II SA/Ol 336/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę Gminy R. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty D. ustalającą odszkodowanie dla Fundacji "A" za grunty przejęte pod drogi publiczne. Gmina R. kwestionowała decyzję, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym brak rozpatrzenia materiału dowodowego i zarzutów dotyczących porozumienia, na mocy którego Fundacja miała zrezygnować z odszkodowania w zamian za nienaliczanie opłat adiacenckich. Gmina argumentowała również, że w sprawie występuje zagadnienie wstępne cywilnoprawne dotyczące istnienia tego porozumienia, co powinno skutkować zawieszeniem postępowania administracyjnego. Wojewoda w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko, wskazując, że z protokołu rokowań nie wynika jednoznaczna rezygnacja z odszkodowania, a późniejsze pismo Fundacji potwierdzało wniosek o jego wypłatę. Sąd administracyjny oddalił skargę Gminy R. Sąd podkreślił, że prawo do odszkodowania za grunty przejęte pod drogi publiczne wynika z art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd stwierdził, że w sytuacji braku porozumienia co do wysokości odszkodowania, jego ustalenie następuje w trybie wywłaszczeniowym, co miało miejsce w tej sprawie. Sąd odniósł się również do zarzutu zagadnienia wstępnego, wskazując, że kwestia braku porozumienia została już rozstrzygnięta przez sąd cywilny postanowieniem o odrzuceniu pozwu o zapłatę, co wykluczało potrzebę dalszego rozstrzygania tej kwestii przez organ administracji. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym braku możliwości wypowiedzenia się co do materiału dowodowego, były niezasadne lub nie miały wpływu na wynik sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie odszkodowania za grunty przejęte pod drogi publiczne, rozstrzyganie zagadnień wstępnych w postępowaniu administracyjnym, interpretacja art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Dotyczy stanu prawnego i faktycznego z okresu sprzed nowelizacji przepisów dotyczących dróg publicznych. Interpretacja postanowienia sądu cywilnego o odrzuceniu pozwu jako rozstrzygającego kwestię porozumienia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odszkodowanie za grunty wydzielone pod drogi przysługuje, jeśli w decyzji podziałowej nie wskazano, że są to drogi publiczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odszkodowanie przysługuje, ponieważ przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami odnosiły się do działek wydzielonych pod drogi, a konstytucyjna zasada ochrony prawa własności wymaga słusznego odszkodowania za wywłaszczenie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nawet jeśli w decyzji podziałowej nie sprecyzowano, że drogi są publiczne, to grunty przechodzące na własność gminy z mocy prawa pod drogi zawsze rodzą prawo do odszkodowania, co jest zgodne z konstytucyjną zasadą ochrony własności.
Czy w sprawie o ustalenie odszkodowania za grunty przejęte pod drogi publiczne występuje zagadnienie wstępne cywilnoprawne dotyczące istnienia porozumienia o zrzeczeniu się odszkodowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zagadnienie wstępne nie występuje, ponieważ kwestia braku porozumienia została już rozstrzygnięta przez sąd cywilny postanowieniem o odrzuceniu pozwu o zapłatę.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że skoro sąd cywilny odrzucił pozew o zapłatę, ustalając brak porozumienia, to nie ma potrzeby ponownego rozstrzygania tej kwestii w postępowaniu administracyjnym. Podkreślono, że dochodzenie świadczenia wyklucza żądanie ustalenia stosunku prawnego.
Czy organ administracji prawidłowo ustalił wysokość odszkodowania w trybie wywłaszczeniowym, gdy strony nie doszły do porozumienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ prawidłowo ustalił odszkodowanie w oparciu o opinię rzeczoznawcy majątkowego, zgodnie z zasadami i trybem obowiązującym przy wywłaszczaniu nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w sytuacji braku porozumienia co do wysokości odszkodowania, organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował tryb wywłaszczeniowy, opierając się na opinii rzeczoznawcy majątkowego, a uwagi strony zostały przez rzeczoznawcę wyjaśnione.
Przepisy (14)
Główne
u.g.n. art. 98 § ust. 1 i 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Przepisy te stanowią podstawę do ustalenia odszkodowania za grunty wydzielone pod drogi, które z mocy prawa przechodzą na własność gminy. W momencie wydania decyzji podziałowej (1998 r.) odnosiły się do działek pod drogi, bez konieczności wskazania, że są to drogi publiczne. Obecnie obowiązujący stan prawny (od 2000 r.) precyzuje, że chodzi o drogi publiczne.
u.g.n. art. 98 § ust. 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Odszkodowanie przysługuje w wysokości uzgodnionej między właścicielem a organem. W przypadku braku uzgodnienia, ustala się je i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.
Pomocnicze
u.g.n. art. 128-135
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Przepisy dotyczące zasad i trybu wywłaszczania nieruchomości, stosowane przy ustalaniu odszkodowania w przypadku braku porozumienia.
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis określający moc wiążącą prawomocnych orzeczeń sądowych w stosunku do innych organów.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka do zawieszenia postępowania administracyjnego w przypadku wystąpienia zagadnienia wstępnego.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania.
k.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dopuszczania dowodów dla stwierdzenia stanu faktycznego.
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych - kontrola administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przesłanki uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd administracyjny (naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy).
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek oddalenia skargi, jeśli nie ma podstaw do jej uwzględnienia.
Konstytucja RP art. 21
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucyjna zasada ochrony prawa własności, dopuszczająca wywłaszczenie tylko za słusznym odszkodowaniem.
Rozporządzenie Rady Ministrów § z dnia 27 listopada 2002r.
Szczegółowe zasady wyceny nieruchomości oraz zasady i tryb sporządzania operatu szacunkowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do odszkodowania za grunty przejęte pod drogi publiczne wynika z ustawy. • Brak porozumienia co do wysokości odszkodowania uzasadnia ustalenie go w trybie wywłaszczeniowym. • Kwestia braku porozumienia została już rozstrzygnięta przez sąd cywilny. • Zasada ochrony prawa własności wymaga słusznego odszkodowania.
Odrzucone argumenty
Brak podstaw do ustalenia odszkodowania, gdyż w decyzji podziałowej nie wskazano, że działki są pod drogi publiczne. • Istnienie zagadnienia wstępnego cywilnoprawnego dotyczącego porozumienia o zrzeczeniu się odszkodowania. • Naruszenie przepisów postępowania poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego i zarzutów. • Niemożność wypowiedzenia się przez Gminę R. co do materiału dowodowego zgromadzonego po dniu zapoznania się z aktami.
Godne uwagi sformułowania
nie jest to do pogodzenia z konstytucyjną zasadą ochrony prawa własności • nie ulega zaś wątpliwości, iż przedmiotowe działki gruntu przeszły na własność gminy • zostało już rozstrzygnięte przez właściwy sąd jeszcze przed wszczęciem postępowania administracyjnego
Skład orzekający
Janina Kosowska
przewodniczący
Zbigniew Ślusarczyk
członek
Beata Jezielska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie odszkodowania za grunty przejęte pod drogi publiczne, rozstrzyganie zagadnień wstępnych w postępowaniu administracyjnym, interpretacja art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i faktycznego z okresu sprzed nowelizacji przepisów dotyczących dróg publicznych. Interpretacja postanowienia sądu cywilnego o odrzuceniu pozwu jako rozstrzygającego kwestię porozumienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odszkodowania za grunty przejęte pod drogi, co jest częstym problemem w praktyce. Rozstrzygnięcie kwestii zagadnienia wstępnego i interpretacja przepisów mają praktyczne znaczenie dla prawników.
“Gmina musi zapłacić odszkodowanie za grunty pod drogi, nawet jeśli nie było zgody co do kwoty.”
Dane finansowe
WPS: 81 723 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.