II SA/Ol 330/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku letniskowego, uznając brak możliwości jego legalizacji ze względu na niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Skarżąca domagała się uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku letniskowego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych, w tym odmowę zawieszenia postępowania mimo wniosku o zmianę planu miejscowego. Organy administracji oraz WSA uznały, że budynek powstał w warunkach samowoli budowlanej i nie można go zalegalizować, ponieważ jest niezgodny z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który zakazuje zabudowy na przedmiotowych działkach. Sąd podkreślił, że brak zgodności z planem miejscowym uniemożliwia legalizację, a odmowa zawieszenia postępowania była zasadna.
Sprawa dotyczyła skargi J. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę budynku letniskowego. Budynek został wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę, w warunkach samowoli budowlanej. Skarżąca zarzucała organom naruszenie przepisów k.p.a., w szczególności art. 97 § 1 pkt 4, poprzez niezawieszenie postępowania mimo wniosku o zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co miało umożliwić legalizację inwestycji. Organy administracji i Sąd uznały, że budynek jest niezgodny z obowiązującym planem miejscowym, który na przedmiotowych działkach (oznaczonych symbolem 19ML) dopuszcza jedynie trwałą adaptację istniejącej zabudowy, bez prawa budowy, rozbudowy i nadbudowy, z zaleceniem modernizacji, a także zakazuje zabudowy działek niezabudowanych. Wójt Gminy odmówił wydania zaświadczenia o zgodności budowy z planem, a sąd administracyjny w poprzedniej sprawie (II SA/Ol 569/18) potwierdził zasadność tej odmowy. Sąd w niniejszej sprawie podkreślił, że brak zgodności z planem miejscowym jest przesłanką negatywną dla legalizacji samowoli budowlanej, a w takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wydać nakaz rozbiórki. Sąd uznał, że odmowa zawieszenia postępowania była uzasadniona, gdyż rozpatrzenie sprawy nie zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w postępowaniu planistycznym. Ponadto, sąd ocenił legalność decyzji według stanu prawnego obowiązującego w dniu jej wydania, a postępowanie planistyczne w sprawie zmiany planu nie zostało wszczęte. Sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie ma takiego obowiązku. Zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jest obligatoryjne tylko wtedy, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, co oznacza, że brak takiego rozstrzygnięcia wyklucza każde zakończenie postępowania. Wniosek o zmianę planu miejscowego nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu tego przepisu.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że prejudycjalność zachodzi tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie co do pewnej kwestii prawnej stanowi wiążącą przesłankę wydania decyzji w postępowaniu głównym, a brak jej rozstrzygnięcia wyklucza każde zakończenie postępowania. Wniosek o zmianę planu miejscowego nie spełnia tych kryteriów, a jego wielokrotne składanie nie stanowi przesłanki obligatoryjnego zawieszenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (37)
Główne
u.p.z.p. art. 6 § 1 i 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 6 § 2 pkt 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
P.b. art. 35 § 1 pkt 1
Prawo budowlane
P.b. art. 35 § 4
Prawo budowlane
P.b. art. 48 § 1
Prawo budowlane
P.b. art. 48 § 2
Prawo budowlane
P.b. art. 49b § 1
Prawo budowlane
P.b. art. 49b § 2
Prawo budowlane
P.b. art. 28 § 2
Prawo budowlane
u.p.z.p. art. 6 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 6 § 2 pkt 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
P.b. art. 35 § 1 pkt 1
Prawo budowlane
P.b. art. 35 § 4
Prawo budowlane
P.b. art. 48 § 1
Prawo budowlane
P.b. art. 48 § 2
Prawo budowlane
P.b. art. 49b § 1
Prawo budowlane
P.b. art. 49b § 2
Prawo budowlane
P.b. art. 28 § 2
Prawo budowlane
Pomocnicze
k.p.a. art. 97 § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa COVID-19 art. 25 zzs4 § 3
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
ustawa nowelizująca art. 25
Ustawa o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
k.p.a. art. 97 § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 98
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budynek letniskowy został wzniesiony w warunkach samowoli budowlanej. Budynek jest niezgodny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który zakazuje zabudowy na przedmiotowych działkach. Brak zgodności z planem miejscowym uniemożliwia legalizację samowolnie wybudowanego obiektu. Odmowa zawieszenia postępowania administracyjnego była zasadna, gdyż wniosek o zmianę planu miejscowego nie stanowił zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niezawieszenie postępowania. Zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez nieodniesienie się do wniosku o wykorzystanie dokumentacji projektowej. Zarzut naruszenia art. 15 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się do zarzutów odwołania. Zarzut naruszenia zasady zaufania do organów władzy publicznej i zasady stałości rozstrzygnięć.
Godne uwagi sformułowania
"zaświadczenie ma służyć urzędowemu potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego." "nie można stwierdzić zgodności zamierzonego przedsięwzięcia z ustaleniami Planu, który zakazuje zabudowy wydzielonych działek niezabudowanych." "od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego musi 'zależeć' rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści." "Fakt wielokrotnego (bezskutecznego) składania przez Skarżącą wniosku o zmianę obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowi więc przesłanki obligatoryjnego zawieszenia postępowania." "Sąd administracyjny ocenia bowiem legalność zaskarżonej decyzji według stanu faktycznego oraz stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania decyzji."
Skład orzekający
Katarzyna Matczak
przewodniczący sprawozdawca
Tadeusz Lipiński
sędzia
Adam Matuszak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszania postępowań administracyjnych (art. 97 k.p.a.) w kontekście wniosków o zmianę planów zagospodarowania przestrzennego oraz zasad legalizacji samowoli budowlanej w przypadku niezgodności z planem miejscowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji niezgodności z planem miejscowym, który wprost zakazuje zabudowy. Interpretacja art. 97 k.p.a. jest utrwalona w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowy konflikt między prawem własności a planowaniem przestrzennym oraz konsekwencje samowoli budowlanej. Jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem budowlanym i administracyjnym.
“Samowola budowlana i plan miejscowy: dlaczego nielegalnej budowy nie da się zalegalizować?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ol 330/21 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2021-11-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-04-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Adam Matuszak Katarzyna Matczak /przewodniczący sprawozdawca/ Tadeusz Lipiński Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Nadzór budowlany Sygn. powiązane II OSK 475/22 - Wyrok NSA z 2024-11-14 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 735 art. 97 par. 1 pkt 4 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2020 poz 1333 art. 35 par. 1, art. 48, art. 49b ust. 1 i 2 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Dz.U. 2020 poz 293 art. 6 ust. 1 i 2 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński sędzia WSA Adam Matuszak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 listopada 2021 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie rozbiórki obiektu oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z "[...]" r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w "[...]" (dalej jako: "organ I instancji", "PINB") nakazał J. D. i T. D. (dalej jako: "Skarżący") oraz A. D. rozbiórkę budynku letniskowego usytuowanego na działce nr ewid. "[...]" i "[...]"położonego w miejscowości O., gm. G. W uzasadnieniu decyzji opisano stan faktyczny sprawy i wskazano, że przedmiotowy budynek powstał bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Wyjaśniono, że w ocenie organu, Skarżący zrezygnowali z możliwości legalizacji budynku letniskowego, przedkładając do akt sprawy zaświadczenie Wójta Gminy G., z którego wynika, że działki nr "[...]" i "[...]" oznaczone są w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem 19ML i przeznaczone są pod tereny indywidualnej zabudowy letniskowej, przy czym dla tych terenów ustalono brak prawa budowy, rozbudowy i nadbudowy z zaleceniem modernizacji. Podano, że fakt uzyskania decyzji o pozwoleniu na modernizację budynku letniskowego, który powstał bez wymaganych dokumentów nie powoduje usankcjonowania nielegalnej budowy obiektu. Podniesiono, że dwukrotnie zawieszano postępowanie w sprawie, aby umożliwić Skarżącym przedłożenie zaświadczenia wójta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jednak po uzyskaniu informacji, że Rada Gminy G. nie przystąpiła do zmiany obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego podjęto zawieszone postępowanie i wydano decyzję. Podano, że kolejne wnioski Skarżących o zmianę uchwały w sprawie planu zagospodarowania przestrzennego stanowią próbę odwleczenia zakończenia prowadzonego przez PINB postępowania, który nie ma obowiązku baczenia na to, że być może procedowana zmiana planu wprowadzi rozwiązania korzystniejsze dla stron. Od ww. decyzji, w przepisanym terminie odwołała się J. D. (dalej jako: "Skarżąca"), zarzucając decyzji naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 8 § 1 w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niezawieszenie postępowania administracyjnego, pomimo zaistnienia ku temu identycznych przesłanek jak uprzednio w tej samej sprawie oraz art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez nieodniesienie się przez organ do wniosku Skarżącej o wykorzystanie dokumentacji projektowej znajdującej się w aktach sprawy i niezastosowanie się do wytycznych organu odwoławczego, zawartych w decyzji kasacyjnej. W uzasadnieniu odwołania wskazano, że odmowa zawieszenia postępowania w sprawie była zaskakująca, a interpretacja uzasadniająca to rozstrzygnięcia skrajnie odmienna od wcześniejszego stanowiska organu w tej samej sprawie, który uprzednio zawiesił postępowanie do czasu załatwienia wniosku Skarżącej o zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Szeroko przytoczono poprzednią argumentacje organu, uzasadniającą zawieszenie postępowania z uwagi na "niespójne zapisy planu" i skonstatowano, że organy - zgodnie z zasadą zaufania do organów władzy publicznej - nie powinny odstępować od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w tym samym stanie faktycznym i prawnym. Wyjaśniono, że ponowne złożenie przez Skarżącą wniosku o zawieszenie postępowania i wniosku o zmianę planu miejscowego nie jest podyktowane zamiarem przedłużania postępowania, a chęcią legalizacji inwestycji, na którą Odwołująca się przeznaczyła znaczne środki pieniężne. Ostatecznie zarzucono, że na terenie działek "nr ewid. 17 ML i 19 ML" posadowione są budynki, które uzyskały pozwolenie na modernizację, pomimo, że wcześniej nie istniały na mapach, a organ nie wykorzystał w sprawie dokumentacji dotyczącej tych inwestycji, pomimo takiego zalecenia. Decyzją z dnia "[...]" r., znak "[...]", "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "organ odwoławczy", "WINB") utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy w całości. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że bezsporna pozostaje okoliczność, że Skarżący wykonali przedmiotowy budynek letniskowy w warunkach samowoli budowlanej. Teren, na którym zrealizowana jest inwestycja posiada miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony uchwałą Nr "[...]" Rady Gminy G. z dnia "[...]" r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrzeży jeziora H., obejmującego część gruntów wsi O. (dalej jako: "m.p.z.p.", "plan miejscowy"), który przewiduje, że na terenach, na których znajdują się działki nr "[...]" i "[...]" ustalono trwałą adaptację istniejącej zabudowy, bez prawa budowy, rozbudowy i nadbudowy z zaleceniem modernizacji. Wynika więc z m.p.z.p., że na przedmiotowych działkach zakazuje się zabudowy wydzielonych działek niezabudowanych. Wyjaśniono, że nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, jako sankcja najbardziej dolegliwa, winna być stosowana w ostateczności, wobec czego organ I instancji dwukrotnie zawiesił postępowanie na wniosek strony, w związku z wystąpieniem o zmianę planu miejscowego. Jak wynika z pisma Wójta Gminy G. z dnia 17 sierpnia 2020 r., Gmina nie przystąpiła do zmiany obowiązującego m.p.z.p., wobec czego Skarżąca nie uzyska jednego z dokumentów niezbędnych do legalizacji samowoli budowlanej – tj. zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podano również, że instytucja zawieszenia postępowania winna mieć charakter wyjątkowy, a przesłanek określonych w przepisie art. 97 § 1 k.p.a. nie można interpretować rozszerzająco. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, Skarżąca – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika adw. A. K. – wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z pisma Przewodniczącego Rady Gminy G. z dnia 2 marca 2021 r. oraz o zasądzenie kosztów według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono - podobnie jak w odwołaniu - naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 8 § 1 i 2 w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niezawieszenie postępowania administracyjnego na wniosek Skarżącej do czasu rozstrzygnięcia przez Radę Gminy wniosku o zmianę obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, pomimo zaistnienia ku temu identycznych przesłanek jak uprzednio i zastosowanie skrajnie odmiennej wykładni przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w stosunku do tych samych podmiotów, na tle tych samych stanów faktycznych i tożsamej podstawy prawnej; - art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. oraz art. 12 § 1 k.p.a. poprzez nieodniesienie się do wniosku Skarżącej o wykorzystanie dokumentacji projektowej znajdującej się w aktach sprawy, wskutek czego organ nie zebrał materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i jednocześnie nie zastosował się do wytycznych organu odwoławczego zawartych w decyzji z dnia "[...]" r., którymi był związany; - art. 15 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zarzutów odwołania, co narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania. W uzasadnieniu skargi w istocie powielono argumentację zawartą w odwołaniu. Szeroko przytoczono stanowisko organu I instancji, który wskazał, że konieczne jest zawieszenie postępowania do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy przez Radę Gminy w sprawie m.p.z.p. i jego ewentualnej zmiany, a odmienną ocenę wyraził w zaskarżonej decyzji, naruszając tym samym zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Podniesiono również, że zgodnie z zasadą ogólną wyrażoną w art. 8 § 2 k.p.a. organy nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, co uczynił PINB odmawiając zawieszenia postępowania. Wyjaśniono, że w odpowiedzi na wniosek o zmianę planu miejscowego, Wójt poinformował Skarżącą, że przedłoży jej wniosek do Rady Gminy G., a Przewodniczący Rady Gminy poinformował, że pismo Wójta zostanie załatwione na najbliższym posiedzeniu organu. Podano, że organ I instancji nie odniósł się do wniosku Skarżącej z dnia 27 kwietnia 2017 r., pomimo iż został do tego zobowiązany przez WINB w decyzji kasacyjnej, tym samym działając wbrew zasadzie praworządności i szybkości i prostoty postępowania. Ostatecznie wskazano, że organ odwoławczy do zarzutów odwołania odniósł się lakonicznie, tym samym w żaden sposób nie odnosząc się do postawionego zarzutu naruszenia zasady ogólnej zaufania, a do naruszenia zasady praworządności nie odniesiono się w ogóle. Powołując orzecznictwo i stanowisko doktryny podano, że narusza to zasadę dwuinstancyjności, której istotą jest dwukrotne rozpoznanie sprawy. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd administracyjny zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy czy też przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019, poz. 2325 z późn.zm.), dalej jako: "p.p.s.a." Ze względu na ogłoszony stan epidemii oraz nowe brzmienie przepisu art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.), w związku z brakiem możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym przekazem obrazu i dźwięku oraz uznaniem rozpoznania sprawy za konieczne z uwagi na obowiązek terminowego załatwienia sprawy, przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w dniu 19 września 2020 r. weszła w życie ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471), dalej jako: "ustawa nowelizująca", przy czym zgodnie z przepisem art. 25 ustawy nowelizującej, do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. W związku z tym w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy w brzmieniu obowiązującym sprzed ich nowelizacji w 2020 r., bowiem przedmiotowe postępowanie toczy się od dnia 30 stycznia 2017 r. Zgodnie z przepisem art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r., poz. 293) ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - wraz z innymi przepisami - kształtują sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. W myśl art. 6 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. Ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego są w szczególności wiążące dla organów administracji architektoniczno-budowlanej i organów nadzoru budowlanego, do których należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego. Natomiast w myśl przepisu art. 35 § 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333) dalej jako: "P.b." warunkiem udzielenia pozwolenia na budowę lub zgody na realizację budowy obiektu budowlanego jest w pierwszej kolejności zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Konsekwentnie, stosownie do art. 48 ust. 2 i art. 49b ust. 2 P.b. legalizacja samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia jest dopuszczalna tylko, gdy inwestycja jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W rzeczonej sprawie organy orzekające prawidłowo wykazały brak takiej zgodności. W rozpoznawanej sprawie okolicznością bezsporną jest, że budynek posadowiony na działkach Skarżącej powstał w warunkach samowoli budowlanej, czego nie kwestionuje również sama Skarżąca. W przypadku braku zgodności samowoli budowlanej z miejscowym planem lub decyzją o warunkach zabudowy, legalizacja obiektu nie jest możliwa, co wprost wynika z przepisu art. 48 ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 2 P.b. Wobec tego, gdy ustalenia planu miejscowego w sposób jednoznaczny wykluczają możliwość legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, organ nadzoru budowlanego powinien wydać na podstawie art. 48 ust. 1 u.p.b. nakaz rozbiórki bez wszczynania postępowania legalizacyjnego (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 4 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Go 830/19, dostępny w Centralnej Bazie Orzecznictwa Sądów Administracyjnych i powołane tam orzecznictwo). W piśmiennictwie wskazuje się jednak, że to nie organ nadzoru budowlanego stosujący art. 48 P.b. jest właściwy do stwierdzenia zgodności samowoli budowlanej z miejscowym planem lub decyzją o warunkach zabudowy. Tym organem jest wójt, burmistrz albo prezydent miasta, wydający zaświadczenie o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Co prawda, zaświadczenie wymagane jest w sytuacji, gdy nie został dla terenu uchwalony m.p.z.p., to jednak jeśli ewentualny brak zgodności z miejscowym planem lub decyzją o warunkach zabudowy nie jest rażący, widoczny w sposób oczywisty, należy dopuścić możliwość dalszego prowadzenia postępowania legalizacyjnego, w tym uzyskania stosownego zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta (por. M. Rypina [w:] A. Plucińska-Filipowicz (red.), M. Wierzbowski (red.), Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2021). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że działki nr "[...]" i "[...]", położone w miejscowości O., gm. G. znajdują się na terenie, dla którego obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą Nr "[...]" Rady Gminy G. z dnia "[...]" r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrzeży jeziora H., obejmującego część gruntów wsi O. (dalej jako: "plan miejscowy", "m.p.z.p."), z przeznaczeniem ich na cele usług turystyki, rekreacji i wypoczynku, z indywidualną zabudową letniskową i mieszkaniową. Zgodnie z postanowieniami § 7 ust. 1 pkt 1 m.p.z.p. - dla terenów oznaczonych na rysunku planu symbolem ML (w którym znajdują się ww. działki Skarżącej) ustala się przeznaczenie podstawowe – zabudowa letniskowa na działkach o ograniczonej dostępności. W myśl zaś § 7 ust. 3 m.p.z.p., dla zabudowy letniskowej oznaczonej numerami "17ML" i "19ML" ustala się dodatkowo trwałą adaptację istniejącej zabudowy, bez prawa rozbudowy i nadbudowy, z zaleceniem modernizacji (pkt 1); zakaz zabudowy wydzielonych działek niezabudowanych, z zaleceniem włączenia ich do działek już zabudowanych lub przeznaczenia na poszerzenie układu komunikacyjnego – drogi dojazdowej "104KD" (pkt 2). Wójt Gminy G. postanowieniem z dnia "[...]" r. odmówił wydania zaświadczenia w przedmiocie zgodności budowy z ustaleniami planu miejscowego, a postanowienie to było przedmiotem kontroli tutejszego Sądu w sprawie o sygn. II SA/Ol 569/18. Prawomocnym wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2018 r. Sąd oddalił skargę na postanowienie utrzymujące w mocy ww. rozstrzygnięcie, wskazując, że "zaświadczenie ma służyć urzędowemu potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Biorąc pod uwagę cytowaną wyżej treść § 7 ust. 3 pkt 2 Planu, nie można stwierdzić zgodności zamierzonego przedsięwzięcia z ustaleniami Planu, który zakazuje zabudowy wydzielonych działek niezabudowanych. Działki skarżącej (nr "[...]" i "[...]") oznaczone są bowiem w planie symbolem 19ML (zaświadczenie Urzędu Gminy z dnia 10 stycznia 2018 r.) i tym samym, mają do nich zastosowanie postanowienia § 7 ust. 3 pkt 1 i 2 Planu niepozwalające na ich zabudowę". Zasadnie więc odmówiono Skarżącej wydania zaświadczenia o zgodności inwestycji z m.p.z.p. Skoro Skarżąca nie przedłożyła wymaganego postanowieniem z "[...]" r. zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to organ miał obowiązek wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu. Podstawową bowiem przesłanką, która umożliwia legalizację samowoli budowlanej jest zgodność budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przez to pojęcie ustawodawca rozumie w szczególności zgodność z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego i innymi aktami prawa miejscowego. W przypadku braku zgodności samowoli budowlanej z miejscowym planem lub decyzją o warunkach zabudowy, legalizacja obiektu nie jest możliwa. Co więcej, gdy ustalenia ww. aktów jednoznacznie wykluczają możliwość legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, organ nadzoru budowlanego powinien wydać nakaz rozbiórki nawet bez wszczynania postępowania legalizacyjnego (por. wyrok WSA w Gdańsku z 10 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 580/20, dostępny w CBOSA i powołane tam orzeczenia). Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnić należy w pierwszej kolejności, że odmawiając zawieszenia postępowania, organ I instancji nie naruszył przepisów postępowania. W skardze powołano przepis art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735), dalej jako: "k.p.a.", zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego musi "zależeć" rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści. Prejudycjalność zachodzi bowiem tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie co do pewnej kwestii prawnej stanowi wiążącą przesłankę wydania decyzji w postępowaniu głównym. Istota kwestii prejudycjalnej wyraża się więc w tym, że brak jej uprzedniego rozstrzygnięcia wyklucza każde, to jest zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego. To zaś, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na treść decyzji nie przesądza samo w sobie o istnieniu zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (wyrok NSA z 27 maja 2021 r., sygn. akt II GSK 461/20, dostępny w CBOSA). Fakt wielokrotnego (bezskutecznego) składania przez Skarżącą wniosku o zmianę obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowi więc przesłanki obligatoryjnego zawieszenia postępowania. Na wniosek strony – zgodnie z art. 98 k.p.a. - organ może, ale nie musi zawiesić postępowanie administracyjne, wobec czego niezasadny jest zarzut naruszenia zasady ogólnej zaufania obywateli do organów Państwa oraz stałości rozstrzygnięć. Podkreślić również należy, że nawet gdyby toczyło się postępowanie planistyczne obejmujące zmianę planu miejscowego, a takie się nie toczy, co wynika z informacji zawartej na stronie BIP Urzędu Gminy G., gdzie brak jest informacji o wszczęciu takiej procedury (ustalenie Sądu), która ewentualnie umożliwiłaby budowę budynku letniskowego, to i tak nie mogłoby to skutkować uznaniem skargi za zasadną. Sąd administracyjny ocenia bowiem legalność zaskarżonej decyzji według stanu faktycznego oraz stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania decyzji. Z pisma Wójta Gminy G. z dnia 18 lutego 2021 r., załączonego do skargi, wynika natomiast, że organ ten nie zamierza obecnie przystępować do zmiany obowiązującego m.p.z.p. Z uwagi na związany charakter decyzji o nakazie rozbiórki, niezasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. Organy nadzoru budowlanego, stwierdzając brak zgodności inwestycji z m.p.z.p., miały obowiązek orzeczenia nakazu rozbiórki, zgodnie z przepisem art. 49b ust. 1 P.b. Niecelowe byłoby więc badanie przez organy przedłożonej dokumentacji projektowej - i odnoszenie się do niej - bowiem w sprawie i tak nie został spełniony podstawowy warunek legalizacji budynku, tj. jego zgodność z przepisami planu miejscowego. Jednocześnie tutejszy Sąd nie stwierdził, aby w toku przeprowadzonego postępowania doszło do naruszenia pozostałych przepisów k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ ma wynik sprawy. Rozpoznając sprawę przedmiotowej samowoli budowlanej, organy nadzoru budowlanego obu instancji dokonały prawidłowych i jednoznacznych ustaleń faktycznych, które znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, a ustalenia te były wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Organy procedowały w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawidłowo powołały i zastosowały przepisy Prawa budowlanego. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wbrew stanowisku Skarżącej, odniósł się do zarzutów odwołania, wyjaśniając motywy rozstrzygnięcia, zgodnie z przepisem art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę jako niezasadną, na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI