II SA/Ol 360/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2025-09-19
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanebudynek gospodarczyprodukcja rolnapozwolenie na budowęzgłoszenie budowyjednokondygnacyjnyobszar oddziaływaniazabudowa zagrodowanadzór budowlanyWSA

WSA w Olsztynie oddalił skargę na postanowienie o wstrzymaniu budowy budynku gospodarczego, uznając, że nie spełnia on wymogu jednokondygnacyjności wymaganego przez Prawo budowlane.

Skarżący K.Ł. zaskarżył postanowienie WINB utrzymujące w mocy wstrzymanie budowy budynku gospodarczego. Argumentował, że budynek spełnia przesłanki zwolnienia z pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 2 pkt 33 P.b.), jako związany z produkcją rolną. Organy nadzoru budowlanego uznały, że budynek nie spełnia wymogów, wskazując na wykraczanie obszaru oddziaływania poza działkę oraz brak powiązania z zabudową zagrodową. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że kluczowym powodem jest niespełnienie przez budynek wymogu jednokondygnacyjności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę K.Ł. na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), które utrzymało w mocy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych związanych z budową budynku gospodarczego. Skarżący twierdził, że budowa nie wymaga pozwolenia na budowę, powołując się na art. 29 ust. 2 pkt 33 Prawa budowlanego, który zwalnia z tego obowiązku jednokondygnacyjne budynki gospodarcze związane z produkcją rolną, o określonych parametrach i obszarze oddziaływania mieszczącym się w działce. Organy nadzoru budowlanego uznały, że budynek nie spełnia tych przesłanek, wskazując na wykraczanie obszaru oddziaływania poza działkę oraz brak powiązania z zabudową zagrodową. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, oddalił skargę. Kluczowym argumentem sądu było stwierdzenie, że budynek nie jest jednokondygnacyjny, co wyklucza zastosowanie przepisu art. 29 ust. 2 pkt 33 P.b. Sąd podkreślił, że wszystkie wyjątki od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę należy interpretować ściśle. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na brak wystarczającego wykazania przez skarżącego prowadzenia działalności rolnej na przedmiotowej działce oraz na wcześniejsze próby uzyskania warunków zabudowy na budynek mieszkalny, co mogło sugerować próbę obejścia prawa. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa, a zebrany materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli budynek nie jest jednokondygnacyjny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowym wymogiem dla zastosowania zwolnienia z art. 29 ust. 2 pkt 33 P.b. jest jednokondygnacyjność budynku. W analizowanej sprawie budynek posiadał parter i poddasze, co wykluczało możliwość skorzystania z tego przepisu, niezależnie od innych przesłanek.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

P.b. art. 29 § 2

Prawo budowlane

Zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dotyczy jednokondygnacyjnych budynków gospodarczych i wiat o prostej konstrukcji, związanych z produkcją rolną, o powierzchni zabudowy do 150 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 6 m i wysokości nie większej niż 7 m, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane.

P.b. art. 48 § 1

Prawo budowlane

W przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, organ nadzoru budowlanego nakazuje wstrzymanie robót budowlanych.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad postępowania.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi, gdy zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

P.u.s.a. art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Właściwość sądów administracyjnych do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy zostały udowodnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

p.p.s.a. art. 119 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Rozporządzenie art. 3 § 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Definicja zabudowy zagrodowej.

Rozporządzenie art. 3 § 16

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Definicja kondygnacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budynek nie jest jednokondygnacyjny, co wyklucza zastosowanie art. 29 ust. 2 pkt 33 P.b.

Odrzucone argumenty

Budynek jest budynkiem gospodarczym związanym z produkcją rolną i nie wymaga pozwolenia na budowę. Organ wadliwie zinterpretował przepis art. 29 ust. 2 pkt 33 P.b., wymagając powiązania z zabudową zagrodową. Organ wadliwie ustalił obszar oddziaływania budynku. Organ naruszył przepisy k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności.

Godne uwagi sformułowania

Wszystkie wyjątki od tej zasady należy interpretować ściśle. Dla wyłączenia możliwości skorzystania z odstąpienia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia wystarczy, jeśli nie zostanie spełniony choćby jeden z wymienionych ustawowych warunków. Pojęcie kondygnacji ma charakter techniczno-budowlany. W realiach niniejszej sprawy, nie można wprost przenieść pojęcia kondygnacji w rozumieniu § 3 pkt 16 Rozporządzenia, gdyż definicja kondygnacji, która odnosi się do części pomieszczeń oraz wysokości tam podanych, dotyczy pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Zatem pojęcie wysokości kondygnacji w rozumieniu przepisów techniczno-budowanych nie będzie miało wprost zastosowania do pomieszczeń inwestycji budynku gospodarczego. Wobec tego zasadnym jest posłużyć się definicją językową "kondygnacji". Ubieganie się przez skarżącego o skorzystanie z trybu przewidzianego w art. 29 ust. 2 pkt 33 P.b. stanowi próbę obejścia prawa.

Skład orzekający

Ewa Osipuk

przewodniczący sprawozdawca

Grzegorz Klimek

członek

Piotr Chybicki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogu jednokondygnacyjności budynku gospodarczego w kontekście zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 33 Prawa budowlanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy budynku gospodarczego na działce rolnej i interpretacji przepisów Prawa budowlanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu budowy budynków gospodarczych na terenach wiejskich i interpretacji przepisów Prawa budowlanego, co jest istotne dla wielu rolników i inwestorów.

Budujesz budynek gospodarczy? Uważaj na jedną kluczową cechę, która może Cię pozbawić zwolnienia z pozwolenia na budowę!

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 360/25 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2025-09-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Ewa Osipuk /przewodniczący sprawozdawca/
Grzegorz Klimek
Piotr Chybicki
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 725
art. 29 ust. 2 pkt 33, art. 48 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Chybicki Asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 września 2025 r. sprawy ze skargi K. Ł. na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z [...] r., będącym przedmiotem skargi, Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: WINB", "organ odwoławczy"), utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w całości w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych związanych z budową budynku gospodarczego w O. przy ul. Z. na działce nr [...] obręb [...]. Jak wynika z akt sprawy, zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.
Podczas kontroli przeprowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta O. (dalej jako: "PINB", "organ pierwszej instancji")
8 września 2023 r. na działce nr [...] przy ul. Z. w O. ustalono, że wykonano fundamenty, ściany parteru podkład pod posadzki. W murowanych ścianach wykonano żelbetowe nadproża; wykonano szalunek z desek i ułożono na nim zbrojenie stropu nad parterem. Ponad zbrojenie stropu wyprowadzono miejscowo zbrojenie pod słupki ścianek kolankowych poddasza (lub ewentualnej kondygnacji). Wykonano również szalunek schodów prowadzących na poddasze. Zmierzone wymiary zewnętrzne budynku wyniosły ok. 6,22 m szerokości i ok. 15,47 m długości. Inwestor nie przedłożył projektu, do czego zobowiązano go w protokole kontrolnym. Wobec tego, [...] r., PINB wszczął postępowanie w sprawie budowy budynku gospodarczego na przedmiotowej działce.
Dnia 17 kwietnia 2024 r., PINB przeprowadził oględziny na przedmiotowej działce. Budynek w obecnym stanie miał wykonany strop żelbetowy i schody żelbetowe na poddasze. W obu szczytach budynku w poziomie stropu nad parterem wykonano płyty balkonowe o wysięgu ok. 1,53 m; na nich również wykonano ścianki kolankowe. Na murłatach o wysokości ok. 14 cm zamontowano drewnianą więźbę dachową odeskowaną i pokrytą papą. Odległość od stropu poddasza do kalenicy wyniosła ok. 3,5 m, a krokwie spięto na wysokości ok. 1,87 m. W ocenie organu pierwszej instancji, ww. elementy konstrukcji wyglądają sztucznie w zestawieniu
z wykonanymi otworami drzwiowymi w ścianach szczytowych, których wysokość wyniosła 2,1 m. Nie zainstalowano stolarki otworowej, chociaż budynek był w stanie surowym otwartym. Inwestor oświadczył, że budowa została zakończona i w związku z tym rozpoczął użytkowanie obiektu.
Następnie, postanowieniem z [...] r., PINB wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z budową przedmiotowego budynku gospodarczego. WINB – postanowieniem z [...] r. – ww. postanowienie uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, wskazując, że PINB winien ustalić liczbę kondygnacji budynku.
Postanowieniem z [...] r., organ pierwszej instancji, w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, wstrzymał inwestorom – K. Ł. (dalej jako: "inwestor", "skarżący") i B. Ł. – współwłaścicielom działki nr [...] obr. [...] przy ul. Z. w O., budowę budynku z przeznaczeniem na cele rolne na terenie przedmiotowej działki.
W uzasadnieniu PINB wskazał, że inwestor oświadczył, że realizuje przedmiotowy budynek w oparciu o art. 29 ust. 2 pkt 33 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725 z późn. zm., dalej jako: "P.b."), zgodnie z którym nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa jednokondygnacyjnych budynków gospodarczych i wiat
o prostej konstrukcji, związanych z produkcją rolną, o powierzchni zabudowy
do 150 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 6 m i wysokości nie większej niż 7 m, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane". PINB podał, że z przeprowadzonej kontroli wynika, że budynek jest budynkiem jednokondygnacyjnym, nieprzekraczającym wskazanych w ww. przepisie parametrów granicznych (powierzchni zabudowy, rozpiętości i wysokości konstrukcji). Z dokonanych ustaleń wynika jednak, że obszar oddziaływania przedmiotowego budynku nie mieści się w całości na działce, na której budynek został zaprojektowany i swoim zakresem obejmuje część działki nr [...](1) obr. [...]. Wobec tego, nie został spełniony ustawowy warunek z art. 29 ust. 2 pkt 33 P.b.
Organ pierwszej instancji dodał, że w toku postępowania wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności, tj. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem
z 25 września 2024 r., sygn. akt III OSK 366/23, oddalił skargę kasacyjną inwestora w sprawie nakazania mu usunięcia odpadów zgromadzonych na terenie przedmiotowej nieruchomości, ze wskazaniem, że przedmiotowy budynek uniemożliwia usunięcie odpadów w postaci mas ziemnych. Nadto inwestor złożył do Prezydenta O. zgłoszenie z 9 września 2024 r. w sprawie montażu oczyszczalni ścieków sanitarnych (bytowych) do 5 m3, na które do zgłoszenie Prezydent wniósł sprzeciw. PINB skonkludował, że przedmiotowy budynek, zgodnie
z deklarowaną przez inwestora funkcją, jest budynkiem składowym, służącym gospodarce rolnej, a nie gospodarczym. Dodatkowo jego strefa oddziaływania wykracza poza teren, na którym jest realizowany, a co za tym idzie, nie przysługuje jego realizacji skorzystanie z wyjątku określonego w art. 29 ust. 2 pkt 33 P.b., a jego realizacja wymaga pozwolenia na budowę. Wobec tego, organ orzekł jak w sentencji decyzji i pouczył skarżącego o możliwości złożenia wniosku o legalizację.
Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego, postanowieniem z [...] r., WINB utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w całości.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy szczegółowo opisał stan faktyczny sprawy i powołał przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie. Wskazał, że aby budynek można było zakwalifikować jako gospodarczy, związany
z produkcją rolną, musi być sytuowany w powiązaniu z zabudową zagrodową; musi on być funkcjonalnie i organizacyjnie powiązany z gospodarstwem rolnym, którego elementem jest zagroda-siedlisko.
WINB wyjaśnił, że przedmiotowa działka o powierzchni ok. 4 ha zabudowana jest tylko budynkiem objętym niniejszym postępowaniem, a prawie całą działkę pokrywają drzewa. Inwestor wystąpił o warunki zabudowy na przedmiotowej działce dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego
z częścią gospodarczą oraz budowę garażu wolnostojącego dwustanowiskowego
w zabudowie zagrodowej, jednak Prezydent O. decyzją z [...](1) r. odmówił ustalenia warunków zabudowy. Inwestor próbował również zgłosić zamiar budowy budynku gospodarczego na przedmiotowej działce i decyzją z [...](2) r., Prezydent O. wniósł sprzeciw. Wobec tego, na przedmiotowej działce brak jest zabudowy zagrodowej, zgodnie z definicją wskazaną w § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 z późn. zm., dalej jako: "Rozporządzenie"). Brak jest również wykazania powiązania budynku z inną działką należącą do inwestora. Organ odwoławczy podkreślił, że nie przeczy stanowisku inwestora, że jest on na etapie tworzenia siedliska na przedmiotowej działce, jednak art. 29 ust. 2 pkt 33 P.b. nie może temu służyć, ponieważ winien on być stosowany przy uzupełnianiu zabudowy zagrodowej. Tylko w takim przypadku ma sens wyłączenie takich obiektów spod wymogu uzyskania warunków zabudowy.
Ostatecznie organ odwoławczy podniósł, że trudno dostrzec jest związek powstającego budynku z produkcja rolną, co zadeklarował inwestor. WINB nie neguje wskazywanej przez skarżącego prowadzonej działalności rolnej, ani też jego statusu rolnika, jednak pomimo wezwania strona nie wskazała gdzie (na jakiej działce), znajduje się jego gospodarstwo rolne. Na przedmiotowej działce nr [...] działalność rolna nie jest prowadzona, zatem należy domniemywać, że działalność ta prowadzona jest na zupełnie innym obszarze niż działka, na której powstaje sporny budynek. Sam fakt posiadania statusu rolnika i posiadania gospodarstwa rolnego nie upoważniają do korzystania ze zwolnienia z art. 29 ust. 2 pkt 33 P.b. Powołując definicję produkcji rolnej, podał, że skarżący nie wykazał jakichkolwiek okoliczności, które pozwalałyby przyjąć, że przedmiotowy budynek jest związany z produkcją rolną, ale nie w rozumieniu potocznym.
Konkludując, WINB stwierdził, że budowa przedmiotowego budynku nie mieści się w katalogu zamkniętym obiektów budowlanych wymienionych w art. 29 P.b., zatem jego budowa wymagała pozwolenia na budowę. Spełnione zostały więc przesłanki z art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b. Podkreślił przy tym, że postanowienie
o wstrzymaniu budowy ma charakter formalny, a jego istota sprowadza się do formalnego wstrzymania budowy. Przedmiotowe postanowienie jest typowym postępowaniem wpadkowym, podejmowanym na wstępnym etapie postępowania
i nie rozstrzyga ono w żaden sposób o zasadności składanego w dalszej kolejności wniosku o legalizację.
Na powyższe postanowienie skarżący – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
1) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138
§ 1 k.p.a., poprzez przeprowadzenie w sposób wadliwy kontroli instancyjnej
i bezzasadne utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji;
2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm., dalej jako: "k.p.a."), poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w wyniku czego uznano, że obiekt nie spełnia przesłanek z art. 29 ust. 2 pkt 33 P.b., tj. nie ma związku z prowadzoną produkcją rolną, co implikowało konsekwencje prawne przyjęte na gruncie przedmiotowego postępowania, dotyczące wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych;
3) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 2 pkt 33 P.b.:
- poprzez jego niezastosowanie oraz niezakwalifikowanie budynku, jako obiektu, którego realizacja nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia,
- poprzez jego niewłaściwą wykładnię, prowadzącą do wniosku, że obiekt gospodarczy musi być związany z zabudową zagrodową;
4) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b., poprzez jego zastosowanie, w sytuacji, gdy budynek gospodarczy jest zwolniony od obowiązku zgłoszenia lub pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że z art. 29 ust. 2 pkt 33 P.b. nie wynika, aby obiekt gospodarczy związany z produkcją rolną miał być częścią zabudowy zagrodowej. Jest to interpretacja, która wypacza sens ww. przepisu. Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy nowelizującej P.b. w tym zakresie, przepis ten wprowadzono wychodząc naprzeciw postulatom oraz oczekiwaniom rolników
w przezwyciężaniu barier administracyjnych, na które napotykają się w procesie budowlanym. W przepisie tym nie została wymieniona zabudowa zagrodowa, tak jak ustawodawca poczynił w art. 29 ust. 2 pkt 1 P.b.
Skarżący zarzucił, że organ zaniechał rozważenia, czym jest produkcja rolna, bowiem obiekt musi być z produkcją rolną związany, czym naruszył przepisy k.p.a. Powołując definicję "producenta rolnego" wskazał, że jest on producentem rolnym,
a jego działalność polega na systematycznej uprawie gruntów rolnych w celu utrzymania trwałych użytków zielonych oraz uprawie trawy. Gospodarstwo rolne
i jego działalność rolnicza jest prowadzona na kilku działkach wyszczególnionych we wniosku o płatności, znajdującym się w aktach sprawy, w tym na działce nr [...]
i innych działkach przylegających do ul. Z. Z budynku gospodarczego zamierza korzystać przechowując w nim narzędzia i urządzenia do pracy w gospodarstwie (przyczepka, traktorek, glebogryzarka, pług, kosiarki, grabie, łopaty) oraz w przyszłości zamierza również przechowywać płody rolne pochodzące z gospodarstwa. W tym roku grunty przedmiotowej działki częściowo zostaną pokryte uprawą słonecznika; na działce znajduje się również naturalne oczko wodne, które skarżący zamierza zarybić.
Skarżący zarzucił, że nadinterpretacją jest stanowisko organu, że budowa budynku gospodarczego ma być związana tylko i wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną na działce, na której budynek jest wybudowany, tym bardziej, że aktualnie w polskim prawie funkcjonuje kilka definicji gospodarstwa rolnego, które różnią się od siebie w zależności od problematyki danego aktu prawnego.
Odnosząc się do kwestii oddziaływania obiektu wskazał, że art. 29 ust. 2 pkt 33 P.b. dotyczy obiektów, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których został zaprojektowany. Z definicji obszaru oddziaływania wynika, że należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane
z obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Organy w żaden sposób nie wykazały zaś, że na skutek powstałej inwestycji nastąpią jakiekolwiek ograniczenia
w zabudowie terenów sąsiednich, a ogólne stwierdzenie, że obiekt oddziałuje na działki sąsiednie jest niewystarczające. Nieprawidłowe jest również zastosowanie
§ 271 Rozporządzenia, które odnosi się do odległości między zewnętrznymi ścianami budynków niebędących ścianami oddzielania przeciwpożarowego, tymczasem przedmiotowy budynek został usytuowany w odległości 4 m od granicy działki, a na działce sąsiedniej nie ma budynków. Nieprawdziwe jest również twierdzenie, że cała działkę pokrywają drzewa, ponieważ na przedmiotowej działce dominują łąki
i pastwiska, co widać na mapach. Inwestor dokonał bowiem częściowego wylesienia działki, w celu przywrócenia użytków do właściwego stanu.
W odpowiedzi na skargę, WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka
w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Stosownie zaś do
art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd orzeka na podstawie akt sprawy.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym
i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skargi na takie postanowienie organu administracji publicznej skierowanie jej do rozpoznania
w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony.
W rozpoznawanej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu pierwszej instancji wykazały, że nie naruszają one prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego.
W niniejszej sprawie istotą sporu było to, czy budowa przedmiotowego obiektu budowlanego wymagała pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, czy też objęta była wyjątkiem, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 33 P.b. Skarżący twierdzi bowiem, że wykonany obiekt to budynek gospodarczy, a jego budowa nie musiała być poprzedzona uzyskaniem pozwolenia na budowę. Natomiast w ocenie organów nadzoru budowlanego orzekających w sprawie, budowa przedmiotowego budynku wymagała pozwolenia na budowę, ponieważ nie spełnia on warunków określonych
w ww. art. 29 ust. 2 pkt 33 P.b. Zdaniem PINB, obszar oddziaływania przedmiotowego budynku nie mieści się w całości na działce, na której budynek został zaprojektowany i swoim zakresem obejmuje część działki nr [...](1) obr. [...]. Wobec tego, nie został spełniony ustawowy warunek z art. 29 ust. 2 pkt 33 P.b. Natomiast według WINB, aby budynek można było zakwalifikować jako gospodarczy, związany z produkcją rolną, musi być sytuowany w powiązaniu z zabudową zagrodową; musi on być funkcjonalnie i organizacyjnie powiązany z gospodarstwem rolnym, którego elementem jest zagroda-siedlisko, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
W przepisie art. 29 ust.2 pkt 33 P.b., ustawodawca zwolnił z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 budowę jednokondygnacyjnych budynków gospodarczych i wiat o prostej konstrukcji, związanych z produkcją rolną, o powierzchni zabudowy do 150 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 6 m i wysokości nie większej niż 7 m, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, iż aby korzystać
z omawianego wyjątku posiadania pozwolenia na budowę, budynek musi być jednokondygnacyjny, związany z produkcją rolną oraz jego obszar oddziaływania nie może wykraczać poza działkę lub działki, na których zostały zaprojektowany.
Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia podał, że
z przeprowadzonej kontroli wynika, że budynek jest budynkiem jednokondygnacyjnym, nieprzekraczającym wskazanych w ww. przepisie parametrów granicznych (powierzchni zabudowy, rozpiętości i wysokości konstrukcji). Nie spełnia jednak wymogów art. 29 ust.2 pkt 33 P.b., ponieważ obszar oddziaływania budynku wykracza poza obszar określony ww. normie.
Organ odwoławczy natomiast skupił się na ocenie przesłanki związania budynku z produkcją rolną wywodząc, że budynek gospodarczy musi być sytuowany w powiązaniu z zabudową zagrodową oraz musi być funkcjonalnie i organizacyjnie powiązany z gospodarstwem rolnym, którego elementem jest zagroda-siedlisko, choć nie wynika to wprost z omawianego przepisu. WINB pominął natomiast
w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia kwestię ilości kondygnacji, która w ocenie tutejszego Sądu ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Z brzmienia art. 29 ust. 2 pkt 33 P.b., wyraźnie bowiem wynika, że przepis ten ma zastosowanie
w przypadku budowy budynku gospodarczego jednokondygnacyjnego. Zatem ilość kondygnacji przedmiotowego budynku ma kluczowe znaczenie dla kwalifikacji obiektu.
W ocenie tutejszego Sądu z akt sprawy, w tym z dokumentacji fotograficznej, wynika, że przedmiotowy budynek nie jest budynkiem jednokondygnacyjnym,
co oznacza, że nie może on zostać zrealizowany w trybie art. 29 ust. 2 pkt 33 P.b.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 28 § 1 P.b., roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę,
z zastrzeżeniem art. 29-31. Wszystkie wyjątki od tej zasady należy interpretować ściśle. W art. 29 P.b. został zawarty zamknięty katalog obiektów i robót budowlanych, których wykonanie zostało zwolnione z obowiązku uprzedniego uzyskania od organu administracji architektoniczno-budowlanej decyzji o pozwoleniu na budowę. Powołany wcześniej art. 29 ust. 2 pkt 33 P.b. zawiera kompletną regulację określającą materialnoprawne przesłanki wyłączające obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę bądź dokonania zgłoszenia. W przepisie tym jest mowa
o jednokondygnacyjnych budynkach gospodarczych i wiatach o prostej konstrukcji, związanych z produkcją rolną, o określonej powierzchni i parametrach technicznych, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce na której został zaprojektowany. Dla wyłączenia możliwości skorzystania z odstąpienia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia wystarczy, jeśli nie zostanie spełniony choćby jeden z wymienionych ustawowych warunków.
W niniejszej sprawie o wyłączeniu możliwości zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 33 P.b. przesądza to, że przedmiotowy budynek nie jest budynkiem jednokondygnacyjnym. Pojęcie kondygnacji ma charakter techniczno-budowlany. Definicję tego pojęcia zawiera § 3 pkt 16 Rozporządzenia, stosownie do którego ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kondygnacji - należy przez to rozumieć poziomą część budynku, zawartą pomiędzy powierzchnią posadzki na stropie lub najwyżej położonej warstwy podłogowej na gruncie a powierzchnią posadzki na stropie lub warstwy osłaniającej izolację cieplną stropu, znajdującego się nad tą częścią budynku, przy czym za kondygnację uważa się także poddasze
z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz poziomą część budynku stanowiącą przestrzeń na urządzenia techniczne, mającą średnią wysokość
w świetle większą niż 2 m; za kondygnację nie uznaje się nadbudówek ponad dachem, takich jak maszynownia dźwigu, centrala wentylacyjna, centrala klimatyzacyjna, obudowa wyjścia z klatki schodowej, kotłownia lub inne pomieszczenia techniczne.
W kontrolowanym postępowaniu okolicznością bezsporną jest, że przedmiotowy budynek posiada parter i poddasze. Natomiast w realiach niniejszej sprawy, nie można wprost przenieść pojęcia kondygnacji w rozumieniu ww. § 3 pkt 16 Rozporządzenia, gdyż definicja kondygnacji, która odnosi się do części pomieszczeń oraz wysokości tam podanych, dotyczy pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z obiektem mieszkalnym lecz budynkiem gospodarczym, który ze swej istoty nie służy do pobytu ludzi. Zatem pojęcie wysokości kondygnacji w rozumieniu przepisów techniczno-budowanych nie będzie miało wprost zastosowania do pomieszczeń inwestycji budynku gospodarczego. Wobec tego zasadnym jest posłużyć się definicją językową "kondygnacji". Według Słownika języka polskiego PWN kondygnacja to "każdy z poziomów, na jakie podzielona jest budowla", "jedna z części czegoś składającego się z poziomów". Oznacza to, że kondygnacja to część budynku zawarta między bezpośrednio nad sobą położonymi stropami. W zależności od położenia kondygnacji można mówić o parterze, stanowiącym poziom, na którym znajduje się główne wejście, a także o piętrach, czyli poziomach położonych powyżej parteru. Ostatnie zaś piętro, położone bezpośrednio pod dachem spadzistym, jest określane jako poddasze. Wysokość kondygnacji definiuje się między poziomem powierzchni podłogi danej kondygnacji a poziomem powierzchni podłogi kondygnacji leżącej powyżej. (por. wyrok WSA w Olsztynie z 28 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Ol 217/24, LEX nr 3728815). Jak wynika z akt sprawy, podczas kontroli przeprowadzonej przez PINB 8 września 2023 r., ustalono, że wykonano fundamenty, ściany parteru i podkład pod posadzki. W murowanych ścianach wykonano żelbetowe nadproża; wykonano szalunek z desek i ułożono na nim zbrojenie stropu nad parterem. Ponad zbrojenie stropu wyprowadzono miejscowo zbrojenie pod słupki ścianek kolankowych poddasza (lub ewentualnej kondygnacji). Wykonano również szalunek schodów prowadzących na poddasze. Zmierzone wymiary zewnętrzne budynku wyniosły ok. 6,22 m szerokości i ok. 15,47 m długości. Natomiast z oględzin przeprowadzonych 17 kwietnia 2024 r. wynika, że budynek miał wykonany strop żelbetowy i schody żelbetowe na poddasze. W obu szczytach budynku w poziomie stropu nad parterem wykonano płyty balkonowe o wysięgu ok. 1,53 m; na nich również wykonano ścianki kolankowe. Na murłatach o wysokości ok. 14 cm zamontowano drewnianą więźbę dachową odeskowaną i pokrytą papą. Odległość od stropu poddasza do kalenicy wyniosła ok. 3,5 m, a krokwie wysokości ok. 1,87 m. Dokumentacja fotograficzna z przeprowadzonych kontroli oraz załącznik Nr 1 do protokołu kontroli z 10 października 2024 r. potwierdzają bezsprzecznie, że skarżący zrealizował budynek posiadający parter i poddasze, a zatem nie spełnia on kluczowego wymogu jednokondygnacyjności. Przy czym, w rozpoznawanej sprawie nie mają znaczenia wysokości kondygnacji ze względu na to, że przewidziane
w Rozporządzeniu wymogi techniczne, jak już wskazano, odnoszą się do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, natomiast w swojej istocie budynek gospodarczy temu nie służy.
Wskazać ponadto należy, że tutejszy Sąd nie neguje prowadzonej przez inwestora działalności rolnej, ani też jego statusu rolnika. Skarżący nie wykazał jednak w sposób dostateczny prowadzenia działalności rolnej na obszarze obejmującym działkę nr [...], na której powstał sporny budynek. Zgodzić się należy więc ze stanowiskiem WINB, że trudno wnioskować, iż przedmiotowy budynek mógłby być zakwalifikowany jako gospodarczy, związany z produkcją rolną. Za niewystarczający dowód należy bowiem uznać przedłożone przez skarżącego przy piśmie z 26 czerwca 2024 r. (dokument nr 26 akt adm. PINB) niekompletne dwa wnioski o przyznanie płatności, w których na jednej karcie wskazano przedmiotową działkę. Tym bardziej, że Dyrektor Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Oddział Terenowy Olsztyn w piśmie z 5 grudnia 2024 r. (dokument nr 25 akt adm. PINB) udzieliła organowi pierwszej instancji informacji, że w bazach danych Ośrodka "brak jest takiego kontrahenta" (skarżącego), zaś w skardze sam inwestor podał, że dopiero planuje w tym roku pokryć częściowo grunty przedmiotowej działki uprawą słonecznika oraz "zamierza" zarybić oczko wodne.
Natomiast okoliczności sprawy oraz doświadczenie życiowe mogą sugerować, że ubieganie się przez skarżącego o skorzystanie z trybu przewidzianego w art. 29 ust. 2 pkt 33 P.b. stanowi próbę obejścia prawa. Wcześniej bowiem dla tej samej działki skarżący próbuje uzyskać decyzję o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią gospodarczą oraz budowie garażu wolnostojącego dwustanowiskowego (pismo inwestora z 17 marca 2025 r., znajdujące się w aktach WINB), a także dokonał zgłoszenia robót budowlanych dotyczących wolnostojących budynków gospodarczych, od którego organ architektoniczno-budowlany wniósł sprzeciw
w czerwcu 2023 r. Wątpliwości co do przeznaczenia spornego budynku może rodzić również fakt, że skarżący pomimo wezwania organu pierwszej instancji, nie przedłożył żadnego projektu lub rysunku technicznego budynku, a stosunek powierzchni otworów okiennych na poddaszu jest wystarczający jak dla pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, co nie jest kwestionowane.
Reasumując, tutejszy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, mimo niepełnego
i częściowo błędnego uzasadnienia nieodnoszącego się do kwestii kondygnacji, nie narusza prawa w stopniu, o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Nie ulega wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czego Sąd w niniejszej sprawie nie stwierdził. Z akt sprawy wynika, że organy nadzoru budowalnego nie uchybiły przepisom proceduralnym i przeanalizowały wszystkie okoliczności, które były istotne i niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślić należy, że zasada prawdy obiektywnej, wynikająca z art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek podjęcia wyłącznie działań niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego. W praktyce oznacza to konieczność zgromadzenia i analizy dokumentów, które pozwolą na wydanie rozstrzygnięcia. Natomiast pozyskiwanie dowodów ponad ten wymóg, nie jest już obowiązkiem organów administracji publicznej.
Należy uznać, że organy prawidłowo zastosowały art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b.,
a zakwestionowane postanowienia wydane zostały w oparciu o właściwie ustalony stan faktyczny i przy prawidłowym zastosowaniu obowiązujących przepisów prawa
w tym zakresie. W sprawie zebrano wystarczającą ilość materiału dowodowego
i dokonano jego właściwej oceny, biorąc również pod uwagę dokumenty wskazane przez skarżącego.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI