II SA/OL 333/24

II SA/Ol 333/24 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2024-08-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-04-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Ewa Osipuk /przewodniczący sprawozdawca/
Grzegorz Klimek
Piotr Chybicki
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 1 pkt 8, art. 48 ust. 1, art. 48 ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Sędziowie sędzia WSA Piotr Chybicki asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi D. J. na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
Po wszczęciu postępowania w sprawie pomostu rekreacyjnego w kształcie litery "U", wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr [...](1)
obr. [...], gm. P., na wysokości działki nr [...](2) obr. [...], gm. P., będącego własnością D. J. (dalej: "skarżąca"), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. (dalej: "PINB", "organ I instancji") postanowieniem z dnia [...] r., wstrzymał prowadzenie przez skarżącą robót budowlanych przy przedmiotowym pomoście. Jednocześnie PINB pouczył o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. obiektu budowlanego w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy.
W uzasadnieniu PINB wyjaśnił, że podczas kontroli w dniu 19 grudnia 2023 r. ustalono m.in., że na wysokości działki nr [...](2) znajduje się pomost w kształcie litery "U". Pomost posadowiony został na słupach w postaci stalowych kształtowników połączonych stalowym profilem zamkniętym przyspawanym do kształtowników. Do tej konstrukcji za pomocą śrub przymocowano strukturę drewnianą w postaci belek połączonych wkrętami z podkładem. Pomost ma wymiary: długość od strony południowej 14 m, od strony zachodniej 8,80 m i 15,96 m od strony północnej. Skarżąca oświadczyła, że jest inwestorem w/w robót. Wskazała też, że pierwszy odcinek pomostu w kształcie litery "I" wykonano w 1982 r., pozostała część została wykonana w dwóch etapach: równoległy do brzegu (od strony zachodniej) około 1992 r., ostatni odcinek od strony południowej wykonano w roku 2000. Na wykonanie pomostu nie uzyskano pozwolenia na budowę. PINB podniósł, że skarżąca w piśmie z dnia 24 listopada
2023 r. wskazała, iż w 1997 r. postanowiono o gruntownej przebudowie pomostu. Konstrukcja została wzmocniona elementami stalowymi i wykonana w kształcie litery "C". Od tamtej pory prowadzone są systematyczne naprawy i konserwacja. Do pisma tego załączono oświadczenie D. B. z dnia 20 listopada 2023 r., z którego wynika, że była ona świadkiem rozbudowy pomostu w latach 1995-1997 oraz oświadczenie M. P i H. P., który oświadczyli, że pomagali przy rozbudowie pomostu w 1997 r. Zostały też dołączone zdjęcia (bez dat) pomostu w kształcie litery "I" o konstrukcji drewnianej. Organ też samodzielnie, za pomocą ortofotomap działki nr [...](2) uzyskał zdjęcia w/w działki z 1997 r., gdzie widoczny jest pomost w kształcie litery "I", jednak na wysokości obecnej działki nr [...](3), a [...](2). Na ortofotomapie z 2005 r. widoczny jest już pomost na wysokości dz. nr [...](2) od strony północnej w kształcie litery "I" i mniejszy od strony południowej w kształcie litery "I". Dopiero na ortofotomapie z 2010 r. widoczny jest pomost w kształcie litery "U", odpowiadający posadowieniu obecnie istniejącemu pomostowi. W ocenie PINB, świadczy to o tym, że pomost powstał w okresie między 2005-2010 r., a wcześniej był sukcesywnie odbudowywany i modernizowany.
Po rozpatrzeniu zażalenia D. J. i Z. J., Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "WINB"), postanowieniem z [...] r., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu w pierwszej kolejności WINB uznał, że Z. J. powinien mieć status strony w prowadzonym postępowaniu, bowiem z akt wynika, że był faktycznym inwestorem pomostu, tj. wybudował go, przynajmniej w jego pierwotnej wersji i później przebudowywał. Następnie WINB wskazał, że z akt sprawy wynika, iż na wysokości działki nr [...](2) znajduje się pomost w kształcie litery "U". Kwestią sporną jest faktyczna data powstania pomostu w takim kształcie, co ma wpływ na procedurę legalizacyjną (uproszczona czy też standardowa). Zdaniem WINB, bezsporne jest, że pomost na wysokości działki [...](2) nie istniał w latach 80-tych XX wieku. Działka [...](2) jeszcze wtedy nie istniała, została wydzielona w latach późniejszych. Do czasu wydzielenia tej działki istniał pomost na wysokości obecnej działki nr [...](3). Widać to na zdjęciach lotniczych załączonych przez organ do akt. WINB dokonał również analizy zdjęć bezpośrednio w systemie informacji przestrzennej powiatu [...]. Ze zdjęć wykonanych w roku 2005 wynika, że na wysokości działki nr [...](2) istnieje długi pomost o prostym kształcie (litera "I"). Ze zdjęć z roku 2010 wynika natomiast, że jest pomost o kształcie objętym niniejszym postępowaniem (litera "U"). W tej sytuacji WINB uznał, że ocena okresu powstania pomostu objętego postępowaniem dokonana przez organ I instancji jest prawidłowa i należy przyjąć, że faktycznie powstał on w okresie 2005-2010. Powyższe dane są wystarczające, aby wdrożyć procedurę legalizacyjną w trybie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm.) – dalej: "P.b."., a nie uproszczoną. Pierwszym elementem jest wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowalnych i pouczenie o możliwości złożenia wniosku o legalizację i wskazanie wysokości ewentualnej opłaty legalizacyjnej.
Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, domagając się jego uchylenia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
- art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm.) – dalej jako: "k.p.a.", poprzez przeprowadzenie wadliwej kontroli instancyjnej, co skutkowało utrzymaniem w mocy postanowienia organu I instancji;
- art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w wyniku czego organy uznały, że pomost został wybudowany po 2005 r., co skutkowało wydaniem postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych w stosunku do całości pomostu i rozpoczęcia procedury legalizacji z art. 48 p.b., podczas gdy pomost został wybudowany ok. 2000 r.;
- art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b., poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy pomost został wybudowany ok. 2000 r. i powinno być prowadzone uproszczone postępowanie legalizacyjne.
W uzasadnieniu skarżąca podtrzymała swoje stanowisko, że pomost został wybudowany w obecnym kształcie w okresie 1999 r. – 2000 r., gdyż w 1997 r. dostała wraz z mężem propozycję nieodpłatnej rozbiórki pomostu i uporządkowania brzegu przy ośrodku [...]. Stalowe elementy tego pomostu zostały wykorzystane do budowy pomostu na działce nr 170 i w 2000 r. ostatecznie zakończyła się budowa pomostu. W kolejnych latach pomost był remontowany, bowiem wysoki poziom wody powodował konieczność wymiany poszycia pomostu. Skarżąca podniosła, że na zdjęciu z 2006 r. widać, że pomost był już wybudowany, również na filmie z 2006 r. widać wybudowany w całości pomost. Ponadto z zeznań świadków wynika, że pomost miał kształt litery "U" przed 2005 r. Skarżąca wskazała także, iż skoro z ustaleń organu wynika, że pomost w kształcie litery "I" istniał już w 2005 r., to legalizacji w oparciu o art. 48 P.b. powinna podlegać jedynie część pomostu, wybudowana, w ocenie organu, w 2005 -2010 r.
W odpowiedzi na skargę, WINB podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo organ wyjaśnił, że ze zdjęć lotniczych z 2005 r. wynika, że na wysokości działki [...](2) były dwa pomosty o kształcie litery "I". Obiektów tych już nie ma, gdyż zostały zastąpione aktualnie istniejącym pomostem w kształcie litery "U", który stanowi jedną całość konstrukcyjnie i funkcjonalnie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu
(art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2024 r., poz. 935 – zwanej dalej "p.p.s.a.").
Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. (§ 1).
Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd orzekał w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skargi na takie postanowienie organu administracji publicznej skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest postanowienie organów nadzoru budowlanego wydane na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 3 p.b., mocą którego wstrzymano skarżącej samowolnie wykonywane roboty budowlane obejmujące budowę pomostu na działce nr [...](2) oraz poinformowano o przysługującej możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego.
Zgodnie z zasadą zawartą w art. 28 ust. 1P.b., roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem
art. 29-31. Z kolei z art. 29 ust. 1 pkt 8 p.b. wynika, że nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia budowa pomostów o długości całkowitej do
25 m i wysokości, liczonej od korony pomostu do dna akwenu, do 2,50 m. Pomost, co do którego toczy się postępowanie przed organami nadzoru budowlanego, ma wymiary większe niż 25 m (14 m, 8,80 m, 15,96 m łącznie daje 38,76 m), a zatem na jego budowę było wymagane pozwolenie.
W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że pomost przy działce nr [...](2) został wybudowany bez uzyskania pozwolenia na budowę. Kwestią sporną jest data wybudowania tego pomostu. Według skarżącej, prace przy budowie pomostu zakończyły się w 2000 r. Z kolei według ustaleń organów obu instancji, pomost powstał w okresie 2005-2010 r.
Dokonując analizy akt sprawy, tut. Sąd uznał, że zasadne jest stanowisko organów nadzoru, iż przedmiotowy pomost przy działce [...](2) powstał w latach 2005-2010.
Z dołączonych do akt ortofotomap wynika, że w 1997 r. na wysokości obecnej działki
nr [...](3), a nie [...](2), istniał pomost w kształcie litery "I". Na ortofotomapie z 2005 r. widoczny jest już pomost na wysokości dz. nr [...](2) od strony północnej w kształcie litery "I" i mniejszy od strony południowej w kształcie litery "I". Dopiero na ortofotomapie z 2010 r. widoczny jest pomost w kształcie litery "U", odpowiadający kształtowi obecnie istniejącego pomostu.
Skoro zatem skarżąca wybudowała pomost bez wymaganego pozwolenia na budowę w latach 2005-2010, zasadnie organ nadzoru wszczął postępowanie w trybie art. 48 p.b. Wstrzymanie robót budowlanych i pouczenie o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. obiektu budowlanego przez PINB było obligatoryjne. Zgodnie bowiem z art. 48 ust. 1 P.b., organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego:
1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, a także o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej
(art. 48 ust. 3 p.b.).
Mając powyższe rozważania na uwadze, w ocenie Sądu, wydane w sprawie postanowienia są zgodne z prawem. Organy, prowadząc postępowanie, podjęły wszelkie czynności zmierzające do wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności, które pozwoliły na ustalenie stanu faktycznego i prawnego. Ustalone w sprawie okoliczności nie budzą wątpliwości Sądu i jednocześnie wskazują, że w rozważanym wypadku, wbrew zarzutom skargi, zasadne było zastosowanie trybu przewidzianego w art. 48 P.b. Sąd stwierdził ponadto, że przeprowadzone przez organy obu instancji postępowanie wyjaśniające odpowiadało wymogom określonym w art. 7, art. 77 § 1, oraz art. 80 k.p.a. W motywach postanowień sporządzonych zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., organy czytelnie wyjaśniły przyczyny natury faktycznej i prawnej, które zadecydowały o ich podjęciu. Sąd nie dopatrzył się również uchybień, które mogłyby spowodować uchylenie postanowień z innych przyczyn.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.