II SA/Ol 369/19

II SA/Ol 369/19 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2019-06-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-05-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Adam Matuszak /sprawozdawca/
Bogusław Jażdżyk /przewodniczący/
Katarzyna Matczak
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 3049/19 - Wyrok NSA z 2022-10-04
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 1202
art. 36a ust. 1 i 5, art. 51 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Protokolant specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie rozbiórki obiektu oddala skargę.
Uzasadnienie
UZASADNIENIE-
Decyzją z 31 października 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w "[...]" (dalej: PINB) nakazał "[...]" (dalej: skarżący) rozbiórkę budynku o wymiarach 5,90 x 9,70 m wybudowanego w miejscu 4 garaży typu "blaszak"; garażu typu "blaszak" o wymiarach 3,00 x 6,05 m, posadowionego w bezpośrednim sąsiedztwie budynku gospodarczego i pozostałych 11 garaży typu "blaszak" oraz 11 garaży typu "blaszak" o wymiarach 3,00 x 5,0 m każdy, w terminie do 31 stycznia 2018 r. PINB stwierdził bowiem, że wybudowanie opisanych wyżej obiektów nastąpiło z istotnym odstępstwem od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę z 4 stycznia 2002 r., a obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wyklucza posadowienie wolnostojących garaży i budynków gospodarczych na działkach w zabudowie jednorodzinnej na tym terenie.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od powyższej decyzji "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WINB, organ odwoławczy) decyzją z 9 lutego 2019 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
WINB wskazał, że przedmiotowa inwestycja była realizowana na podstawie pozwolenia na budowę z 4 stycznia 2002 r. Ponadto skarżący legitymował się decyzją Prezydenta "[...]"z 26 lipca 2001 r. ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla tymczasowej lokalizacji zespołu garażowego na samochody osobowe i budowy przyłącza wodociągowego do budynku mieszkalnego, na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]". Zakaz sytuowania wolnostojących garaży i budynków gospodarczych wprowadzony został przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]"z dnia 23 maja 2006 r. Zatem zapisy te dotyczą obiektów powstałych od dnia wejścia w życie tej uchwały. WINB wskazał na konieczność dokonania przez PINB, przy ponownym rozpoznawaniu, sprawy oceny przedmiotowej inwestycji z ustaleniami planu miejscowego z 1998 r. i decyzją o warunkach zabudowy.
Decyzją z 5 marca 2018 r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202), PINB nałożył na skarżącego obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego inwestycji zrealizowanej na podstawie decyzji z 4 stycznia 2002 r., uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz koniecznych do wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w terminie do 31 maja 2018 r. Stwierdził bowiem, że wprowadzone przez skarżącego zmiany dotyczyły zagospodarowania terenu, charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego i ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a skarżący nie wystąpił do organu administracji architektoniczno-budowlanej o zmianę decyzji pozwolenia na budowę zgodnie z art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego.
Następnie, decyzją z 23 lipca 2018 r. PINB nakazał skarżącemu rozbiórkę opisanych wyżej obiektów budowlanych. W uzasadnieniu podał, że skarżący nie wykonał w wyznaczonym terminie obowiązku przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji inwestycji.
W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu skarżący przyznał, że przedsięwzięcie objęte pozwoleniem na budowę zrealizował z odstępstwami, które jednak nie powinny skutkować koniecznością rozbiórki tych budynków. Wyjaśnił ponadto przyczyny, dla których dopuścił się przedmiotowych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Decyzją z 3 kwietnia 2019 r. WINB utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
Podzielił w uzasadnieniu ocenę PINB, że inwestycja została wykonana z istotnym odstąpieniem od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę z 4 stycznia 2002 r., projekcie budowlanym lub w przepisach i w następstwie tych ustaleń prawidłowo wdrożył procedurę naprawczą w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego. Odstępstwo to dotyczyło projektu zagospodarowania działki (tj. usytuowania budynków na gruncie) i charakterystycznych parametrów zrealizowanych obiektów (tj. wysokości, długości, szerokości, kubatury i powierzchni zabudowy). Istotny charakter stwierdzonego odstępstwa nie budził zatem żadnych wątpliwości w świetle art. 36a ust. 5 pkt. 1 i 2 Prawa budowlanego. Bezspornie ustalono, że w zatwierdzonym projekcie zespół 12 garaży zaprojektowano w kształcie litery "L" jako 4 i 8 załamane pod katem prostym. Wykonany natomiast zespół 12 garaży załamany jest podwójnie tworząc ciąg 3, 2 i 7 garaży. W załamaniach powstały dodatkowe pomieszczenia. Zmieniono też wymiar garażu w bezpośrednim sąsiedztwie budynku gospodarczego (zaprojektowano 3,00 x 5,00 m, a wykonano 3,00 x 6,05 m). W miejscu projektowanych 4 garaży blaszanych powstał budynek z 3 pomieszczeniami garażowymi. Zespół 4 garaży powinien mieć wymiary 5,00 x 12,00 m, a ma wymiary 5,90 x 9,70 m. WINB zaznaczył, że w toku postępowania skarżący, mimo przedłużenia terminu rozpatrzenia sprawy, nie przedłożył żadnych dokumentów i nie podjął starań w celu uzyskania niezbędnych dokumentów. Zgodnie zaś z art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych, bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. WINB wyjaśnił też, że w przedmiotowej sprawie wykluczone było wydanie innego rozstrzygnięcia (nakazu zaniechania dalszych robót budowlanych czy doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego) niż nakaz rozbiórki.
W złożonej skardze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Przyznał, że zmienił lokalizację garaży po to, by złagodzić ich styk. Zaznaczył, że są to obiekty bez fundamentów. Podniósł ponadto, że pomimo wniosku, PINB nie zaakceptował 3-stanowiskowego garażu wykonanego w miejsce planowanych 4 garaży w zwartej zabudowie. Podał, że obiekt ten jest zbliżony wyglądem do elewacji domu i ogrodzenia frontowego posesji. Zaznaczył, że projekt nie nakazywał konkretnego typu garażu, lecz przewidywał jedynie, że mają być to obiekty atrakcyjne.
W pismach procesowych z 15 kwietnia 2019 r. i 29 maja 2019 r. skarżący wniósł ponadto o zobowiązanie PINB do sprostowania nieprawdziwej, w ocenie skarżącego, informacji, przekazanej przez ten organ do Starosty "[...]", w sprawie przedmiotowych garaży wraz z wnioskiem o cofnięcie pozwolenia na budowę.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stan faktyczny sprawy nie jest kwestionowany. W zaskarżonej decyzji podano, że zmianie względem ustaleń zawartych w pozwoleniu na budowę, uległa lokalizacja przedmiotowego zespołu garaży (jego kształt) oraz wymiary i kubatura części garaży. Ponadto skarżący wykonał dodatkowe pomieszczenia w załamaniach zespołu garażowego, powstałych w wyniku zmiany lokalizacji części garaży. Organy nadzoru budowlanego zasadnie zatem stwierdziły, że skarżący wybudował te obiekty budowlane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę.
Opisane odstępstwa prawidłowo, na mocy art. 36a ust. 1 i ust. 5 pkt. 1 i 2 Prawa budowlanego, zakwalifikowano jako istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, wymagające uprzedniego uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z art. 36a ust. 5 pkt 1 i 2, istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie: projektu zagospodarowania działki lub terenu, z wyjątkiem urządzeń budowlanych oraz obiektów małej architektury (pkt 1) i charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji obiektu budowlanego, z zastrzeżeniem ust. 5a (pkt 2). Stosownie zaś do art. 36a ust. 1 istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę wydanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej.
Powyższe ustalenia faktyczne obligowały PINB do wszczęcia i prowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego. Stosownie bowiem do art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Zgodnie zaś z art. 51 ust. 1 pkt 3 przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Na mocy ust. 1a, w przypadku istotnego odstąpienia od projektu budowlanego z naruszeniem art. 36a ust. 1a, przepisy ust. 1 pkt 3 oraz ust. 4 i 5 stosuje się odpowiednio. Ustawodawca przewidział w ust. 4, że po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Natomiast, w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (ust. 5).
Bezsporne jest, że skarżący był bezskutecznie wzywany do przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji przedmiotowego zespołu garaży – projektu budowlanego zamiennego inwestycji, w tym przez WINB zawiadomieniem z 15 marca 2019 r. W konsekwencji, wobec niewykonania przez skarżącego obowiązków nałożonych przez PINB decyzją z 5 marca 2018 r., prawidłowo zastosowano w niniejszej sprawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego i orzeczono nakaz rozbiórki przedmiotowych obiektów budowlanych. Podkreślenia wymaga, że treść powołanego przepisu jest jednoznaczna i nie budzi wątpliwości. W przypadku niespełnienia przez stronę w wyznaczonym terminie nałożonych obowiązków, właściwy organ zobowiązany jest wydać decyzję, o której mowa wyżej. Żaden przepis tej ustawy nie przewiduje w takiej sytuacji możliwości odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki. Decyzja organu nadzoru budowlanego w tym przedmiocie ma charakter związany, a nie uznaniowy, gdyż ustawodawca nie pozostawia właściwemu organowi wyboru treści rozstrzygnięcia - nakazując mu stosować art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego.
Nie zasługują na uwzględnienie argumenty skarżącego, że z uwagi na to, że garaż trzystanowiskowy ma elewację podobną do elewacji domu i ogrodzenia, a projekt obligował do wykonania zespołu 4 garaży jedynie "w zabudowie zwartej, o atrakcyjnym wyglądzie zewnętrznym", to PINB nie powinien wydać nakazu rozbiórki garażu trzystanowiskowego. Treść cytowanych wyżej przepisów nie dopuszcza uznaniowości organu nadzoru budowlanego w przypadku ustalenia przez ten organ, że inwestor wybudował dany obiekt budowlany odmiennie, niż wynikało to z zatwierdzonego projektu budowlanego. Nie budzi zaś żadnych wątpliwości, że pozwolenie na budowę nie pozwalało na wykonanie garażu trzystanowiskowego, lecz 4 garaży w zwartej zabudowie.
Wyjaśnić ponadto skarżącemu należy, że przedmiotem niniejszej sprawy jest zbadanie zgodności z prawem decyzji o nakazie rozbiórki garaży tymczasowych z uwagi na nieprzedłożenie przez skarżącego projektu zamiennego tej inwestycji. Dla rozstrzygnięcia tej sprawy nie ma znaczenia okoliczność, że PINB już po wydaniu nakazu rozbiórki poinformował o tym fakcie Starostę.
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.