II SA/OL 342/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2021-06-29
NSAAdministracyjneŚredniawsa
decyzja o środowiskowych uwarunkowaniachelektrownia wiatrowainteres prawnystrona postępowaniaprawo administracyjnepostępowanie wznowienioweoddziaływanie na środowiskohałasinfradźwiękiprawo własności

WSA w Olsztynie oddalił skargę na decyzję SKO w przedmiocie uchylenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uznając, że skarżący nie wykazał interesu prawnego do udziału w postępowaniu.

Skarżący M.R. domagał się wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla elektrowni wiatrowej, twierdząc, że jest stroną postępowania ze względu na potencjalne oddziaływanie inwestycji na jego nieruchomości. Organy administracji obu instancji uznały, że skarżący nie wykazał interesu prawnego, ponieważ jego nieruchomości znajdują się w znacznej odległości od planowanej inwestycji i nie są nią objęte negatywnym oddziaływaniem. WSA w Olsztynie podzielił to stanowisko, oddalając skargę.

Sprawa dotyczyła skargi M.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą uchylenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy elektrowni wiatrowej. Skarżący domagał się wznowienia postępowania, twierdząc, że jako właściciel nieruchomości znajdujących się w potencjalnej strefie oddziaływania elektrowni, powinien być stroną postępowania. Organy administracji uznały, że skarżący nie wykazał interesu prawnego, ponieważ jego nieruchomości są oddalone od planowanej inwestycji o około 2700 m, a raport o oddziaływaniu na środowisko nie wykazał negatywnego wpływu na jego działki. WSA w Olsztynie, rozpoznając skargę, potwierdził prawidłowość ustaleń organów. Sąd podkreślił, że dla ustalenia interesu prawnego kluczowe jest, czy nieruchomość znajduje się w zasięgu oddziaływania inwestycji, a nie tylko to, czy oddziaływanie jest ponadnormatywne. W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał takiego zasięgu oddziaływania na jego nieruchomości, a jego argumenty dotyczące skumulowanych oddziaływań i potencjalnych negatywnych skutków nie zostały wystarczająco udowodnione. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oceniły brak interesu prawnego skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nieruchomość nie znajduje się w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji, nawet jeśli skarżący subiektywnie uważa inaczej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dla stwierdzenia interesu prawnego kluczowe jest obiektywne ustalenie, czy nieruchomość znajduje się w zasięgu oddziaływania inwestycji, a nie tylko subiektywne przekonanie właściciela. Analiza raportu o oddziaływaniu na środowisko nie wykazała takiego wpływu na nieruchomości skarżącego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (34)

Główne

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 151 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 149 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.u.i.ś. art. 74 § 3a

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.o.u.i.ś. art. 3 § 11

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.o.i.w.z.e.w. art. 4 § 1

Ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych

u.o.i.w.z.e.w. art. 6 § 7

Ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych

k.p.a. art. 10 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 73 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 24 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

k.c. art. 144

Kodeks cywilny

k.c. art. 222 § 2

Kodeks cywilny

Konstytucja RP art. 47

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 68 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 74 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dz.U. 2019 poz. 1839 art. 2 § 1 pkt 5 lit. a

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

Dz.U. 2019 poz. 1839 art. 3 § 1 pkt 6 lit. b

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 104 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieruchomości skarżącego nie znajdują się w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji. Skarżący nie wykazał interesu prawnego do udziału w postępowaniu administracyjnym. Ocena interesu prawnego powinna opierać się na stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania decyzji.

Odrzucone argumenty

Skarżący posiada interes prawny ze względu na potencjalne oddziaływanie inwestycji na jego nieruchomości. Należy uwzględnić przepisy ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz nowelizacje Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przy ocenie interesu prawnego. Naruszenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu i braku wglądu do akt sprawy uzasadnia wznowienie postępowania.

Godne uwagi sformułowania

dla ustalenia, dany podmiot ma, w rozumieniu art. 28 k.p.a., interes prawny w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i w związku z tym, czy ma przymiot strony w tym postępowaniu, nie ma znaczenia czy oddziaływanie na jego nieruchomość będzie mieścić się w granicach dopuszczalnych norm, czy też będzie ponadnormatywne, lecz wystarczy, że nieruchomość znajduje się w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji Przyjęcie odmiennego poglądu mogłoby bowiem doprowadzić do sytuacji, w której nowe przepisy dowolnie modyfikowałyby - z mocą wsteczną - krąg stron postępowania zakończonego ostateczną decyzją, korzystającą z przymiotu trwałości.

Skład orzekający

Adam Matuszak

przewodniczący

Beata Jezielska

sprawozdawca

Piotr Chybicki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniach o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zwłaszcza w kontekście elektrowni wiatrowych i oceny interesu prawnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej obowiązującej w dacie wydania decyzji, przed wejściem w życie niektórych przepisów dotyczących elektrowni wiatrowych i stron postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interesu prawnego w postępowaniach środowiskowych, szczególnie w kontekście inwestycji takich jak farmy wiatrowe, które budzą wiele kontrowersji.

Czy odległość od farmy wiatrowej decyduje o Twoim prawie do głosu w procesie decyzyjnym?

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 342/21 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2021-06-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-04-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Adam Matuszak /przewodniczący/
Piotr Chybicki
S. Beata Jezielska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Sygn. powiązane
III OSK 7595/21 - Postanowienie NSA z 2025-09-12
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 137
art.1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art.119 pkt 2, art.133 par.1, art.134 par.1, art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 283
art.74 ust.3a
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art.24 par.1 pkt 5, art.28, art.145 par.1 pkt 4, art.149 par.2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi M.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie uchylenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z "[...]" Kierownik Referatu Inwestycji w Urzędzie Gminy działający z upoważnienia Wójta Gminy N. (dalej jako: Wójt Gminy lub organ I instancji), na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej jako: k.p.a.), odmówił uchylenia decyzji Wójta Gminy z dnia "[...]" w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na wniosek "A" Sp. z o. o. w M., dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej "B" wraz z infrastrukturą towarzyszącą, o mocy nominalnej do 2,5 MW, na działce nr "[...]" obręb geodezyjny C., gm. N.. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 20 października 2016 r. do organu wpłynął wniosek M. R. (dalej jako: wnioskodawca lub skarżący) o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Wnioskodawca podał, że o wydaniu z "[...]" dowiedział się między 22 a 27 września 2016 r. Wyjaśnił, że jest właścicielem nieruchomości o numerach ewidencyjnych "[...]" położonych w miejscowości N, w gminie N., które znajdują się w strefie mniejszej niż 2700 m od terenu podlegającego możliwej zabudowie urządzeniami elektrowni wiatrowych na działce ewidencyjnej nr "[...]" obręb G., a planowana elektrownia wiatrowa jest jedną z elektrowni na obszarze około 2 km2, a przy tym każda z elektrowni ma być wybudowana wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Wskazał, że nieruchomość wraz z zabudową mieszkalną, wykorzystuje do mieszkania, realizacji życia rodzinnego i prywatnego, prowadzenia działalności rolniczej i usługowej, a znajduje się ona w sferze oddziaływania z urządzeń elektrowni (immisje bezpośrednie i pośrednie, immisje pozytywne i negatywne) ze skutkami ograniczenia praw wnioskodawcy, w tym prawa do niezakłóconego korzystania z nieruchomości bez immisji oraz do jej wykorzystania (np. zabudowy) bez ograniczeń wynikających z planowanej zabudowy na nieruchomościach sąsiednich (w tym urządzeniami elektrowni wiatrowych), przy możliwych immisjach - m.in. wibracje, hałas, oddziaływania fizyczne, oddziaływania elektromagnetyczne, naruszenie prawa do widoku i korzystania ze środowiska. Postanowieniem z 25 kwietnia 2017 r. wznowiono postępowanie w przedmiotowej sprawie, a następnie postanowieniem z 5 maja 2017 r. organ I instancji zawiesił postępowanie z uwagi na złożenie przez inne strony postępowania wniosku o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 6 marca 2018 r. utrzymało w mocy zażalone postanowienie. Następnie postanowieniem z 4 czerwca 2019 r. organ I instancji podjął zawieszone postępowanie, gdyż Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z "[...]". Rozpoznając sprawę w postępowaniu wznowieniowym organ I instancji wskazał, iż w chwili przedłożenia przez inwestorów raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko - zgodnie z treścią art. 79 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 r., poz. 283 ze zm., dalej jako: u.o.u.i.ś.) wszczęto postępowanie z udziałem społeczeństwa, w którym to każda zainteresowana przedsięwzięciem osoba może składać uwagi i wnioski do przedłożonego raportu. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania z udziałem społeczeństwa zgodnie z treścią art. 3 ust. 11 u.o.u.i.ś. podano do publicznej wiadomości poprzez udostępnienie informacji na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Gminy, w sposób zwyczajowo przyjęty w siedzibie organu właściwego w sprawie oraz poprzez wywieszenie na tablicach ogłoszeń w poszczególnych sołectwach. Wskazano, że regulacje prawne w kwestii możliwości budowy budynków mieszkalnych w określonej odległości od elektrowni wiatrowej wprowadziła ustawa z 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz.U. z 2016 r. poz. 961, dalej jako: u.o.i.w.z.e.w.), która weszła w życie 16 lipca 2016 r, a więc blisko 1,5 roku po wydaniu decyzji z "[...]". Zatem w chwili wydania decyzji prawo to i regulacje w nim zawarte nie istniały. Podano, że nieruchomości wnioskodawcy nie leżą w sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcia, gdyż oddzielone są od nich innymi nieruchomościami. Lokalizacja planowanej turbiny wiatrowej znajduje się w odległości powyżej 600 metrów od granic działek wnioskodawcy. Ponadto z raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, sporządzonego na potrzeby przeprowadzonego postępowania w sprawie wydania decyzji z "[...]" wynika, że nieruchomości te znajdują się poza jakimkolwiek negatywnym oddziaływaniem planowanej inwestycji. W związku z tym, zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami prawa, właściciele nieruchomości znajdujący się poza określonym zasięgiem oddziaływania, nie zostali uznani za strony postępowania. Osoby te mogły wypowiedzieć się w czasie trwania postępowania z udziałem społeczeństwa, które zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi normami prawa i należytą starannością, z czego jednak wnioskodawca nie skorzystał. Podniesiono, że powołanie się ogólnie na interes prawny wynikający z praw konstytucyjnych i cywilnych, prawa administracyjnego, obrony wolności od oddziaływania nie uzasadnia posiadania indywidualnego interesu prawnego w konkretnej sprawie, gdyż o tym, czy jest się stroną postępowania administracyjnego, nie decyduje sama wola, czy subiektywne przekonanie danego podmiotu, ale okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny". Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który nie jest chroniony przez obowiązujące normy prawne, jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie. Określając krąg stron w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, z uwagi na ówczesny brak przepisów szczegółowo regulujących odległość posadowienia wieży elektrowni wiatrowej od jakiejkolwiek zabudowy, strony postępowania wyznaczano na podstawie art. 28 k.p.a., zgodnie z orientacyjnym zasięgiem izofony 45dB, czyli właścicieli działek, na które dane przedsięwzięcie będzie bezpośrednio oddziaływać (promień około 600 m). Wyjaśniono, że tryb wznowienia postępowania jest trybem nadzwyczajnym, służącym weryfikacji postępowania zakończonego decyzją ostateczną, w razie wystąpienia jednej z przesłanek wznowienia postępowania wymienionych enumeratywnie w art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a. Przy czym wznowione postępowanie dzieli się na dwa etapy: w pierwszym etapie organ ustala, czy przesłanka wznowienia postępowania istotnie wystąpiła, czyli prowadzi postępowanie co do przyczyn wznowienia, a w drugim etapie dokonuje analizy przedmiotowej decyzji i poprzedzającego ją postępowania, czyli prowadzi postępowanie co do istoty sprawy. W sytuacji, gdy właściwy organ stwierdzi brak przesłanek (podstaw) wznowienia postępowania, wydaje decyzję o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej. Odnosząc się do żądania przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego odnośnie do wszelkich oddziaływań, a także o przeprowadzenie oceny oddziaływania każdego z 5 przedsięwzięć, a także skumulowanego oddziaływania wskazanych 5 przedsięwzięć na środowisko wskazano, że te czynności mogłyby nastąpić dopiero w drugim etapie wznowionego postępowania, w przypadku stwierdzenia, iż wnioskodawca istotnie posiada przymiot strony. Jednakże z akt postępowania zakończonego przedmiotową decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach nieruchomości wskazane we wniosku nie znajdują się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, a w konsekwencji wnioskodawca nie posiada statusu strony.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł wnioskodawca, zarzucając:
- naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 73 §1 k.p.a. w zw. z art.15 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 9 k.p.a. oraz w zw. z art. 30 u.o.u.i.ś. przez uniemożliwienie wglądu do całości akt sprawy i pozbawienie prawa wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów (art. 73 § 1 k.p.a.), a tym samym uniemożliwienie ustosunkowania się do całości materiałów i dowodów, a tym samym przez pozbawienie czynnego udziału w postępowaniu, a tym samym przez pozbawienie prawa do merytorycznego rozpatrzenia sprawy w postępowaniu dwuinstancyjnym (art. 15 k.p.a.), a wobec wskazanych naruszeń doprowadzenie do stanu braku udowodnienia (art. 81 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 9 k.p.a.);
- naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 §1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. (w tym w zw. z art. 28 k.p.a. i w zw. z art. 24 § 1 Kodeksu cywilnego oraz art. 140 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 144 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 222 § 2 Kodeksu cywilnego oraz w zw. z art. 47 Konstytucji oraz art. 64 ust. 1 Konstytucji oraz art. 68 ust. 1 Konstytucji oraz art. 74 ust. 3 Konstytucji, a także w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 149 § 2 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 6 pkt 7 u.o.i.w.z.e.w. przez brak I wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, brak wyczerpujących ustaleń, w tym wskutek pominięcia istotnych okoliczności sprawy (w tym wynikających z akt sprawy) i wskutek błędnego nierozpoznania istotnych okoliczności sprawy, w tym przez błędne ustalenia i oceny odnośnie do interesu prawnego, w tym w związku z pominięciem oddziaływań na prawa skarżącego, a także u.o.i.w.z.e.w. i wynikających z niej ograniczeń,
- naruszenie art. 28 k.p.a. (w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 149 § 2 k.p.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. i art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., także w zw. z art. 24 § 1 Kodeksu cywilnego oraz art. 140 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 144 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 222 § 2 Kodeksu cywilnego oraz w zw. z art. 47, art. 64 ust. 1, art. 68 ust. 1 oraz art.74 ust. 3 Konstytucji, a także w zw. z u.o.i.w.z.e.w. - zwłaszcza jej art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 i art. 6 pkt 7;
- naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. (w tym w zw. z art. 73 § 1 k.p.a. i art. 30 u.o.u.i.ś.), art. 7 k.p.a.;
- naruszenie art. 104 § 1 k.p.a. przez wydanie decyzji przez osobę nieuprawnioną do wydania decyzji;
- naruszenie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. przez wydanie decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej z powołaniem się na wadliwie zgromadzony materiał dowodowy oraz wobec naruszeń praw skarżącego, w tym w związku z pozbawieniem skarżącego prawa do czynnego udziału w postępowaniu oraz prawa do merytorycznego rozpatrzenia sprawy w postępowaniu dwuinstancyjnym, a także wobec wadliwego przyjęcia braku interesu prawnego skarżącego.
W związku z powyższym, odwołujący się wniósł o uchylenie w całości decyzji organu I instancji oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Decyzją z "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako: Kolegium lub organ odwoławczy) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji podano, że istotą postępowania wznowieniowego jest zbadanie, czy postępowanie poprzedzające wydanie kwestionowanej decyzji, dotknięte jest kwalifikowanymi wadami prawnymi, a w wypadku pozytywnych ustaleń w tym zakresie - wydanie nowej decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.). Ze względu na szczególny charakter tego trybu postępowania, które zmierzało do weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej, wykładnia przepisów określających warunki wznowienia musi być ścisła. Wnioskodawca jako podstawę wznowienia postępowania powoła art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., na którą może się powoływać podmiot wywodzący, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją objętą wnioskiem o wznowienie, mimo, że postępowanie to dotyczyło jego interesu prawnego. Wskazano, że po formalnym wznowieniu postępowania wyjaśnienia wymagała kwestia, czy wnioskodawca istotnie miał przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją z "[...]". Wskazano, że decyzja z "[...]" została wydana na podstawie przepisów u.o.u.i.ś. i została poprzedzona sporządzeniem raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W raporcie tym zawarto m. in. opis analizowanych wariantów przedsięwzięcia, jak też szeroko opisano oddziaływanie planowanej elektrowni wiatrowej (w wariancie I realizacyjnym, tj. najkorzystniejszym dla środowiska) m. in. na: powietrze, zdrowie ludzi, klimat akustyczny, faunę i zasoby środowiska przyrodniczego. Analiza taka uwzględniała oddziaływania zarówno na etapie budowy, jak też na etapie użytkowania elektrowni i na etapie jej likwidacji. W drugim z omawianych etapów (etap użytkowania) dokonano m. in. analizy oddziaływania pola elektromagnetycznego oraz odpadów wytwarzanych w związku z funkcjonowaniem wiatraka. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca jest właścicielem działek położonych w miejscowości N., na których znajdują się budynki m. in. o funkcji mieszkaniowej. Działka nr "[...]" znajduje się najbliżej terenu podlegającego możliwej zabudowie urządzeniami elektrowni wiatrowej w miejscowości C., a pozostałe cztery działki, położone w bliskiej odległości od działki nr "[...]" lub bezpośrednio z nią graniczące, znajdują się w minimalnie dalszej odległości. I tak jednak odległość pomiędzy planowaną elektrownią wiatrową (o maksymalnej wysokości konstrukcji do 170 m), a granicą najbliżej zlokalizowanej działki nr "[...]" wynosi około 2.700 m. Odległość elektrowni wiatrowej od budynku mieszkalnego wnioskodawcy jest natomiast jeszcze większa, gdyż wynosi ponad 3.500 m. Wskazano, że wartości te wynikają z dołączonego do wniosku wznowieniowego planu położenia nieruchomości wnioskodawcy oraz planowanych elektrowni wiatrowych. Wyjaśniono, że Kolegium nie neguje tego, że po wznowieniu postępowania administracyjnego, organy administracji powinny - co do zasady - stosować przepisy prawa materialnego obowiązujące w dacie orzekania, a nie w dniu wydawania decyzji ostatecznej objętej wnioskiem o wznowienie. Jednak zasada ta może podlegać swoistego rodzaju ograniczeniu, w przypadku gdy wniosek wznowieniowy oparty jest o art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Zasada ta nie znajdzie bowiem zastosowania dla samej oceny, czy podanie o wznowienie postępowania pochodzi od strony postępowania. Przyjęcie odmiennego poglądu mogłoby doprowadzić do sytuacji, w której nowe przepisy dowolnie modyfikowałyby z mocą wsteczną krąg stron postępowania zakończonego ostateczną decyzją, korzystającą z przymiotu trwałości. Z tych względów badanie interesu prawnego wnioskodawcy nie może więc opierać się na przepisach u.o.i.w.z.e.w., która obowiązuje od dnia 16 lipca 2016 r., i w art. 4 określa m. in. minimalną odległość elektrowni wiatrowej od budynku mieszkalnego, w art. 5 reguluje sposób obliczania tej odległości zaś w art. 6 pkt 7 stanowi, że odległość określoną zgodnie z art. 4 uwzględniają organy wydające decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach - przy wydawaniu tych decyzji. Powyższa ustawa nie obowiązywała bowiem w lutym 2015 r., kiedy to organ I instancji wydawał decyzję środowiskową. Z tożsamych względów interes prawny wnioskodawcy nie może być wywodzony z treści art. 74 ust. 3a u.o.u.i.ś. Przepis ten - szczegółowo określający kto jest stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach - został wprowadzony do tej ustawy z dniem 1 stycznia 2018 r., na mocy art. 509 pkt 8 lit. c ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1566), a więc nie obowiązywał w dacie, w której została wydana decyzja z 10 lutego 2015 r. Przed 2018 r. u.o.u.i.ś. nie określała zaś kręgu podmiotów będących stronami postępowania w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięć. Zatem interes prawny wnioskodawcy winien być rozważany tylko i wyłącznie w oparciu o art. 28 k.p.a. Kolegium stwierdziło, że dla ustalenia interesu prawnego wnioskodawcy nie ma znaczenia to, czy oddziaływanie na jego nieruchomości (położone w N.) będzie mieścić się w granicach dopuszczalnych norm, czy też będzie ponadnormatywne. Wystarczy ku temu wykazanie, że nieruchomości (lub przynajmniej jedna spośród pięciu) znajdują się w zasięgu oddziaływania inwestycji - planowanej w miejscowości C.. Analiza i ocena tej kwestii nie może zostać dokonana w oderwaniu od treści raportu o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. W ocenie Kolegium został on sporządzany zgodnie z przepisami prawa i nie ma podstaw do tego, aby ustalenia tego raportu zakwestionować. Wnioskodawca uważa, że wszystkie 5 planowanych elektrowni wiatrowych (m. in. elektrownia na działce nr "[...]" w miejscowości C.) wraz z infrastrukturą towarzyszącą winno być ocenianych jako całość użytkowa (której poszczególne elementy wzajemnie na siebie oddziałują), mająca znaczenie dla oceny interesu prawnego w sprawie dotyczącej środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Jednak zdaniem Kolegium nie jest możliwe uznanie, że poszczególne elektrownie wiatrowe wraz z infrastrukturą towarzyszącą, położone w sumie na terenie czterech różnych miejscowości -tj. G., S., C. oraz N. - wzajemnie na siebie oddziałują w sposób skumulowany. Wnioskodawca nie wykazał tego w toku postępowania, a jego rozważania w tej kwestii mają formę subiektywnego przekonania o tej okoliczności. Z szeroko przeanalizowanego w raporcie aspektu oddziaływania elektrowni wiatrowej na działce nr "[...]"w miejscowości C. (i to zarówno oddziaływania na etapie realizacji inwestycji, jak też jej użytkowania i likwidacji) wynika, że oddziaływanie to nie będzie dotyczyć obszaru zlokalizowanego w odległości 2.900 m od elektrowni wiatrowej. W kwestii oddziaływania elektrowni wiatrowej na zdrowie ludzi wskazano, że mała skala przedsięwzięcia powoduje, iż nie będzie to oddziaływanie znaczące - nawet w fazie realizacji inwestycji. Nie będzie też wpływać na zdrowie i warunki życia ludzi. Z obliczeń i analiz zawartych w raporcie wynika, że teren położony w odległości powyżej 500 m od inwestycji znajdzie się poza zasięgiem ponadnormatywnego hałasu. Granica działki wnioskodawcy jest oddalona od planowanej elektrowni o około 2,7 km, a zabudowania mieszkalne - jeszcze dalej. Z uwagi na tak znaczne odległości, przekraczające trzykrotnie ustaloną odległość izofony 45 dB, nie ma podstaw do przyjęcia, że z powodu hałasu wnioskodawca miałby interes prawny w postępowaniu środowiskowym. Z kolei w kwestii oddziaływania infradźwięków na zdrowie ludzi w raporcie wskazano, że infradźwięki generowane przez turbinę wiatrową nie będą wpływać negatywnie na zdrowie ludzi. Przy czym wniosek ten odnosił się tylko do najbliższych omawianej elektrowni wiatrowej zabudowań mieszkalnych - oddalonych od niej o 490 m. Nie ma zatem żadnych podstaw do uznania, aby oddziaływanie tychże infradźwięków obejmowało nieruchomości położone w znacznej odległości, czyli te, należące do wnioskodawcy. Z raportu wynika ponadto, że poziom i zasięg generowanego pola elektromagnetycznego może być istotny z punktu widzenia ochrony środowiska tylko w przypadku, gdy realizacja inwestycji obejmuje stacje transformatorowe wysokich napięć oraz linie napowietrzne wysokiego napięcia. Tymczasem w przypadku realizacji elektrowni wiatrowej na działce nr "[...]" w m. C. nie planuje się realizacji takich elementów. Z wiatraka zostanie wyprowadzony podziemny kabel elektroenergetyczny średniego napięcia, co spowoduje brak wygenerowania pola elektromagnetycznego o poziomie istotnym z punktu widzenia ochrony środowiska. Nie będzie ono miało też wpływu na zdrowie ludzi, gdyż elektrownię (i podziemny kabel SN) przewidziano na terenie niezamieszkałym. W raporcie przeprowadzono również analizę "efektu migotania cienia" i z analizy tej wyprowadzono wnioski, które - w ocenie Kolegium - nie pozwalają na przyjęcie, jakoby efekt ten miał negatywny wpływ na działki należące do wnioskodawcy. Zaznaczono także, że polskie prawo nie reguluje dopuszczalnego czasu ekspozycji budynków mieszkalnych na efekt migotania cienia z elektrowni wiatrowych. Dokonując analizy omawianego efektu, autorzy raportu uwzględnili ewentualne kumulowanie się tego rodzaju oddziaływania elektrowni na działce nr "[...]" w m. C. z planowanymi trzema innymi elektrowniami wiatrowymi, na działkach nr "[...]" w miejscowości N. oraz działce nr "[...]" w miejscowości G. Uwzględniając lokalizację działek wnioskodawcy stwierdzono, że efekt migotania cienia (generowany przy tym nie z elektrowni w m. C., lecz planowanej z elektrowni wiatrowej na działce nr "[...]"w obrębie N.) może być widoczny na jego działkach maksymalnie w skali 30 godzin w ciągu roku. Jednakże wniosek ten opiera się na analizie programu komputerowego, a nie na pomiarach rzeczywistych, gdyż te są jeszcze niemożliwe do przeprowadzenia. Przy czym te 30 godzin rocznie to wersja najbardziej niekorzystna dla właściciela działek, efekt ten może zostać bowiem znacznie ograniczony - m. in. z uwagi na warunki pogodowe, ukształtowanie terenu, orientacji okien w budynkach, rozkład kierunków wiatru itp. Odnosząc się natomiast do kwestii prognozowanego oddziaływania skumulowanego wskazano, że w raporcie dokonano m.in. analizę tych oddziaływań z zakresu energetyki wiatrowej, które mają potencjał kumulacyjny. W tym aspekcie sprawy wskazano, że planowana elektrownia wiatrowa na działce nr "[...]" może się nieznacznie kumulować (w sensie emisji hałasu) jedynie z elektrownią wiatrową planowaną w G. (działka nr "[...]"); skumulowane oddziaływanie hałasu będzie jednakże miało charakter normatywny. Założono też w raporcie możliwość kumulowania efektu migotania cienia (podobnie, tylko i wyłącznie z elektrownią wiatrową w G.) - przy czym zaznaczono, że możliwość taka wynika z przeprowadzonych analiz komputerowych, nieuwzględniających warunków lokalnych; istnieje i taka możliwość, iż w ogóle nie wystąpi zjawisko kumulowania się oddziaływań w tym zakresie. Najbardziej istotna kumulacja oddziaływań z omawianej elektrowni wiatrowej (i tych planowanych w sąsiedztwie, w miejscowościach: C., N., N. i S. - w ostatnim przypadku chodzi o działkę nr "[...]") będzie dotyczyła oddziaływań krajobrazowych. W związku z tym Kolegium nie dopatrzyło się podstaw do uznania, aby wnioskodawca mógł być stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Dodatkowo podano, że stosownie do § 2 ust. 1 pkt 5 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839), do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się m. in. instalacje wykorzystujące do wytwarzania energii elektrycznej energię wiatru o łącznej mocy nominalnej elektrowni nie mniejszej niż 100 MW. Tymczasem pięć planowanych elektrowni wiatrowych wraz z infrastrukturą towarzyszącą posiada (łącznie) moc nominalną 12,5 MW i z uwagi na te właśnie parametry planowane przedsięwzięcie zalicza się do mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (§ 3 ust. 1 pkt 6 lit. b wyżej wskazanego rozporządzenia). Odnosząc się do powołanych w odwołaniu przepisów Kodeksu cywilnego jako źródła interesu prawnego Kolegium wskazało, że przepisy te nie mogą stanowić samoistnej podstawy uzyskania przez legitymacji procesowej strony. Dopiero w sytuacji stwierdzenia, że istnieje związek pomiędzy naruszeniem w postępowaniu związanym z ustaleniem środowiskowych uwarunkowań realizacji opisanej inwestycji normy administracyjnego prawa materialnego, a ograniczeniem w korzystaniu przez właściciela z jego nieruchomości (art. 140 Kodeksu cywilnego) można byłoby stwierdzić posiadanie przez wnioskodawcę interesu prawnego. Kolegium uznało, że opierając się na treści zgromadzonej dokumentacji, nie jest możliwe stwierdzenie, aby doszło do takiego naruszenia prawa materialnego. Ponadto nie jest możliwe uznanie, aby elektrownia wiatrowa planowana w odległości prawie 3 km od granic nieruchomości wnioskodawcy (i zarazem taka, która nie będzie oddziaływać w sposób skumulowany na te elektrownie, które planowane są w lokalizacji bliższej) powodowała jakiekolwiek ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości. Źródłem interesu prawnego wnioskodawcy w postępowaniu środowiskowym nie mogą być ponadto przywoływane w odwołaniu przepisy Konstytucji RP. Przepisy te nie potwierdzają bowiem interesu prawnego wnioskodawcy, lecz wyznaczają ogólne dyrektywy, podlegające konkretyzacji w przepisach ustaw i aktów wykonawczych do nich. Interes prawny musi zaś wynikać z przepisów prawa, a więc trzeba, aby istniała konkretna norma prawna, która gwarantuje podmiotowi określone prawa, czy jest źródłem ograniczeń w związku z realizacją zamierzenia budowlanego. W związku z tym Kolegium nie znalazło podstaw do zakwestionowania decyzji organu I instancji. Stwierdziło, że materiał dowodowy jest kompletny i nie wynika z niego, aby zasięg oddziaływania przedmiotowej elektrowni wiatrowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą obejmował nieruchomości oddalone o około 2,9 km, a będące własnością wnioskodawcy. Tym bardziej nie było możliwe stwierdzenie, aby planowana inwestycja miała oddziaływać na wyżej wskazane nieruchomości w stopniu ograniczającym wnioskodawcy korzystanie z rzeczy, co - wówczas - uzasadniałoby oparcie interesu prawnego na treści art. 140 kodeksu cywilnego. Za niezasadny uznano także zarzut, że kwestionowana decyzja została wydana przez osobę nieuprawnioną do jej wydania. Jak wskazano w aktach sprawy znajduje się zarządzenie Wójta Gminy upoważniające Kierownika Referatu Inwestycji Urzędu Gminy do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej.
W skardze skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił:
- naruszenie art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 9 k.p.a., art.10 § 1 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art.107 § 3 k.p.a. oraz art.15 k.p.a. oraz art. 28 k.p.a. (w tym w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) - przez błędne pominięcie istotnych okoliczności sprawy (w tym odnośnie pominięcia wniosków dowodowych skarżącego mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy), w tym w związku z brakiem ustosunkowania się do zarzutów skarżącego w odwołaniu - a w rezultacie m.in. brak wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego, brak merytorycznego rozpoznania sprawy w administracyjnym postępowaniu dwuinstancyjnym (art.15 k.p.a.), niewłaściwe niepełne uzasadnienie decyzji (art.107 § 3 k.p.a.), błędne przyjęcie braku podstaw do stwierdzenia interesu prawnego skarżącego (art.28 k.p.a.),
- naruszenie art.10 § 1 k.p.a. w zw. z art.73 § 1 k.p.a. w zw. z art.15 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 9 k.p.a. oraz w zw. z art. 30 u.o.u.i.ś. przez akceptację ze strony skarżonego organu uniemożliwienia skarżącemu przez organ I instancji wglądu do całości akt sprawy i pozbawienia skarżącego prawa wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów (art.73 § 1 k.p.a.), a tym samym przez akceptację w jednej z instancji sytuacji uniemożliwienia skarżącemu ustosunkowania się do całości materiałów i dowodów, a tym samym pozbawienie skarżącego czynnego udziału w postępowaniu (w dwóch instancjach), a tym samym pozbawienie skarżącego prawa do merytorycznego rozpatrzenia sprawy w postępowaniu dwuinstancyjnym (art. 15 k.p.a.), a wobec wskazanych naruszeń doprowadzenie do stanu braku udowodnienia (art. 81 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 9 k.p.a.),
- naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. (w tym w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 24 § 1, art. 140, art. 144 oraz art. 222 § 2 kodeksu cywilnego oraz w zw. z art. 47, art. 64 ust. 1, art. 68 ust. 1 oraz art. 74 ust.3 Konstytucji RP, a także w zw. z art. 151 §1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 149 § 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 4 ust.1 pkt 1i 2 w zw. z art. 6 pkt 7 u.o.i.w.z.e.w. przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego (oraz sprzeczność ustaleń i ocen), brak wyczerpujących ustaleń, w tym wskutek pominięcia istotnych okoliczności sprawy (w tym wynikających z akt sprawy) i wskutek błędnego nierozpoznania istotnych okoliczności sprawy, w tym przez błędne ustalenia i oceny odnośnie interesu prawnego, w tym w związku z pominięciem oddziaływań na prawa skarżącego, a także ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych i wynikających z niej ograniczeń,
- naruszenie art.28 k.p.a. (w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 149 § 2 k.p.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. i art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., także w zw. z art. 24 §1, art. 140, art. 144 oraz art. 222 § 2 kodeksu cywilnego oraz w zw. z art. 47, art. 64 ust. 1, art.68 ust. 1 oraz art. 74 ust. 3 Konstytucji RP, a także w zw. z u.o.i.w.z.e.w.- zwłaszcza jej art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 i art. 6 pkt 7),
- naruszenie art.10 § 1 k.p.a. (w tym w zw. z art. 73 § 1 k.p.a. i art. 30 u.o.u.i.ś.),
- naruszenie art. 7 k.p.a.,
- naruszenie art. 104 § 1 k.p.a. - przez wydanie decyzji w postępowaniu pierwszoinstancyjnym przez osobę nieuprawnioną do wydania decyzji,
- naruszenie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. - przez wydanie decyzji z powołaniem się na wadliwie zgromadzony materiał dowodowy oraz wobec naruszeń praw skarżącego, w tym w związku z pozbawieniem skarżącego prawa do czynnego udziału w postępowaniu w dwóch instancjach oraz prawa do merytorycznego rozpatrzenia sprawy w postępowaniu dwuinstancyjnym, a także wobec wadliwego przyjęcia braku interesu prawnego skarżącego.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W obszernym uzasadnieniu skarżący odniósł się szczegółowo do podniesionych zarzutów, przywołując orzeczenia sądów administracyjnych. Podniósł, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów podniesionych w złożonym odwołaniu, w szczególności nie odniósł się do kwestii skumulowanych oddziaływań z elektrowni wraz z infrastrukturą towarzyszącą, a nie tylko z masztu danej elektrowni, jak również w kontekście ustaleń i ocen odnośnie do oddziaływania wszystkich 5 planowanych elektrowni. Tym samym, zdaniem skarżącego, nie ustalono i nie wyjaśniono w pełni stanu faktycznego oraz prawnego sprawy, pomijając istotne okoliczności mające znaczenie przy ustaleniach i ocenach co do interesu prawnego skarżącego jako wpływających na samo uznanie prawa skarżącego do udziału w postępowaniu. Podniesiono również, że organ odwoławczy nie uzasadnił wydanego rozstrzygnięcia zgodnie z wymogami uzasadnienia decyzji. Pominięto również wnioski dowodowe, jakie złożył skarżący w piśmie z 15 lipca 2020 r., opierając się w szerokim zakresie na ustaleniach zawartych w raporcie o oddziaływaniu na środowisko. Skarżącemu odmówiono także wglądu do całości akt sprawy, czym pozbawiono go prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Zarzucono, że organ odwoławczy przyjął, że do uznania interesu prawnego wywodzonego z norma prawa cywilnego lub konstytucyjnego konieczne jest stwierdzenie oddziaływania ponadnormatywnego. Natomiast zdaniem skarżącego należy uwzględnić zarówno oddziaływania ponadnormatywne, jak i nieponadnormatywne, jeśli są oddziaływaniami w sferze wskazywanych praw chronionych. Podniesiono, że przy przyjęciu interesu prawnego w postępowaniu istotne są także potencjalne oddziaływania nieponadnormatywne, a ponadto źródłem interesu prawnego w postępowaniu może być także prawo własności i jego ochrona, wynikające m.in. z art. 140 kodeksu cywilnego. Wskazano również, że w postępowaniu wznowieniowym stosowaniu podlega prawo materialne obowiązujące w dacie wydawania decyzji w postępowaniu wznowieniowym z uwzględnieniem interesu prawnego skarżącego z daty wydawania decyzji w postępowaniu wznowieniowym. Organ odwoławczy winien zatem wziąć pod uwagę przepisy u.o.i.w.z.e.w. i zawarte w niej ograniczeniach w zakresie odległości umiejscowienia zabudowy mieszkaniowej od elektrowni wiatrowej. Podniesiono, że to, czy dana nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, nie może wynikać z jednostronnych, arbitralnych ustaleń organu ani wyłącznie z ustaleń wynikających z raportu oddziaływania na środowisko, bez wyjaśnienia tego w postępowaniu administracyjnym jurysdykcyjnym, przeprowadzonym zgodnie ze wszystkimi zasadami k.p.a. i z udziałem stron. Skarżący podniósł również, że z powoływanych przez niego analiz i badań naukowych wynika, że oddziaływania dźwiękowe wykraczają poza strefę 1000 m od elektrowni wiatrowej i obejmują nieruchomość skarżącego oraz wpływają na jego prawa, w szczególności jako najbardziej uciążliwe – oddziaływania akustyczne i wibracje, także z odległości ponad 3 km. Wskazano przy tym na prawo do widoku, prawo do braku efektu migotania, prawo do środowiska i krajobrazu z brakiem infrastruktury technicznej elektrowni z uwagi na stosunki miejscowe. Zwrócono uwagę, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że już same wątpliwości odnośnie do wskazywanych oddziaływań i wiązanego z nimi przez skarżącego interesu prawnego do udziału w postępowaniu, uzasadniają uznanie interesu prawnego skarżącego i wadliwość jego pominięcia jako strony postępowania. Przy ocenie interesu prawnego powinny być brane pod uwagę także skumulowane oddziaływania z tego obszaru i kilku elektrowni wraz z infrastrukturą towarzyszącą (infrastrukturą drogową, przewodów doprowadzających i odprowadzających, itp.). Skarżący podniósł, że dopuszczanie umiejscowienia urządzeń elektrowni wiatrowych w odległości większej niż 1 km i mniejszej niż 3 km od innych obiektów, zwłaszcza budynków mieszkalnych, jest co najmniej narażaniem na znacząco prawdopodobne negatywne skutki oddziaływań i eksperymentowaniem wobec niejednoznacznych ustaleń naukowych.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione wraz z argumentacją w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga fakt, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że nie jest ona zasadna.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy wniosek taki został złożony przez Kolegium w odpowiedzi na skargę. W ustawowym terminie skarżący, ani żaden z uczestników postępowania nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, że instytucja wznowienia postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa (zob. Komentarz do art. 145 k.p.a., SPA T. 9, red. Hauser 2017, wyd. 3, Legalis). Wznowienie postępowania administracyjnego, jako szczególny rodzaj procedury umożliwiającej wzruszenie ostatecznych indywidualnych aktów z zakresu administracji publicznej, składa się z dwóch etapów. Zgodnie z art. 149 § 2 przedmiotem postępowania jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, faktycznie było dotknięte jedną z wad wyliczonych enumeratywnie w art. 145 § 1 k.p.a., zaś w przypadku ich stwierdzenia – przeprowadzenie dalszego postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia co do istoty sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną.
W niniejszej sprawie we wniosku o wznowienie postępowania skarżący powołał się treść art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., twierdząc, że jako właściciel nieruchomości znajdującej się w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji winien być strona postępowania poprzedzającego wydanie decyzji z "[...]". Należy zatem podkreślić, że przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji tylko wówczas, gdy powołuje się na nią podmiot uprawniony do skorzystania z tej przesłanki, to jest ten, który bez własnej winy nie został dopuszczony do udziału w postępowaniu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać. W związku z tym organy w pierwszej kolejności musiały ustalić, czy faktycznie postepowanie zakończone ostateczną decyzją z "[...]" dotknięte było kwalifikowaną wadą, polegającą na pozbawieniu skarżącego udziału w postępowaniu jako strony. Tylko bowiem pozytywne ustalenie w tym względzie pozwalałoby na przejście do kolejnej fazy wznowionego postępowania, polegającej na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Istota sporu między stronami dotyczy zatem ustalenia, czy skarżącemu przysługiwał przymiot strony we wskazanym wyżej postępowaniu w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań.
Przede wszystkim należy wskazać, że punktem wyjścia dla ustalenia kręgu stron postępowania wznowieniowego jest przedmiot postępowania, w którym wydano decyzję ostateczną. Oznacza to, że w tym aspekcie uwzględnieniu może podlegać tylko stan prawny i faktyczny obowiązujący na dzień wydania decyzji będącej przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania. Przyjęcie odmiennego poglądu mogłoby bowiem doprowadzić do sytuacji, w której nowe przepisy dowolnie modyfikowałyby - z mocą wsteczną - krąg stron postępowania zakończonego ostateczną decyzją, korzystającą z przymiotu trwałości. W związku z tym nie znajduje uzasadnienia twierdzenie skarżącego, że przy ocenie istnienia jego interesu prawnego winny być uwzględnione przepisy u.o.i.w.z.e.w. Należy bowiem zauważyć, że ustawa ta została uchwalona 20 maja 2016 r., ogłoszona 1 lipca 2016 r. i obowiązuje od 15 lipca 2016 r. Zatem w dacie wydania decyzji z "[...]" objętej wnioskiem o wznowienie postępowania, ustawa ta nie była nawet przedmiotem prac sejmowych. W związku z tym nie ma żadnych podstaw, aby według przepisów tej ustawy oceniać interes prawny skarżącego.
Należy także podkreślić, że na dzień wydania decyzji z "[...]" także przepisy u.o.u.i.ś. nie określały podmiotów będących stronami postępowania w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowań. Jak słusznie bowiem wskazało Kolegium przepis art. 74 ust. 3a u.o.u.i.ś., określający kto jest stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach został wprowadzony do ustawy na mocy ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r. poz. 1566) i wszedł w życie dopiero z dniem 1 stycznia 2018 r. W tej sytuacji określenie kręgu podmiotów, którym na dzień wydania decyzji z "[...]" przysługiwał przymiot strony zastosowanie znajduje przepis art. 28 k.p.a., który stanowi, że stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że tylko przepis prawa materialnego stanowi podstawę interesu prawnego, stwarzając dla określonego podmiotu legitymację procesową strony (zob. wyrok NSA z 10 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1012/04; z 20 września 2006 r., sygn. akt II OSK 837/05; z 11 stycznia 2008 r., sygn. akt II OSK 1828/06; z 12 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 1043/10, z 10 czerwca 2011r., sygn. akt II OSK 1059/10, dostępne w Internecie). Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. W wyroku z 10 czerwca 2011 r. (sygn. akt II OSK 1059/10) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw (por. wyrok NSA z 9 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 310/05).
Wskazać należy, że słusznie twierdzi skarżący, że dla ustalenia, dany podmiot ma, w rozumieniu art. 28 k.p.a., interes prawny w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i w związku z tym, czy ma przymiot strony w tym postępowaniu, nie ma znaczenia czy oddziaływanie na jego nieruchomość będzie mieścić się w granicach dopuszczalnych norm, czy też będzie ponadnormatywne, lecz wystarczy, że nieruchomość znajduje się w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji (por. wyrok NSA z 19 grudnia 2017r., sygn. II OSK 815/17, wyrok WSA w Gdańsku z 24 stycznia 2018r., II SA/Gd 455/17, wyrok WSA w Rzeszowie z 24 lipca 2018r., sygn. II SA/Rz 482/18, dostępne w Internecie). Należy zatem przyjąć, że o ile istnieje potencjalna możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie, biorąc pod uwagę indywidualne cechy projektowanego obiektu i sposób zagospodarowania terenu otaczającego działkę inwestora, osoby legitymujące się tytułem prawnym do działek położonych w tak wyznaczonym obszarze oddziaływania obiektu są stroną w szeroko rozumianym postępowaniu, czyli obejmującym całym proces decyzyjny poprzedzający realizację inwestycji (por. wyr. NSA z 7 kwietnia 2010r., sygn. akt II OSK 1324/09, dostępny w Internecie). O interesie prawnym tych podmiotów świadczy także prawo do niezakłóconego korzystania z nieruchomości, wynikające z art. 140 oraz 144 k.c. Zakłóceniem korzystania z nieruchomości może być każde oddziaływanie, nie zaś tylko przekraczające dopuszczalne normy (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2019 r., sygn. II OSK 1514/17, dostępny w Internecie). Jak jednak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 września 2018 r. (sygn. akt II OSK 2352/16) nie wystarczy subiektywne przekonanie właściciela nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja, że ma on interes prawny uzasadniający jego udział jako strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie. Potencjalna możliwość oddziaływania projektowanej inwestycji, aby mogła uzasadniać występowanie interesu prawnego uprawniającego do udziału w postępowaniu, musi w każdym przypadku wiązać się z potrzebą zbadania w postępowaniu administracyjnym zakresu tego oddziaływania w powiązaniu z konkretnymi przepisami regulującymi dopuszczalne granice oddziaływania danej inwestycji.
W świetle powyższych rozważań wskazać należy, że w zaskarżonej decyzji Kolegium dokonało prawidłowych ustaleń co do braku istnienia interesu prawnego skarżącego w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z "[...]", gdyż nieruchomość skarżącego nie znajduje się w zasięgu oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Przy czym za podstawę swoich ustaleń, jak najbardziej zasadnie Kolegium przyjęło materiał dowodowy zgromadzony w sprawie zakończonej wydaniem decyzji z "[...]", w tym raport oddziaływania na środowisko. Z raportu tego wynika, że zasięg oddziaływania przedmiotowej inwestycji w żadnym wypadku nie dotyczy nieruchomości skarżącego, którego najbliżej położona działka gruntu oddalona jest od przedmiotowej inwestycji o 2700 m. Przy czym Kolegium w sposób bardzo szczegółowy przeanalizowało ustalenia zawarte w raporcie w zakresie oddziaływania przedsięwzięcia na życie i zdrowie ludzi, w tym odziaływania akustycznego, pola elektromagnetycznego, czy też tzw. efektu migotania cienia, ustalając w sposób przekonujący, że żadne z tych oddziaływań nie dotyczy nieruchomości skarżącego. Wbrew twierdzeniu zawartemu w skardze Kolegium uwzględniło także analizę oddziaływania skumulowanego. Natomiast należy zauważyć, że twierdzenia skarżącego na temat kumulowania się działań pięciu elektrowni, planowanych w znacznej odległości od siebie w różnych miejscowościach nie zostały w żaden sposób sprecyzowane, gdyż skarżący w ogóle nie podał jakie oddziaływanie jego zdaniem podlegają skumulowaniu, w jakim kierunku i na jakiej podstawie opiera swoje stanowisko. W ocenie Sądu skarżący nie zakwestionował skutecznie ustaleń Kolegium. Za takie nie można bowiem uznać powoływanie się na ogólne opracowania naukowe, czy też dokumentację sporządzoną na użytek różnych instytucji, a także na subiektywne odczucia skarżącego. W tej sytuacji niezasadne jest kwestionowanie braku powołania przez organ biegłego, skoro w świetle materiału zgromadzonego ustalenia zawarte w raporcie oddziaływania na środowisko nie zostały w żaden sposób podważone. Ponadto wyjaśnić należy, że dla ustalenia interesu prawnego skarżącego musi istnieć interes prawny, znajdujący oparcie w przepisach prawa. Zatem jego ustalenie dotyczy interpretacji przepisów, co do zasady nie wymaga wiadomości specjalnych. Sąd całkowicie podziela także rozważania Kolegium w odniesieniu do powoływanych przez skarżącego przepisów Kodeksu cywilnego oraz przepisów Konstytucji RP. Analiza tak jest na tyle szczegółowa i dokładna, że rozważania Sądu zawierałyby jedynie powielenie argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarżącemu należy natomiast wyjaśnić, że wykazanie istnienia interesu prawnego nie może ograniczać się jedynie do powołania przepisu i przytoczenia jego treści, lecz musi się odnosić do konkretnego stanu faktycznego. Interes prawny musi wynikać z przepisów prawa, a zatem musi istnieć konkretna norma prawna, która gwarantuje podmiotowi określone prawa, czy też jest źródłem jakichś ograniczeń w związku z realizacją przedsięwzięcia. Przy czym same przepisy kodeksu cywilnego statuujące prawo własności (art. 140 i 143 k.c.), czy wprowadzające ogólny zakaz zakłócania korzystania z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych (art. 144 k.c.), nie są wystarczające do wyznaczenia obszaru oddziaływania inwestycji. Istotnym jest natomiast dla oceny legitymacji procesowej strony w postępowaniu administracyjnym, aby immisje były określone normami prawnymi, gdyż oddziaływanie musi być sprawdzalne. Tylko wówczas możliwe jest obiektywne ustalenie kręgu stron postępowania. Dlatego w celu wykazania interesu prawnego, w rozumieniu art. 28 k.p.a., prawo własności musi zostać powiązane z odrębną normą prawną przyznającą właścicielowi określone prawa, czy rodzącą obowiązki, w związku z planowaną zabudową sąsiedniego terenu, a skarżący takiego powiązania nie wykazał. Natomiast w odniesieniu do powołanych przez skarżącego przepisów Konstytucji RP jako źródła interesu prawnego wyjaśnić należy, że przepisy te nie potwierdzają interesu prawnego skarżącego, gdyż wyznaczają one tylko ogólne dyrektywy, podlegające konkretyzacji w przepisach ustaw i aktów wykonawczych do nich.
Zupełnie niezrozumiały jest natomiast powtórzony z odwołania zarzut co do wydania decyzji pierwszoinstancyjnej przez osobę nieuprawnioną. Zresztą sam skarżący w żaden sposób zarzutu tego nie sprecyzował. Kolegium wyjaśniło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że pracownik który podpisał decyzję organu I instancji został upoważniony przez Wójta do wydawania decyzji w jego imieniu. Jest to także inna osoba, niż ta która wydała decyzję objętą wnioskiem o wznowienie, a zatem nie zachodzi przypadek o którym mowa w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. W związku z tym Sąd nie znajduje podstaw do kwestionowania prawidłowości tej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI