Orzeczenie · 2005-07-14

II SA/Ol 336/05

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Miejsce
Olsztyn
Data
2005-07-14
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościwywłaszczenieodszkodowaniedrogi publicznegospodarka nieruchomościamidecyzja administracyjnaWSAGminaFundacja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę Gminy R. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty D. ustalającą odszkodowanie dla Fundacji "A" za grunty przejęte pod drogi publiczne. Gmina R. kwestionowała decyzję, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym brak rozpatrzenia materiału dowodowego i zarzutów dotyczących porozumienia, na mocy którego Fundacja miała zrezygnować z odszkodowania w zamian za nienaliczanie opłat adiacenckich. Gmina argumentowała również, że w sprawie występuje zagadnienie wstępne cywilnoprawne dotyczące istnienia tego porozumienia, co powinno skutkować zawieszeniem postępowania administracyjnego. Wojewoda w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko, wskazując, że z protokołu rokowań nie wynika jednoznaczna rezygnacja z odszkodowania, a późniejsze pismo Fundacji potwierdzało wniosek o jego wypłatę. Sąd administracyjny oddalił skargę Gminy R. Sąd podkreślił, że prawo do odszkodowania za grunty przejęte pod drogi publiczne wynika z art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd stwierdził, że w sytuacji braku porozumienia co do wysokości odszkodowania, jego ustalenie następuje w trybie wywłaszczeniowym, co miało miejsce w tej sprawie. Sąd odniósł się również do zarzutu zagadnienia wstępnego, wskazując, że kwestia braku porozumienia została już rozstrzygnięta przez sąd cywilny postanowieniem o odrzuceniu pozwu o zapłatę, co wykluczało potrzebę dalszego rozstrzygania tej kwestii przez organ administracji. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym braku możliwości wypowiedzenia się co do materiału dowodowego, były niezasadne lub nie miały wpływu na wynik sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalanie odszkodowania za grunty przejęte pod drogi publiczne, rozstrzyganie zagadnień wstępnych w postępowaniu administracyjnym, interpretacja art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego i faktycznego z okresu sprzed nowelizacji przepisów dotyczących dróg publicznych. Interpretacja postanowienia sądu cywilnego o odrzuceniu pozwu jako rozstrzygającego kwestię porozumienia.

Zagadnienia prawne (3)

Czy odszkodowanie za grunty wydzielone pod drogi przysługuje, jeśli w decyzji podziałowej nie wskazano, że są to drogi publiczne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, odszkodowanie przysługuje, ponieważ przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami odnosiły się do działek wydzielonych pod drogi, a konstytucyjna zasada ochrony prawa własności wymaga słusznego odszkodowania za wywłaszczenie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nawet jeśli w decyzji podziałowej nie sprecyzowano, że drogi są publiczne, to grunty przechodzące na własność gminy z mocy prawa pod drogi zawsze rodzą prawo do odszkodowania, co jest zgodne z konstytucyjną zasadą ochrony własności.

Czy w sprawie o ustalenie odszkodowania za grunty przejęte pod drogi publiczne występuje zagadnienie wstępne cywilnoprawne dotyczące istnienia porozumienia o zrzeczeniu się odszkodowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zagadnienie wstępne nie występuje, ponieważ kwestia braku porozumienia została już rozstrzygnięta przez sąd cywilny postanowieniem o odrzuceniu pozwu o zapłatę.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że skoro sąd cywilny odrzucił pozew o zapłatę, ustalając brak porozumienia, to nie ma potrzeby ponownego rozstrzygania tej kwestii w postępowaniu administracyjnym. Podkreślono, że dochodzenie świadczenia wyklucza żądanie ustalenia stosunku prawnego.

Czy organ administracji prawidłowo ustalił wysokość odszkodowania w trybie wywłaszczeniowym, gdy strony nie doszły do porozumienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ prawidłowo ustalił odszkodowanie w oparciu o opinię rzeczoznawcy majątkowego, zgodnie z zasadami i trybem obowiązującym przy wywłaszczaniu nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że w sytuacji braku porozumienia co do wysokości odszkodowania, organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował tryb wywłaszczeniowy, opierając się na opinii rzeczoznawcy majątkowego, a uwagi strony zostały przez rzeczoznawcę wyjaśnione.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę Gminy R. na decyzję Wojewody, utrzymującą w mocy decyzję Starosty D. ustalającą odszkodowanie dla Fundacji "A" za grunty przejęte pod drogi publiczne.

Przepisy (14)

Główne

u.g.n. art. 98 § ust. 1 i 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Przepisy te stanowią podstawę do ustalenia odszkodowania za grunty wydzielone pod drogi, które z mocy prawa przechodzą na własność gminy. W momencie wydania decyzji podziałowej (1998 r.) odnosiły się do działek pod drogi, bez konieczności wskazania, że są to drogi publiczne. Obecnie obowiązujący stan prawny (od 2000 r.) precyzuje, że chodzi o drogi publiczne.

u.g.n. art. 98 § ust. 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Odszkodowanie przysługuje w wysokości uzgodnionej między właścicielem a organem. W przypadku braku uzgodnienia, ustala się je i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.

Pomocnicze

u.g.n. art. 128-135

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Przepisy dotyczące zasad i trybu wywłaszczania nieruchomości, stosowane przy ustalaniu odszkodowania w przypadku braku porozumienia.

k.p.c. art. 365 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis określający moc wiążącą prawomocnych orzeczeń sądowych w stosunku do innych organów.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka do zawieszenia postępowania administracyjnego w przypadku wystąpienia zagadnienia wstępnego.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania.

k.p.a. art. 81

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dopuszczania dowodów dla stwierdzenia stanu faktycznego.

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych - kontrola administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd administracyjny (naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy).

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek oddalenia skargi, jeśli nie ma podstaw do jej uwzględnienia.

Konstytucja RP art. 21

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucyjna zasada ochrony prawa własności, dopuszczająca wywłaszczenie tylko za słusznym odszkodowaniem.

Rozporządzenie Rady Ministrów § z dnia 27 listopada 2002r.

Szczegółowe zasady wyceny nieruchomości oraz zasady i tryb sporządzania operatu szacunkowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo do odszkodowania za grunty przejęte pod drogi publiczne wynika z ustawy. • Brak porozumienia co do wysokości odszkodowania uzasadnia ustalenie go w trybie wywłaszczeniowym. • Kwestia braku porozumienia została już rozstrzygnięta przez sąd cywilny. • Zasada ochrony prawa własności wymaga słusznego odszkodowania.

Odrzucone argumenty

Brak podstaw do ustalenia odszkodowania, gdyż w decyzji podziałowej nie wskazano, że działki są pod drogi publiczne. • Istnienie zagadnienia wstępnego cywilnoprawnego dotyczącego porozumienia o zrzeczeniu się odszkodowania. • Naruszenie przepisów postępowania poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego i zarzutów. • Niemożność wypowiedzenia się przez Gminę R. co do materiału dowodowego zgromadzonego po dniu zapoznania się z aktami.

Godne uwagi sformułowania

nie jest to do pogodzenia z konstytucyjną zasadą ochrony prawa własności • nie ulega zaś wątpliwości, iż przedmiotowe działki gruntu przeszły na własność gminy • zostało już rozstrzygnięte przez właściwy sąd jeszcze przed wszczęciem postępowania administracyjnego

Skład orzekający

Janina Kosowska

przewodniczący

Zbigniew Ślusarczyk

członek

Beata Jezielska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie odszkodowania za grunty przejęte pod drogi publiczne, rozstrzyganie zagadnień wstępnych w postępowaniu administracyjnym, interpretacja art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i faktycznego z okresu sprzed nowelizacji przepisów dotyczących dróg publicznych. Interpretacja postanowienia sądu cywilnego o odrzuceniu pozwu jako rozstrzygającego kwestię porozumienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odszkodowania za grunty przejęte pod drogi, co jest częstym problemem w praktyce. Rozstrzygnięcie kwestii zagadnienia wstępnego i interpretacja przepisów mają praktyczne znaczenie dla prawników.

Gmina musi zapłacić odszkodowanie za grunty pod drogi, nawet jeśli nie było zgody co do kwoty.

Dane finansowe

WPS: 81 723 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst