II SA/Ol 371/25

II SA/Ol 371/25 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2025-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Beata Jezielska /przewodniczący/
Ewa Osipuk /sprawozdawca/
Grzegorz Klimek
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne
Gospodarka gruntami
Inne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 386
art. 10 ust. 1 -3
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo  własności tych gruntów (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1145
art. 5 ust. 4, art. 77, art. 78
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) asesor WSA Grzegorz Klimek Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2025 r. sprawy ze skargi P.S. A. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zwaloryzowanej rocznej opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Z akt sprawy przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu
w Olsztynie wynika, że pismem z 27 września 2024 r., Starosta D. (dalej jako: "organ pierwszej instancji", "Starosta"), zawiadomił P. S.A. z siedzibą w W. (dalej jako: "Spółka", "skarżąca") o dokonaniu waloryzacji rocznej opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w L. przy ulicy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...]o pow. [...] ha, obręb [...].
Organ pierwszej instancji wskazał, że zwaloryzowana roczna opłata wynosi 242,32 zł. i jest płatna począwszy od 1 stycznia 2025 r. Wyjaśnił, że waloryzacji dokonano na podstawie art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2024 r. poz. 386 z późn. zm., dalej jako: "ustawa przekształceniowa"), a także zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 z późn. zm., dalej jako: "u.g.n."), przy zastosowaniu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłoszonego przez Prezesa GUS
w latach 2020-2024.
W piśmie z 4 października 2024 r. (uzupełnionym pismem z 18 października 2024 r.), Spółka wniosła o korektę zwaloryzowanej opłaty i ustalenie jej w drodze decyzji. Podniosła, że według art. 10 ust. 2 ustawy przekształceniowej, waloryzacja jest dokonywana raz na trzy lata przy zastosowaniu wskaźnika, a nie wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych, w związku z czym organ powinien uwzględnić wskaźnik za ostatni rok.
Decyzją z [...] r. Starosta D. – na podstawie art. 7ust. 8a ustawy przekształceniowej oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako "k.p.a.") – ustalił Spółce wysokość zwaloryzowanej rocznej opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w L. przy ulicy [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, obręb [...], w kwocie 242,32 zł, płatną począwszy od 1 stycznia 2025 r.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji powołał treść art. 10 ust. 1
i 2 ustawy przekształceniowej podkreślając, że opłata przekształceniowa może podlegać waloryzacji zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ustawy
o gospodarce nieruchomościami. Waloryzacji opłaty właściwy organ dokonuje
z urzędu albo na wniosek właściciela nieruchomości, nie częściej niż raz na 3 lata od dnia dokonania ostatniej waloryzacji.
Od ww. decyzji odwołanie wniosła pełnomocnik Spółki, zarzucając organowi zastosowanie tzw. skumulowanej waloryzacji, co było w sprawie niedopuszczalne,
a waloryzacja winna zostać dokonana uwzględniając wskaźnik za ostatni rok.
Decyzją z [...] r., Wojewoda Warmińsko-Mazurski (dalej jako: "organ odwoławczy", "Wojewoda"), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W motywach rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, że art. 7 ust. 8a ustawy przekształceniowej, przewiduje, że jeżeli właściciel nie zgadza się z wysokością opłaty jednorazowej lub wysokością kwoty należnej do zapłaty, może złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia informacji, wniosek
o ustalenie wysokości opłaty jednorazowej lub kwoty należnej do zapłaty w drodze decyzji. Na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy przekształceniowej, opłata może podlegać waloryzacji zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 u.g.n. Z art. 10 ust. 2 ustawy przekształceniowej wynika, że waloryzacji opłaty właściwy organ dokonuje z urzędu albo na wniosek właściciela nieruchomości, nie częściej niż raz na 3 lata od dnia dokonania ostatniej waloryzacji. Zwaloryzowana opłata obowiązuje od
1 stycznia roku następującego po roku, w którym dokonano waloryzacji.
Organ odwoławczy podał, że waloryzacja zobowiązań (kwot i płatności)
w gospodarce nieruchomościami to ustalenie wysokości istniejących zobowiązań pieniężnych przy zmianie systemu pieniężnego. Waloryzacja przeprowadzana jest zgodnie z przepisami zawartymi w aktach prawnych oraz regułami matematycznymi
i statystycznymi, przy zastosowaniu wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem. Zgodnie zaś z art. 5 u.g.n. waloryzacji kwot należnych
z tytułów określonych w ustawie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźników zmian cen nieruchomości ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego,
w drodze obwieszczeń, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Wojewoda wskazał, że zaświadczeniem z 17 maja 2019 r., Starosta potwierdził przekształcenie prawa użytkowania wieczystego działki nr [...], w prawo własności z dniem 1 stycznia 2019 r., w którym – zgodnie ze złożonym oświadczeniem, na podstawie art. 7 ust. 6a ustawy przekształceniowej – obowiązek wnoszenia opłaty ustalony został na 99 lat począwszy od 2019 r. Roczna opłata przekształceniowa w odniesieniu do ww. nieruchomości wyniosła 171,03 zł. Kwota opłaty przekształceniowej podlega waloryzacji przy zastosowaniu wskaźnika za okres od 2020 r. do 2024 r., a waloryzacja dokonywana jest przy zastosowaniu metody nawiązań łańcuchowych przy zastosowaniu wskaźników rocznych. Innymi słowy waloryzację opłaty przekształceniowej obliczono jako iloczyn wartości 171,03 zł
i poszczególnych wskaźników cen towarów i usług za lata 2020-2024. Z iloczynu przyjętych wskaźników waloryzacji i kwoty 171,03 zł otrzymano zwaloryzowaną kwotę wynoszącą 242,32 zł.
Ostatecznie organ odwoławczy wyjaśnił, że przeliczenie (zwaloryzowanie) dokonane w 2024 r., wartości bazowej przyjętej w kwocie 171,03 zł do wartości 242,32 zł, zmienia kwotę opłaty przeliczeniowej dopiero w piątym roku od jej ustalenia, uwzględniając jedynie zmiany inflacyjne zaistniałe w okresie od 2019 r. do 2024 r., co jest zgodne z przepisem art. 10. ust. 2 ustawy przekształceniowej. Wskazany w tym przepisie termin "nie częściej niż raz na 3 lata" został zachowany, bowiem we wcześniejszych latach, tj. 2020-2024, opłata wnoszona była na podstawie powołanego zaświadczenia z 17 maja 2019 r., tj. w kwocie 171,03 zł. Podkreślił też, że ustalona przez Starostę zwaloryzowana opłata przekształceniowa obowiązuje od dnia 1 stycznia roku następującego po roku, w którym dokonano waloryzacji, tj. od 1 stycznia 2025 r., co jest zgodne z ww. przepisem ustawy przekształceniowej (art. 10 ust.2).
Skargę na ww. decyzję wniosła pełnomocnik Spółki, zarzucając zaskarżonej decyzji:
I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6 oraz art. 7a § 1 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, co skutkowało przeprowadzeniem waloryzacji w sposób dowolny, przy zastosowaniu mechanizmów nieprzewidzianych w przepisach prawa;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 5 ust. 4 u.g.n. w zw. z art. 10 ust. 2 ustawy przekształceniowej, poprzez ich błędną wykładnię i w następstwie uznanie, że waloryzacja opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności winna nastąpić przy uwzględnieniu średniorocznych wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłoszonych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego
w latach 2019, 2020, 2021, 2022 oraz 2023.
W uzasadnieniu skargi skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem Wojewody, że waloryzacji należało dokonać przy zastosowaniu średniorocznych wskaźników zmiany cen za cały okres, za który dokonuje się waloryzacji, bez względu na długość trwania tego okresu. Podniosła, że brak jest regulacji, która przewidywałaby możliwość stosowania opisanej metody waloryzacji. Powyższe – zdaniem Spółki – pozostaje w sprzeczności z zasadą praworządności, w myśl której organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach przepisów prawa.
Skarżąca podkreśliła, że funkcja waloryzacji może być zróżnicowana.
W przypadku waloryzacji odszkodowania, jego funkcją jest zabezpieczenie interesu wierzyciela przez danie mu gwarancji, że mimo opóźnienia w zapłacie odszkodowania otrzyma je w odpowiedniej wysokości. W przypadku opłaty przekształceniowej nie sposób mówić o jakimkolwiek opóźnieniu w zapłacie, inne są również mechanizmy przeprowadzania waloryzacji opłaty przekształceniowej. Chodzi w szczególności o art. 10 ust. 2 ustawy przekształceniowej i wyrażoną w nim zasadę według której: "waloryzacji opłaty właściwy organ dokonuje z urzędu albo na wniosek właściciela nieruchomości, nie częściej niż raz na 3 lata od dnia dokonania ostatniej waloryzacji" oraz związane z tym inne odmienne rozwiązania prawne. Jak wynika
z art. 10 ust.1 ustawy przekształceniowej, opłata przekształceniowa może podlegać waloryzacji zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W myśl art. 5 ust. 4 u.g.n., w przypadku gdy dla danego rodzaju nieruchomości nie ogłoszono nigdy wskaźnika zmian cen nieruchomości, waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie w tym zakresie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Zdaniem skarżącej, istotny jest fakt,
że wskazany przepis w sposób wyraźny i jednoznaczny odnosi się do wskaźnika ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, nie zaś do wskaźników, a tym bardziej do ich sumy, czy średniej z ostatnich lat. W związku
z powyższym waloryzacja opłaty przekształceniowej przeprowadzona w inny sposób niż w oparciu o pojedynczy wskaźnik ogłaszany przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego jest, w opinii skarżącej, niezgodna w obowiązującymi regulacjami prawnymi.
Ostatecznie Spółka podała również, ze skoro ustawodawca zastrzegł, że waloryzacja opłaty przekształceniowej może być przeprowadzana przez organ nie częściej niż raz na 3 lata od dnia dokonania ostatniej waloryzacji, to powyższe oznacza, że przez wskazany okres opłata przekształceniowa nie powinna ulegać zmianom. Dopiero po upływie wyżej wskazanego okresu dopuszczalna jest waloryzacja opłaty przekształceniowej. Powyższe wyklucza zastosowanie przez organ tzw. skumulowanej waloryzacji przy zastosowaniu wskaźników, jak przyjął organ odwoławczy instancji, za lata 2020-2024.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i przedstawioną tam argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) i art. 134 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego
i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie tutejszy Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, dających podstawę do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Przede wszystkim wskazać należy, że ustalony w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego stan faktyczny sprawy jest bezsporny. Jak wynika
z akt sprawy, Spółka na mocy ustawy przekształceniowej stała się właścicielem przedmiotowej nieruchomości gruntowej i jest zobowiązana przez 99 lat do uiszczania opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego
w prawo własności. W 2019 r. organ pierwszej instancji wiążąco ustalił wysokość tej opłaty, która wyniosła 171,03 zł i Spółka uiszczała taką kwotę. W 2024 r. organ pierwszej instancji dokonał waloryzacji opłaty do kwoty 242,32 zł, obowiązującej od 1 stycznia 2025 r.
Kwestia sporna w niniejszej sprawie dotyczy nie samej waloryzacji opłaty rocznej, lecz przyjętego przez organy orzekające sposobu jej dokonania. Zdaniem skarżącej, stosownie do art. 10 ust. 1 i 2 ustawy przekształceniowej i art. 5 ust. 4 u.g.n., waloryzacji opłaty rocznej należy dokonać przy zastosowaniu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych z jednego roku, ogłoszonego za ostatni rok sprzed dokonania waloryzacji (tutaj wskaźnik ogłoszony w styczniu 2024 r. wskazujący na wzrost cen w 2023 r.). W ocenie Sądu, stanowisko prezentowane w skardze nie tylko jest sprzeczne z sensem i celem waloryzacji, ale nie znajduje także uzasadnionych podstaw prawnych.
Zauważyć należy, że przepisy prawa nie definiują wprost pojęcia waloryzacji. Zgodnie z definicją zawartą w Encyklopedii PWN, waloryzacja oznacza zwiększenie wielkości nominalnej świadczeń finansowych, składek ubezpieczeniowych oraz wierzytelności, mające na celu zachowanie ich wartości realnej (siły nabywczej) zmniejszonej przez inflację. Wyróżnia się:
- waloryzację uregulowaną przepisami prawa, które wprowadzają nakaz waloryzacji
i określają miernik waloryzacji;
- waloryzację sądową – zgodnie z art. 3581 § 3 Kodeksu cywilnego - w razie istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza po powstaniu zobowiązania, sąd może po rozważeniu interesów stron, zgodnie z zasadami współżycia społecznego, zmienić wysokość lub sposób spełnienia świadczenia pieniężnego, chociażby były ustalone
w orzeczeniu lub umowie
- waloryzację umowną, która polega na zamieszczeniu w umowie klauzuli waloryzacyjnej, pozwalającej na ustalenie nowej wysokości świadczenia pieniężnego w chwili jego wykonania, zależnie od ceny zboża, złota, wskaźnika zmiany cen (vide: Encyklopedia PWN).
Celem waloryzacji jest dostosowanie wysokości opłaty przekształceniowej do zmian wartości siły nabywczej pieniądza następujących w okresie od ustalenia jej pierwotnego rozmiaru (lub od jej poprzedniej waloryzacji). Waloryzacja stanowi wyjątek od przyjętej na gruncie prawa cywilnego zasady nominalizmu, polegającej na wymogu spełnienia świadczenia przez zapłatę sumy pieniężnej o takiej samej wartości nominalnej, jaką reprezentowało ono w chwili powstania zobowiązania. Waloryzacja ma służyć przywróceniu ekonomicznej wartości świadczenia pieniężnego na dzień jego spełnienia (M. Wolanin, w: J. Jaworski, A. Prusaczyk,
A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, wyd. 8, Warszawa 2023, SIP Legalis). Z istoty waloryzacji wynika więc, że powinna ona prowadzić do tego, by nowa wartość świadczenia uwzględniała wszelkie zmiany siły nabywczej pieniądza, do jakich doszło w czasie trwania całego okresu, jaki upłynął od dnia ustalenia pierwotnej jego wartości.
Stosownie do treści art. 10 ust. 1 ustawy przekształceniowej, opłata może podlegać waloryzacji zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 u.g.n. Ten ostatni przepis określa rodzaje wskaźników mających zastosowanie przy dokonywaniu waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Nie budzi przy tym wątpliwości, że w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie art. 5 ust. 4 u.g.n., gdyż dotychczas nie został ogłoszony przez Prezesa GUS wskaźnik zmian cen nieruchomości, na co zwraca się uwagę jednolicie w orzecznictwie oraz o czym wspomniał autor uzasadnienia do projektu ustawy. Przepis art. 5 ust. 4 u.g.n. stanowi zaś, że w przypadku gdy dla danego rodzaju nieruchomości nie ogłoszono nigdy wskaźnika zmian cen nieruchomości, waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie w tym zakresie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanego przez Prezesa GUS. Należy przy tym zauważyć, że art. 5 ust. 4 u.g.n. nie konkretyzuje,
o który z ogłoszonych przez Prezesa GUS wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych chodzi. Organ ten dokonuje ogłoszeń wskaźnika cen towarów
i usług konsumpcyjnych na różnych podstawach prawnych i do różnych celów. Nie ma zaś ogłaszanego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych, który dotyczyłby art. 5 ust. 4 u.g.n., czy art. 10 ust. 1 - 3 ustawy przekształceniowej.
Ze strony internetowej GUS wynika, że Prezes GUS ogłasza wskaźnik cen towarów
i usług konsumpcyjnych: za kwartał, za I półrocze w stosunku do analogicznego okresu poprzedniego roku, za 3 pierwsze kwartały w stosunku do analogicznego okresu poprzedniego roku, a także za rok w stosunku do roku poprzedniego, a nawet za okres sześcioletni – na podstawie art. 181a ust. 2 ustawy z dnia 28 sierpnia
1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1113). Dla przykładu podać należy, że 15 kwietnia 2025 r. ogłoszony został Komunikat Prezesa GUS w sprawie wskaźnika wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w marcu 2025 r. w stosunku do marca 2019 r. Zgodnie
z tym komunikatem wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w marcu 2025 r. w stosunku do marca 2019 r. wyniósł 149,7 (wzrost cen o 49,7%). Gdyby zatem dokonywano waloryzacji po ogłoszeniu tego wskaźnika z okresu sześcioletniego, w adekwatnym okresie, racjonalne byłoby uwzględnienie tylko tego jednego wskaźnika. Logiczne byłoby też zastosowanie jednego wskaźnika, gdyby
w analizowanym okresie od momentu ustalenia zobowiązania do momentu jego waloryzacji nastąpiła tylko jednokrotna zmiana wskaźnika. Gdy wskaźnik inflacji się nie zmienia, to nie ma podstaw do przeprowadzania waloryzacji, co potwierdza
art. 10 ust. 3 ustawy przekształceniowej.
W rozpatrywanym przypadku organy prawidłowo ustaliły, że od ustalenia opłaty rocznej w 2019 r. co roku następował wzrost inflacji. Potwierdzają to średnioroczne wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, ogłoszone przez Prezesa GUS na podstawie art. 94 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U.
z 2024 r. poz. 1631). Treść komunikatów ogłoszonych na tej podstawie prawnej za poszczególne lata po ustaleniu opłaty rocznej, czyli począwszy od komunikatu
z 2020 r. wskazuje, że średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych jest ustalany w stosunku do roku poprzedniego. Aby zatem odtworzyć realną wartość opłaty rocznej na dzień dokonywania waloryzacji niezbędne jest uwzględnienie ciągu zmieniających się wskaźników, które spójnie obrazują zmiany siły nabywczej pieniądza od momentu ustalenia opłaty rocznej do czasu jej waloryzacji.
Z treści komunikatów Prezesa GUS jasno wynika, że wskaźnik ogłoszony
w styczniu 2020 r. - 102,3 oznacza wzrost cen w 2019 r. o 2,3%; wskaźnik ogłoszony w styczniu 2021 r. - 103,4 oznacza wzrost cen w 2020 r. w stosunku do roku 2019
o kolejne 3,4%; wskaźnik z 2022 r. - 105,1 ukazuje, że w 2021 r. w stosunku do 2020 r. miał miejsce również wzrost cen o kolejne 5,1%; wskaźnik ogłoszony w styczniu 2023 r. – 114,4 oznacza wzrost cen w roku 2022 w stosunku do 2021 r. o 14,4%,
a wskaźnik ogłoszony w styczniu 2024 r. wskazuje że w 2023 r. nastąpił ponownie wzrost cen w stosunku do roku 2022 o 11,4%. W tej perspektywie zastosowana przez organy metoda nawiązań łańcuchowych, uwzględniająca wskaźniki inflacyjne za poszczególne lata jest prawidłowa.
Wyjaśnić także należy, że w myśl art. 10 ust. 2 ustawy przekształceniowej, waloryzacji opłaty właściwy organ dokonuje z urzędu albo na wniosek właściciela nieruchomości, nie częściej niż raz na 3 lata od dnia dokonania ostatniej waloryzacji. Stosownie zaś do art. 10 ust. 3 ustawy przekształceniowej właściwy organ może odmówić dokonania waloryzacji jedynie w przypadku, jeżeli stwierdzi, że wskaźniki, o których mowa w art. 5 u.g.n., nie uległy zmianie w okresie od dnia przekształcenia lub ostatniej waloryzacji do dnia złożenia wniosku. Z unormowań tych wynika zatem, że waloryzacji dokonuje się z zastosowaniem wskaźników określonych w art. 5 ust. 4 u.g.n., tj. wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłoszonego przez Prezesa GUS. Kwota zwaloryzowana to iloczyn kwoty podlegającej waloryzacji
i wskaźnika inflacji, przy czym w przypadku zmiany wskaźnika, a więc występowania w badanym okresie różnych wskaźników, logiczna jest metoda nawiązań łańcuchowych, polegająca na tym, że kwotę wyjściową zwiększa się o wskaźnik za pierwszy rok, w którym nastąpiła zmiana wskaźnika i tak uzyskana suma stanowi podstawę obliczenia dla następnego roku, w którym nastąpiła zmiana wskaźnika inflacji. Natomiast z regulacji stanowiącej, że waloryzacji dokonuje się nie częściej niż raz na 3 lata wynika tylko tyle, że organ nie ma obowiązku i nie może weryfikować wartości ekonomicznej opłaty rocznej częściej niż raz na 3 lata, a tym samym zmieniać opłaty rocznej z tytułu przekształcenia przy każdej zmianie wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych. W orzecznictwie trafnie zauważa się, że zakaz ten, wraz z regułą, że zwaloryzowana opłata obowiązuje od dnia 1 stycznia roku następującego po roku, w którym dokonano waloryzacji, jest wyrazem rozłożenia ryzyka inflacyjnego na obie strony stosunku prawnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Regulacje te gwarantują podmiotowi zobowiązanemu do ponoszenia opłaty przekształceniowej prawo do uiszczania tej należności w dotychczasowej wysokości przez co najmniej 3 lata, aż do dnia
1 stycznia roku następującego po roku, w którym dokonano waloryzacji, nawet mimo ewentualnego istotnego spadku siły nabywczej pieniądza w okresie jaki upłynął od czasu jej ustalenia (por. wyrok WSA w Lublinie z 26 czerwca 2025 r. , sygn. akt.
II SA/Lu 227/25, dostępny w CBOSA). Wskazać także należy, że w art. 10 ust. 1 ustawy przekształceniowej ustawodawca nie przewidział odrębnej regulacji dotyczącej waloryzacji opłaty przekształceniowej, lecz odesłał do zasad określonych w art. 5 u.g.n., a zatem do zasad obowiązujących przy waloryzacji kwot należnych
z tytułów określonych w u.g.n. Nie znajduje zatem uzasadnienia twierdzenie skarżącej, że inne są mechanizmy przeprowadzania waloryzacji opłaty przekształceniowej od tych obowiązujących np. w przypadku waloryzacji odszkodowania za nieruchomość, skoro waloryzacji w obu przypadkach dokonuje się według tych samych zasad, określonych w tym samym przepisie, tj. w art. 5 u.g.n. Nie sposób bowiem przyjąć możliwości odmiennego stosowania tego samego przepisu w zależności od stanu faktycznego sprawy. Należy natomiast podkreślić,
że waloryzacja ma na celu utrzymanie świadczenia na poziomie tej samej realnej siły nabywczej pieniądza, a zatem należy uwzględnić zmiany inflacyjne zaistniałe
w okresie od dnia przekształcenia lub ostatniej waloryzacji do dnia zainicjowania postępowania w przedmiocie waloryzacji, co potwierdza treść art. 10 ust. 3 ustawy przekształceniowej.
Mając powyższe na uwadze, tutejszy Sąd nie stwierdził zarzuconego
w skardze naruszenia art. 5 ust. 4 u.g.n. w zw. z art. 10 ust. 2 ustawy przekształceniowej. Organy orzekające dokonały prawidłowej wykładni
i zastosowania tych przepisów, w szczególności dokonały prawidłowej subsumcji ustaleń faktycznych, co czyni bezzasadnym zarzut przeprowadzenia waloryzacji
w sposób dowolny. Tym samym, nie można przypisać organom naruszenia art. 6 k.p.a., który stanowi, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 7 a § 1 k.p.a. przez nieuwzględnienie zasady rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony stwierdzić należy, że przytoczona wykładnia omawianych przepisów nie budzi wątpliwości co do treści normy prawnej, co potwierdzają liczne orzeczenia sądów administracyjnych wydane w analogicznych sprawach, dotyczących waloryzacji opłaty rocznej z tytułu przekształcenia (por. wyroki WSA w Gliwicach z 16 kwietnia 2025 r. – sygn. akt II SA/Gl 1629/24, II SA/Gl 1630/24, II SA/Gl 1631/24; z 14 maja 2025 r. – sygn. akt II SA/Gl 1617/24, II SA/Gl 1618/24; z 27 maja 2025 r. – sygn. akt II SA/Gl 1690/24, II SA/Gl 1691/24; wyroki WSA w Poznaniu z 6 marca 2025 r. – sygn. akt IV SA/Po 72/25, IV SA/Po 73/25, IV SA/Po 74/25; z 12 marca 2025 r. – sygn. akt IV SA/Po 109/25, IV SA/Po 111/25; z 20 marca 2025 r. – IV SA/Po 108/25, IV SA/Po 110/25; wyrok WSA we Wrocławiu z 13 maja 2025 r. sygn. akt II SA/Wr 41/25 czy wyroki WSA w Lublinie z 17 czerwca 2025 r. sygn. akt II SA/Lu 170/25
i II SA/Lu 171/25, dostępne w CBOSA). Tutejszy Sąd w pełni podziela ocenę prawną wyrażoną w przywołanych wyrokach, nie znajdując podstaw do zajęcia odmiennego stanowiska. Ponadto wyjaśnić należy, że zasady wyrażonej w art. 7a § 1 k.p.a. nie stosuje się, co wynika z treści tego unormowania, jeżeli sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich. Stanowisku Spółki postawić pozostaje sprzeczny z nim interes wierzyciela.
Ostatecznie należy również wskazać, że wbrew przekonaniu skarżącej, nie jest adekwatne porównywanie mechanizmu aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, uregulowanej w art. 77 i 78 u.g.n. z waloryzacją przedmiotowej opłaty rocznej. Zgodnie bowiem z art. 77 ust. 3 u.g.n., aktualizacji opłaty rocznej dokonuje się na podstawie wartości nieruchomości gruntowej określonej przez rzeczoznawcę majątkowego, a nie poprzez waloryzację samej opłaty.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie,
na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.