II SA/OL 368/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2023-06-23
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościgminaprzetargprawo pierwszeństwainteres prawnyzarządzeniesąd administracyjnyodrzucenie skargi

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę na zarządzenie Burmistrza dotyczące przetargowej sprzedaży nieruchomości, uznając, że skarżący nie wykazał interesu prawnego do jej zaskarżenia.

Skarżący Z.N. złożył skargę na zarządzenie Burmistrza dotyczące przetargowej sprzedaży nieruchomości, twierdząc, że narusza jego prawo pierwszeństwa w nabyciu. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę, uznał, że skarżący nie wykazał posiadania interesu prawnego uzasadniającego wniesienie skargi, ponieważ nie był już najemcą nieruchomości w momencie jej przeznaczenia do sprzedaży w trybie przetargowym i nie przysługiwało mu roszczenie o nabycie z mocy prawa. W konsekwencji, sąd odrzucił skargę.

Skarżący Z.N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na zarządzenie Burmistrza z dnia 1 marca 2023 r. w sprawie zbycia w trybie przetargowym nieruchomości stanowiącej własność Gminy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, twierdząc, że pozbawiono go prawa pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości, którą wynajmował od 1999 r. Sąd, po analizie akt sprawy i stanowisk stron, uznał, że skarżący nie posiada interesu prawnego w zaskarżeniu zarządzenia. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że skarżący nie był już najemcą nieruchomości w dacie ogłoszenia wykazu nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży w trybie przetargowym, a jego roszczenie o nabycie nieruchomości nie miało oparcia w przepisach prawa materialnego. Sąd podkreślił, że prawo pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości, o którym mowa w art. 34 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie jest równoznaczne z roszczeniem przymuszającym właściciela do sprzedaży. Ponieważ skarżący nie wykazał naruszenia swojego indywidualnego interesu prawnego, sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił odrzucić skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazał posiadania interesu prawnego uzasadniającego wniesienie skargi.

Uzasadnienie

Skarżący nie był już najemcą nieruchomości w momencie jej przeznaczenia do sprzedaży w trybie przetargowym i nie przysługiwało mu roszczenie o nabycie z mocy prawa, co wyklucza posiadanie interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ustawy o samorządzie gminnym i art. 58 § 1 pkt 5a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 5a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 101

Ustawa o samorządzie gminnym

u.g.n. art. 34 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 37 § 2 pkt 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Pomocnicze

u.g.n. art. 35 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 37 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

p.u.s.a. art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 6

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie posiada interesu prawnego do zaskarżenia zarządzenia, gdyż nie był najemcą w dacie ogłoszenia wykazu i nie przysługuje mu roszczenie o nabycie nieruchomości. Prawo pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości nie jest równoznaczne z roszczeniem przymuszającym właściciela do sprzedaży.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 34 ust. 1 i art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez pozbawienie prawa pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości. Zarzut naruszenia art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez zastosowanie trybu przetargowego, podczas gdy spełnione były przesłanki zastosowania trybu bezprzetargowego.

Godne uwagi sformułowania

interes prawny skarżącego musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę, przy czym interes ten winien być bezpośredni i realny, aktualny, a nie przyszły, hipotetyczny lub ewentualny. Konstrukcja pierwszeństwa nie jest bowiem oparta na uprawnieniu (prawie podmiotowym), z którego wynikałoby roszczenie przymuszające właściciela do sprzedaży nieruchomości, lecz sprowadza się do eliminacji innych podmiotów ubiegających się o tę samą rzecz.

Skład orzekający

Katarzyna Matczak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie przesłanek posiadania interesu prawnego w zaskarżaniu zarządzeń dotyczących zbycia nieruchomości przez jednostki samorządu terytorialnego oraz interpretacja pojęcia prawa pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej byłego najemcy nieruchomości gminnej i interpretacji przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami w kontekście interesu prawnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interesu prawnego w postępowaniu administracyjnosądowym, szczególnie w kontekście zbywania nieruchomości przez samorządy. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi przykład rutynowej, ale istotnej dla praktyków interpretacji przepisów.

Czy były najemca może zablokować przetarg na sprzedaż nieruchomości gminnej? Sąd wyjaśnia kluczowe znaczenie interesu prawnego.

Dane finansowe

WPS: 300 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 368/23 - Postanowienie WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2023-06-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Katarzyna Matczak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
I OSK 2101/23 - Postanowienie NSA z 2023-11-17
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 58 par. 1 pkt 5a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.N. na zarządzenie Burmistrza [...] z dnia 1 marca 2023 r., nr [...] w przedmiocie zbycia w trybie przetargowym nieruchomości stanowiącej własność Gminy [...] postanawia 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić skarżącemu Z.N. uiszczony wpis od skargi w kwocie 300 (trzysta) złotych. WSA/pos.1- sentencja postanowienia
Uzasadnienie
Z.N. (dalej jako: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na "akt Burmistrza Miasta [...] z 15 marca 2023 r. w związku z zarządzeniem Burmistrza z dnia 2 marca 2023 r. w sprawie ogłoszenia wykazu nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży w drodze przetargu, w którym ogłoszono przeznaczenie do sprzedaży lokal niemieszkalny [...]". Zaskarżonemu aktowi zarzucił naruszenie art. 34 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez pozbawienie skarżącego prawa pierwszeństwa w nabyciu ww. nieruchomości i art. 37 ust. 2 pkt 1 tej ustawy przez zastosowanie trybu przetargowego, podczas gdy spełnione były przesłanki zastosowania trybu bezprzetargowego. Wniósł o uchylenie zaskarżonego aktu w całości i uznanie, że przysługuje mu prawo pierwszeństwa w nabyciu ww. nieruchomości oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Wniósł nadto o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi.
W uzasadnieniu skargi podał, że od 1999 r. wynajmował od Gminy Miejskiej ww. lokal, składający się z pomieszczenia gospodarczego z garażem. Umowa najmu garażu została przedłużona 15 marca 2018 r. do 31 stycznia 2028 r., natomiast umowa najmu pomieszczenia gospodarczego wygasła 31 stycznia 2021 r. Skarżący zaznaczył, że zwrócił się do Gminy pismem z 23 października 2020 r. o przedłużenie umowy najmu, lecz 30 grudnia 2020 r. odmówiono mu przedłużenia najmu i nakazano przygotowanie pomieszczenia do wydania. Ponownie w pismach z 6 i 16 stycznia 2021 r. skarżący wyraził wolę przedłużenia umów najmu i ewentualnie nabycia obu nieruchomości. Pismem z 2 marca 2021 r. Gmina rozwiązała umowę najmu z dniem 30 kwietnia 2021 r. Skarżący zarzucił, że Gmina podjęła działania w celu przeznaczenia obu pomieszczeń do sprzedaży z pominięciem, że on wynajmuje je od 1999 r., a nieruchomość służy zaspokajaniu jego potrzeb. Zaznaczył, że do końca maja 2021 r. bezskutecznie składał Gminie oferty nabycia obu nieruchomości w trybie bezprzetargowym, a następnie wniósł powództwo o ustalenie stosunku najmu pomieszczenia gospodarczego, lecz sąd oddalił powództwo. Po ogłoszeniu 2 marca 2023 r. wykazu nieruchomości do zbycia w trybie przetargowym, obejmującego ww. nieruchomość, skarżący złożył wniosek o pierwszeństwo w nabyciu, lecz Burmistrz odmówił przyznania mu prawa pierwszeństwa.
Skarżący wywiódł, że w świetle § 16 uchwały nr XXII/197/04 Rady Miejskiej w [...] z 30 września 2004 r. w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Miasta [...] przyznaje się pierwszeństwo w nabyciu pomieszczeń gospodarczych przeznaczonych do sprzedaży, których lokalizacja zgodna jest z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ich dzierżawcom lub najemcom, którzy nie są dłużnikami gminy z tytułu dzierżawy lub najmu nabywanego pomieszczenia. Zarzucił, że Gmina podjęła działania w celu wyzucia go z prawa pierwszeństwa do nabycia pomieszczenia gospodarczego i garażu.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta [...] (dalej jako: "organ", "burmistrz") wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie oraz zasądzenie na rzecz organu administracji kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych i skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.
Organ wyjaśnił, że nie wie, jaki akt z 15 marca 2023 r. jest przedmiotem zaskarżenia. Zauważył, że do skargi dołączone jest pismo z 15 marca 2023 r., podpisane przez burmistrza, stanowiące odpowiedź na wniosek w sprawie zgłoszenia pierwszeństwa. Pismo to nie stanowi żadnego z aktów podlegających zaskarżeniu w trybie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Do skargi załączono także wykaz nieruchomości przeznaczonych do zbycia w drodze przetargu z 2 marca 2023 r., obejmujący ww. lokal. Dodał, że 1 marca 2023 r. wydał zarządzenie nr [...] w sprawie zbycia w trybie przetargowym nieruchomości stanowiącej własność Gminy [...]
Burmistrz wyjaśnił, że w sprawie zapadły dwa prawomocne orzeczenia, jedno oddalające powództwo skarżącego o ustalenie istnienia stosunku najmu, a drugie o eksmisję skarżącego z pomieszczenia gospodarczego. Po uprawomocnieniu się orzeczenia w zakresie eksmisji 8 grudnia 2022 r. skarżący wydał przedmiot najmu właścicielowi. Organ stwierdził, że skarżący 2 marca 2023 r. nie dysponował przymiotem najemcy w stosunku do lokalu/ części nieruchomości, objętej wykazem. Zarzucił, że skarżący nie legitymuje się interesem prawnym, który uzasadniałby złożenie przez niego skargi. Zauważył, że przedmiotem zaskarżenia jest prawdopodobnie zarządzenie w sprawie ogłoszenia przetargu na sprzedaż lokalu niemieszkalnego wraz z udziałem w części nieruchomości wspólnej. Skargę na zarządzenie wniósł podmiot, który nie jest ani właścicielem, ani najemcą przedmiotu sprzedaży. Skarżący wywodzi swoje uprawnienia z faktu bycia długotrwałym posiadaczem przedmiotu sprzedaży, nie negując przy tym, że na dzień zamieszczenia wykazu i na dzień wniesienia skargi nie jest już najemcą. Organ podkreślił, że Gmina może korzystać ze swojej własności zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem własnego prawa i rozporządzać nią w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego. Zaskarżony akt nie określa podmiotu, z którym winna być zawarta umowa najmu, przeciwnie forma przetargu pozwala brać w nim udział także skarżącemu.
Uzasadniając wniosek o oddalenie skargi wywiedziono, że skarżący nie może zarzucać, że pominięto jego pierwszeństwo, gdyż nie może mu ono przysługiwać skoro nie posiadał statusu najemcy w dniu wydania zaskarżonego aktu. Organ zastosował przy sprzedaży nieruchomości tryb przetargowy zgodnie z art. 37 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zauważył, że uprawnieniem właściciela rzeczy jest podjęcie decyzji o jej sprzedaży, a w przypadku podmiotów publicznoprawnych ich swoboda decyzji co do sprzedaży nieruchomości jest ograniczona przepisami prawa. Skoro nieruchomości gminne są mieniem publicznym, to tylko wyłącznie gmina tym mieniem gospodaruje oraz decyduje czy i jakie nieruchomości przeznaczy np. do sprzedaży. Jeżeli gmina czy inna jednostka samorządu terytorialnego podejmie decyzji o sprzedaży, powinna uwzględnić art. 34 i art. 35 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zaznaczył, że zgodnie z art. 37 ust. 1 i 2 pkt 1 ww. ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, nieruchomości są sprzedawane lub oddawane w użytkowanie wieczyste w drodze przetargu. Nieruchomość jest zbywana w drodze bezprzetargowej, jeżeli jest zbywana na rzecz osoby, której przysługuje pierwszeństwo w jej nabyciu. Z faktu długoletniego najmu nie wynika obowiązek właściciela do sprzedaży rzeczy na rzecz najemcy, a na pewno - na rzecz byłego najemcy.
Organ zaznaczył, że 30 marca 2021 r. pod obrady Rady Miasta poddano uchwałę nr [...] w sprawie wyrażenia zgody na sprzedaż ww. nieruchomości i przyznanie najemcy pierwszeństwa. Rozstrzygnięciem nadzorczym [...] z 10 maja 2021 r. stwierdzono nieważność tej uchwały w całości jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Finalnie nie udzielono więc pierwszeństwa co do przedmiotu sprzedaży, będącego w zainteresowaniu skarżącego.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału II z 4 maja 2023 r., skarżący został wezwany do wskazania, w terminie 7 dni, czy przedmiotem skargi jest pismo Burmistrza Miasta z 15 marca 2023 r., nr [...] w sprawie pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości [...], czy wykaz nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży w drodze przetargu z 2 marca 2023 r., nr [...], czy też oba wymienione akty.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący wyjaśnił, że jego intencją było zaskarżenie zarządzenia Burmistrza z 1 marca 2023 r. nr [...] z załącznikiem stanowiącym wykaz nieruchomości przeznaczonych do zbycia w drodze przetargu ograniczonego. Jednocześnie, zaznaczył, że był najemcą nieruchomości przeznaczonej do sprzedaży w dacie podjęcia przez organ decyzji o jej sprzedaży, tj. pod koniec 2020 r. i podejmował liczne kroki, by przedłużyć najem i nabyć tę nieruchomość. Wobec tego ma interes prawny, by zaskarżyć zarządzenie Burmistrza z 1 marca 2023 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r. poz. 259 z późn. zm.) dalej: "p.p.s.a.", kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Zaznaczyć pozostaje, że zgodnie z art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40 z późn. zm.) dalej: "u.s.g.", każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przepis ten daje prawo doi skutecznego wniesienia skargi każdemu, czyj interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone uchwałą organu gminy, podjętą w sprawie z zakresu administracji publicznej. Przy czym nie jest to skarga powszechna, która służy każdemu, kto zarzuca wyłącznie naruszenie obiektywnego porządku prawnego. Do jej wniesienia nie legitymuje też stan zagrożenia naruszeniem prawa ani samo naruszenie prawa, jeżeli nie wykazano związku tego naruszenia z sytuacją prawną skarżącego. Skarżący, kwestionując uchwałę organu gminy na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., musi wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a swoją indywidualną sytuacją prawną. Musi udowodnić, że zaskarżona uchwała, naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną i pozbawia go pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację (por. wyroki NSA: z 1 marca 2005 r. OSK 1437/04, z 19 czerwca 2009 r. sygn. akt II OSK 205/09, z 15 lipca 2014 r., II GSK 902/13 publ. pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Interes prawny skarżącego musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę, przy czym interes ten winien być bezpośredni i realny, aktualny, a nie przyszły, hipotetyczny lub ewentualny. Związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną skarżącego a zaskarżoną uchwałą musi więc powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia danego podmiotu konkretnych uprawnień lub nałożenia na niego obowiązków. Niespełnienie powyższej przesłanki, musi skutkować odrzuceniem skargi, stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a.
Wbrew stanowisku skarżącego, nie posiada on w niniejszej sprawie własnego interesu prawnego w zaskarżaniu zarządzenia Burmistrza z 1 marca 2023 r. nr [...]. Wynikający z treści skargi interes skarżącego, polegający na zamiarze wykupu w drodze bezprzetargowej lokalu niemieszkalnego, zajmowanego przez skarżącego od 1999 r. do 2020 r., na podstawie umowy najmu, jest interesem faktycznym, który nie ma oparcie w przepisach prawa materialnego.
Skarżący wywodzi istnienie swojego interesu prawnego z treści art. 34 ust. 1 i art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344) dalej: "u.g.n.". W art. 37 ust. 2 pkt 1 u.g.n. ustawodawca przewidział, że nieruchomość jest zbywana w drodze bezprzetargowej, jeżeli jest zbywana na rzecz osoby, której przysługuje pierwszeństwo w jej nabyciu, stosownie do art. 34.
Natomiast zgodnie z art. 34 ust. 1 u.g.n. w przypadku zbywania nieruchomości osobom fizycznym i prawnym pierwszeństwo w ich nabyciu, z zastrzeżeniem art. 216a, przysługuje osobie, która spełnia jeden z następujących warunków:
1) przysługuje jej roszczenie o nabycie nieruchomości z mocy niniejszej ustawy lub odrębnych przepisów, jeżeli złoży wniosek o nabycie przed upływem terminu określonego w wykazie, o którym mowa w art. 35 ust. 1; termin złożenia wniosku nie może być krótszy niż 6 tygodni, licząc od dnia wywieszenia wykazu;
2) jest poprzednim właścicielem zbywanej nieruchomości pozbawionym prawa własności tej nieruchomości przed dniem 5 grudnia 1990 r. albo jego spadkobiercą, jeżeli złoży wniosek o nabycie przed upływem terminu określonego w wykazie, o którym mowa w art. 35 ust. 1; termin złożenia wniosku nie może być krótszy niż 6 tygodni, licząc od dnia wywieszenia wykazu;
3) jest najemcą lokalu mieszkalnego, a najem został nawiązany na czas nieoznaczony.
Skarżącemu nie przysługuje roszczenie o nabycie nieruchomości z mocy przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (np. 207, art. 209a, art. 211, art. 217), ani odrębnych przepisów (np. art. 231 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, Dz. U. z 2022 r. poz. 1360, z późn. zm.), czy art. 35 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, Dz. U. z 2023 r. poz. 438 z późn. zm.).
Nadto, powołany przez skarżącego § 16 uchwały nr XXII/197/04 Rady Miejskiej [...]w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Miasta [...]) przewiduje jedynie pierwszeństwo w nabyciu pomieszczeń gospodarczych przeznaczonych do sprzedaży, których lokalizacja zgodna jest z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ich dzierżawcom lub najemcom, którzy nie są dłużnikami gminy z tytułu dzierżawy lub najmu nabywanego pomieszczenia. Przepis ten nie przyznaje najemcy roszczenia o nabycie pomieszczeń gospodarczych (przy spełnieniu warunków określonych w tym przepisie) w drodze bezprzetargowej i niezależnie od przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Dodać na marginesie można, że nawet gdyby skarżącemu przysługiwało roszczenie o nabycie nieruchomości, to skarżący nie złożył oświadczenia, o którym mowa w ust. 5 art. 34 u.g.n., to jest że wyraża zgodę na cenę ustaloną w sposób określony w ustawie, gdyż w piśmie z 8 marca 2023 r. zgłosił jedynie swoje pierwszeństwo.
Nie może też budzić wątpliwości, że skarżący nie spełnia przesłanek określonych w art. 34 ust. 1 pkt 2 i 3 u.g.n., gdyż bezspornie nie jest poprzednim właścicielem zbywanej nieruchomości pozbawionym prawa własności tej nieruchomości przed dniem 5 grudnia 1990 r. ani jego spadkobiercą (pkt 2), a przedmiotem umowy najmu, która była zawierana ze skarżącym na czas oznaczony, nie był lokal mieszkalny (pkt 3).
Skoro skarżącemu nie przysługuje w świetle cytowanych przepisów pierwszeństwo w nabyciu opisanej nieruchomości, to nie może on skutecznie powoływać się na uprawnienie wynikające z art. 37 ust. 2 pkt 1 u.g.n.
Zauważyć trzeba, że przyznanie przez art. 34 ust. 1 u.g.n. pierwszeństwa w nabyciu określonym osobom nie powoduje, że osoby te mają roszczenie o nabycie jakichkolwiek nieruchomości od Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków. Konstrukcja pierwszeństwa nie jest bowiem oparta na uprawnieniu (prawie podmiotowym), z którego wynikałoby roszczenie przymuszające właściciela do sprzedaży nieruchomości, lecz sprowadza się do eliminacji innych podmiotów ubiegających się o tę samą rzecz (zob. E. Bończak-Kucharczyk [w:] Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2023, art. 34).
Poza tym art. 35 ust. 1 u.g.n. przewiduje, że właściwy organ sporządza i podaje do publicznej wiadomości wykaz nieruchomości przeznaczonych do zbycia lub oddania w użytkowanie, najem, dzierżawę lub użyczenie. Wykaz ten wywiesza się na okres 21 dni w siedzibie właściwego urzędu, a także zamieszcza się na stronach internetowych właściwego urzędu. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, przekazuje wykaz wojewodzie, w celu jego zamieszczenia na stronie podmiotowej wojewody w Biuletynie Informacji Publicznej przez okres 21 dni. Informację o zamieszczeniu wykazu właściwy organ podaje do publicznej wiadomości przez ogłoszenie w prasie lokalnej o zasięgu obejmującym co najmniej powiat, na terenie którego położona jest nieruchomość. Z treści ww. przepisu wynika, że umieszczenie nieruchomości w wykazie udostępnionym do publicznej wiadomości wprowadza tę nieruchomość, jako własność publiczną, do obrotu, co oznacza, że przed dokonaniem tej czynności nie jest możliwe jej zbycie, oddanie w użytkowanie, użyczenie, wydzierżawienie czy najem. Celem umieszczenia nieruchomości w wykazie jest zachowanie jawności dysponowania nieruchomościami przez Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego, a także umożliwienie wszystkim zainteresowanym ubiegania się o nabycie praw do nieruchomości umieszczonych w wykazie. Wykaz ma też na celu umożliwienie składania roszczeń dotyczących nieruchomości umieszczonych w wykazie, zanim zostaną one zbyte, a także umożliwienie osobom uprawnionym skorzystania z prawa pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości. Podkreślić należy, że zarządzenie w przedmiocie podania do publicznej wiadomości wykazu nieruchomości przeznaczonych do zbycia lub oddania w użytkowanie, najem, dzierżawę lub użyczenie, nie zawiera danych podmiotu, na rzecz którego nieruchomości ujęte w wykazie mają być zbyte bądź oddane w użytkowanie, najem, dzierżawę lub użyczenie.
Zatem, objęcie danej nieruchomości wykazem wprowadza ją do obrotu, ale w żaden sposób nie przesądza tego, kto ma być nabywcą wykazywanej nieruchomości. Gmina, jako właściciel minia komunalnego ma prawa wynikające m.in. z art. 18 ust. 2 pkt 9a u.s.g. do określenia zasad zbycia nieruchomości, bowiem przeznaczenie nieruchomości do obrotu należy wyłącznie do jej właściciela. W tym uprawnieniu mieści się także przeznaczenie konkretnej nieruchomości do zbycia w trybie przetargu, a podstawą takiego działania gminy jest art. 37 ust. 1u.g.n., który wprowadza generalną zasadę, że nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność jednostek samorządu terytorialnego są sprzedawane i oddawane w użytkowanie wieczyste w drodze przetargu.
Bez znaczenia dla oceny istnienia interesu prawnego skarżącego w dacie wniesienia skargi (3 kwietnia 2023 r.) jest okoliczność, że w ocenie skarżącego, Gmina wcześniej podjęła działania w celu pozbawienia go pierwszeństwa w zakupie ww. nieruchomości, przewidzianego w § 16 uchwały nr XXII/197/04. Zaznaczyć należy, że Gmina jako właściciel może swobodnie, w ramach uprawnień i obowiązków wynikających m.in. z u.g.n. i u.s.g., realizować swoje prawa właścicielskie do nieruchomości. Pierwszeństwo w nabyciu nieruchomości należy odróżnić od prawa pierwokupu, odkupu czy wykupu nieruchomości. Nawet na gruncie art. 34 ust. 1 u.g.n. podmioty, którym przysługuje pierwszeństwo w nabyciu nieruchomości, nie mają roszczenia o sprzedaż nieruchomości nawet po sporządzeniu i opublikowaniu wykazu nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że zarządzenie Burmistrza z 1 marca 2023 r. nr [...] w sprawie zbycia w trybie przetargowym nieruchomości stanowiącej własność Gminy [...] nie narusza interesu prawnego skarżącego.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego, należało postanowić, jak w sentencji o odrzuceniu skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI