania do okresu przysługiwania studentowi świadczeń, o jakich mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 u.p.s.w.n., okresów których przysługiwała jedynie możliwość ubiegania się o świadczenie na podstawie przepisów uprzednio obowiązującej ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183), jeżeli te świadczenia nie były przez studenta pobierane. W ocenie strony zaliczanie okresów pobierania, czy też możliwości pobierania wszelkich stypendiów (w tym stypendium rektora) przyznawanych studentom na podstawie wcześniej obowiązującego Prawa o szkolnictwie wyższym z 2005 r. do okresu, od wpływu którego uzależniona jest utrata prawa do świadczeń przyznawanych na podstawie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce prowadziłoby do naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz.
Przede wszystkim należy wskazać, że na podstawie art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 2232), która weszła w życie w dniu 18 grudnia 2021 r. i zmodyfikowała (doprecyzowała) przepisy dotyczące ustalania okresu przysługiwania świadczeń dla studentów (tj. stypendium socjalnego, stypendium dla osób niepełnosprawnych, stypendium rektora i zapomogi), zmieniono brzmienie art. 93 i art. 94 dotyczące ograniczenia możliwości przyznania świadczeń oraz utraty prawa do nich. Uprzednio obowiązujący art. 93, który stanowił w ust. 2, że świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1: 1) przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat, zmienił brzmienie na: "Student kształcący się równocześnie na kilku kierunkach studiów może otrzymywać świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, tylko na jednym, wskazanym przez niego kierunku". Natomiast w wyniku tej nowelizacji art. 93 ust. 4 otrzymał brzmienie, że łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach: 1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów. Tym samym ustawodawca dokonał radykalnej zmiany okresu, w którym student posiada uprawnienia do pobierania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 u.p.s.w.n.
Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że pojęciu "przysługuje", wobec braku definicji ustawowej, należy nadać powszechne rozumienie językowe i odnosić je do świadczenia, które zostało przyznane po spełnieniu wszystkich kryteriów. Jednakże dokonana nowelizacja jednoznacznie ograniczyła okres, przez który to prawo przysługuje - do 12 semestrów (na studiach pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów) wiążąc ten czas z okresem samego studiowania - jako podstawowej przesłanki ustawowej i związanego z nią uprawnienia do ubiegania się o świadczenia, z którego student może korzystać (vide: wyrok WSA w Łodzi z 30 maja 2023 r., sygn. II SA/Łd 129/23, dostępny w CBOSA; por. wyrok WSA w Gliwicach z 28 lutego 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 31/23, dostępny w CBOSA).
Obecne brzmienie art. 93 ust. 4 u.p.s.w.n. wskazuje, że okres, w którym student posiada możliwość ubiegania się o świadczenia jest liczony bez względu na ich faktyczne pobieranie. Dla biegu okresu, w którym student ma prawo ubiegać się i otrzymywać świadczenia stypendialne nie ma i nie miało znaczenia, czy student występuje w tym okresie o świadczenia oraz czy faktycznie w tym okresie świadczenia te pobiera. Ustawodawca dookreślił w sposób wyraźny, że okres przysługiwania świadczeń wynosi "12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta". (por. wyroki WSA w Poznaniu z 10 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Po 161/22, WSA w Warszawie z 4 października 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 864/22, dostępne w CBOSA).
Z informacji uzyskanych z systemu informatycznego USOS oraz POLON bezsprzecznie wynika, że strona studiowała przez łączny okres 16 semestrów. Łączny okres kształcenia, jak prawidłowo ustalił Rektor, wyniósł zatem 16 semestrów, co uprawniało organ do odmowy przyznania świadczenia. Ustawodawca jednoznacznie zmienił bowiem wcześniejszą normę z pierwotnie uregulowanym czasem przysługiwania stypendium stricte od daty otrzymywania świadczeń stypendialnych i aktualnie zawarł doprecyzowanie, że łączny okres przysługiwania świadczeń wynosi 12 semestrów (z rozróżnieniem na pierwszy i drugi stopnień studiów), bez względu na ich pobieranie przez studenta. Skoro zatem w dniu złożenia przez skarżącą wniosku o przyznanie stypendium rektora na rok akademicki 2023/2024 łączny okres jej kształcenia na uczelniach wyższych wyniósł 16 semestrów, to zasadnie organ odmówił przyznania stypendium.
Słusznie zatem przyjął organ, że do wyliczenia okresów studiowania, od którego zależą uprawnienia do otrzymywania wskazanych w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 u.p.s.w.n. świadczeń zgodnie z art. 93 ust. 6 u.p.s.w.n., wlicza się wszystkie rozpoczęte przez skarżącą semestry na studiach, począwszy od pierwszych rozpoczętych studiów skarżącej, tj. w jej przypadku od 1 października 2015 r.
Bezzasadny jest zatem zarzut naruszenia art. 93 ust. 4 u.p.s.w.n., polegający na przyjęciu, że okres 12 semestrów, o którym mowa w tym przepisie, odnosi się do semestrów nauki na studiach, bez względu na to czy podczas tych semestrów przysługiwały świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt. 1-4 u.p.s.w.n.
Podobnie nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 93 ust. 3 u.p.s.w.n., pomijającą funkcję wskazanej regulacji, która winna uznawać, że dopiero posiadanie przez skarżącą tytułu magistra wyklucza możliwość uzyskania świadczeń o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt. 1-4 u.p.s.w.n.
Należy również wskazać, że na podstawie art. 18 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r., ustawa ta weszła w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkami, w których nie ujęto art. 1 - czyli począwszy od 18 grudnia 2021 r. Jedynie do przyznawania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w pierwszym semestrze roku akademickiego 2021/2022 w art. 16 ustawy zmieniającej przewidziano możliwość stosowania przepisów ustawy zmienianej, w brzmieniu dotychczasowym. Tym samym wyłącznie w tym zakresie ustawodawca nie posłużył się zasadą bezpośredniego działania nowej ustawy polegającej na tym, że od chwili wejścia w życie nowych norm prawnych należy je stosować do stosunków prawnych (zdarzeń, stanów rzeczy) danego rodzaju niezależnie od tego, czy dopiero powstaną czy też powstały wcześniej przed wejściem w życie nowego prawa, lecz trwają nadal w czasie dokonywania zmiany prawa. Oznacza to, że do przyznawania świadczeń, w pierwszym semestrze roku akademickiego 2021/2022, czyli trwającego w dacie dokonywanej zmiany ustawodawca dopuścił stosowanie przepisów ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. Natomiast wszystkie świadczenia wnioskowane już po tym semestrze podlegają reżimowi nowej regulacji. Powyższe oznacza, że odnośnie do roku akademickiego 2023/2024, którego dotyczy wniosek skarżącej z 7 października 2023 r. należy stosować przepisy u.p.s.w.n. w brzmieniu nadanym przez ustawę nowelizującą. Niezasadny jest zatem zarzut strony wskazujący na naruszenie art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, poprzez zaliczenie okresów sprzed wejścia w życie ustawy u.p.s.w.n., jako uzasadniających wypełnienie przesłanki negatywnej, wprowadzonej dopiero 1 października 2019 r.
Sąd podziela także prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd wyrażony na tle art. 93 ust. 2 pkt 1 u.p.s.w.n., w brzmieniu obowiązującym do dnia 17 grudnia 2021 r., ale zachowujący nadal swoją aktualność do obecnie obowiązujących przepisów, że okresy pobierania świadczeń i kształcenia sprzed daty wejścia w życie art. 86-95 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, tj. przed dniem 1 października 2019 r. powinny być wliczane do 6-letniego okresu, o którym mowa w tym przepisie. Nie można bowiem uznać, że w przypadku, gdy dana osoba mająca status studenta pobierała świadczenie finansowe na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i z chwilą wejścia w życie nowej ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. nadal miałaby status studenta, to należałoby ją traktować jak osobę studiującą, która w ogóle żadnego świadczenia finansowego nie otrzymała, a więc okres 6-letni pobierania świadczenia byłby liczony od nowa na podstawie nowej ustawy. Taka wykładnia pozwalałby takim studentom na pobieranie świadczeń finansowych przez okres znaczenie przekraczający 6 lat (tzn. maksymalnie 6 lat na podstawie nowej ustawy, a dodatkowo wcześniej na podstawie ustawy z 2005 r.) i byłoby to nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą równości. Zdecydowanie dyskryminowani byliby studenci, którzy rozpoczęliby studia w okresie obowiązywania ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. wobec tych studentów, których studia rozpoczęły się przed wejściem w życie tej ustawy i którzy już na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. uzyskali świadczenia finansowe (por. m.in. wyroki NSA z dnia 7 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 7051/21, z dnia 7 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 3596/21; z dnia 15 czerwca 2021 r., sygn. akt III OSK 3978/21; z dnia 13 stycznia 2022 r., sygn. akt III OSK 4741/21; z dnia 8 lipca 2021 r. sygn. akt III OSK 3913/21, dostępne w CBOSA).
Reasumując, należy podkreślić, że treść art. 93 ust. 4 u.p.s.w.n., nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych i tym samym chybione są zarzuty skarżącej, że podobnie jak miało to miejsce przed wspomnianą nowelizacją - określony maksymalny okres przysługiwania świadczeń, tj. 12 semestrów, rozumieć należy jako okres, w którym studentka świadczenia te pobierała, zostały jej przyznane i była ich beneficjentką. Ustawodawca jednoznacznie zmienił wcześniejszą normę, która okres przysługiwania stypendium wiązała od daty otrzymywania świadczeń stypendialnych i aktualnie zawarł doprecyzowanie, że łączny okres przysługiwania świadczeń wynosi 12 semestrów (z rozróżnieniem na pierwszy i drugi stopnień studiów), bez względu na ich pobieranie przez studenta.
Finalnie należy wskazać, że niezasadny jest zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niedokonanie ustaleń w zakresie okresów pobierania przez skarżącą świadczeń, istotnych dla ustalenia przysługiwania prawa do stypendium Rektora. Z akt sprawy wynika, że organ nie uchybił przepisom proceduralnym i przeanalizował wszystkie okoliczności, które były istotne i niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, prawidłowo wyliczając okres, za który przysługiwało stronie stypendium. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, tj. art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakazuje natomiast wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Interpretując powyższe przepisy należy zauważyć, że ustawodawca nałożył na organy administracji publicznej obowiązek podjęcia wyłącznie działań niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego. Tym samym, organy nie są zobowiązane do dokonywania czynności nieistotnych dla skonkretyzowania praw i obowiązków danego podmiotu. Uwaga ta dotyczy również przepisu art. 77 § 1 k.p.a., będącego uszczegółowieniem zasady prawdy materialnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a.
W praktyce oznacza to konieczność zgromadzenia i analizy dokumentów, które pozwolą na wydanie rozstrzygnięcia. Natomiast pozyskiwanie dowodów ponad ten wymóg, nie jest już obowiązkiem organów administracji publicznej.
Należy uznać, że zakwestionowana decyzja wydana została w oparciu o właściwie i wyczerpująco ustalony stan faktyczny i przy prawidłowym zastosowaniu obowiązujących przepisów prawa w tym zakresie. W sprawie zebrano wystarczającą ilość materiału dowodowego i dokonano jego właściwej oceny, biorąc również pod uwagę wyjaśnienia skarżącej. Dlatego nie może być mowy o naruszeniu, wskazywanych w skardze, przepisów art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. Jeszcze raz należy podkreślić, że stan faktyczny w sprawie został ustalony prawidłowo i jest on ewidentny, rozstrzygnięcie zaś organu zawiera wystarczające uzasadnienie.
Mając powyższe na uwadze, Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł o oddaleniu skargi.